Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 5 prej 5
  1. #1
    Peja o qytet i bekuar
    Antarsuar
    28-03-2002
    Postime
    310
    Faleminderit
    0
    11 falenderime n 11 postime

    Shqiptart n Rumani, nj histori e lasht

    Viti 1595 sht data q dokumenton vendosjen e shqiptarve n trojet rumune. Kjo dat vrtetohet nga nj dokument i Simon Movils m 1602-shin, n lidhje me vendosjen e disa shqiptarve n fshatin Klinesht t rrethit Prahova

    Nga REZARTA DELISULA

    Nj histori e lasht 406-vjeare e Rumanis, lidhet me vendin e vogl n juglindje t Evrops - Shqiprin. Sot n shekullin e ri shqiptart e Rumanis prbjn nj minoritet t konsiderueshm: me nj gazet, shoqat q mbron t drejtat e tyre dhe kan t drejtn t ken prfaqsi n Parlament. Jan t shumt ata q kan jetuar aty disa breza radhazi, por edhe m shum ata q, s fundmi, kan prefeuar t jetojn n qytetin gjigant q ndryshe e quajn ,Parisi I vogl". N hyrje t Bukureshtit, duke ardhur nga aeroporti, duket Harku i Triumfit, prmasat e t cilit jan m t vogla se ai francezi, por madhshtin e kan t njjt. Pas Lufts ruso-turke, po n kt vend u ndrtua nj hark druri m 1877-1878, ndrsa pas Lufts s Par Botrore, u ndrtua harku q sht sot apo indipendenca e Rumanis. do gj duket uniform n rrugt e kryeqytetit rumun, q nga pllakat e trotuareve e deri te ndrtesat q kan pothuaj t njjtn arkitektur dhe ngjyr gri. Prmes Bukureshtit rrjedh lumi I Dmbovics q prshkon 24 kilometra. Shum vite m par lumi ka qen i thell, ndrsa n kohn e ausheskut u zgjerua shtrati, duke e ulur kshtu thellsin. Edhe pse gjat 10 vjetve t fundit Rumania ka kaluar n nj regjim tjetr udhheqjeje, tranzicioni nuk e shkatrroi qytetin gri. Figura m e spikatur politike mbetet ende aushesku. Si vend kristian, rumunt gjykojn negativisht ekzekutimin e padrejt t diktatorit m 25 dhjetor 1989, pikrisht n ditn e Krishtlindjes, madje disa njerzve i mbushen syt me lot kur kujtojn gjyqin q zgjati vetm 30 minuta dhe ekzekutimin n ditn e lindjes s Krishtit.

    T part n Rumani

    Viti 1595 sht data q dokumenton vendosjen e shqiptarve n trojet rumune. Kjo dat vrtetohet nga nj dokument i Simon Movils m 1602-shin, n lidhje me vendosjen e disa shqiptarve n fshatin Klinesht t rrethit Prahova dhe rolin e ksaj diaspore n zhvillimin e qytetrimin rumun. Po n lidhje me kt, n fund t shekullit XVI, m sakt m 14-24 mars 1595, i drguari I perandorit habsburg Rudolf II n trevat rumune, Giovani de Marini Poli drgon nga Alba Julia pr Bartolomeu Pezzen kshilltar perandorak n oborrin e Rudolf II, nj raport interesant n gjuhn italiane, n t ciln, mes informatash t tjera, shkruante: "Shqiptart nga Crvena Voda dhe nga fshatrat e tjera fqinje t banuara nga shqiptar, duke drguar tek ai vojvodin Trevs Romune, q t'i krkojn leje t vendosen me familjet dhe me pasurit e tyre n trevn Rumune dhe t'i braktisin banesat e tyre n tokn e turqve." Ai vojvod ua premtoi menjher kt dhe s shpejti erdhn dhe kaprcyen Danubin rreth 15.000 shpirtra me gra e fmij, me gjith pasurin e bagtit q banojn n trevat rumune, nga t cilt mjaft t rinj luftuan kundra turqve. Nj nga prkrahsit e shqiptarve t Rumanis ka qen Mihai Trimi, sundimtar i trevs rumune n 1593-shin, i cili deri n vdekje mbroi interesat e tyre nn presionin e islamizmit. T gjith sundimtart pas tij trashguan t njjtin respekt pr shqiptart e vendosur n Rumani. Kshtu, sundimtari I Moldovs, Vasile Lupu, (1634- 1653) adhurues i kulturs, ndrtues kishash, ai q themeloi Akademin Vasiliane, sht quajtur Vasil Shqiptari. Nj histori e gjat q mban shum emra t tjer, duke filluar me Dora D'Istrian, Aleksandr Stavre Drenovn (Asdreni) e shum njerz t shquar q kan dhn kontributin e vet n zhvillimin e shtetit rumun.

