VLOR- Dy fotot q shoqrojn kt shkrim botohen pr her t par. Ato publikohen nga studiuesi vlonjat, Fahri Shaska, i cili i ka siguruar ato n arkivat e kohs.



Studiuesi Shaska, thot se, "n kto dy foto, t zverdhura nga dekadat, evokohen momentet kur trupi pa jet i Plakut t Pavarsis, prcillej n varrezat e familjes, n fshatin Kanin, aty ku do t prehej deri n vitin 1932.

"sht nj ceremoni mjaft domethnse, ku ka mar pjes gjith populli i Vlors e m gjer, pr t prcjell pr n banesn e fundit heroin e t gjith shqiptarve", thot Shaska.

N nj prononcim pr ATSH-n ai prsrit faktin se Ismail Qemali vdiq n Peruxhia, ku ndodhej i ftuar nga qeveria italiane pr t arritur nj bashkpunim mbi t ardhmen e Shqipris. Ishte nj moment, kur Plaku i Vlors do t fliste prpara gazetarve, por nuk arriti pr shkak t turbullirave q ndjeu dhe rndimit t mtejshm t gjendjes shndetsore.

Ai ndrroi jet n 24 janar t vitit 1919, por n Shqipri do t transportohej dy jav m von. Gjat ksaj kohe, trupi i tij u balsamos, duke ja hequr gjith organet e brendshme ka, sipas Shasks, hoqi mundsin pr nj ekspertim t plot mjeksor t kufoms dhe nxjerrjes s nj prfundimi t sakt pr shkaqet e vdekjes.

"Trupi pa jet i Ismail Qemalit, i shoqruar nga tre djemt e tij, Ethemi, Qazimi dhe Qamili dhe nga prfaqsues t Ministris s Jashtme italiane, u transportua n 8 shkurt me tren n Brindisi dhe m pas u vendos n bordin e anijes ushtarake "Alpino" pr tu drguar n Shqipri, ku mbrriti mbrmjen e 10 shkurtit", tregon historiani vlonjat.

Dy dit m pas, n 12 shkurt, sipas Shasks, u organizua edhe ceremonia madhshtore e prcjelljes n varrezat e familjes Vlora, n Kanin. Por, ktu evokohet edhe nj moment i rndsishm, ai i mbshtjells s arkivolit me Flamurin Kombtar, ka nuk ishte lejuar m par nga komanda e trupave italiane t pushtimit, q kishin zaptuar Vlorn prej prfundimit t Lufts s I Botrore. Kshilli bashkiak nuk lejoi q flamuri italian t mbante t mbshtjell arkivolin ku ishte vendosur trupi i Ismail Qemalit, por krkoi q ai t vishej me flamurin kuq e zi.

Sipas Shasks, n at koh Vlora ndodhej nn pushtimin italian dhe komanda e trupave t pushtimit, e trembur nga ndonj rebelim urdhroi q n ceremoni t mos prdorej asnj flamur shqiptar.

Por, kshilli bashkiak, kmbnguli pr t kundrtn, ka u pranua nga komanda italiane. Arkivoli me flamurin e kuq me shqiponjn e zez, q sipas historianve ia kishte dhuruar Ismail Qemalit duka i Monpasies n mars 1913, kur ai bri nj vizit n Vlor dhe q e mbante djali i madh i patriotit, Ethem Bej Vlora, u nis pr n Kanin, gj q pasqyrohet edhe n nj nga dy fotot q shoqrojn shkrimin. Karroca ku ndodhej arkivoli trhiqej nga gjasht kuaj dhe shoqrohej nga dy rreshta ushtarsh.

Kortezhi udhhiqej nga dymbdhjet kurora q mbaheshin nga djemt e Vlors, antar t shoqris "Djelmoshat e Vlors". N korteun e prmortshm prfshiheshin qindra qytetar, njerz t thjesht, prfaqsues nga shkollat, nga shoqria, banda ushtarake, reparte t zgjedhura dhe drejtuesit m t lart t ushtris italiane t pushtimit, krert e komuniteteve fetare.

Prpara se t zbritej n banesn e fundit, flamuri q mbshtillte arkivolin do t merrej nga djemt e Plakut t Vlors pr tu prdorur srish n ceremonin e rivarrimit n 28 nntor t vitit 1932, n Sheshin e Flamurit n Vlor, aty ku ndodhet edhe sot.

"Varrimi i Ismail Qemalit, ishte nj apoteoz madhshtore e t gjith popullit pa dallim dhe nj kuror q ai e fitoi me punn e tij t madhe n shrbim t vendit t tij", citon Shaska, thnien e nj historianeje, q e vlerson kshtu ceremonin e varrimit t Ismail Qemalit.

Burimi