Nj vlersim i vitit 2021 i Ministris s Financave tregon nj rritje dramatike t detyrimeve t Shqipris ndaj vendimeve gjyqsore t gjykatave t arbitrazhit nga 109 milion n vitin 2020, n 156 milion m 2021. Ministria e Financave nuk ka publikuar prditsim pr vitin aktual.

Nga Gjergj Erebara

Emri:  Edi-Rama-Delina-Ibrahimaj.jpg

Shikime: 55

Madhsia:  37.9 KB
Kryeministri Edi Rama dhe ministrja e Financave Delina Ibrahimaj. Foto: LSA

Taksapaguesit shqiptar pritet t paguajn s paku 156 milion euro si pasoj e vendimeve t gjykatave t arbitrazhit pr shkeljet kontraktuale t qeveris shqiptare ndaj kompanive t huaja, bhet e ditur nga nj raport i Ministris s Financave pr vitin 2021. Vlersimi i fundit sht ndjeshm m i lart se sa ai i vitit 2020, n t cilin, dmet llogariteshin n 109 milion euro. Rritja sht si pasoj e humbjes s gjyqeve t reja, ndrkoh q numri i pretenduesve sht shtuar.

Shumica drrmuese e humbjeve lidhen me dy procese t vetme gjyqsore, ai i biznesmenit italian, Francesco Becchetti si dhe procesi gjyqsor pr kontratn e siprmarrjes pr ndrtimin e autostrads Tiran-Elbasan nga konsorciumi Copri dhe Actor. Becchetti, i cili kishte nj sr kontratash koncesionare kontroverse, prfshir nj pr ndrtimin e nj hidrocentrali n Kaliva si dhe nj kontrat pr trajtimin e mbetjeve me qeverin socialiste t ish-kryeministrit Fatos Nano, arriti t fitoj nj gjyq me mas kompensimi 108 milin euro. Konsorciumi Copri Actor fitoi nj gjyq n masn 38 milion euro.

TIA sh.p.k., kompania koncesionare e aeroportit t Tirans, e cila fitoi n mnyr kontroverse pa gar nga qeveria e Edi Rams zgjatje t afatit t koncesionit, ka hedhur n gjyq qeverin shqiptare pr shkaqe t panjohura.

Gjykatat e Arbitrazhit jan krijuar dekada m par me qllim mbrojtjen e investitorve nga veprimet arbitrare t qeverive t vendeve ku gjykatat vendse kan reputacion t keq. Por kto gjykata jan gjithashtu t njohura pr ruajtjen e sekretit, gj q e bn thuajse t pamundur pr taksapaguesit q paguajn n instanc finale faturn, t msojn se far kan br qeverit e tyre q jan dnuar dhe pr far arsyesh konkrete kompanit private i kan prfituar kto para.

Shqipria sht prballur n shum raste n gjykata arbitrazhi ku n disa raste ka fituar dhe n disa raste t tjera ka humbur. Por edhe n rastet kur ka fituar, kjo nuk ka ardhur pa kosto. Raporti i Ministris s Financave tregon se si, ndrsa fatura e Becchetit sht 108 milion euro, Shqipria duhet t paguaj edhe afro 3 milion euro t tjera kosto t procesit gjyqsor dhe kosto t avokatve q kan prfaqsuar shtetin. Qeveria e kryeministrit Edi Rama u prpoq pa sukses q ta anuloj vendimin e dhn duke nisur nj procedur shtes; vet procedura shtes ka kushtuar gati gjysm milioni euro pr studio avokatore.

Megjithse vendimet jan prfundimtare, qeveria shqiptare nuk i ka paguar kto detyrime deri n datn e raportit, pra deri n vitin 2021.

N nj rast n t shkuarn, kur qeveria e ish-kryeministrit Sali Berisha u trhoq nga nj marrveshje e negociuar nga qeveria paraardhse me kompanin amerikane General Electric, kjo e fundit fitoi 25 milion dollar n arbitrazh dhe i arktoi parat duke sekuestruar t ardhurat e Shqipris nga Eurokontrolli, rrjeti evropian i monitorimit t trafikut ajror, nga ku Shqipria ka t ardhura pr shrbimin e menaxhimit t trafikut t mbikalimeve ajrore mbi territorin e vendit.

Pretendenti Detyrimi
J&P Avax s.a K. Mie 4,214,402
Copri & Actor tarifa 3,543,338
Copri & Actor detyrimi 38,079,336
Porti i Karpenit 500,000
TIA 250,000
Hydro dhe t tjer kundr Shqipris9 108,000,000
ICSD ARB/17/6 2,000,000
Kosto ligjore per Hydro dhe t tjert kundr Shqipris 906,201
Valeria Italia S.r.l, shpenzime pr avokatt 769,500
Anullimi I vendimit Albaniabeg Ambient kosto ligjore 1,269,033
Totali 159,531,810

BIRN