    Koha e diktaturs

    Gjat viteve t regjimit t ausheskut, prreth 40 vjet pati nj ndrprerje t aktivitetit t etnis shqiptare n Rumani, q u organizua m pas m 24 maj 1990 me themelimin e "Bashkimit Kulturor t Shqiptarve t Rumanis". Kjo sht e vetmja organizat e ksaj etnie, trashguese e ligjshme e flamurit t shoqrive t hershme kulturale shqiptare q kan ndihmuar n mrbojtjen e trevave e popullin rumun gjat viteve 1880- 1953. Gelcu Maksutovi, presidenti i "Bashksis kulturore t Shqiptarve t Rumanis", thot se edhe gjat viteve t regjimit komunist lidhjet mes shqiptarve jan ruajtur. "Mblidheshim nj her n vit pr ditn e fests kombtare", - thot Maksutovi. Shqiptart e Rumanis jan integruar plotsisht n jetn e vendit q i priti, madje edhe ata q kan migruar s fundmi, kan gjetur mbshtetje t plot.

    Nj histori e rrall

    Fatime Alievi (Alia) sht e moshuara q tregon historin e veant t jets s saj. "Familja e babs ka qen nga Lai e, m pas u shprngul n Tetov, mbasi pat luftra", - thot Fatimja, duke folur nj shqipe t avasht, por t qart. Jan 270 vjet q familja e saj banon n Rumani, por nnshtetsia n pasaportat e tyre prgjat m shum se dy shekujve e gjysm sht shqiptare. Familja Alia ka ruajtur me kujdes zakonet, traditat shqiptare, madje edhe emrat e fmijve, q nga t part e deri m sot jan shqiptar. Fatimja sht e martuar e ka dy fmij, Xhelalin e Xhemilen, emra kto t rrahur shpesh n listat emrore shqiptare. "Edhe fmijve t mi jam munu me i fol shqip", - thot e moshuara, duke shtuar me keqardhje se gjuhn shqipe s'e flet mir. Mes mikpritjes s ngroht t shqiptarve t Rumanis, nj burr i hijshm flet shqip shum rrjedhshm. Ilia Mrzaku sht shqiptari q ka banuar 22 vitet e para t jets s tij n Tiran. Mrzaku, me origjin nga Elbasani, n vitin 1959 bashk me familjen u vendos n Rumani, pasi kishin shtetsi rumune. I ati i tij ka pas punuar n Ministrin e Jashtme rumune, pas mbarimit t studimeve n kt shtet e, m pas, sht kthyer pr t punuar n ambasadn rumune t akredituar n Shqipri. Aty i ati i Ilias fitoi shtetsin rumune. "Kam qen 22 vje kur baba, moma, dy motrat dhe un u shprngulm n Rumani", - thot Ilia Mrzaku n dialektin e Shqipris s Mesme, duke shtuar se n at koh ka qen vetm 22-vjear. Ai shton q, pasi ka mbaruar Institutin e Fizkulturs, filloi pun si profesor, duke vazhduar aty deri n daljen n pension. Pothuaj t gjith shqiptart e rinj t Rumanis jan stabilizuar. Luan Topiu sht nj tjetr shqiptar i cili ka vetm 5 vjet q banon n Rumani. Ai sht professor n Katedrn e Bukureshtit si dhe redaktor i gazets s shqiparve t Rumanis "Albanezul".


