Nga Aurel Dasareti, USA, ekspert i shkencave ushtarake-psikologjike (dasaretiaurel@yahoo.com.au)

Poshtrimi i radhs i Kombit dhe Atdheut, ku me rastin e faljes s palogjikshme t Bajramit atje ku nuk duhet, u mbulua monumenti i krye-heroit shqiptar Gjergj Kastrioti- Sknderbeu, sht nj reduktim i detyruar i personave apo grupeve, nj proces nnshtrimi ndaj qeverive turke/arabe q dmton rnd ose shkatrron krenarin, nderin dhe dinjitetin e tyre.

***

Ndryshe nga teokracia, demokracia sht nj ideologji politike se si shoqria duhet t organizohet dhe kush duhet t ket t drejt t marr pjes n vendimet politike. Meq nuk mund t jepet asnj justifikim themelor se dikush ka nj t drejt t veant pr t marr kto vendime politike, ather t gjith duhet t ken t drejta t barabarta. Statusi i individve n shoqri duhet, sipas parimeve demokratike, t prcaktohet nga koncepte universale si etika, ligjet dhe argumentimi kritik. Se nj segment i madh i popullsis konsiderohet inferior, duhet t arsyetohet n mnyr t till q kriteret t zbatohen pr t gjith njerzit.

Psikologizimi i sjelljes njerzore gjat radikalizimit kumulativ (akumulimi, grumbullimi) sht problematik. Sidoqoft, vlen t merret parasysh se nj zinxhir poshtrimi, pa marr parasysh nse poshtrimet jan produkte reale ose njohse, t drejtuara drejt nj Kombi dhe nj shteti me probleme themelore, mund t luaje nj rol t rndsishm n zgjedhjen e modelit t reagimit t viktims pr t ndaluar kurbn (lakoren) n rnie.

Mosgaditshmria dhe trajnimi i ndryshimit e elits osmane n kohn e rnies s saj definitive para nj shekulli, nuk u motivuan vetm nga feja, apo frika oportuniste nga humbja e privilegjeve. Ka ekzistuar fort frika ekzistenciale, dhe jo m pak frika e humbjes s nj krenarie t kushtzuar historikisht. Krenari t humbur, t ciln neo-osmant kan filluar ta rikthejn n tokat tona. T ndihmuar nga kriminelt e neveritshm, plehrat biologjik shqipfols q udhheqin Kosovn, sidomos Tirann dhe Shqiprin.

***

Shtetet serioze kan dy politika, nj pr opinionin e brendshm ku thuhet e vrteta, dhe nj pr at t jashtm, ku ferexheja kthehet nga fryn era, pr t prfituar miq dhe aleat nga ata t Mdhenjt.

Pr shembull, gjat lufts n Bosnj (1992-95), agresort serbo-etnik, para opinionit t vet haptas deklaronin se luftojn t`i zhdukin myslimant dhe t`i bashkojn tokat serbe. Ndrkoh, para opinionit Perndimor propagandonin kinse luftojn kundr boshnjakve pr ta mbrojtur Evropn nga deprtimi i rrezikut islam nprmjet Ballkanit, kryesisht Bosnjs.

***

Rezistenca q Gjergj Kastrioti- Sknderbeu u dha turqve u b e njohur n Evropn e krishter, dhe Papa e shpalli at atlet i Krishtit. Kshtu shkruhet n gjitha arkivat e shteteve Perndimore, dhe kjo sht mir pr gjith shqiptarin, o ju krijesa koklakra. Normalisht se ai direkt ka luftuar pr Kombin dhe Atdheun ton, dhe kuptohet se indirekt edhe pr pjesn tjetr t Evrops s athershme. Ne duhet ta shfrytzojm kt rast n favorin ton. Duke mohuar dhe poshtruar Sknderbeun e drgoni ujin n mullirin e armiqve shekullor tradicional, t cilt llomotitin se ata jan gjoja popull autokton n tokat tona t okupuara ndrsa shqiptart jan t ardhur nga Kaukazi; q nnkupton se edhe duhet t rikthehemi atje. Prandaj miqt e armiqve tan edhe nuk dshirojn ribashkimin ton, pasi kokat tona jan t mbushura me fara kungulli n vend t trurit. Fqinjt me t vrtet i kemi gjakatar ama kishin qen pr vete, e meritojm t na pastrojn etnikisht sepse ne nuk jemi n gjendje t`i pastrojm njher e prgjithmon kopilt tan, keqbrsit e neveritshm t cilt kundrmojn n politik, n shkolla, n institucione, n religjionkudo.

Prona shtetrore me rndsi madhore pr Kombin dhe Atdheun nuk duhet t keqprdoret pr t mbshtetur fen.