    Miku i shqiptarve

    George Miku, ish-ambasadori rumun n Shqipri pr vite me radh, duket se nuk shkputet leht nga vendi ku ka kryer studimet e larta dhe punn si ambasador. Miku nj pjes t konsiderueshme t jets s tij e ka kaluar n Shqipri, duke u br mjaft i afrt me ta. Edhe sot q ai sht n pension, nuk i shkput lidhjet, madje ka krijuar edhe shoqatn miqsore shqiptarorumune. Ish-ambasadori rumun nuk mungon n mbledhjet e shqiptarve, madje edhe kur ata kan probleme ligjore, ndihmon n zgjidhjen e shpejt t shtjeve t tyre me sugjerimet e vlefshme. N do aktivitet q kan shqiptart e Rumanis, George Miku sht I pranishm. Miku thot se lidhja e tij me shqiptart sht shum e fort. Me shqipen e tij t mir, Miku thot: "Kam nj afeksion shum t madh pr shqiptart dhe Shqiprin, madje, sikur t m jepej mundsia, srish do t vija si ambasador n kt vend mikprits."

    Deputetja mashtruese

    Problemi i vetm i shqiptarve t Rumanis sht deputetja mashtruese q prfaqson shqiptart n Parlamentin rumun. Uana Manaresku, e cila iu afrua shqiptarve si nj simpatizante e tyre, duke hedhur m pas kandidaturn pr debutete e minorancs shqiptare. Me nj veprim t jashtligjshm, ajo mundi t deprtoj n Parlament, duke marr postin prkats. Q prej 4 vjetsh shqiptart nuk kan prfaqsuesin e vet n Parlamentin rumun, madje rrezikohen pr t'u shprbr nga deputetja q gjoja prfaqson kt minoranc. "Bashksia Kulturore e Shqiptarve t Rumanis" ka denoncuar veprimin e deputetes mashtruese, madje ajo ka krkuar ndihm edhe nga Ambasada Shqiptare n Rumani, q t ndrhyjn zyrtarisht pr t larguar "simpatizanten" e tyre, por deri tani s'sht br asgj. Kshtu sht gjendja e shqiptarve t Rumanis, mes prpjekjeve pr nj jet m t mir dhe lufts pr t ruajtur me forc identitetin e tyre.

    mare nga Koha Ditore, gazette nga Prishtina
    no respect whatsoever for authority - Richard Feynman.

  2. #2
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    07-03-2005
    Postime
    9
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    NQs shqiptaret atje kane struktura apo organizma ( tip shoqata apo OJF ) duhet ta zgjedhin perfaqesuesin e tyre prej ketyre organizmave, se nuk ka si ti perfaqesoje nje karrieriste qe u vjen gjynah per ta. Eshte e njejta gje si ne Shqiperi, ka grupe te tera interesi te cilat kane jo vetem forcen e votes por edhe te revolucionit, por kthehen ne dele dhe ja delegojne te drejtat e tyre Askujt, presin 4 vjet pastaj pas nje fushate elektorale ekzotike , e cojne fuqine e tyre brenda te njejtit sistem.....nejse u zgjata u shume

  3. #3
    Restaurator Orbis Maska e Baptist
    Antarsuar
    20-11-2004
    Postime
    8,699
    Faleminderit
    0
    5 falenderime n 5 postime
    Shume artikull i bukur, qe i ben qejfin historianeve rumune qe jen ne nje llogore me ate sllave. Me perjashtim te faktit se te paret jane Thrakasit origjinale ndersa te dytet, iliret!

    Shqiptaret na qenkeshin "vendosur" ne Rumani. Mbase zonja mund te kishte shkuar me tej dhe te kishte shtuar se gjate rruges se shpernguljes ca shqiptare ndalun dhe u "vendosen" ne Kosoven e banuar na Iliret sllave!

    Me sa di une, shqiptaret (per mungese te nje termi me te pershtashem per ta ne kohen e lashte) shtriheshin ne territoret e tyre autoktone deri ne Hungari, e ashtuajtuara Pannonia. Madje edhe Shen Martini per te cilin R. Elsie te hidhet ne gryke se eshte megalomani te quhet ilir, pasi eshte lindur ne toke Hungareze, specifikohet qarte ne nje dokument francez qe nuk eshte perkthyer me ndihmen e autoriteteve historike, si i lindur ne nje fshat te Hungarise nga prinder Ilire!

    A jeni ne vete me keto botime corientuse edhe per ne, pa le per audience e huaj. Apo puna eshte se keshtu garantoni viza dhe hikni nga Shqiperia!
    Aeneas Dardanus
    Lavdi, pasthirrme fosilesh, germadhash e rrenojash vershelluese. -Eja pas meje!...

  4. #4
    Restaurator Orbis Maska e Baptist
    Antarsuar
    20-11-2004
    Postime
    8,699
    Faleminderit
    0
    5 falenderime n 5 postime
    Shume artikull i bukur, qe i ben qejfin historianeve rumune te cilet jane ne nje llogore me ata sllave. Epo perse te mos i ndihmojme ne hulumtimet e tyre qe te paret jane Thrakasit origjinale ndersa te dytet, Iliret!

    Shqiptaret na qenkeshin "vendosur" ne Rumani. Mbase zonja mund te kishte shkuar me tej dhe te kishte shtuar, se gjate rruges se shpernguljes nga Shiperia ne Rumani, ca shqiptare ndalun dhe u "vendosen" ne Kosoven e banuar nga Iliret qe sipas kesaj i bie te jene sllavet!

    Me sa di une, shqiptaret (per mungese te nje termi me te pershtashem per ta ne kohen e lashte) shtriheshin ne territoret e tyre autoktone deri ne Hungari, qe quhej atebote Pannonia. Madje edhe Shen Martini per te cilin R. Elsie te hidhet ne gryke se eshte megalomani te quhet Ilir nje person i lindur ne toke Hungareze, specifikohet qarte nga nje dokument francez qe nuk eshte perkthyer me ndihmen e autoriteteve historike, si i lindur ne nje fshat te Hungarise nga dy prinder Ilire!

    A jeni ne vete me keto botime corientuse edhe per vete shqiptaret, pa le per audience e huaj. Mademoisselle Delisula ben mire te gjeje menyre tjeter per te marre viza, apo per te botuar disertacione me mesime te marra nga katadra qe shtemberojne te verteten historike.
    Aeneas Dardanus
    Lavdi, pasthirrme fosilesh, germadhash e rrenojash vershelluese. -Eja pas meje!...

  5. #5
    i/e regjistruar Maska e ujkus
    Antarsuar
    17-10-2006
    Postime
    333
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    sa per rumanine : rumania ka qene toke ilire dhe ne te banonin fise ilire te cilat u asimiluan shume dhe ne fun rumanise i dha profil legjionet romake te cilat u plaken aty dhe sot e kesaj dite rumanishtja eshte me shume latinisht ku ka edhe fjalle sllavisht edhe shqip
    Psh : kalit ata ithone cale , cymyr ,balte .
    keshtu qe me rumunet ne kemi mardhenie shume te mira ne pergjithsi

Tema t Ngjashme

  1. Ortodoksia Shqiptare sot
    Nga Orientalist n forumin Komuniteti musliman
    Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 08-09-2010, 11:11
  2. Himar, msimi nis me himnin grek
    Nga karaburuni n forumin Tema e shtypit t dits
    Prgjigje: 134
    Postimi i Fundit: 15-08-2009, 05:07
  3. Shqiptart s`kan pse t druajn nga etno-identiteti i tyre
    Nga naqeta n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 20-04-2009, 13:47
  4. Greqia u jep shtetsin minoritarve
    Nga DYDRINAS n forumin Tema e shtypit t dits
    Prgjigje: 411
    Postimi i Fundit: 12-03-2008, 07:59
  5. ka i ndan dhe ka i bashkon shqiptart?
    Nga Davius n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 1
    Postimi i Fundit: 03-04-2006, 19:33

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •