Close
Faqja 1 prej 2 12 FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 20 prej 30
  1. #1
    i/e regjistruar Maska e projekti21_dk
    Antarsuar
    26-03-2003
    Mosha
    63
    Postime
    7,981
    Faleminderit
    22
    30 falenderime n 23 postime

    Atdhedashuria e jasharve dhe sakrificat e tyre Adem Jashari , nga Islam Dobra

    Luteni mos postoni pa prfunduar un librin. ( Kt dhurat t ciln autori ua dedikon dgjuesve/lexuesve t Radio "Projektit 21", pas konsultimit me autorin po e sjell edhe pr ju ).
    Sqarim: N tekst do t hasni shkrutesn fn q do t thot fusnot. Fusnotat ka qen e pamundur t prodren si t rregullta n kt Forum, andaj, aty ku autori ka prdorur fusnot, un e kam vn te fjala prkatse me kt shkurtes.
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura  
    Ndryshuar pr her t fundit nga projekti21_dk : 06-05-2011 m 21:07
    "Projekti 21" nuk i bn reklam vetes, afirmon t tjert!

  2. #2
    i/e regjistruar Maska e projekti21_dk
    Antarsuar
    26-03-2003
    Mosha
    63
    Postime
    7,981
    Faleminderit
    22
    30 falenderime n 23 postime

    dy fjal pr autorin

    Dr. ISLAM DOBRA
    - dr. i historis


    U lind n fshatin Vrbovc t Drenics, komuna e Drenasit, m 1934. Shkolln fillore e kreu n Trstenik, gjimanzin e ult n Gllogofc, m 1953.

    I prket gjenerats s par t semimaturantve t Drenics ( 42 veta), t diplomuar n gjimnazin e Sknderajt e t Drenasit. Q t gjith kta semimaturant ftohen n nj mbledhje n Sknderaj ku njoftohen se duhej t ndiqnin pr dy muaj nj kurs pedagogjik ashtu q n vjesht t fillonin punn si msues, pr t plotsuar mungesn e msuesve n at koh. Mirpo, kjo nuk ngjet me Islam Dobrn dhe Ibrahim Hoxhn e Krajkoves. Kta jo vetm q i largojn nga mbledhja, por edhe ua humbin t drejtn pr shkollim t mtejm me motivacion se buronin nga familje armike dhe kshtu ishin t rrezikshm pr sitemin komunist t kohs.

    Nga viti 1953-59, pr gjasht vite rresht bredh posht e lart duke br prpjekje t parreshtura pr t fituar t drejtn pr shkollim, por kot, sepse, pr t, t gjitha dyert e shkollave ishin t mbyllura. M n fund, profesor Musa Gashi, tash doktor i shkencave t gjeografis, ilegalisht e pranon si nxns n paralelen e tij duke mos e regjistruar n ditar, sepse po ta hetonte kt drejtori i athershm Dragomir Cvetiniqi q t dy do ti prjashtonte nga shkolla.

    Islam Dobra shkolln e mesme gjimnazin e kreu n Mitrovic, m 1961, ndrkaq Fakultetin Filozofik Degn e Historis, si dhe studimet pasuniversitare i kreu n Prishtin, m 1977. N kt vit magjistroi me temn Drenica n Luftn Nacionallirimtare 1941-1945, ndrsa doktoroi me temn Qndrimi i Italis ndaj shtjes shqiptare 1908 1912 ( prgatitur n Rom dhe mbrojtur n Prishtin).

    Islam Dobra sht bashkpuntor i Institutit t Historis n Prishtin. Pr nj koh t gjat ka bashkpunaur me t gjitha revistat tona: Prparimi, Kosova, Gjurmime alabanologjike- seria histori dhe me shtypin e kohs. Me punime shkencore ka marr pjes t tubime e simpoziume brenda dhe jasht vendit.

    Vlen t theksohet se autori pr Luftn e Drenics motivin e ka marr nga prjetimi i tij n kt luft, kur ishte vetm 10 vje, familja e cilit hyn n grupin e familjeve t para q prjetoi tmerrin e lufts dhe t barabaris sllave duke mbetur t vrar tre vllezr t tij dhe dy t tjer t plagosur. Dhe vetm pak minuta para likuidimit t vllezrve t tij, natn e 3 shkurtit 1945, fal bashkfshatarit Xhemail Gllareva, ky dhe kushriri i tij, Sylejmani shptojn nga vdekja e sigurt.

    Mirpo edhe pas lirimit ishin t privuar nga do e drejt, sepse ishin shtpi me klek dhe mjaftonte e dhna se ishin nipa t Aziz Zhilivods ( Jashari e Shabani). Masa e par ndshkuese iu b duke i prjashtuar n nga Fronti Populluer dhe kjo ishte mas q asnj antar familjeje mos t kishte t drejt shkollimi e studimi dhe punsim n ndonj pun shteti. Dhe kjo gjendje torture do t vazhdoj deri pas Plenumit t Brioneve, kur ra nga posti armiku - krimineli m i madh i shqiptarve, t cilit na vjen ndot tia prmendim emrin. Do ti mbeteshim borxh lexuesit mos t prmendnim edhe nj fakt tjetr: Aziz Zhilivoda, para arratisjes pr n Shqipria, ka ndenjur me muaj t tr n kt familje ( te nipat ) dhe para se t nisej, n shenj kujtimi ua la mashinkn ( automatikun ). Sa duket hyqymeti e kishte nuhatur kt, prandaj n aksionin e armve e shtoi edhe zullumin fizik mbi kt familje, sa nj antar i ksaj familjej, si pasoj e torturave, pr gjasht muaj nuk do t ngritej n kmb t veta. Por, automatiku nuk u dorzua. Ky automat, n luftn e fundit kishte vjell zjarr kundr atyre q edhe padroni i par i tij, u kishte kall datn mbi pesdhjet vite m par. Pas mbarimit t lufts s fundit, kjo mashink iu dorzua Muzeut t Kosovs si simbol q ka kryer me sukses misionin e vet.

    Deri n kt koh familja si trsi kryesisht merrej me bujqsi, por jasharajt shquheshin edhe si mjeshtr marangoz e murator t dalluar.

    Pas Plenumit t Brioneve morn frym m lirisht dhe kshtu, fal Islamit si dashamirs i shkolls, duke e ditur rndsin e shkolls, gjeneratat e reje i orientoi kah shkolla. Vetm n familjen jasharaj sot ka mbi 16 veta me fakultet, doktor shkencash e magjistra.

    Grumbullimin e materialeve pr Luftn e Drenics autori e ka filluar qysh si nxns i shkolls s mesme, duke i dhn vetes kshtu nj detyr t shenjt pr t ndriuar kt etap kohore hekatomb pr trevn ton, por t lvdishme. Kt ndrr autori do ta realizoj shum m von, ku n pajtim me historianin e madh t paprsritshm n trojet shqiptare, akademik Ali Hadrin, zgjedh pr tem magjistrature temn Lufta e Drenics 1941 1945, t ciln e mbron me sukses n vitin 1977.


    II. VEPRAT E BOTUARA


    1977 Lufta e Drenics 1941 1945 tem magjistrature, 1977
    1996 Krer dhe prijs t Lvizje Kombtare nga Drenica 1878 1948 , pjesa e par, Prishtin 1996
    1997 Krer dhe prijs t Lvizje Kombtare nga Drenica 1878 1948 , pjesa e dyt, Prishtin 1997
    1997 Lufta e Drenics 1941 1945 dhe NDSH n Kosov deri n vitin 1947, botimi i dyt i plotsuar, 1997, Prishtin
    2000 Sylejman Vuitrna, martir i demokracis, komandant i ushtris kombtare Islam Dobra dhe Bardhyl Vuitrna ( Durrs), botuar n Prishtin, 2000
    2000 Prof. Ymer Berisha , monografi, Prishtin, 2000
    2001 Ali Gashi themelues i Gjimnazit Shqiptar n Gllogovc, monografi, Prishtin, 2001
    2002 Qndrimi i Italis ndaj shtjes shqiptare 1878 1913 tez doktorature, Prishtin, 2002
    2003 shtje kombtare dhe klasore ndr shqiptar nga Lufta e Dyt Botrore deri n ditt tona, Prishtin, 2003
    2004 Atdhedashuria e jasharajve dhe sakrifica e tyre Adem Jashari, Prishtin, 2004
    2006 Revolucioni socialis dhe kundrrevolucioni n Kosov 1941 1945 dhe regjimi i pushtetit klasor deri n prmbysjen e tij, Prishtin, 2006

    Ne me kt rast prmendem vetm disa nga titujt e shumt nga opusi i tij krijues, pa prmendur edhe punime dhe artikuj t shum, si pr Shote e Azem Galicn, Maria Shllaku botuar npr revista e gazeta t kohs ose lexuar npr simpoziume shkencore, mbajtur n Prishtin, Shkup e n Tiran.
    "Projekti 21" nuk i bn reklam vetes, afirmon t tjert!

  3. #3
    i/e regjistruar Maska e projekti21_dk
    Antarsuar
    26-03-2003
    Mosha
    63
    Postime
    7,981
    Faleminderit
    22
    30 falenderime n 23 postime

    Prmbajtja e librit

    Prmbajtja

    *Parathnie
    *Nj rrfim pr trimat e Drenics. .5
    *Izolimi i Shaban Jasharit. . 9
    *Demonstratat e vitit 1968. 11
    *Prekazi me tradit kombtare. .13
    *Viti 1981 e lindi heroizmin e Tahir Mehs. .14
    *Betimi para varrit t Tahir Mehes. .17
    *Adrn Jashari n ball te demonstratave t vitit 1989. .19
    *Adem Jashari udhheq grupin e par .pr ushtrime ushtarake n Shqipri. .20
    *"Kujdes dhe bes askujt"- tha baba Shaban. .25
    *Adem Jashari me grupin e Drenics vendos t rezistoj dhe t mbetet n Kosov. .31
    *Lufta. .33
    *"Qou Rifat se u rrethuam"- me tha Ademi. .33
    *Djemt e mi i kane te gjitha, ve liria u mungon. .37
    *Ndrmjetsimi. . 39
    *Ambasadori amerikan Cimerman informon Vashingtonin, kurse Klintoni intervenon
    te Millosheviqi pr ndrprerjen e sulmit. . 39
    *Tri dnime me nga 20 vjet burg pr Adem Jasharin .41
    *Me rastin e varrosjes se Halit Gecit, Ademi vendos qe UK -ja t dal publikisht. .43
    *Sulmi i dyt n familjen Jashari. .45
    *Ademi ia krkon 600 mij DM Qeveris n ekzil pr ti paguar 1000 automatik. .47
    *Adem Jashari n bashkpunim me bazn e gueriles ne Beleg me Sali ekun. . 48
    *Disa or para sulmit t 5-marsit, Hamza m tha n
    telefon: "Me kto arm qe i kemi do t'ia dalim". .49
    *Sulmi n Prekaz, fillim i lufts s armatosur. .50
    *Jemi n truallin ton. . 52
    *Kthimi n Kosov. .54
    *Populli na priti me prqafime t ngrohta. .55
    *Besart Jashari: E kam par Babin Adem kur e ka marr plumbi; ka rn te shtylla
    afr shkallve t shtpis. .60
    *Aty e para u - vra Adilja. .60
    *I fundit ra Kushtrimi. . 63
    *Kam par polic t vrar n arat prreth shtpis. . 65
    *Tri telefonata n natn e sulmit. . 66
    *Pleq e t rinj luftonin. . 67
    *Copat e kulmeve t shtpive binin edhe nga 50-60 metra larg. . 69
    *Pas tri ditsh lufte vetm Besarta mbetet n shtpi dhe ajo dinte t tregonte pr epilogun e lufts. . 71
    Prfundim. . 72
    Ndryshuar pr her t fundit nga projekti21_dk : 06-05-2011 m 21:01
    "Projekti 21" nuk i bn reklam vetes, afirmon t tjert!

  4. #4
    i/e regjistruar Maska e projekti21_dk
    Antarsuar
    26-03-2003
    Mosha
    63
    Postime
    7,981
    Faleminderit
    22
    30 falenderime n 23 postime
    NJ RREFIM PR TRIMAT E DRENICS


    Personalitetet kombtare, gjithnj ishin nn prcjelljen e organeve te pushtetit monist. Ne kt mnyr edhe Shaban Jashari, ishte hal n sy e ktij pushteti. Prcjellja shtohej, pikrisht ditve t festave kombtare dhe gazmendeve familjare: dasma, fjal nuseje e t ngjajshme. Shtypje bheshin n trsin shqiptare, por n veanti n Drenic. Ktu ishte br tradit q armiqt e pushtuesit mos ti linin t qet.
    Kjo trev kishte shum prsonalitete te tilla, jo vetm q luftonin por edhe vetflijonin pr shtjen kombtare si: Ahmet Delija, Shaqir Smjaka, Azem Bejta, Shote Galica, Mehmet Delija, Kamer Loshi, Muj Smakiqi, Tahir Meha; Shaban, Hamz dhe Adem Jashari, (lavdi) e shum t tjer.

    Nga kjo arsye kngtart popullor, ne kngt e tyre pr Azem Bejtn e than edhe kt refren: " Lumja ti Drenic e Kuqe/ asnj plumb kurr nuk e huqe" ose tjetr " Dy asllana q i ka Shqipnia,/ si ka mreti as shtat kralia:/ Azem Bejta, Mehmet Delia / n sherr me ta ka ra Serbia" apo " Dada Shot n tirq galana / burr mbi burr e trime si zana"!. Dada Shot me plis qenari,/ npr shekuj zog shqiptari", e tjera e tjera.

    Edhe pse armiqt gjithnj i shtypen shqiptart; Kosova asnjher nuk iu nnshtrua atyre.
    Megjithat shembull t pakrahasuar ishin Jasharajt! (Selim Spahiu, puntor arsimi dhe evokues i shum ngjarjeve reale. Sknderaj-maj 1993)
    "Projekti 21" nuk i bn reklam vetes, afirmon t tjert!

  5. #5
    i/e regjistruar Maska e projekti21_dk
    Antarsuar
    26-03-2003
    Mosha
    63
    Postime
    7,981
    Faleminderit
    22
    30 falenderime n 23 postime
    PARATHNIE


    Drenica n trsi, e Prekazi n veanti, nxjerrin nj histori t veant kombtare, regjioni, me trima t lindur e t formuar nga mesi familjar, shoqror dhe kombtar n trsi, t cilt q n fmijri msonin se ka do t thot: liri, atdhe e vatan. Bisedat npr oda ndeja e gazmende, po edhe n ngushlime, prve fjalve t urimit ose t ngushllimit, pasonin bisedat pr burrri e trimri t burrave t kombit prej Preveze e deri n Sanxhak, prej Vlors e deri n Nish e Prokuplje, atje ku buks i thon buk, e ujit - uj. Ishin sinonim luftrat gjithkombtare pr mbrojtjen e muhaxherve: "Prej Prokuples e deri n Nish! Luftrat pr mbrojtjen e Kosovs Lindore, pr mbrojtjen e Plavs e Gucis, Trevat e Ulqinit, pr mbrojtjen e Janins e amris. Por edhe luftrat e m vonshme pr mbrojtjen dhe bashkimin e trsis shqiptare 1912-1913, 1941-1945. e m von. Kto ngjarje t dgjuara nga burrat ton t kombit ndikuan n formimin e bijve t kombit ton. Kjo frym trimrie ndikoi n Drenic e n veanti n Prekaz. M hert Ahmet Delia mbeti lapidar trimrie i kombit, Hasan Prishtina, Azem Bejta, Mehmet Delia, Shot Galica, Mehmet Gradica, Shaban Polluzha e shum trima tjer.

    Ngjarjet e vitit 1981 n Kosov solln nj mori trimash n prgjithsi e n Prekaz n veanti, trimi i madh Tahir Meha vetflijoi jetn pr lirin e Kosovs e shqiptarit.

    Vetflijimi i Tahir Mehs shum la prshtypje te Adem dhe Hamz Jashari, te t cilt u shtua dhe u elikos atdhedashuria. Kjo atdhedashuri edhe m shum u elikos te msuesi dhe edukatori Shaban Jashari. Pas vitit 1945 Shaban Jashari msoi dhe edukoi fmijt e meseve t Drenics, se si duhet atdheu e liria. Ai formoi edhe djemt e vet Hamzen dhe Ademin se si luftohet dhe si vdiset pr vatan e liri. Kjo e tra e bri q bijt e kombit Adem dhe Hamz Jashari, bashk me baban e familje t vetflijohn pr lirin e Kosovs. Me epopen e tyre luftarake krenohet familja, Prekazi, Drenica dhe i gjith kombi.

    Pr trajtimin e ksaj teme nuk kemi par ndonj dokument zyrtar apo ushtarak, qoft nga ana e Jasharajve, shokve e niprve t tyre, qoft nga ana e pushtuesit serb, policor e ushtarak. Por trsisht jemi shrbyer me kohn e paralufts me t dhna t djemve e nipave t Shaban Jasharit: Rifatit, Muratit e t tjer, fqinj, miq e shok me shnimet e gazetarve: Bardh Hamzs dhe Faik Hotit, dhe shnimet e mia personale.

    Ndrkaq, momentet e lufts i kam marr nga shnimet e lartprmendura duke i studiuar e radhitur, sipas krologjis s zhvillimit t ngjarjeve, prej vitit 1981-1998- 1999, edhe deri tani kur familja e Shaban Jasharit po lindet, po shtohet e po prparon si Zoti kur don; u lindn djem e vajza, u prtrin emrat e mixhs Shaban, Hamzs e Adem Jasharit u prtrin, emrat e gjyshes, t nnave, motrave e vllezrve t rn.

    Kshtu familjen - shtpin e Shaban Jasharit Zoti po e bn nj kopsht t ri - me lule t reja!

    Autori
    "Projekti 21" nuk i bn reklam vetes, afirmon t tjert!

  6. #6
    i/e regjistruar Maska e projekti21_dk
    Antarsuar
    26-03-2003
    Mosha
    63
    Postime
    7,981
    Faleminderit
    22
    30 falenderime n 23 postime
    HYRJE


    Tekstin n vazhdim po e shkruajm sipas intervistimeve e deklaratave t njrzve t afrt e t njofshm t familjes s Shaban Jasharit. N veanti evokimet e Rifat Jasharit dhe djemve e vajzave t tyre. lEvokimet jan marr ashtu si i kan par, dgjuar e prjetuar.

    Tekstin e hartojm pak pr t kaluarn e hershme t ksaj familje, pastaj pr biografin e Shaban Jasharit dhe kryesorja e t gjithave sht, aktiviteti politik e kombtar i ksaj familje dhe s fundit lufta e tyre duke filluar prej vitit 1991-98, kur sht br rethimi dhe sulmi n familjen e Shaban Jasharit, prkatsisht prsonaliteti i Adem Jasharit.

    Kemi vn n funksion edhe shum deklarata e kujtime t t njofshmve t tyre. (fn. *Dr. Fehmi Agani, janar 1991 *Dr. Islam Dobra, bashkbisedues i Fehmi Aganit )
    "Projekti 21" nuk i bn reklam vetes, afirmon t tjert!

  7. #7
    i/e regjistruar Maska e projekti21_dk
    Antarsuar
    26-03-2003
    Mosha
    63
    Postime
    7,981
    Faleminderit
    22
    30 falenderime n 23 postime
    IZOLIMI I SHABAN JASHARIT


    Koh e izolimit e quanim kur pushteti komunist, njrzit, simpatizues t liris e demokracis dhe me ndjenja atdhedashurie i maltretonte, i etiketonte dhe i izolonte nga mesi familjar, fqinjsor e miqsor q me kt lloj izolimi ose prjashtimi, personi kryesor dhe familja nuk kishin t drejt t shkonin gjkundit te fqinjt, miqt e shokt e as ata t vinin.

    Kshtu Shaban Jashari ishte i leqitur ose i prjashtuar nga Fronti e Lidhja Socialiste.

    Pr gjasht vjet, Shabanit nuk ka guxuar t'i vij pr vizit askush...bile-bile, policia dhe pushteti i athershm me urdhresa t ndryshme krkonin nga ai, q pr do lvizje t ciln ai do ta bnte jasht fshatit t'i paraqitej patjetr policis. N at koh, kur n Kosov vinte ndonj funksionar i lart nga Beogradi, pr baban, me urdhr t policis, ishte i ndaluar largimi nga shtpia. Gjat atyre ditve, polict i thoshin babait: "Rri n shtpi e mos lviz", ndrsa pr do lvizje, s pari i thoshin t paraqitet n polici dhe t'u tregoj atyre se ku e ka n plan t shkoj dhe pr far arsye. Kjo priudh ka qen pas vitit 1952 deri n vitin 1958.

    Gjat ksaj kohe Shaban Jashari ka prjetuar krizat m t mdha dhe sht ballafaquar me presionin m t madh pr ta lshuar vendin. N ato vite, familja e tij dhe dy familje t tjera t fshatit, regjimi i kishte n sy pr t keq.(fn. Shaban Jashari, Pej, 1993 )

    Prej djemve Hamza e kishte t kryer Shkolln e Lart Komerciale dhe punonte n fabrikn e municionit n Skendraj, ndrkaq Ademi e kishte shkolln e mesme. Ademi nuk punonte as pun t shtpis e as n ndrmarrje, pr arsye se vazhdimisht merrej me organizimin e lvizjes politike dhe luftarake n Kosov dhe n diaspor: n Shqipri, Zvicr, Turqi e vende tjera. Pr at populli i dha epitetin Komandant Legjendar.
    Ndryshuar pr her t fundit nga projekti21_dk : 06-05-2011 m 21:07
    "Projekti 21" nuk i bn reklam vetes, afirmon t tjert!

  8. #8
    i/e regjistruar Maska e projekti21_dk
    Antarsuar
    26-03-2003
    Mosha
    63
    Postime
    7,981
    Faleminderit
    22
    30 falenderime n 23 postime
    DEMONSTRATAT E VITIT 1968, KRKES E JON PUBLIKE


    Nga Shaban Jashari

    Demonstratat e vitit 1968 dhe protestat e athershme me ngritje t flamurit, kan qen prkrahur dhe mbshtetur si nga babai, ashtu edhe nga shum t tjer n at koh, - shton Rifati. Viti 1968 ka qen nj fillim i historis s re t shqiptarve t Kosovs, sepse ve ishte mundur frika e mhershme dhe babai ka qen i angazhuar dhe pjesmarrs i drejtprdrejt n ngritjen e flamurit n Skndraj. N ato protesta bashk me Shabanin ka qen edhe Hamza. (fn. Nga deklarata e Rifat Jasharit )




    SHKUARJA E RIFAT JASHARIT N BOTN E JASHTME


    Disa djem t Prekazit, kan qen n Skndraj dhe ishin paraqitur, q t shkojn pr t punuar jasht Kosovs. Rifati: fola me ta dhe i pyeta se ku ishin? - Ata than se kishin qen n Skndraj pr t'u regjistruar q t shkojn n Gjermani. Bra edhe un si ata. Shkova t nesrmn te daja Selim (S.Rreci q punonte n Byron pr Punsim n Skndraj). Ai m pyeti: "A ke biseduar me Shabanin pr kt pun dhe a t ka lejuar"? Po i thash edhe pse t them t drejtn s'e s'kisha pyetur fare. Por, un mendoja t dilja e t punoja dikund, sepse n kushtet e athershme, ishte vshtir ta kaloje jetn prpara.

    Deri sa m ka ardhur thirrja, babai nuk e ka ditur. Thirrjen ma solli nj nip, i cili duke menduar se e dinin t gjith pr kt pun m tha: "Qe daj, t ka ardh thirrja pr t shkuar n Gjermani". Babai u befasua dhe tha: "far thirrje more..." Pasi e kuptoi se pr ka bhet fjal, m tha: "Qysh po shkon aq larg, a e di se duhet tri shtete me i kalue pr me mbrri atje?". Po e provoj,- i thash, kjameti nuk bhet. T them t drejtn, babushit nuk i erdhi mir q un shkova n Gjermani, sepse isha vllai m i madh n familje, ndrsa Hamza e Ademi ishin ende n shkoll dhe mbetej nj munges n shtpin ton. Megjithat, ai nuk e ka pasur zakon te t pengoj pr asgj. Para se t nisesha, m tha: "Nse s't plqen atje, kthehu se kurbeti me zor s'mbahet". Prej asaj kohe, o po kthehem ksaj vere, o ktij dimri, por jo, sot e ksaj dit ende jam n pun n Gjermani...
    "Projekti 21" nuk i bn reklam vetes, afirmon t tjert!

  9. #9
    i/e regjistruar Maska e projekti21_dk
    Antarsuar
    26-03-2003
    Mosha
    63
    Postime
    7,981
    Faleminderit
    22
    30 falenderime n 23 postime

    Kreu I Par

    PREKAZI ME TRADIT KOMBTARE

    Gjat ksaj priudhe Hamza vjen n Gjermani, po nuk rri m shum se 5 muaj dhe kthehet n vendlindje.

    Shabani thoshte se n at vit e kishte par fillimin, se punt po lviznin n drejtim t mir edhe pse thoshte se duhet ende shum shum pun e sakrific, por nuk mundet m asgj q t'i ndaloj shqiptart q t mos shkojn prpara.

    M 1979 ka vlersuar se rreziku q populli yn t asimilohet ka kaluar dhe i prshkruante edhe fazat qysh kishin rrjedh ngjarjet deri n at koh.

    Nj profesor, i angazhuar n lvizjet e vitit 1981, n t ciln lvizje ishin t angazhuar edhe Hamza e Ademi, kishte thn n nj ndej dikund pas demonstratave t vitit 1981: "Pr gjasht muaj do ta kemi Republikn e Kosovs", Shabani ja kish pas kthyer: " Dgjo more djal, po u b kjo pun sot e dhjet vjet, do t m dukej si t bhej sot”




    VITI1981 E LINDI HEROIZMIN E TAHIR MEHES



    TAHIR MEHA: KUR T'LUFTOJ UN, KA ME SHKRUE GAZETA" ZHEN MIN ZHIBAO”

    N Prekaz dshira pr vetflijim kishte lind prej Ahmet Delis e Tahir Mehs, vazhdoi nga Shabani, Hamza dhe Adem Jashari.

    Rifat Jashari ka thn: jan dy Prekaza: Prekazi i Poshtm dhe Prekazi i Eprm. Prekazi i Poshtm, pjes e t cilit jemi edhe ne Jashart, sht i njohur edhe me historin dhe luftn e Tahir Mehes.

    Me Tahir Mehn dhe vllain e tij Beqirin, ne kemi qen edhe tezak, sepse edhe ata kan qen nipa t Llaushs, t Vojvodve. Ne kemi pasur muhabet me ta, nuk kemi pasur shum t shkueme e t ardhme, por kemi pasur muhabet t mir. Beqiri gjat lufts s fundit dihet se ka qen edhe i prfshir n radht e UK-s dhe ka rn n luft. Kur sht br rrethimi i Tahirit dhe babs s tij Nebihut, m 1981, un kam qen n Gjermani, por kam ardhur n Prekaz dikund dy-tri jav pasi kishte ndodhur sulmi.

    Un kam biseduar me Ademin n at koh dhe familja jon ka qen e prgatitur t vazhdoj luftn, t ciln e filloi Tahiri me baban e tij, dhe mund t them se ve sht pritur momenti se a do t provokoj policia.

    Mirpo, n ann tjetr, ka qen shum vshtir t fillohet ajo luft, sepse ather n radht e policis ka pasur edhe polic shqiptar, e gjithashtu, edhe rezervistt e mobilzuar kryesisht kan qen shqiptar. Nuk ka pasur mundsi t fillohet lufta, sepse ka mundur t bhej nj luft kundr vet shqiptarve t mobilizuar si rezervist dhe kjo na ka penguar. S'ka br t ndizet lufta vlla me vlla, sepse rrethi i tret q i sht br Tahir Mehs, ka qen i prbr krejt nga djem prej pjess drmuese t Kosovs, t cilt kan qen t angazhuar si rezervist. Kshtu q kur u rrethua nga policia, Tahiri luftn e ka br vetm me babn e tij Nebihun.

    Si m ka treguar Ademi, pas sulmit, t part n truallin e Tahirit kan mbrritur babai Shabani, Hamza dhe Ademi. Nj dhndr e kishin pasur aty, dhe nj inspektor i policis, i cili e ka mbajtur rendin atypari pas lufts q ishte zhvilluar.

    Ai i kishte pas thn babs, q sa m par t'i varrosnin Tahirin dhe Nebihun, duke i treguar se polict shqiptar s'kishin asgj n dor. "Ne asgj n dor s'kemi dhe mundeni dikund vetm 60-70 veta t merrni pjes n varrim", - kishte thn ai, sepse kshtu at e kishin porositur policia. Ai madje i kishte thn babait q t'u tregoj t afrmve t Tahirit, se "as t pame pr kryeshndosh nuk bn t mbajn".

    Pasi i kan varrosur Tahirin e Nebihun, burrat jan shprndar, inspktori shtoi se shqiptart e ndien veten keq q ceremonia e varrimit t Tahirit ishte e pazakonshme pr shqiptart, dhe se i kupton zakonet e popullit t tij, por prsrit se polict shqiptar "nuk kan asgj n dor dhe s'mund t bjn kurrgja". Megjithat, babai e ka udhhequr varrimin e Tahirit dhe atij i kan br nj nderim si duhet. (fn. Po aty.)




    Dshmi e Rifat Jasharit

    Sa dim ne,- thot Rifati, ende nuk sht msuar se n at koh cili prej funksionarve ka urdhruar rrethimin e Tahir Mehs dhe as arsyet pse e kan br kt. Mirpo vet udhheqsi i Ministris s Punve t Brendshme, Franjo Herleviq ka qen n Prekaz dhe ka thn se rrethimi ka qen i paligjshm, sepse, sipas tij, siaps "ligjin jugosllav" t asaj kohe paska qen e parapar:” nj njri q nuk pajtohet me regjimin e shtetit; atij duhet afruar tri her me lutje: a dshiron t punsohesh, ka po t mundon? dhe ka sht duke t shtyr q t jesh n kundrshtim me shtetin?”. Kto nuk i ka respektuar askush...

    N sulmin ndaj Tahirit sht luajtur nj loj dhe, fatkeqsisht, edhe disa nga udhheqsit tan nuk e kan kuptuar kt aso kohe. Kjo ka qen arsyeja pse ne kemi psuar m s shumti. Domethn ka ndodhur ajo q nuk sht dashur t ndodhte.

    Familja e Tahir Mehs sht shikuar me sy t keq nga pushtuesi, sepse dihet se babagjyshi i tij ka qen me Azem Bejtn, ka qen shok i Azemit.

    Edhe pse ka qen e dhimbshme, vrasja e Tahir Mehs ka qen ngjarje me rndsi. Ai e ka prgatitur veten edhe psikikisht pr at luft dhe un e di se ai kishte thn m hert: "Kur t'luftoj un, do t shkruajn shtat gazeta dhe gazeta kineze "ZHEN MIN ZHI BAO".




    BETIMI PARA VARRIT T TAHIR MEHES

    "Rrugn q e kemi nisur , do ta vazhdojm deri n vdekje”, u betuan jasharajt para varrit t Tahir Mehs.

    Rifat Jashari: Para se t tregoj pr betimin, t them se, me qndresn dhe luftn e tij heroike, lirisht mund t thuhuhet se Tahir Meha u ka dhn prkrahjen m t madhe lvizjes studentore dhe demonstratave t vitit 1981, sepse ka qen kjo ngjarje pr t ciln sht dgjuar n shum vende ather. Tahir Meha sht nj zinxhir i fort i historis son kombtare.

    Ngjarja, pr kohn kur ka ndodhur, sht nj ngjarje kombtare. Tahiri dhe Nebihu kan luftuar me nj regjim, i cili sht munduar q me do kusht t'i shfaros shqiptart nga faqja e dheut.

    Pran varrit t tyre, baba Shaban, Hamza e Ademi jan betuar se rrugn q e ka nisur Tahiri do ta vazhdojn deri n vdekje. Pr ne, knaqsia m e madhe sht se ky betim sht mbajtur dhe lufta ka vazhduar, po flas pr familjen ton, sepse nganjher njrzit edhe po ta ken vullnetin pr t br dika, nuk e kan fatin, sepse gjrat shkojn edhe me fat. Ma merr mendja se baba Shaban, Hamza e Ademi me koh i kan analizuar gjrat mir, e kan prgatitur veten dhe e kan br at betim para varrit t Tahirit, sepse kan qen t sigurt se jan t zott pr t'i dal hakut fjals s dhn dhe e kan mbajtur betimin.

    *Sa mund t flitet pr nivelin e ndikimit t ktij akti t Ademi e Hamza?

    Shabani, Hamza e Ademi e kan ditur se ndarja prfundimtare prej serbve pa luft nuk mund t bhet.

    Babai gjithmon thoshte: "Analizoni mir punt para se t bhen, se kur t bhet nj pun, ajo m nuk zhbhet".

    Rezistenca e Tahir Mehs m 1981 i ka hequr dilemat: " a po bhet me laps, a po bhet me pushk " ? Aty u derdh gjaku i njrzve q ishin kombtar, ndrsa kjo s'ishte e rastsishme, sepse Tahiri ishte brezi i tret i ksaj familjeje q po bnte luft me Serbin.

    Me luftn e Tahir Mehs prfundimisht ka marr fund ideja se do t bhet dika m mir pr shqiptart n Kosov dhe sht ditur se pa luft m nuk do t arrihet liria.

    Prej ather, ve ka filluar t bhet prgatitja psikike n radh t par, e pastaj kan filluar t angazhohen sa m shum njrz pr luft.

    Mirpo, dikush i kupton gjrat m hert, e dikush m von.

    sht dashur t bhet prgatitja e njrzve pr luft, sepse dihet se disponimi i shqiptarve ka ndryshuar shum prej demonstratave t vitit 1968, t atyre t vitit 1981 dhe ngjarjeve t vitit 1989. Numri i atyre q e kan kuptuar se pa luft nuk ka ndarje prej Serbis ka ardhur duke u shtuar, kshtu q ka filluar t bhet prgatitja psikike e njrzve pr luft dhe gradualisht erdhn deri te fillimi i saj. Lufta e Tahir Mehs ka qen motiv i fort pr atdhetart q t veprojn si ai. ( fn. Po aty. )




    ADEM JASHARI N BALL T DEMONSTRATAVE T VITIT 1989

    Rifat Jashari: Baba Shaban kurr nuk na ka penguar neve djemve t tij dhe nuk na ka thn kurr "jo", mirpo gjithmon neve, por edhe t tjerve, na ka dhn t kuptojm se vet duhet t'i vlersojm gjrat. do pun q ne e kemi filluar, ai na ka thn: "Keni kujdes"!.

    Kur sht fjala pr demonstratat e vitit 1989, un i njoh disa prej organizatorve t atyre ngjarjeve, por njri prej kryesorv ka qen Ademi bashk me babn.

    Ne jemi dshmitar se m 1989 ishte ajo shkuarja n Prishtin kmb nga t gjitha qytetet e Kosovs. Ademi u ka prir njrzve t cilt kan shkuar prej Skndrajt n Prishtin.

    Fillimi i demonstratave n Skndraj ka filluar ather kur ve kishte filluar n shum qytete t tjera t Kosovs. Dua ta theksoj se m 1981 ka pasur demonstrata n Skndraj. Por m von se n disa vende. ( I.D. )

    - Arsyet pse nuk jan mbajtur ato: a ka qen fajtor mosangazhimi i njrzve sa duhet, a ka qen situata e qet, sepse rejoni i Drenics sht i pastr etnikisht dhe ktu gjithmon "pasuli sht ngrn nga nj kokrr", mirpo fillimi i demonstratave t vitit 1989 n Skndraj ka qen paksa i vshtir. sht tentuar n mas - ka dshtuar. Dhe, e vetmja form mbeti q t organizohen njrzit q kan qen t angazhuar n lvizje dhe nxnsit e shkollave. N at koh, Murati, djali im, ishte nxns i shkolls s mesme n Sknderaj, dhe ai me nxnsit e tjer kan qen argat n kto demonstrata.

    Megjithse kishte pasur probleme rreth organizimit t ktyre demonstratave, edhe nervozizm pse ishin organizuar me aq vshtirsi, ato u mbajtn pas disa ditsh me prkrahjen e fuqishme t nxnsve t shkollave.

    Para se t mbahet n Skndraj, demonstrata jan mbajtur n disa qytete t tjera t Kosovs si n Podujev, Ferizaj etj., kurse te ne, demonstrata e par ka ndodhur m 3 nntor 1989, dhe n t kan marr pjes shum t rinj, ndrsa ato rrahjet e vogla t protestuesve nga ana e policis,- tregonin Ademi, Hamza e Murati-, kishin qen vetm nj frymzim m i madh pr shtjen kombtare dhe me nj fjal, ishte thyer ajo bllokada q kishte qen. N Skndraj, m 3 nntor t vitit 1989 u mbajtn demonstratat e para pas atyre t vitit 1968 e 1981. Demonstrata e par sht mbajtur dikund rreth ors 18 e 30 minuta. Menjher pas nj jave, kan pasuar edhe demonstratat e tjera q shndrrohen pastaj n protesta madhshtore.

    Organizator ishin Ademi, Hamza e t tjer. ( fn. Jashart fq. 29-30 )




    ADEM JASHARI UDHHEQ GRUPIN E PAR PR USHTRIMET USHTARAKE N SHQIPRI

    Edhe te ne, u shpall kushtetuta dhe u bn disa gjra t tjera. Pra, dikush duhej ta mbronte at kushtetut dhe pr kt, u b edhe organizimi i shkuarjes s djemve pr aftsim ushtarak n Shqipri. N Shqipri ather ishte koha e Ramiz Alis. Por, u gjet nj bashkpunim. Ktu ishte edhe ajo madhshtia se shqiptart filluan t lidhen me pjest e tjera t ndara dhe n at pjesmarrje kishte njrz edhe nga Maqedonia, edhe nga Kosova Lindore, por nga Kosova ishin shumica. Shkuarjen e djemve prej Drenics n at grup e ka udhhequr Ademi, i cili m hert ishte n Zvic.er pr t biseduar pr kt pun me zyrtar t qeveris n.e ekzil dhe sht krejt normale q Ademi e Hamza kan pasur kontakte me njrzit n rreth, por edhe me vet qendrn dhe kto kontakte kan ekzistuar edhe para, por edhe pas kthimit nga Zvicra.

    Pas kthimit nga Zvicra, njrzit ve jan emruar, edhe pse gjrat n at koh mbaheshin sekret pr shkak t rrethanave q ishin n Kosov, sepse dihej se n at koh pushteti serb n Kosov, kishte br ndrrimin e policve shqiptar me polic serb. Kjo pun ka shkuar shum fsheht dhe aktiviteti ka filluar.

    N mesin e djemve q prej Drenics kan shkuar pr ushtrime ushtarake ka qen edhe djali im, Murati. Ky sht ktu dhe mund t tregoj vet si kan shkuar dhe far kan br atje, shton Rifati.

    • Kush ka br kt organizim?

    Murat Jashari: Un as sot e ksaj dit nuk e di kush ka qen personi kryesor n krye t ktij organizimi. Un e di se Baci Adem ka shkuar atje n marrveshje me institucionet q kan ekzistuar n at koh, ka qen Zyra e Kosovs n Shqipri dhe njrzit q i kan prir asaj lvizjeje, atyre institucioneve. Pr kt kan qen n dijeni edhe Rugova edh Bukoshi. Un tash, me emra nuk i di se a ka qen ky apo ai q i ka organizuar n detaje kto pun, por shkuarja ka qen marrveshje me njrzit q u kan prir.e atyre institucioneve, edhe jasht e edhe brenda Kosovs, me shtetin shqiptar. Edhe un kam qen bashk me Bacin Adem n Shqipri.

    M 3 nntor 1991 kemi shkuar pr n Shqipri. Un nuk e di se kush e ka organizuar grupin e par. Por, e di se n grupin e par kan qen 54 vet. Ky ishte nj kurs njmujor. Tr ditn kan qen dy or pushim dhe gjith ditn ushtrime.

    • Si lindi ideja, dhe organizimi?

    Murat Jashari: Baci Adem ka shkuar m par pr nj vizit jasht Kosovs. Ai ka qen n rrjedha, un nuk kam qen fort n to.

    sht kthyer nga jasht dhe pasi ka vendosur q ne, disa t rinj, t shkojm pr ushtrime n Shqipri, na ka treguar se parulla jon do t jet: "Do t shkojm t punojm n Zvicr". Kshtu ai deklaronte pr t tjert, sepse kjo pun duhej t ishte nj "top-sekret", nuk duhej t zbulohej rrjeti. Dhe, jan caktuar djemt se kush duhet t shkonte "n Zvicr". Natyrisht se Baci Adem ka biseduar me axhallart rreth arsyeve t shkuarjes n Shqipri dhe m tregon edhe mua se kishte folur edhe me babn Rifat dhe m pyet a jam i gatshm? Un i them "po". Babait dhe babagjyshit Shaban u thot: "Duhet ta marrim edhe Muratin". Babagjyshi thot: "Pse jo, le t vij edhe ai". Por, e porosit q t kemi kujdes.

    Dy arsye ishin pr shkuarjen ton n Shqipri asokohe t merren njohuri ushtarake dhe t krijohet lidhshmria mes shtetit shqiptar dhe kosovarve q ideja t jet e prbashkt, duke pasur parasysh t kaluarn, ndasit e armiqsit q ekzistonin. U b organizimi, u mor vesh pr ata t cilt do t vinin n grupin ton dhe Baci Adem e kishte pranuar me shum dshir kt detyr. N familjen ton nuk ka pasur dilema rreth asaj se a duhet t shkojm apo jo.

    • sht konstatuar se duhet t hyhet n sistemin e prgatitjes luftarake...?

    Murat Jashari: N at koh, shkuarja jon n Shqipri, nuk sht br kundr lvizjes q ekzistonte, sepse ishte viti 1991. Domthn shkuarja jon sht br n bashkpunim me njrzit q e kan lvizur situatn, me njrzit q e kan udhhequr at lvizje. Me ta sht br nj bashkpunim pr mbrojtjm e shtetit, t cilin n mendonim se e bm. Kur njeriu shkon dhe futet n nj dika q sht e rrezikshme, ather m nuk shikohet jeta e tij.

    Dhe m 3 nntor 1991, ne udhtuam nga aeroporti i Shkupit pr n Cyrih. Nga Cyrihu kemi udhtuar me autobus pr n Trieste t Italis dhe nga atje kemi vazhduar rrugn pr n Durrs.

    Pr mua ishte hera e par q po e shihja Shqiprin. Ishte po ashtu intrsant se natn kur zbritm n portin e Durrsit pr her t par gjithashtu po shihja masa t rrepta t siguris, q e siguronin portin.

    Prej portit menjher kemi udhtuar me autobus, natn, n malet e Dajtit. Ajo nat nntori ishte me shi. U vendosm n nj kazerm. Aty nuk kemi par njrz t tjer, me prjashtim t oficerve q na kan ushtruar neve dhe disa rojeve t objektit. Ushtar t tjer aty nuk ka pasur dhe, pr nj muaj rresht ne jemi strvitur plotsisht n fshehtsi. Vetm ndrlidhsi dhe prfaqsuesi i Kosovs ka ardhur aty ndonjher, edhe at shum rrall, dhe kshtu n fshehtsi kan prfunduar strvitjet tona. N prfundim t strvitjeve kan lindur disa mosmarrveshje lidhur me mnyrn e kthimit n Kosov. Disa prej djemve q ishin aty kthehen me armatim n Kosov.

    Ajo koh ka qen nj pjes e paharrueshme e jets sime dhe kam respekt t madh pr oficert shqiptar, t cilt kan punuar pandrprer me ne.

    • Nga ata 54 vet q i prmendt, a shkuat t gjith n grup apo t shprndar?

    Murat Jashari: Pr secilin rajon ka qen nga nj prgjegjs. Pr rajonin e Drenics ka qen prgjegjs Baci Adem. Tash nuk i di t gjith emrat, por prej Mitrovics ka qen nj Ilmi Peci, nj q thirrej Begu, nj tjetr Lutfiu, nj Shahini ka qen prej Zons s Shals q kan marr pjes n at kurs...etj. Prej grupit t Prishtins nuk i di me emra se kush kan qen, por i mbaj mend disa q thirreshin Gubetini, ka pasur edhe nga Deani, t fshatit Beleg me mbiemrin Tahiraj, etj. Ka pasur edhe t tjer q nuk ka pasur kontakte mes nesh dhe arsyet nuk jan dhn pr kt.

    Ka pasur djem edhe prej Maqedonis dhe nuk sht br dallim se kush prej nga sht.

    N aeroport ka ardhur gjithkush me grupin e vet ashtu q t mos diktohemi se ne njihemi mes vete. N grupin ton ishim: Baci Adem, Sahit Jashari, Avni Rama, edhe nj Avni tjetr i Klins s Poshtme, ka qen nj Shaqa, pastaj nj Drguti i Rezalls, Ilaz Kodra, Fadil Kodra dhe un. N aeroport jemi br kinse jemi qytetar krejt t thjesht q po shkojm n Zvicr pr pun, ndrsa parulla ka mbetur e njjta ”t punojm. (fn. Po aty )





    "KUJDES DHE BES KURRKUJT", M THA BABA SHABAN, KUR M PRCOLLI TE DRA E OBORRIT


    Murat Jashari: Po tregoj dika q m ka thn babagjyshi kur u nism pr n Shqipri dhe q m ka prekur shum. Ishte i fundit q na prshndeti te dera e oborrit dhe m tha: "Kujdes dhe bes kurrkujt". Me mendjen time, at koh, analizoja: "Pse m tha babagjyshi kshtu?". Mirpo, me koh ndodhn t gjitha ato q lidheshin me fjaln e tij. I riu bn veprime t ndyshme, sepse mendon q u krye gjithka..., dhe ne mendonim se e kryem punn me Kosovn dhe puna do t ecn mir. Por, nuk shkoi ashtu. Edhe sot shpesh mendojm ashtu dhe hajt...

    N e filluam rrugn pr n Shqipri dhe dit kur arrritm atje ishte ora 9 ose 10 e mbrmjes. Ishte kjo nj rrug e gjat dhe e mundimshme, pastaj edhe valt e detit prej Italis n Shqipri derisa kalonim me anije npr det ishin t mdha. Prgatitja nuk ishte edhe bash n nivel, por askush nga ne nuk i kushtonte rndsi kushteve se a jan n nivel apo jo, sepse ishte fjala pr nj dika m t madhe, m madhore.

    •ka ju thoshte Ademi gjat rrugs?

    Murat Jashari: Derisa udhtonim me autobus, na pat thn: "Djema, duhet t jeni krenar me at se far rruge po e fillojm, q kemi fatin t bjm nj dika t ktill". Kto kan qen ato fjalt e tij q na kan frymzuar dhe q na kan dhn edhe forc. Ishte nj rrug e gjat dhe nganjher njriu mund edhe t binte n depresion nga frika se mos po dshtojm. Dhe, kur kemi qen n zorin m t madh, fjalt e tij na kan frymzuar dhe na kan dhn edhe forc. I lidhte ngjarjet dhe na thoshte: "A e keni par filmin pr eriz Topullin?", pastaj e prmendte ngritjen e flamurit nga Ismail Qemaili, fliste pr Isa Boletinin..q, - thoshte ai, na erdhi koha edhe neve ta bejm prap nj lidhshmri t Kosovs me Shqiprin. Ky sht fillimi q t bjm dika madhore, e do ta bjm shtetin shqiptar. Kto kan qen fjalt e tij gjat rrugs pr Shqipri.

    •Si u reflektuan kto mosmarrveshje q i prmendt m par?

    Murat Jashari: Mosmarrveshjet kan qen te disa djem t grupeve te tjera, jo te djemt e zons ton, pr shkak t kufirit dhe kalimit t tij, sepse kishte ide t ndryshme: sa armatim do t merrej me vete, far lloji, ndrsa puna e armatimit ishte sekret dhe at mund ta dinte vetm ai q ka udhtuar dhe nuk ka mundur ta marr vesh do njri. Atij q kthehej n Kosov i kan thn ata q ishin prgjegjs pr grupet: "Kjo sht pjesa jote e armatimit, merre dhe msyja kufirit". Me gjith disa probleme t vogla q lindn, grupet q ishin n strvitje, u kthyen pa ndonj problem t madh n Kosov.

    • A t kujtohen pr shembull reagimet e Ademit rreth ktyre mosmarrveshjeve t vogla q u shfaqen n at koh?

    Murat Jashari: Pas kthimit nga Shqipria, nj grup sht zbuluar nga policia serbe dhe disave u jan marr edhe armt, u jan gjetur edhe disa shnime. Qysh u zbuluan ata, nuk e di. Nga shnimet q u jan zn djemve t zbuluar, sigurimi dhe shrbimet sekrete serbe kan ditur pastaj emr pr emr pr secilin prej atyre q kan qen pr strvitje ushtarake n Shqipri. Nuk sht e drejt e imja t them se si kan rrjedh krejtsisht kto gjra, sepse as un s'kam mundur t'i di t gjitha, por e di se prej disa djemve t grupit q jan zbuluar dhe burgosur, ka rrjedh edhe lista.

    Kryesorja dhe m fatkeqja ishte se serbt e kan pasur listn dhe informacionet e duhura pr pjesmarrsit n strvitjet ushtarake n Shqipri, e po ashtu edhe pr armt e sjella dhe numrin e tyre. Pastaj, n baz t ktyre zbulimeve jan ndjekur nga regjimi serb njrzit tan. Filluan arrestimet n Dean, Prishtin, Vushtrri, Mitrovic etj...

    Jo pr t'i privilegjuar, por mund t them se djemt e rrethit ton kan qen shum t vendosur n kt pun dhe ata e treguan veten m von se ishin t vendosur.

    Si e ka treguar edhe babai Rifati, n familjen ton prndjekjet e regjimit kan filluar prej vitit 1952, ndrsa kulminacioni i ksaj ndjekjeje ka qen ardhja e forcave serbe n Prekaz, m 31 dhjetor 1991.

    Lulzim Jashari: Dua t them dika lidhur me shkuarjen e djemve pr ushtrime ushtarake n Shqipri. Me shkuarjen e tyre n strvitje, Hamza pr nj koh t gjat rrinte m tepr i mbyllur n shtpi dhe nuk ekspozohej n lagje, fshat apo m gjer, pkundr asaj se ishte n rrjedha t organizimeve dhe merrej me to. Ai ishte i kujdesshm, sepse edhe n at koh dikujt i intrsonte kush sht n shtpin ton dhe ka po bhej n lagje. Hamza del haptazi me aktivitetin e tij pas sulmit t par, t cilin forcat serbe ia bjn familjes son m 1991.

    • do njri merrte arm sa mund t barte: kallashnikov, pushk gjysmautomatike, municion etj...

    N Shqipri sht punuar sipas nj strategjie ushtarake dhe qllimi i kursit ka qen q pjesmarrsit t aftsohen; si duhet t bhen sulmet e armatosura, si bht mbrojtja etj., ndrsa n Shqipri ne kemi prvetsuar edhe ann teorike, por edhe ann praktike t ktyre taktikave luftarake.

    Kemi msuar gjithashtu si bhet hyrja dhe lshimi me konop npr objekte t ndryshme, pastaj prdorimin e armve... Aty kemi ushtruar prdorimin e armve t lehta e deri n armt kundrajrore, efektin e tyre dhe natyrisht pikat e dobta t mjeteve ushtarake q i prdorte policia serbe, si tanku e shum taktika t tjera, n mesin e t cilave dhe taktikat pr znien e pozicioneve, hyrjen n kazerma ushtarake, marrjen e ndonj aeroporti ushtarak apo civil etj. Me nj fjal, ka qen nj kurs i prvetsimit t nj taktike ushtarake. I mbaruam kto ushtrime dhe bashk me disa djem t tjer, pas dy javsh, un duhej ta filloja Akademin Ushtarake n Shqipri.

    N ndrkoh, shfrytzova nj pauz dhe shkova n Gjermani, pr t qndruar dy jav, meq babai Rifati e kishte pushimin dhe pas disa ditve duhej t kthehej n Kosov. Un pastaj duhej t kthehesha n Shqipri, ndrsa djemt q i kishin kryer kurset ushtarake, u kthyen n Kosov bashk me armatimin q kishin marr me vete, kryesisht automatik dhe municion.

    • Ky grup pasi kthehet n Kosov, shum shpejt zbulohet nga pushteti serb

    Murat Jashari: Si ka ndodhur q grupit t'i bien n gjurm serbt, pr ne sht e panjohur. Mund t ndodh q ndonjri prej djemve t grupit t ket rrahur gjoks nga pakujdesia dhe t ket folur n ndonj vend t panevojshm pr ushtrimet e bra n Shqipri, duke zbuluar ndoshta pa vetdije veten dhe grupin e tij, sepse ne e dim se shrbimet sekrete serbe s'kan pushuar s punuari kurr n Kosov dhe i kan pasur njrzit e tyre kudo, dhe i bien n gjurm rrjetit.

    Pasi jan zbuluar grupet, shumica prej djemve t ditve t para t ushtrimeve ushtarake n Shqipri, kan ikur n Prndim dhe un kam pasur rast t takohem me shumicn prej tyre. I kam pyetur pse ka ndodhur kjo? - Ata tregonin se pasi grupeve u ka rn n gjurm pushteti, u jan drejtuar njrzve nn mbikqyrjen e t cilve ata edhe kishin shkuar n Shqipri, duke i pyetur se ka duhet t bjn m tej, pasi q disa prej djemve kishin rn n burg?

    Duke mos ditur si t veprohet m tej, ata djem kan mbetur n udhkryq, pa ditur ka t bjn m tutje dhe kan br zgjidhje individuale n at situat. Pr mua, ata kan qen djem t mir, sepse nuk ka qen e leht n at koh t veprohet dhe jemi bindur se ata punn rreth prgatitjeve ushtarake n Shqipri s'e kan pasur me dy mendje. Por, secili prej tyre ka pyetur prgjegjsin e vet q e ka pasur, duke i thn ka do t bjm tash? - Dikush thot se ata u kan thn "mbanjani kah t doni" Dhe kshtu, dshtim pas dshtimi, ka ardhur prfundimi. Disa djem trima n Drenic, megjithat kan vendosur t mos dalin jasht Kosovs dhe kan vendosur t rezistojn.

    Me nj fjal, organizimi dhe ajo lidhshmria q ishte u shkput. U zbulua rrjeti n t cilin ishin edhe Ademi dhe shokt e tij dhe, e vetmja rezistenc pr t mos ikur jasht, ishte rezistenca e Ademit dhe e grupit t tij n Drenic. Atyre u ka mjaftuar vetm ai kursi n Shqipri, prgatitja e mhershme psikike dhe mbshtetja familjare pr t vazhduar.

    Pjes e ksaj rezistence ishte edhe familja jon. Kur ka ardhur puna e rezistencs pr atdheun, babagjyshi nuk ka njohur pengesa prpara dhe s'ka pyetur pr asgj tjetr.

    Pasi shkova n Gjermani, babai Rifati u nis pr n Kosov, ndrsa un mbeta edhe m tej atje. Prisja q n ndrkoh t kthehesha n Shqipri pr t filluar Akademin Ushtarake apo q, n ditn e caktuar, t ndrmarrim ndonj aksion dhe t luft.

    • Kush ka qndruar prapa ktij organizimi?

    Murat Jashari: E kam theksuar m hert se nuk kam qen n rrjedha dhe nuk di kush i ka br kto organizime, por ka qen nj Imer Berisha q ishte n Zvicr, njri ndr kryesort e ktyre organizimeve. Imer Berisha sht nga Majaci i Podujevs, sht pikrisht ai q e kishte ndihmuar n Turqi babn Rifat dhe Hamzn rreth pamfleteve q prgatiteshin atje pas demonstratave t vitit 1981 dhe q silleshin pastaj n Kosov.

    Ai nj dit m tha: "Djali i mir, pritm kt dit n kt vend", sepse un kisha pr t'u kthyer n Shqipri, ka ndodhur kjo dy-tri dit, pasi q babai kishte udhtuar pr Kosov. Por, gjrat nuk ecn si i kishim menduar ne, u ngatrrua organizimi dhe nuk ndodhi ajo q ne prisnim t ndodhte, pra t ecin punt si duhet dhe organizimi t zgjerohet.( fn. Deri n fq. 46 )


    ADEM JASHARI ME GRUPIN E DRENICS VENDOSI T REZISTOJ DHE T MBETET N KOSOV

    Murat Jashari: Duke pasur parasysh se pushteti kishte nuhatur organizimet e asaj kohe, nuk vonon shum dhe pas tri javsh q grupet ishin kthyer n Kosov, pason sulmi i par i 30 dhjetorit t vitit 1991 n Prekaz, me 'rast sulmohet familja jon. Mua m bhet dhe mendoj se n at koh ndodh nj dshtim komplet i atij organizimi q ishte. Djemt q ishin trajnuar n Shqipri ia mbajtn n drejtime t ndryshme, sepse ata duhej q t gjendeshin vet si t munden dhe kah t munden. Kush ka dashur t shkoj dhe t qndroj n Gjermani e Zvicr ka mundur ta bj kt, ndrsa n Kosov kan qndruar kryesisht Grupi i Drenics, nj pjes e ktij grupi: Adem Jashari, Sahit Jashari, Fadil Kodra, Ilaz Kodra dhe shok t tjer q n at koh iu kan bashkangjitur ktyre. Kurse t tjert, kan krkuar fatin e vet ku kan mundur. Askush nuk mori prgjegjsi pse dshtoi ky organizim dhe pse ndodhi ajo q
    ndodhi.

    Kso gjrash natyrisht q ndodhin dhe nuk ishte kjo ndonj katastrof, sepse kjo ka ndodhur edhe me njrz t pushteteve t tjera, t cilt kan pasur ndihm edhe shum m t fort se ky grup i shqiptarve t Kosovs, mirpo pr deshtimin e organizimit ton t asaj kohe, d.m.th. t grupeve kosovare, mendoj se sht dashur q t jap prgjegjsi dikush.

    Sigurisht q Baci Adem u ka drguar fjal ather njrzve me t cilt ka qen n kontakt pr kt dshtim, por sa kam kuptuar nga ai, ata e kan larguar fajin prej vetes pr dshtimin.

    Deri ku kan shkuar gjerat dhe kush kan qen fajtor, ne nuk mund ta dim, por gjrat nuk mbeten sekret gjithmon.

    Megjithat, un mendoj se njrzit q kan qen n lcrye t ktij organizimi, jo vetm q kan luajtur me fatin e njerzve, por kan luajtur edhe me fatin e kombit.

    Ndrsa djemt q kan shkuar n Shqipri, kan rrezikuar dhe kan qen n gjendje q n at koh t'ia tregojn gjoksin armikut. (fn. Po aty )
    "Projekti 21" nuk i bn reklam vetes, afirmon t tjert!

  10. #10
    i/e regjistruar Maska e projekti21_dk
    Antarsuar
    26-03-2003
    Mosha
    63
    Postime
    7,981
    Faleminderit
    22
    30 falenderime n 23 postime

    Kreu I Dyt

    LUFTA

    "OU RIFAT SE U RRETHUAM…” M THA ADEMI

    Rifat Jashari: Pasi pushtuesi u bie n gjurm djemve q ishin n Shqipri pr ushtrime luftarake, fillon menjher me ndjekjen dhe arrestimin e tyre.

    Arestimet s pari fillojn n Dean, n disa lagje e fshatra t ksaj komune si n Kodrali, Beleg etj., ku u prekn disa lagje, si ajo Gjonaj, Tahiraj..., pr t'u zgjeruar pastaj edhe n rajonin e Prishtins, at t Klins etj.

    Kur ndodhi kjo, nj dit papritur erdhn dy djem t Klins s Poshtme. Ata ishin t prfshir n at organizim. Dukeshin shum t shqetsuar. Un i njihja q t dy, mirpo nuk desha t hyj menjher n bised rreth punve me t cilat merreshin ata.

    E krkuan Ademin, ndrsa un i pyeta se "ka ka t re"?. Ata filluan t m tregojn se si policia kishte tentuar t'i arrestonte, ndrsa un u thash: "Djema, kur keni hyr n kto pun, sht dashur ta dini se ndodhin edhe arrestime dhe gjra t tjera". Njrit prej tyre, policia ia kishte marr automatikun gjat tentimit pr ta arrestuar. Ata kishin ardhur q t kontaktojn me Ademin pr t ditur se far duhet t bjn m tutje.

    Un nuk e dija krejt se ka kishte ndodhur, sepse ata dy djemt nuk donin t m tregonin gjithka dhe donin q disa gjra t'i mbajn sekret. "Ne po shkojm te Sahiti (Jashari), sepse puna sht keq", m than dhe nuk deshn q t hyjn brenda. Kur erdhi Ademi, i tregova pr kt dhe ai me shok u tubuan shpejt n kulln ton. ku u strehuan ata djem q erdhn nga Klina e Poshtme, ndrsa ne pastaj biseduam me babn Shaban, me Ademin e Hamzn se ka t bjm m tutje. Vetm pr sekonda bhet fjal derisa policia serbe t mbrrij edhe te ne, u thash un, ndrsa Ademi, duke qeshur m tha: "Jo nuk vijn, nesr sht Viti i Ri, dit tregu dhe pritojn me ardh". More, i thash, ve momenti pritet. "Ku po mrzitesh pr kt pun", m tha Hamza. Un e kisha nj parandjenj dhe m dukej se ve po i shihja t rreshtuar polict serb. U thash se nuk ua kisha frikn fare atyre, por nuk doja t na zn n gjum. "Nuk vijn jo" - kmbngulte Ademi, ndrsa un kmbngula n timen: "Pasha Zotin, ve sa nuk po i shoh rreth oborrit".

    • ka ndodhi pasaj?

    Rifat Jashari: N mbrmje, Ademi ma dha nj boks cigare n kull, ndrsa un e pyeta se a do t rrinte ai zgjuar pr t kujdesataruar apo un? - "Hajt shko flij e mos u bj merak", ma ktheu, dhe m urdhroi q un t shkoja pr t fjetur.

    U prshndetm dhe shkova t fle. Sa m kishte zn gjumi, Ademi m trokiti ngadal n dr, duke m thn: "ou Rifat se u rrethuam...". Un mendoja se ai i kishte hetuar dikund larg policin serbe se ishin duke ardhur n Prekaz dhe nuk nxitova fare, ndrsa ai tha se po shkonte t'i bnte z babs. Dy her ka shkuar te plaku dhe sht kthyer kah un, duke m thn "ou m, ka po bn". I kam thn "hajt se deri sa t vijn ata, un bhem gati", ndrsa Ademi ma ktheu shkurt: "Te trafoja n rrug jan".

    sht zgjuar, tha, edhe Hamza dhe "gati jemi", ndrsa un vesha nj pallto dhe mora nj pal kpuc t kqija n kmb dhe pr disa sekonda kemi nxituar q t marrim pozicionet. Policia ve ishte duke e br rrethimin e shtpis son, ndrsa m von doli se vetm sekondat kishin mjaftuar q t na zn ashtu si nuk dshiroja.

    Dolm kah ana e eprme e oborrit dhe e ndezm luftn me ta. Hamza ishte n nj pozicion afr nj dardhe n oborr, un kisha zn nj pozit n skaj t oborrit, pikrisht aty ku me 5 mars 1998 ka rn Fitimi, duke luftuar me mitraloz, ndrsa Ademi kishte zn nj pozicion tjetr. I thash: "O djalo, vepro me shum mend se mos jan futur n brendi t oborrit, te kulla", ndrsa Ademi m tha: "Ve mos e lsho frontin aty" Kur Ademi iu afrua kulls pr t'ua zn aty pritn policve q t mos deprtojn brenda, ata (polict) kishin qen duke hyr n oborr. Menjher ka hapur zjarr mbi ta, duke i shar n at serbishtn q ai e dinte fare pak: "Ku po shkoni he nnn e etnikve ua..." u ka brtitur atyre dhe pr nja 4-5 minuta aty i ka shkuar "flak e verdh". Un e kam ndrruar pozicionin dhe kam dal m posht, ndrsa me vete i kisha disa bomba, nj revole dhe automatikun. E bja me mend, nse arrij t'i shkrep t gjitha kto, puna nuk do t ishte keq. Pasi i zmbrapsi polict q donin t futeshin n oborr andej kah kulla, Ademi u kthye te un dhe m pyeti: "A t mori ndokund". Jo, i thash, dhe e pyeta mos e kish kapur ndonj plumb at? - "Ktu m sht nxehur pak" - tha ai, duke treguar kah brezi. Kur ia hoqa kmishn, nuk kishte pasur asgj serioze, ndrsa n ato momente, n rruge u ndez automjeti i ndihms" s shpejt" "E paska'hnger dikush prej tyre" - i thash Ademit. U ngjita n kull dhe prmes dritareve t saj i vreja polict, t cilt iu kishin veshur murit posht, por nuk guxonin t bjn hapa e t provojn t futen n oborr. Biseduam shpejt e shpejt me Ademin dhe vendosm q t deprtojm n ann e kundrt t oborrit, andej kah lagjja e Lushtakve.

    Menduam t dalim andej, sepse e kishte pr qllim q edhe nse ndodh t vritemi n luft me policin, s paku t mos vritemi n prani t grave dhe t fmijve, ndrsa mendja as q na shkonte t dorzohemi. Ndrkoh, Hamza e kishte ar rrethimin nga ana e tij. Ia dolm edhe ne, Ademi q ta ajm rrethimin dhe t kalojm n ann e kundrt, andej kah mali q sht mbi varrezat ku jan sot. Gjat shprthimit t rrethimit, m luti q t mos hyjm nepr oborre t fqinjve, sepse nuk donte q pr shkak tonin fqinjt t dmtohen nga policia.

    Aty ku doln erdhn menjher Fadil e Ilaz Kodra, Sahit Jashari e disa t tjer. Ne i kishim dy automatik, revolet dhe disa bomba. Me t dal n ann tjetr, Ademi ka fillua t'i gjuaj policin, t cilt filluan t strehohen pas mureve t shtpive nn rrug. Gjuajtjet e dyanshme me arm kan vazhduar edhe m tej, ndrsa policia na gjuanin edhe me mitralozin e rnd nga tanku.

    Menjher kan filluar t vijn t ne njrz t armatosur nga Prekazi, nga t gjitha ant e Drenics dhe m gjer. U mbush mali. Secili q kishte ardhur, kishte arm n dor. Disa prej tyre m kan thn: "Merre Rifat komandn dhe udhhiqe luftn", ndrsa un iu thash se nuk bn pa ardhur nj vendim i ktill prej institucioneve tona t larta, sepse ne nuk e dim si i vjen fundi. Un u tregova burrave se sa i prket familjes son, un e marr kt pun mbi vete.




    DJEMVE T MI U MUNGON VETM LIRIA

    *Deri sa ju e shprthyet rrethimin 'ndodhi me babn Shaban dhe antart tjer t familjes?

    Shabani ka qendruar gjat ter kohs n kull me t gjith antart e tjer t familjes. Policia prforcohet pastaj me mjete t tjera luftarake: helikopter, qen t ushtris dhe futen n oborrin e shtpis son. Kur futen brenda, njri prej kryeoficerev t policis serbe e pyet babn Shaban: "Te kujt jan t gjitha kto shtpi dhe pasuri"? "T miat dhe t djemve e t nipave t mi'" ia kthen babai, ndrsa oficeri serb i drejtoht pastaj babs me pyetje t tjera: "A kan mend kta djemt e tu q po luftojn, kur i kan t gjitha kto t mira'"? - "Po, i kan t gjitha, ve liri nuk kan", i kishte thn baba Shaban, ndrsa menjher pas ksaj, polict e godasin, sepse nuk u kishte plqyer prgjigjja dhe mosprfillja q ua kishte br atyre. Prve babs, polict e godasin edhe Lulzimin, djalin e Ademit q ather ishte shum i ri, pasi q kur ata i bien babs, Lulzimi reagon dhe nis t kacafytet me polict.

    Policia marrrin peng 27 antart e familjes ton, bashk me 3 nipa, t cilt kishin qlluar te ne at nat, ndrsa t gjith meshkujt, prej Fitimit e lart, d.m.th. ata q i kishin mbi 13 vjet dhe i nxjerrin me duar t lidhura prjashta n bor, para tankut.

    Polict e qesin po ashtu nnn ton si mburoj prpara, duke dashur t hyjn n shtpi, sepse kishin menduar se Ademi sht brenda. Nna i kishte thn njrit prej policve: "Hiqmu qafe more qen, ka po fshehesh pas meje", ndrsa pocili i kishte thn nns "...po m vret Ademi". - "Kur friksohesh dhe s'ta mban, pse ke ardh n Prekaz"? - i kishte thn policit serb nna jon.

    M von, policia i lshojn fmijt, ndrsa babn dhe disa fqinj tan i marrin me vete n polici. I drgojn n stacionin e policis n Mitrovic dhe babn atje e mbajn 48 or, duke i br maltretime t mdha.

    Derisa ngjarja zhvillohej n shtpin ton, ne e shihnim nga distanca se ka po ndodh, por nuk kishim mundsi t gjuanim n policin serbe, sepse ata i mbanin familjart tan si mburoj. N kt sulm kan marr pjes vetm polic serb, sepse shqiptar nuk kishte n polici. Ka marr pjes edhe nj polic rom.

    • 'mendonit ju derisa serbt ishin ende n shtpit tuaja ?

    Ne filluam ta bjm nj plan si ta sulmojm n mbrmje stacionin e policis, sepse nuk e dinim ende se policia serbe e kishte ndrmend t trhiqej. Ademi mori pr detyr me shokt e vet q ta sulmojn stacionin e policis, ndrsa neve t tjerve na mbeti q t'i sulmojm policin n Prekaz, sepse n lagjen ton ishin 10 tanke.

    Ishte ideja se sulmi do t prhapet, por nuk kishte mjaft arm n radht tona. Disa njrz kishin arm, por nuk kishin sa duhet municion. M kujtohet, njri tha: "Un i kam nja 400-500 copa fishek dhe po shkoj menjher t'i marr". Pas nj kohe na erdhi urdhri m "u trheq", sepse thoshin q edhe serbt po pranonin t trhiqen nga fshati.(fn. Deri n fq. 57 )




    NDRMJETSIMI

    • Kush u tregoi pr kt dhe kush ndrmjetsoi pr punn e trheqjes ?

    Kishte ardhur n Prekaz nj delegacion nga Prishtina, n t cilin gjendej profesori Fehmi Agani, Anton Kolaj, etj, t cilt kan kontaktuar dy - tri her me stacionin e policis n Skndraj - derisa i kan lejuar q t vijn. Ata kan qen si ndrmjetes. Policia u kishte thn atyre "nse trhiqen ata, do t trhiqemi edhe ne". Ata pra, e kishin fjaln pr ne dhe pr burrat e armatosur q kishin arritur n Prekaz.




    AMBASADORI AMERIKAN CIMERMAN INFORMON VASHINGTONIN, KURSE KLINTONI INTERVENON TE MILLOSHEVIQI, PR NDRPRERJEN E SULMIT

    Islam Dobra: Pr nj nat shkova n familje n Vrbovc. T nesrmen n mngjes sulmohet Shaban Jashari.

    Ndihej krisma e armve dhe vinin informata t ndryshme se lufta po zgjerohej. Djali im Hajzer Dobra, mjek punonte n Trstenik, biseduam dhe vendosm q ai vendin e puns mos ta lshonte deri sa lufta t mos sht aty pari, e n rast se kjo do t ndodhte ai duhet q bashk me ekipin mjeksor t trhiqet n lagjen e Bylykbashve t Terstenikut dhe t’i ndihmoj qytetar e lufttar ka t krkoj nevoja. Pas ktij dakordi shkova n Prishtin, n selin e LDK-s dhe i tregova Dr. Fehmi Aganit. Ai kt lajm e priti me interesim, sepse kishte dgjuar n versione t ndryshme dhe nga prefekti serb i Kosovs n Prishtin.

    Njkohsisht, ambasadori amerikan ishte informuar nga LDK-ja pr sulmin n Prekaz. Ather Cimerman lajmron Vashingtonin dhe Klintoni intervenon te Millosheviqi pr ndrprerjen e sulmit dhe ndalimin e 150 tankave q marshonin drejt Drenics. Fatmirsisht edhe kjo ndodhi.

    Ndrkaq Dr. Fehmi Agani, s bashku me prefektin serb, shkuan n Prekaz, ndrmjetsuan dhe e ndrpren sulmin serb ndaj Jasharajve. Kurse me prefektin e Prishtins dhe me dr. Fehmi Aganin bisedn e zhvillon Ademi dhe Hamza me rastin e ktij sulmi q bn forcat serbe ndaj Jasharajve. Me sugjerimin amerikan, nprmes t Ambasadorit t tyre Cimerman, u ndrpre sulmi serb, megjithat profesori e vlersoi real, ashtu si doli m von, se ky ndrmjetsim sht afatshkurtr. Prandaj, m sygjeroi q "si t keni mundsi, ua prcjillni kt sygjerim Jasharajve, "mundsisht t dalin n botn e jashme" ose "nse nuk e pranojn kt, t'i trheqin familjet e fmijt t'i strehonin diku ndr miq".

    Un kt e mora me seriozitet, por un e njihja vetm Shaban Jasharin e Hamzen dhe Ademin nuk i njihja mir. Megjithat, vllai im, Bajram Dobra, i njihte mir Shabanin, Hamzn dhe Ademin, sepse vajza e Shabanit (motra) e Hamzs dhe Ademit ishte martuar pr djalin e kusheririt ton Halim Dobrs. Me fjal t tjera ky qndronte n marrdhnie t mir me ta.

    Bajram Dobra shkon n Prekaz te Shaban Jashari dhe ia prcjell porosin e Dr. Fehmi Aganit, q ose t del krejt familja diku jasht Kosovs, ose fmijt t’i drgoj te ndonj mik a daj. Shaban Jashari, Bajramit i thot: " Nuk po pranojn. Ja, provo e bisedo me ta". Mirpo prgjigja prfundimtare t gjithve ishte se asnjri prej tyre nuk pranon t largohet nga shtpia.




    TRI DNIME ME NGA 20 VJET BURG PR ADEM JASHARIN

    • Adem Jashari, denimin e vet n munges nuk e ndjen rnd sa burgosjen e Besim Rams?

    Rifat Jashari: Ademi mund t themi se ka qen i dnuar, jo me 20, por me 60 vjet burg, pasi q Serbia e kishte dnuar at tri her me nga 20 vjet burg n munges: n vitin 1991, pastaj m 1996 dhe s fundi m 1997. Pra, Ademi dhe shokt e tij jan dnuar nga tri her n munges me burg t gjat.

    Rnia e Besim Rams n duart e policis, n at pusi q i ndodhi, ka qen nj plag e madhe pr organizimin e athershm. Edhe po t vdiste Besimi, plaga do t ishte e njjt, sepse pr nj lufttar m e leht sht vdekja, sesa rnia n duart e armikut. Por armiku i bn edhe ato. Kt q i ndodhi Besimit, Ademi e ka prjetuar shum rnd, bile m kujtohet q ka pas thn ather: "O Besim Rama, ma qejf kisha pas me ardh e me t ra fytyrs, sesa q t paskan zn!". Kt Ademi e ka thn jo nga ajo q e ka dashur m shum vdekjen sesa jetn e Besimit, por nga q ndinte dhimbje q ai kishte rn n duart e policis serbe. I ka psur parasysh edhe maltretimet q do t'ia bj policia n burg atij dhe n asnj mnyr ai nuk e ka kuptuar si ligsi pr Besimin por e thot nga ndjenjat e dhmbjes. ( fn. Dr. Islam Dobra, informues i ngjarjes s Prekazit n Trstenik dhe Prishtin )

    Pas arrestimit t Besimit, Ademi nuk iu ka friksuar shum zbulimit t rrjetit, por ka qen i mrzitur thjesht pr humbjen e nj bashklufttari, sepse ai e dinte se m nuk ka kthim prapa.

    Ndrsa dnimet t cilat n at koh Gjykata e Qarkut n Prishtin i ka shqiptuar ndaj tij dhe shokve, s'i kan br kurr prshtypje dhe s'i ka marr as si t rndsishme.

    Absolutisht s'i kan br prshtypje. Dnimin prej armikut, Ademi e ka kuptuar si krenari, ndrsa thoshte: "Nse t dnon populli, kjo sht turp".

    • ka vendosn t bnin Ademi dhe shokt e tij pas arrestimit t Besimit?

    Rifat Jashari: At nat (si m ka treguar Ademi prmes bisedimeve q bja me t prmes telefonit), n kulln ton jan mbledhur rreth 70-80 burra pr t biseduar ka t bhet m tej. Disa kishin thn t shkojn dhe ta kidnapojn Momn, (nj polic serb n Skndraj) q ta kmbejn pastaj me Besim Ramn, por baba Shaban u kishte thn djemve: "Pr nj serb apo pr nj polic si Moma, Serbia as q nien hi ". Pastaj kishin prmendur edhe emra t tjer t serbve, njfar Ilin etj, t cilt donin t'i rrmbenin dhe t'i mbanin peng derisa policia serbe ta liroj Besimin. Por, babai u kishte pas thn se ata polic serb nuk ojn pesh, sepse jan "peshq t vegjl". Ai bile u kishte pas sygjeruar q nse duan t'i hyjn asaj pune t shkojn n Prishtin dhe me emr u kishte treguar se cilin prson t rndsishm t policis serbe duhet ta kidnapojn nse duan q t arrihet qllimi. Por, megjithat, baba u kishte thn Ademit dhe shokve t tij se nuk sht ndonj problem i madh marrja e ndonj serbi, e as problemi i ve Besimit, por duhet t planifikohen me kujdes t gjith hapat e tjer dhe ka mund t ndodh pastaj. Sa pr Momn, kishte pas thn baba Shaban, at mund ta merni kot se sht i parndsishm pr Srbin q edhe po e morrt, ve duhet me e vra n fund n Prekaz se pun nuk kryen.





    ME RASTIN E VARROSJES S HALIT GECIT ADEMI VENDOS Q UK-JA DUHET T DAL PUBLIKISHT

    • Shihet e nevojshme dalja publike e UK-s

    Dshmi e Rifat Jasharit: Dalja n sken e UK - s ka qen nj vendim pr t cilin jan marr vesh vet shokt e organizimit. Ata jan marr vesh edhe rreth asaj se kush do ta prezantoj at para mass n paraqitjen e par publike. Qysh e si kan vendosur, sigurisht e din m s miri ata vet. Ajo q sht e ditur sht se dalja publike e UK-s sht br pr ta hequr nj dilem, se a ekziston apo s'ekziston ajo.

    N at koh, ata ishin pothuaj n do rrug t Drenics, e cila ve ka qen zon e lir dhe tjetra: ather filloi nj konfrontim "ushtri me ushtri" dhe pikrisht me betejn e Ludoviqit, UK-ja e vrtetoi emrin e vet dhe dshmoi para popullit, por edhe para armikut se sht nj forc q kishte arritur fazn e pjekuris. Pr kt arsye edhe doli haptazi edhe para televizioneve dhe para bots, pr t dshmuar se ajo sht nj ushtri e organizuar.




    SULMII DYT N FAMILJEN JASHARAJ 22.1.1998


    Evokimi i Rifat Jasharit: Ky sulm, si m kan treguar m von baba Shaban, Ademi e Hamza, ka qen nj sulm i veant krahasuar me rastet e tjera pr disa arsye. E para, sht se n sulmin e 22 janarit 1998 nuk kan marr pjes ushtria serbe, nuk jan prdorur tanket, as helikoptert. Kt sulm e ka br nj grup special, dhe ka qen nj "aksion blic", pr t cilin kemi informacione se sht udhhequr drejtprdrejt nga krimineli Arkan. N kt sulm ndaj familjes ton sht prdorur taktika "sulmo dhe trhiqu".

    Srbt kan ardhur pa paralajmrime, dhe kan prdorur taktikn e asgjsimit t do objekti q u del prpara.

    Polict dit m par kishin vendosur n Pyrgun e Fabriks s Municionit kamerat dhe kishin filmuar gjithka. Natn kur sht br sulmi, paramilitart jan shprndar rreth dyerve t oborrit ton, ndrsa kur e kan nisur sulmin, i jan prmajtur taktiks q t asgjsohet kado q del prpara, qoft edhe pul ajo. Ata kan tentuar t hyjn n kull dhe n shtpi prnjhersh. N kull kan hasur n rezistenc, sepse aty ka qen baba Shaban me nipat e tij Fitimin, Besimin dhe Kushtrimin dhe q t gjith kan pasur arm dhe kan luftuar me serbt pr m tepr se gjysm ore.

    Kt rast e ka shpjeguar edhe nj nip yni, Bajram Haxhiu, i cili jeton n Pej. Ai ka qlluar at nat mysafir tek ne dhe e di shum mir rastin. Sulmi ka ndodhur pas syfyrit, sepse ishte Ramazan n kohn kur familjart tan po bheshin gati pr t fjetur. Pak m hert, pasi kishin ngrn syfyr, Hamza kishte shkuar n dhomn e tij, ndrsa, n korridorin e kulls kishte qen e ndezur nj llamb.

    Bajrami tregon se pas fillimit t sulmit, baba Shaban me nipat iu kishin prgjigjur sulmit, ndrsa n nj moment, babs iu kishte bllokuar automatiku, t cilin ia kishte zhbllokuar shum shpejt Kushtrimi, q n at koh nuk kishte m shum se 13 vjet.

    Bajrami gjithmon tregon se si ai ishte befasur me djemt tan q ishin shum t rinj ather, por shum t shkatht n prdorimin e armve. Prej kulls son sht gjuajtur me automatik dhe mitraloz n drejtim t paramilitarve serb, ndrsa Hamza kishte hedhur prej shtpis ku ka qen, n drejtim t tyre dy bomba, me ka serbt e shohin se kan hasur n rezistenc t fort dhe trhiqen.

    Gjat ktij sulmi plagosen dy vajzat: Selvetja dhe Iliriana, derisa Ademi nuk ka qlluar at nat n shtpi, sepse ishte te dajt n Llaush.

    N kt sulm, serbt thehen nga rezistenca q u bhet, ndrsa pr sulmin thon se ka qen jasht kompetencave t policis, sepse n t kan marr pjes kryesisht forca paramilitare dhe mercenar t udhhequr nga krimineli Arkan.

    Pas sulmit t 22 janarit, pason sulmi i 5 marsit, sepse okupuesi serb e kishte vrejtur se nuk mund ta nnshtroj familjen ton, ndrsa rezistenca dita - dits po forcohej. ( fn. deri n fq,57 )




    ADEMIIA KRKONTE 600 MIJ DM QEVERIS N EKZIL PR T'I PAGUAR 1.000 AUTOMATIK

    Rifat Jashari: Po kemi biseduar me telefon. Ai m ka treguar se pas sulmit t 22 janarit, Prekazin e kan vizituar shum njrz, e po ashtu edhe ne antarve t ksaj familjeje q ishim n Gjermani na kan vizituar shum njrz.

    N ndrkoh kemi pasur shum miq, t cilt na lusnin duke na thn: "Aman, largojini nj pjes t familjes prej Prekazit", sepse 26 antar t familjes son, prej 30 sa ishim, ishin n Prekaz.

    Nj daj yni shkon e i thot babs Shaban se sht mir q s paku dikush t largohet prej shtpis, sepse pritej t ndodh dika e madhe, mirpo ai i thot: "Un do ta largoja ndonj, por askush s'pranon ta lshoj shtpin".

    Pr ta bindur at mikun se sht ashtu si thoshte ai, babai i thot: "Dil dhe vet bisedo me cilindo prej antarve t familjes son, bisedo edhe me fmijt dhe pyeti ka po thon ata pr kt propozim". Ai miku komunikon me fmijt, por asnjri prej tyre nuk dshiron ta lshoj shtpin. Pas 22 janarit, mobilizimi n shtpin ton tregojn se ka qen shum m i madh e po ashtu edhe n vet lagjn.
    Ademi bile u kishte thn fqinjve: "Un nuk e kam ndrmend t trhiqem dhe t dorzohem para serbve, kshtu q t gjith ju t keni kujdes e pastaj mos t flitet ka nuk na vyen.




    ADEM JASHARI N BASHKPUNIM ME BAZN E GUERILES N BELEG ME SALI EKUN

    Adem Jashari dhe Xhafer Zena me automobil arrijn n shtpin e Lush Tahirajt n Beleg pr t marr arm.

    N kulln e Lush Tahirajt Adem Jashari, nga Sali eku u njoftua p aksionin e bartjes s armatimit nga Shqipria dhe pr shprndarjen e tij n Kosov dhe n Maqedoni. Njkohsisht Sali eku e noftoi Adem Jasharin pr prgatitjet e rezistencs q po bhen n Dukagjin.

    Pas krejt ktyre bisedave, n ort e vona t mbrmjes aktivistt deanas n automjetin e Adem Jasharit ngarkuan katerdhjet kallashnikov, bomba dore, municion dhe material tjetr luftarak. Deanasit, Adem Jasharit i preferoin se cilat rrug jan m t prshtatsme pr kalim.

    Ajmone Tahiraj me katr djemt e saj, pandrprer i shrben shtjes kombtare dhe kulla e Lush Tahirajt t Belegut ishte baz e fuqishme pr organizim kombtar, pr biseda e vendime pr ndihma n Kosov e Maqedoni. Nga ktu Sali eku, shum her u ka pri dhe i ka prcjell njerzit e gueriles andej dhe kndej kufirit prej vitit 1991-1998. Sali eku dhe guerila e ksaj ane mbante lidhje e bashkpunim me Dean, Kodrali, Drenoc, Voksh, Pobergj, Junik e vende tjera; Kosov n Maqedoni.

    Ajmone Tahiraj, prve shum pritjeve q bri n odn e tyre, ishte Sofra e shtruar pr pjestart e guerils, ajo ishte kujdestare e katr djemve t saj, t cilt ishin aktiv n rezistencn e ksaj ane.( fn. "Bota sot”, 21 dhjetor 2004)

    Ajmonja shton se me rastin e marrjes s armatimit, apo kalimin e kufirit shqiptaro-shqiptar besnikrisht i kemi ndihmuar njrzve t rezistencs.~




    DISA OR PARA SULMIT T 5 MARSIT HAMZA M THA N TELEFON: "ME KTO ARM Q I KEMI, DO T'IA DALIM...

    • Pas masakres s Likoshanit me 28-shkurt situata ishte eksplozive dhe pritshin sulme.

    Evokim i Rifat Jasharit: sht Murati, sht Luli, sht Bekimi - djali i Hamzs q mund ta dshmojn kt. Bile Bekimi m pat thn: "Ishalla, t gjith nuk kan qlluar aty". I pata thn se ve katr jan te dajt e vet, t tjert t gjith jan brenda.

    Un, n orn 12:15, nj dit para sulmit, kam komunikuar n telefon me Hamzn. Kam folur me t 15 minuta. Bile me shaka m tha: "E zgjate shum, po t ecin markat more...". shtja e nj lloji t armatimit t rnd, dhe arritja apo mosarritja e tij n Prekaz ishte ajo pr t ciln biseduam. Pr fat t keq, ky armatim nuk kishte arritur. Hamza m tha prmes telefonit se Ademi ka shkuar t'i vizitoj disa t plagosur (Musa Jasharin dhe Sabit Gecin). E pyeta: "ka i keni hallet?". Ai m tha: "Ve po pritet momenti!", ndrsa un e pyeta pastaj: "A keni tesha me dal n ver?" (me telefon s'bente t'i prmendja armt) e ai m'u prgjigj: "Me kto arm q i kemi, besoj se do t'ia dalim"

    Kshtu e kemi prfunduar bisedn telefonike me Hamzn dhe diku nga ora 6 e 20 minuta t mngjesit t nesrm, n Prekaz ka plasur lufta.




    SULMI N PREKAZ - FILLIM I LUFTS S ARMATOSUR

    Adem Jashari, n munges ishte i dnuar me 20 - vjet burg, mirpo, ai nj koh qndronte n shtetet Prndimore. Ai shpeshher vinte ne Kosov. At forcat serbe e kishin sulmuar n janar t vitit 1991, por kishte shptuar pa ndonj dm fizik.

    Sulmi ndaj tij u - prserit edhe n fillim t vitit 1992, q pasoi me plagosjen e dy motrave dhe vrasjen e disa bagtive. Edhe pse shtpia e tij dhe lagjja e Jasharajve ishte vetm 400-500 metra larg fabriks s municionit, ku ishin vendosur forcat policore dhe ushtarake serbe, Adem Jashari as familja e tij nuk ishte larguar - nga shtpia dhe lagjja. Disa prsona, miq e shok t tij i propozonin t largohet ai vet dhe familja nga shtpia dhe fshati, ai refuzon duke shtuar se "kemi vendosur ktu t vdesin sepse, prtej shtpie nuk kemi ku t shkojm"!

    Ajo ka pritej (lufta) filloi me 5- mars 1998. Gjat nats policia dhe ushtria e kishin rrethuar hert n mngjes e sulmonin shtpin e Shaban Jasharit. ( fn. Po aty "Bujku i 6 marsit dhe Dojevele (emision gjerman).

    Prej dits s fillimit t lufts me 5-mars, kjo vazhdoi deri n ditn e tret t 7-marsit, ku ditn e par, vritet babai i Adem Jasharit dhe Hamza, vlla i Ademit, kurse Adem Jashari sht vrar ditn e tret n mngjes. Prve tij u vran edhe 22 antar t familjes s Ademit: gra, djem, vajza dhe fmij, prve antarve t familjes ktu vritn edhe 30 veta tjer, fqinj, burra, gra, fmij. Pas vrasjeve, u shkaktuan edhe dme t tjera djegie t shtpive pajime e orendi tjera.

    Nga familja e Shaban Jasharit ktu shptuan vetn 7- 8 veta, fmij.

    Kufomat e familjes Jasharaj, qarqet policore serbe, i drgojn n morgun e spitalit n Prishtin, ktu i mbajn 3-4 dit. M pas kto kufoma i sjellin n Skndraj, pr ti varrosur. N'at dit t ftoht, kishte numr t vogl njrzish pr t punuar n hapjen e varrezave. Pjesmarrja e vogl e njrzve nuk qndron n shkakun e t ftohtit, por nga situata tepr e acaruar. Qarqet policore kur i sjellin nga Prishtina, tentojn t'i vendosin pr nj koh n Shtpi t Shndetit por prsoneli mjeksor i Shtpis s Shndetit nuk pranon, sepse ata u thon se kjo sht jasht do norme mjeksore. M n fund i vendosin n nj depo t materialit ndrtimor e prej ktu i sjellin n varreza, por pa i identifikuar. Kshtu q t nesrmn sht dashur t bhet, varrosja e rivarrosja sipas identifikimit t tyre.

    Kshtu n kt mnyr sulmi n Prekaz, shnon fillimin e lufts s armatosur.

    Pas Prekazit sulmohet Llausha, Vojniku, Kopiliqet, Rezalla, dhe pjesa m e madhe e fshatrave t Drenics Veriore. (fn. Po aty )




    "...JEMI N TRUALLIN TON"

    • Kush mbeti n Prekaz, prkatsisht n Kosov pas lufts s 5,6 dhe 7 marsit prej familjes

    Rifat Jashari: Pas sulmit t 5,6 dhe 7 marsit t vitit 1998, prej antarve t familjes ton n Prekaz, t gjall kan mbetur 6 antar: Bashkimi, Iliriana dhe Fazliu (tre fmijt e mi), Shqipja e Marigona (vajzat e Ademit) dhe Besarta (vajza e Hamzs). Kurse n Prndim n at koh ishin 4 t tjer: un Rifati, djali im Murati, djali i Hamzs Bekimi dhe djali i Ademit Lulzimi.

    Pas 5 marsit 1998, ne kemi dashur t kthehemi q t gjith n Kosov, n veanti Murati dhe Luli ishin kmbnguls n kt. E vrteta sht q pas 5 marsit, ne kemi dashur q fmijt q ishin n Kosov t'i kursejm m tej, ndrsa Bashkimi ka qen ai q kishte thn se nuk e ka ndrmend q ta ndrprej rrugn q e kishin nisur Ademi e Hamza, ndrsa pr kt, e ka pasur pkrahjen ton t plot.

    Po ashtu edhe fmijt, nuk kan dashur ta lshojn Kosovn, as para 5 marsit e as pas ksaj date. Aty ku ka qen baza m e fort e UK-s, ata e kan kaluar shumicn e kohes. Kan qndruar n Okashtic, n Kopiliq, Tushil etj.dhe kudo q kan qen ushtart e UK-s, aty kan qen edhe fmijt tan. Krejt luftn ata e kan kaluar kryesisht n fshatrat e Drenics dhe n nj pjes t Shals.

    •Kur ktheheni ju, Murati, Bekimi e Lulzimi n Kosov pas lufts?

    Rifat Jashari: S pari dua t them se antart e par t familjes ton q kan shkelur n shtpit tona pas lufts s 5,6 dhe 7 marsit kan qen Bashkimi me shokt e tij dhe motrat e mia, si dhe fmijt tan q kishin mbetur n Kosov. Ka ndodhur kjo pas 9 muajve t lufts. Bashkimi me shok, edhe gjat lufts kan patrulluar shpesh kah shtpit tona.

    Ne t tjert nga Prndimi n Kosov jemi kthyer m 27 qershor 1999, dhjet apo dymbdhjet dit pasi forcat e NATO-s kishin arritur edhe n Skndraj.

    •Bashkimi gjat lufts sht kthyer shpesh kah shtpit tuaja,

    Rifat Jashari: Ajo q vlen pr ta theksuar sht se kur Bashkimi ka ardhur n shtpit e djegura dhe sht futur npr to, aty e ka gjetur automatikun e Ademit, nn grmadha t shtpis. Kur ne u kthyem, familjart tan q kishin mbetur ktu, ishin ata q na jepnin neve gajret dhe kurajo.

    •far ju thoshin?

    Rifat Jashari: E prshkruanin rnien e Ademit, Hamzs dhe t tjerve dhe na thoshin: "T lumt ata si shkuan...", edhe pse nuk sht e leht pr motrn q t thot kshtu pr vllezrit e rn, apo pr prinderit, nipat e mbesat.
    Megjithat, sht gjetur forca n mesin e tyre dhe mund t them se e tra sht prballuar n mnyr burrnore...

    •Automatikun e Ademit e kishte gjetur Bashkimi me shok, ku sht automatiku i Hamzs?

    Rifat Jashari: Pasi jemi kthyer n Prekaz pas lufts, n grmadhat e shtpive t bombarduara sht gjetur edhe automatiku i Hamzs, ndrsa mitralozin e Ademit, gjat lufts s 5,6 dhe 7 marsit e ka pasur Naimi (Jashari), ndrsa mitralozin e dyt t Ademit e ka pasu Ragipi dhe me kt mitraloz sht luftuar n Shal.





    KTHIMI N KOSOV

    •Si vendost t ktheheshit n Kosov?

    Rifat Jashari: Pas mbarimit t lufts, dikund m 28-29 qershor ne kemi mbrritur n Skndraj, ishte mbrmje kur arritm.

    Ktij udhtimi i kan paraprir disa biseda n Gjermani, nga njher edhe t nxehta midis nesh, sepse pr shkaqe sigurie nuk donin q t udhtonim t gjith se bashku pr n Kosov.

    Megjithat, vendosm definitivisht se kush duhet t kthehet dhe kush duhet t mbetet edhe m tej me pun n Gjermani, sepse donim q edhe pas lufts ne t jetojm me djersn ton, edhe pse n at koh n Prndim na u ofruan disa gjra, disa t mira materiale, madje edhe shtpi e banesa, por s'i pranuam as njrn e as tjetrn. Vendosm q jetn ta rindrtojm me mjetet q i kishin t kursyera, sepse pasi q ishim 4 veta nga familja jon q kishim dokumente te rregullta t qndrimit n Gjermani. Megjithat vendosm q t kthehemi njher t gjith n vendlindje, e pastaj n Gjermani t kthehen ata pr t cilt morm vendim se duhet t vazhdojn punn edhe m tej n Gjermani. Q t katrtit (Rifati, Murati, Bekimi e Lulzimi) u nism pr t'u kthyer n Kosov. Me ne bashk kan udhtuar Imer Lushtaku, vllai i Nuredin Lushtakut dhe Bedri Islami. Bedriu ka udhtuar me ne deri n Shqipri dhe aty jemi ndar prej tij. Kishim edhe emocione kur u nism drejt Kosovs dhe mezi prisnim q t arrijm n vendin ton.





    POPULLATA NA PRITI ME PRQAFIME T NGROHTA

    • Si u prit kthimi juaj n Kosov?

    Rifat Jashari: N nntdhjet pr qind t kohs, prej se ne e kemi kaluar kufirin dhe jemi kthyer ne Kosov, me popullin ton kemi kaluar aste t lumtura dhe na kan nderuar.

    Kur kemi arritur n Skndraj, njrzit na kan pritur jashtzakonisht ngroht dhe n t dyja ant e rrugs ka pasur njrz q kishin dal t na prshdesnin, sidomos n qendr t qytetit, ku qytetart na pritn me prqafime edhe pse, n at koh, numri i popullats ende nuk ishte i madh, sepse shum njrz ende s'ishin kthyer n shtpit e tyre. Megjithat ka qen nj pritje e ngroht familjare, mund t them nga ana e atyre q ishin n Skndraj.

    •Ku kaluat natn e par kur erdht n Skndraj?

    Rifat Jashari: Natn e par e kemi kaluar te motra ime n Sknderaj. Na ishte ofruar po ashtu nj lokal n Skndraj q ta kalojm natn. T nesrmn, te motra erdhn edhe fmijt tan q ishin n Kosov.

    •A mund t na e prshkruani kt takim?

    Rifat Jashari: T them t drejtn takimi me ta ishte emocional. Fmijt tan erdhn te motra t shoqruar nga dajt e tyre. Kur ne kishim shkuar n Prndim, shumicn prej tyre i kishim ln t vegjl, vajza e Ademit Marigona dhe Fazliu kishin qen shum t vegjl, ndrsa tash ishin rritur dhe t tjert na i prezentonin: "Kjo sht Besarta, kjo sht Marigona, ky sht Fazliu..."
    Erdhn aty edhe katr motrat e tjera. Nata pothuaj na kishte kaluar duke kmbyer biseda dhe duke treguar pr ngarjet q kishin kaluar.

    T nesrmn, m shoqrim t tyre dhe mass s madhe t njrzve, erdhm n Prekaz. S pari te varrezat. Pastaj u kthyem kah shtpit dhe biseduam me njrzit q ishin dshmitar t ngjarjeve.

    •Cila ishte prshtypja juaj e par pr Prekazin e paslufts, pr truallin ku ishit lindur e rritur ?

    Rifat Jashari: T them t drejtn, gjithka dukej si shkrettir, si rrugs ashtu edhe n fshat e qytet, sepse gjithka ishte shkatrruar. Megjithat, kishim ndjenjn e krenaris, prkundr t gjithave q kishin ndodhur, ne ishim n vendin ton, n tokn ton. Filluam menjher t punojm dhe t'i rindrtojm shtpit, edhe pse kishte krkesa t shumta si t qytetarve ashtu edhe t t tjerve q ne t vendoseshim dikund n qendr, duke na thn se "Ju meritoni t vendoseni n qendr...".
    Ne megjithat e dinim se me shtpin dhe truallin ton nuk ndrrohet asgj.

    Pasi e bm pastrimin e vendit dhe i kryem disa pun u vendosm menjher n Prekaz.

    M 28 qrshor arritm n Skndraj, m 29 u kthyem n Prekaz, ndrsa m 1 korrik kan filluar t vijn njrz pr t na vizituar, sidomos djemt e lufts dhe njrz t tjer, t cilt na kan ndihmuar n rivendosjen e jets. Ato dit shkuam n Prizren q t marrim disa gjra elementare t materialit ndrtimor, sepse n Skndraj nuk kishte.

    • Kush prkujdesej pr familjen Jashari n at koh?

    Sipas Rifat Jasharit: Pr nj vit rresht, neve na kan shrbyer dhe ndihmuar t pes motrat tona, her njra e her tjetra, duke u prkujdesur pr ne dhe pr fmijt tan sikur nna t tyre, sepse nuk kishte gra t tjera n shtpin ton. E vetmja femr e rritur ishte vajza ime, Iliriana. Ato na kan ndihmuar dhe, na ndihmojn edhe tani.

    Ne filluam menjher me ndrtimin e shtpive t rrnuara. do gj q e kemi tash, e kemi ndrtuar pas lufts. Vizitat e njrzve kan vazhduar pr 5-6 muaj pas lufts nga t gjitha viset shqiptare, dhe diaspora.

    Jemi munduar t'i presim si duhet. Natyrisht ktu ka pasur edhe vizita nga delegacione t ndryshme; nga KFOR- i, Kushneri, gjenerali Klaus Rajnhard dhe shum prsonalitete t tjera.

    Ne e patm m leht q ta rinisim jetn ton n Prekaz, sepse e bm m hert nj program, ndrsa kushtet jetsore, t cilat i kemi tani, jan t nivelit q i kishim kur filloi lufta.

    • Si ka rrjedh pas lufts shtrirja e trungut familjar te ju?

    Rifat Jashari: N prvjetorin e dyt t rnies s familjarve tani, djali im Murati, sht takuar me Sadijen, tash nuse e tij, me t ciln u fejua, ndrsa dasmn ia bm m 7 mars. Pse vepruam kshtu? - Deshtm q edhe n gzimin e familjes ton t jen t pranishm kush t doj prej popullit ton, sepse kur kishte ndodhur lufta, i tr populi yn e kishte ndar dhimbjen me familjen ton dhe ishte populli ai, i cili me ndjenjat e veta na e largoi dhimbjen. Pr kt arsye edhe gzimin deshm ta ndajm s bashku.
    Pastaj sht martuar edhe djali i Ademit, Lulzimi, ndrsa djali i Hamzs Bekimi sht martuar n Gjermani.

    Edhe dasma e Bekimit ka pasur disa gjra intrsante pr t tjert. Ndrsa pr ne ishte dika e zakonshme. Ka pasur disa njrz q edhe na e kan par pr t madhe pse bnim dasm, duke na thn; "si po e bni kt, kur ju kan ndodhur kso gjrash?", por ne ishim t prgatitur n do aspekt q t ballafaqohemi me do gj q kishte nevoj dhe me problemet q i sjell jeta. Tash, ne i kemi tri nuse dhe pes fmij dhe jemi gjithsej tetmbdhjet antar.




    BESART JASHARI: "E KAM PAR BALIN ADEM KUR E KA MARR PLUMBI, KA RN TE SHTYLLA, AFR SHKALLVE T SHTPIS, ATY U VRA"

    E PARA U VRA ADILJA

    Besatra Jashari: N ditt para se t ndodh ky sulm, n famijen ton sht zhvilluar nj jet krejt normale. Ne si fmij, qysh hert e dinim se n shtpin ton vinin njrz t ndryshm dhe ishim msuar t shohim mysafir shum shpesh. Deri kur ka filluar lufta, nuk na sht dukur se po ndodh dika e jashtzakonshme. Un e mbaj mend edhe sulmin e 22 janarit n shtpin ton. At nat, kur kan ardhur forcat serbe pr ta sulmuar shtpin ton, un isha me nnn time, Feriden, ende ne bodrum t shtpis. Ajo i pastronte dhe i rregullonte ent pas syfyrit. Pr fat, forcat serbe nuk ishin futur n bodrum. Mua dhe nj fmije tjetr t shtpis son, nna na e hodhi nj dyshek prmbi dhe na strehoi n nj qoshe t shtpis. Aty kemi qndruar derisa u krye sulmi. Ka zgjatur kjo rreth nj gjysm ore.

    M 5 mars, n mngjes, para se t nisin gjuatjet e serbve erdhi Bali Adem dhe na tha q t mos friksohemi. Ai lvizte prej vendit ku ishim n pozita t ndryshme n oborr. "Ne jemi m t fort se ata (serbt), mos keni frik, s'kan ka na bjn", na tha ai, sapo u kuptua se policia dhe ushtria serbe ia kishin msyr shtpin ton. Ashtu na tha edhe babagjyshi Shabani dhe nuk vonoi shum dhe lufta filloi...Serbt gjuanin me granata dhe arm t tjera n shtpit tona.

    Ditn e par u zhvillua luft e madhe, gjat tr dits shtpit tona u granatuan. At dit, dikur u vra vetm Adilja, gruaja e Ademit. Ajo u vra n shkallt e njrs shtpi. Ajo shkoi t marr municion n katin e tret t shtpis ku i kishin dhomat Bali Adem dhe babai yn, Hamza.

    Adilja u ngjit n katin e tret t shtpis pr ta marr nj ant me fishek. U vra duke zbritur shkallve teposht. Antart e tjer t familjes e morn trupin e saj dhe e solln n bodrumin ku ishim ne, para shporetit dhe e mbuluan me nj batanije. Tr dita shkoi me gjuajtje t fuqishme t forcave serbe, ndrsa n mbrmje t shtnat u qetsuan. N mbrmje, djemt, Blerimi, Kushtrimi dhe Igballi dhe Bali Adem me ta, i mbushinin karikatort dhe bheshin gati pr luftn e dits tjetr. Ata e ndiqnin situatn.

    •Domethn ditn e par t sulmit nuk sht vrar askush tjetr nga familja?

    Besarta Jashari: Jo. Ditn e par t sulmit n familjen ton s'ishte vrar askush tjetr, pos gruas s Ademit, Adiles.

    •Po t nesrmen?

    Besatra Jashari: Q n mngjes, kan filluar prsri granatimet e forcave serbe. Ne ishim duke qndruar n bodrum. Granatat binin n do pjes t shtpive dhe t oborrit. Copat e nj granate dhe gojzat e saj e zun prfundi Igballin, djalin e bacit Rifat, ndrsa gjyshja Zade i tha nns s tij, Zarifes: "ou hiqja djalit ato copa prej trupit, sepse t gjithve do t na gjej kjo". Granatimet vazhduan t jen edhe m t fuqishme, ndrsa nga copat e granatave filluan t vriten edhe antart e tjer t familjes son q ishin t strehuar n dhomn si bodrum. Ai q vritej, merrej nga t tjert dhe skajohej n nj pjes t bodrumit, ndrsa bali Adem dhe babai Hamza me djemt tan rezistonin n pozicionet e tyre. M tragjikja ka qen nj granat q i ra bodrumit dhe e au at n dy pjes duke e shkatrruar. Ajo granat i vrau edhe disa prej antarve t tjer t familjes ton. Fuqia e saj e hodhi gjyshen prej vendit ku ishim, n nj dhom tjetr, sepse ishin shkatrruar edhe muret q ndanin vendin ku ishim ne me dhomat e tjera prdhese.

    Nga kjo granat dhe disa t tjera q u hodhn rresht, pos atyre q u vran mbetn t plagosura rnd edhe Hidajetja, vajza e bacit Rifat dhe motra ime, Fatimja, q ishte dy vjet m e vogl se un. Hidajetja m'u mbshtet pr trupi bashk me Fatimen. Eshtrat e tyre krcitnin, sepse ishin thyer nga granatat dhe copat e tavanit t murit q kishin rn mbi trupin e tyre. Krkuan uj dhe un dola q t marr. Kur u dogjn shtpit, shprtheu edhe sistemi i ujit. U nisa t marr uj duke kaluar mbi trupat e t vdekurve. Kur u ktheva, q t dyja kishin vdekur. T gjall ende ishin Besimi, Kushtrimi dhe Bali Adem, q luftonin nga nj pozicion n tjetrin.

    • Po mixha Shaban dhe Hamza, a ishin ende gjall?

    Besatra Jashari: Kt nuk e di, sepse nuk kam mudur t'i shoh, ata ishin n pozicione t tjera.




    I FUNDIT RA KUSHTRIMI

    • Ademi paska qen gjithmon afr jush ?

    Besatra Jashari: Ai lvizte prej pozits q kishte te nj mur n oborr dhe vinte kah vendi ku ishim ne t strehuar. Pas vrasjes s shumics s antarve t familjes ton, vritet edhe Besimi. Afr drs s bodrumit ku ishim strehuar bie edhe bali Adem, n prpjekje pr t na mbrojtur. T gjall ishim vetm edhe un e Kushtrimi. Un isha e strehuar n bodrum, ndrsa dyert e tij ishin t hapura. E kam par balin Adem kur e ka marr plumbi, ka rn te shtylla afr shkallve t shtpis, aty u vra.

    Pas rnies s balit Adem, djali i tij Kushtrimi (ather 13 vje) e mori automatiku dhe u nis n drejtim t nj pozicioni tjetr n oborr, sepse polict serb tashm ishin futur npr disa depo q i kishim. N ballafaqim me ta, Kushtrimi ka rn midis dy shtpive. Un sa shkoja te trupat e secilit, duke i prekur dhe duke thirrur me z mos kishte mbetur kush i gjall,. I thirrja n emr, por s'prgjigjej askush. Dhe, n ato momente kur m nuk dija ka t bja, u futa nn maxhen e shtpis, duke menduar kshtu t shtrehohem. Krejt kjo po zhvillohej kah fundi i lufats, dikund n ditn e tret t sulmit, paradite.
    N bodrumin ku isha strehuar, erdhn policia serbe. Ata m par i gjuajtn disa bomba dore dhe gazlotsjells. Gjuanin edhe duke u futur brenda. Kur u futn brenda, filluan t kontrollojn dhe m dikutuan se isha e gjall. Isha strehuar n nj qoshe, afr maxhes, aty ku ishin eshmet e ujit, nn koritn e betonit ku laheshin ent. Polict m diktuan n frymmarrje se isha e gjall.

    M'u afruan dhe m nxorn prej aty, m qitn n oborr dhe filluan t m pyesin pr balin Adem q ishte i vrar para shkallve se a ishte ai Ademi apo jo. Un e dija se bali Adem ishte i vrar, por ata nuk ishin t sigurt se a ishte ai, sepse ai e kishte shkurtuar pak dit m par mjekrn dhe kjo ata i bnte t pasigurt n njohjen e tij. U thash: "Ky nuk ht Ademi, sht nj daj prej Llaushs, Abdullahu". Ademi e Hamza, u thash, nuk jan ktu. As pr babagjyshin nuk u thash se sht ai.

    •Pse u that ashtu policve?

    Besatra Jashari: Ne edhe m hert ishim msuar n familje, q t mos u tregojm t tjerve gjithka. Njrzit shpesh na pyesnin: "A jan Ademi e Hamza aty, ka po bjn, si jan?", dhe ne nuk donim q t tregonim a jan apo s'jan. Edhe policve s'doja t'u tregoja.

    Sa bhej luft e dgjoja zrin e babs Hamz, por at s'e shihja, ndrsa i kam par babagjyshin dhe balin Adem, si tregova. Ata t dy, gjat sulmeve serbe kan ardhur m shpesh te bodrumi ku ne ishim t strehuar. Babagjyshi sht vrar m hert se bali Adem, i cili e kishte pozicionin e vet te nj mur i oborrit, por kur muri u rrnua, u trhoq te shtpia dhe pozicioni i tij ishte dritarja nn shkall betoni, para bodrumit. Ai luftoi n kto dy pozicione dhe n pozicione t tjera derisa u vra.

    •ka ndodhi pastaj me ty?

    Besatra Jashari: Polict serb m morn pastaj dhe m solln rreth e rrotull shtpive. M drguan te nj vetur e bardh dhe deshn t ma jepnin nj injeksion apo ku di ka ishte ajo. Aty un kam brtitur, dhe njri prej tyre, kur e pa reagimin tim, nuk i la t ma jepnin injeksionin. M drguan pastaj n Fabrikn e Municionit, ku u bashkova me fmijt e tjer t lagjes, t cilt i kishte rrmbyer policia bashk me shum familje t lagjs son. Aty u bashkova me disa t afrm t lagjes dhe prej aty, policia serbe na drguan n Skndraj. N Skndraj m ka marr Bejt Gashi pr t m strehuar, ndrsa m von kan ardhur dajt q t m marrin dhe jam bashkuar me Shqipen, Marigonn, Iliriann dhe Fazliun q ishin te dajt.

    KAM PAR POLIC T VRAR N ARAT PRRETH SHTPIVE...

    •Dajt e fmijve t Rifatit kujdesshin pr fmijt e Jasharajve.

    Besatra Jashari: E takova te dajt e fmijve t bacit Rifat, n Okrashitc. Ai vinte edhe gjat lufts n Okrashtic dhe n Kopliq, varsisht se ku ishim ne t strehuar. Nuk shkonte jav pa kontaktuar me ne. Pothuaj gati do jav ne kemi kontaktuar me telefon edhe me bacin Rifat, Muratin, Bekimin e Lulin q ishin n Gjermani...

    Pr ne fmijt e Jasharve kujdeseshin dajt tan, dhe po ashtu ishim gjithmon me UK-n, aty ku ata i kishin pozicionet me t mira, aty ishim edhe ne.

    •Kush foli i pari prej jush n telefon me bacn Rifat, ti apo Bashkimi, ka i the atij?

    Besatra Jashari: Un kam folur e para. Me bacin Rifat kam folur n telefon prej Skndrajt. Pastaj ka folur shpesh edhe Bashkimi.

    Biseda e par me bacin Rifat, ishte e shkurtr. Ai m pyeti se a ka mbetur kush i gjall, ndrsa un, edhe pse isha e tronditur prej krejt asaj ka kisha par e prjetuar, i tregova se si kan luftuar bali Adem, babai Hamza, babagjyshi dhe t tjert. I tregova po ashtu se kur kam dal prej shtpis, kam par edhe polic serb t vrar n arat dhe rrugt prreth shtpive tona...

    TRI TELEFONATA N NATN E SULMIT

    Me 5 mars n roj ishin Bashkim Jashari dhe nj i afrt i Jasharajve i quajtur Ali, kta patrullonin prej shtpive t tyre e deri n kufi me fabrikn e municionit, ku ishin t vendosura forcat serbe. Agoi drita dhe nuk vrehej asgj. N oborrin e shtpis son, dikund kah ora 5 e mngjesit, te nj pik ku ishte i vendosur nj mitraloz. Ather ishte zgjuar Hamza dhe me t filluam t bisedojm n oborr. Edhe Ademi ishte zgjuar, ishte n od. Derisa ne po bisedonim n oborr me Hamzn, Ademi doli nga oda dhe tha se forcat serbe po rrethojn Llaushn. Kshtu e kishin lajmruar n telefon nga Lagjija e Re e Skndrajt.
    I kishin thn se njrzit i kishin par forcat serbe q po e rrethojn Llaushn. Kshtu e kishin thn se njrzit i kishin par forcat serbe duke ardhur nga Llausha. Erdhi te Hamza dhe ia tregoi at q ia kishin thn atij n telefon.

    "Pr hajr qoft", ne kemi vendosur kshtu dhe s'ka rrug tjetr...", i tha Hamza Ademit.

    *Kush i telefonoi Ademit?

    Bashkim Jashari: I telefonoi Shani Geci, i cili i kishte thn Ademit se forca t mdha policore ishin nisur n drejtim t Llaushs. Ademi na tha: "Bni gati disa arm se po shkojm n Llaush". Pas pak, telefonohet prap te ne dhe thuhet se forcat serbe nuk po shkojn n Llaush, po n Aarev. Edhe ksaj rradhe Shaniu ishte n telefon. Ndrsa, pas pak, telefonohet srish dhe thuhet se "forcat serbe jan kah vijn te ju n Prekaz". Ademi, pasi e merr kt informat, del shpejt nga oda dhe na thot: "Djema, zini shpejt pozicionet se na e paskan msyer neve". E morrm armatimin q e kishim, erdhn edhe djem t tjer t armatosur nga fqinjt, t cilt u njoftuan se forcat serbe ia kishin msyer lagjs ton dhe u pozicionuan me automatik, mitraloz, bomba dore, mortaja e tjera.

    PLEQ E T RINJ LUFTONIN

    Bashkim Jashari: Ne morm pozicione t ndryshme mbrojtse. Nuk vonoi shum dhe tanket serbe filluan t dalin n ann e kundrt t shtpive tona, prball lagjes son. Nj tank erdhi drejt shtpis son dhe drejt pozicioneve q i kishin zn Besimi e Fitimi. Kta dy, ishin t part q filluan t qesin me mitraloz nga pozicioni q kishin zn n nj qoshe t nj objekti, ku e kishin hapur nj vrim. Ata filluan t gjuajn t part, sepse forcat serbe ishin afruar shum. Besimi e Fitimi mbulonin pjesn kah Fabrika e Municionit, siprfaqen e siprme prej nga polict dhe paramilitart po tentonin t afroheshin.

    Ademi, ndrkaq, e ka gjuajtur me mortaj dore tankun q i ishte afruar shtpis dhe e ka goditur. Tashm gjuajtjet filluan n t dyja ant. Para se serbt t fillojn t gjuajn, disa polic u futn n nj shtpi t zbrazt t lagjes q ishte prball ods son. Ajo shtpi e ka pasur nj bodrum dhe aty u futn ata. Un me Ragipin (Jasharin), kemi gjuajtur me mitraloz n drejtim t asaj shtpie ku u futn polict serb, ndrsa disa polic t tjer tentuan q t futen n oborrin e shtpive tona.

    Kur ne gjuajtem n drejtimin nga afroheshin ata, shum prej tyre jan rrzuar pr toke. sht intrsant se polict kalonin mbi trupat e shokve t tyre, dhe nuk ndaleshin. Kjo jep t kuptohet se polict dhe paramilitart serb kan qen t droguar dhe m von, pas mbarimit t sulmit, n oborret e shtpive tona jan gjetur edhe shiringa.

    Jasharajt kan gjuajtur n polict dhe paramilitart serb me dy mitraloz, ndrsa distanca mes tyre dhe nesh ishte e atill q mundsonte pr mitralozt tan q t'i kapin ata.

    Forcat serbe pastaj kan filluar t gjuajn me minahedhs dhe me arm t rnda. Baci Hamz ishte i pozicionuar n nj shtpi tjetr, tonn. sht intrsant se ai, at dit, ishte n nj gjendje shum emocionale, i gatshm pr gjithka.

    Grat dhe fmijt ishin t gjith t vendosur n shtpin e par n nj dhom si bodrum. Babagjyshi Shabani endej nga nj pozicin n tjetrin, her n od e her n ndonj pjes tjetr t oborrit me nj fqinj tjetr, te hyrja e par e oborrit. Hamza me nj fqinj tjetr po ashtu kishte marr nj pozicion te shtpia e dyt. Un me Ragipin dhe me nj djal te Klins (Shefikun) ishim t pozicionuar te shtpia e par.

    Serbt filluan t gjuajn me minahedhs edhe nga Fabrika e Municionit. N vendin ku binin predhat, ngrihej pluhur i madh dhe dheu t hidhte pr disa metra larg. Filluan t gjuajn edhe nga ana e kundrt. Aq t forta ishin detonimet sa neve q qitnim me mitraloz t leht dhe me mitraloz 12.7mm, nga detonimet e predhave dhe gjuajtjeve t serbve, na bhej se nuk e dgjonim zhurmn e mitralozve tan.





    COPAT E KULMEVE T SHTPIVE BININ EDHE NGA 50-60 METRA LARG

    Bashkim Jashari: Taktika jon ka qen: kur serbt t gjuajn, ne t heshtim, t pushojm, ndrsa kur ata rallojn gjuajtjet nga armt e rnda dhe tentonin t afrohen me kmbsori drejt shtpive tona, ne t gjuanim n ta. Duke qen se kmbsoria serbe vinte nga ana e eprme e shtpive tona, un me dy-tre vet t lagjes vedosm q t dalim rrugics dhe t'u dalim para atyre.

    Tentuam ta bjm kt por ata na vrejtn kur i ndrruam pozicionet, filluan t na gjuajn me t madhe. Ne faktikisht mbetm n rrugic dhe nuk kishim mundsi q srish t kthehemi n pozicionet tona brenda oborrit. Ishte kjo dikund rreth ors 11 t dits s par t sulmit.

    U ballafaquam me kmbsorin pr nj or dhe mes nesh sht zhvilluar nj luft jashtzakonisht e madhe. Prej neve rezistohej aq sa kishte mundsi, po kur forcat serbe filluan t gjuajn n drejtimin ton edhe me arm t rnda, pozicioni yn u keqsua. N ato momente, copat e kulmeve t shtpive binin edhe nga 50-60 metra larg, pasi qlloheshin me artileri dhe arm t rnda. Edhe pran nesh kan rn predha t minahedhsve dhe na kan hedhur 5-6 metra larg pozicioneve, ndrsa mes vete komunikonim me zra t lart. Faktikisht duke brtitur.

    ka shihnim, ia transmetonim Hamzs q ishte n shtpin e mesme, Hamza ia transmetonte Ademit. M pas, un dhe dy djem t tjer t lagjes, faktikisht mbetm "jasht lojs", deri n orn 5 apo 6 t mbrmjes. N pozitn ku ishim, duhej t luftonim tashm pr ta ar rrethimin dhe pr t'iu shmangur rnies n duar t serbve. Me mua ishte Shefiku dhe dy djem t tjer t lagjes me t cilt, pasi e shprthyem rrethimin u nism n mbrmje pr n Mikushnic.




    PAS TRI DITSH LUFT VETM BESARTA MBETET N SHTPI DHE AJO DINTE T TREGOI PR EPILOGUN E LUFTS

    Lufta e Adem Jasharit me babn Shaban, dhe vllan Hamzn n prani t familjes, sht fenomeni i vetm ndoshta n bot, luft kundr pushtuesit serb, luft pr liri e pr lirim.

    Fenomen i vetm sht se si u bindn t rritur e t vegjl se armikut nuk duhet friksuar dhe nuk duhet ikur prej tij. Ktij shembulli nuk i prngjajn as kemikazt japonez, as muxhahidint islamik, sepse kta vtflijohen vetm t rriturit, kurse fmijt nuk ishin prezent aty ku zhvillohej ngjarja. Fmijt e Jasharajve prcillnin ngjarjen, duke i shikuar se si po luftojn dhe kush po vritej me radh. Kshtu m s miri ngjarjen e ka prcjell Besarta prej kur e para u vra Adilja e i fundit Kushtrimi, duke i shikuar se se si copat e mureve dhe mbulojes s shtpive hudheshin 50-60 metra larg. Tani Besarta na e prshkruan edhe kthimin n shtpi t atyre antarve t familjes t cilt mbeten gjall. (fn. Jashart prej fq. 63-103)




    PRFUNDIM

    N Broshurn Atdhedashuria e Jasharajve dhe Sakrifica e tyre, kam trajtuar nj shtje sa t dhmbshme edhe m shum krenare, sepse nuk kursyen asgj pr lirin dhe pavarsin e Kosovs.

    Adem Jashari rikujtoi Betejn e Termopileve n Spartn e Vjetr (121 para ers son), kur Lakodemoniant (e Lakonis) n krye me Leoniden, me 300 ushtart e tij iu kundrvun ushtris Persiane n numr disa dhjetra mij - lufttar. Lakodemoniant n krye me Leonidn, vendosin t luftojn derisa t bij edhe ushtari i fundit, kundr Persianve. Ishin t vetdijshm se t gjith do t sakrifikohen, por luftonin krenar duke thn se "gjeneratat e ardhshme do ta dijn se "ktu pushojn trupat e lakodemonianve, t cilt ran pr mbrojtjen e Spats, dhe krenarin e saj".

    Edhe Adem Jashari doli n pozicionin e Leonids; babai Shabani, vllai Hamza dhe familja e tij n pozitn e Lakodemonianve, t cilt mbetn shembull i pavdekshm n Drenic, Kosov dhe n kombin ton, shembull se si luftohet dhe vdiset pr Atdhe dhe Liri.

    T drejtn e autorsis e mban autori



    Ktu n fushn e nderit ran:

    Shaban Murat Jashari, 74-vjear
    Zahide Jashari, 74-vjeare
    Zarife Jashari, 49-vjeare
    Hidajete Rifat Jashari, 15-vjeare
    Valdete Rifat Jashari, 15-vjeare
    Igballe Rifat Jashari, 13-vjeare
    Igballe Rifat Jashari, 11-vjeare
    Hamz Shaban Jashari, 47-vjear
    Feride Jashari, 43-vjeare (e shoqja e Hamzs)
    Selvete Hamz Jashari, 20-vjeare
    Afete Hamz Jashari, 17-vjeare
    Besim Hamz Jashari, 16-vjear
    Lirie Hamz Jashari, 14-vjeare
    Blerim Hamz Jashari, 12-vjear
    Fatime Hamz Jashari, 9-vjeare
    Blerin Hamz Jashari, 7-vjeare
    Adem Shaban Jashari, 42-vjear
    Adile Jashari, 40-vjeare (e shoqja e Ademit)
    Fitim Adem Jashari, 17-vjear
    Kushtrim Adeni Jashari, 13-vjear




    Po ran dhe t tjer, bashk me ta ose pran tyre

    Hamit Hus Jashari, 62
    Sal H. Jashari, 57
    Sadik Hus Jashari, 65
    Hafije Jashari, 60
    Hamdi Sadik Jashari, 33
    Elfije Sadik Jashari, 28
    Fatime Sadik Jashari, 26
    Ramiz Sadik Jashari, 24
    Qerim Hus Jashari, 53
    Hajrije Jashari,
    Ukshin Qerim Jashari, 18
    Shaliin Qerim Jashari, 26
    Bahtije Jashari me tre bijt e saj:
    (Abdullah Zen Jashari, 16
    Blerim Zen Jashari, 12
    Bujar Zen Jashari, 5 )
    Qazim Osman Jashari, 48
    Nazmi Zuk Jashari, 26
    Sinan Ramadan Jashari, 58
    Beqir Bajram Jashari, 40
    Halil Bajram Jashari, 38
    Sherif Brahim Jashari, 47
    Elheme Jashari, 45
    Murtez Zymer Jashari, 22
    Faik Tahir Jashari, 35
    Kajtaz Jashari, 44
    Hamide Jashari, 70
    Halit Imer Jashari, 65
    Hajzer Zymer Jashari




    Disa syrsh u paraqitn si t zhdukur, po prejtyre disa u identifikuan m von:

    Mihrije Jashari, 53 me t bijat:
    (Sabrije Zymer Jashari, 20
    Hanife Zymer Jashari, 16 )
    Smajl Asllan Jashari, 48
    Daja: Osman Geci
    Nipi: Isak Halili
    Musafir: Fatime Bazaj 21
    Smajl Bazaj 18

    Libri sht i prshtatshm pr lektur shkollore pr lndn e historis kombtare. ( fn. Kompleksi Memorial Adem Jashari, Prekaz, Prishtin 2004 )




    Burimet

    Bardh Hamza dhe Faik Hoti Prishtin 2003
    Gani Geci,”Lufta pa maska”, Prishtin 2001
    Kujtime t Rifat, Murat, Besart, Bashkim dhe Lulzim Jashari, Prishtin 2003
    Evokim Dr. Fehmi Agani, Dr. Islam Dobra, Bajram Dobra dhe Bejt Gashi




    VREJTJE:

    Flala e recensentit

    Lufta e Dyt Botrore nuk e zgjodhi shtjen kombtare as at politike apo sistemore pr shqiptart, sepse atyre iu mohua vetvendosja demokratike dhe politike e sistemore.

    N vend t vetvendosjes, iu imponua sistemi komunist ose bolshevik i pansllavizmit lindor - rus. Patriott shqiptar, gjithnj bn prpjekje brenda dhe jasht Kosovs e Shqipris q t’i realizojn aspiratat e tyre pr lirim dhe vetvendosje demokratike.

    Rrethanat e krijuara nga bota e fort demokratike krijuan momentin q ne t veprojm si pjes e bots s fort dhe t lirohemi, kshtu si ja arritm qllimit.

    Nga ne shqiptart e Kosovs, Adem Jashari me tr familjen i priu kauzs luftarake pr lirim dhe u liruam, me ndihmn e forcave ushtarake demokratike t NATO-os.

    Adem Jashari, do t jet prher Fanar (drit) i pashuar pr shtjen kombtare.

    Kshtu e ndiej vetn t nderuar ta shkruaj recensurn pr kt libr.

    Recensent: Selim Mehmeti, prof.





    EMRTIMET E INSTITUCIONEVE T KOSOVS ME EMRAT E JASHARAJVE

    Qarqet institucionale, politike, ushtarake kulturore t Kosovs, shum institucione i kan emrtuar me emrate Jasharajve si p.sh.
    1 Shkolla Fillore e Skendrajit sht e emrtuar me emrin e Shaban Jasharit pasi q ai kishte qen puntor i arsimit menjher pas lufts s dyt botrore.
    2.Akademia Ushtarake e Kosovs sht emrtuar me emrin e Hamz Jasharit.
    3.Garda Kombtare e Kosovs "Adem Jashari"

    t gjitha kto emrtime jan dhn pr meritat e tyre politike luftarake dhe kombtare.

    4.N Skndraj Sheshi Memorial quhet "Sheshi Memorial Adem Jashari"
    5.N Malishev sht sheshi"Adem Jashari"
    6.N Kosov me emrat e ktyre heronjve ka shum rrug, shkolla, ente e institucione t emrtuara.
    Ndryshuar pr her t fundit nga projekti21_dk : 07-05-2011 m 12:50
    "Projekti 21" nuk i bn reklam vetes, afirmon t tjert!

  11. #11
    i/e regjistruar Maska e projekti21_dk
    Antarsuar
    26-03-2003
    Mosha
    63
    Postime
    7,981
    Faleminderit
    22
    30 falenderime n 23 postime
    T dashur miq ju dshiroj lexim t kndshm.
    Paraprakisht falnderoj autorin.


    P.S. Tani mund t shkruani komentet tuaja.

    Respekt,
    Adem Gashi, kryeredaktor
    n Radio Projekti 21, Danimark
    "Projekti 21" nuk i bn reklam vetes, afirmon t tjert!

  12. #12
    i/e regjistruar Maska e projekti21_dk
    Antarsuar
    26-03-2003
    Mosha
    63
    Postime
    7,981
    Faleminderit
    22
    30 falenderime n 23 postime

    ktu mund ta shkarkoni tekstin...

    n tufzn/linkun e poshtshnuar e keni librin t punuar n word, t cilin e kam rregulluar m mir teknikisht. Libri sht e prshtatshm edhe pr printim ( shtypje) n formatin A4, ndrkaq pr nevoja t mia e kam edhe n formatin A5, si libr. T interesuarit mund t m kontaktojn.

    N kt tufz afati sht i kufizuar 1 jav ose 100 shkarkime.


    https://rcpt.yousendit.com/112031059...0126cfd456140a
    "Projekti 21" nuk i bn reklam vetes, afirmon t tjert!

  13. #13
    i/e regjistruar Maska e drenicaku
    Antarsuar
    06-05-2003
    Postime
    3,279
    Faleminderit
    0
    7 falenderime n 7 postime
    Citim Postuar m par nga projekti21_dk Lexo Postimin
    n tufzn/linkun e poshtshnuar e keni librin t punuar n word, t cilin e kam rregulluar m mir teknikisht. Libri sht e prshtatshm edhe pr printim ( shtypje) n formatin A4, ndrkaq pr nevoja t mia e kam edhe n formatin A5, si libr. T interesuarit mund t m kontaktojn.

    N kt tufz afati sht i kufizuar 1 jav ose 100 shkarkime.


    https://rcpt.yousendit.com/112031059...0126cfd456140a
    me intereson se qfar raportesh ka pas islam dobra me jakup krasniqin pasi qe dihet qe te dy kan qen koleg ne gjimnazin e drenasit dhe qe te dy kan qen historian.
    Ne disa shkrime te islamit ka reagu jakupi ku nuk eshte pajtua,duke then se islami ka shtrembrua faktet,nuk me kujtohet se per cilin botim ishte fjala,por kam ndegju se ata nuk ka fol ne mes vet.

  14. #14
    i/e regjistruar Maska e projekti21_dk
    Antarsuar
    26-03-2003
    Mosha
    63
    Postime
    7,981
    Faleminderit
    22
    30 falenderime n 23 postime
    Citim Postuar m par nga drenicaku Lexo Postimin
    me intereson se qfar raportesh ka pas islam dobra me jakup krasniqin pasi qe dihet qe te dy kan qen koleg ne gjimnazin e drenasit dhe qe te dy kan qen historian.
    Ne disa shkrime te islamit ka reagu jakupi ku nuk eshte pajtua,duke then se islami ka shtrembrua faktet,nuk me kujtohet se per cilin botim ishte fjala,por kam ndegju se ata nuk ka fol ne mes vet.
    Prshndetje drenicak - vendasi im
    besoj se pyetjen e ke br n prgjithsi pr t gjith lexuesit e forumit - ata q e lexojn kt tem, por po filloj un si haps i ksaj teme.

    Un i njoh q t dy. Islamin e kam pasur kujdestar klase n shkolln fillore, njhersh edhe msues t historis. Ka qen pedagog i mir dhe shum i zellshm - puntor i dalluar. Kt aktivitet, perkundr vshtirsive q i ka pasur me "hyqymetin" nuk e ka ndalur dhe n fund edhe ka doktorruar n lmin e hsitoris. Un nuk do t flas pr shkrimet e tij n prgjithsi, as pr titujt e veprave t botuara, por do t ndalem t njra e cila sht e vetmja n historiografin shqiptare. Ky ka botuar librin monografi pr Ali Gashin - ose Pandeli Sotirin drenicak. Nuk do t flas pse e quaj Pandeli Sotiri, sepse jam n kontakt me familjart e msuesit Islam dhe besoj s shpejti do ta postoj kt libr edhe pr ju - lexuesit e ktij forumi.

    Jakupin e njoh pak, tek pasi sht angazhuar n Lidhjen Demokratike t Kosovs. Pr mua ( sipas mendimit tim ) ka qen nj njeri shum i mir dhe shum konstruktiv dhe mbi t gjitha ka pasur nj "uni" t vetin ( dmth nuk ka qen pakurrizor ). Pr mau sht njeri me ideal t fort. E di ( nga ato q kam dgjuar ) se prkundr shumetorturave q i jan br nga policia, kurr nuk kan arritur pr ta mposhtur. Pr kohn kur e kam njohur ka qen njeri besnik dhe i fjals dhe mbi t gjitha, gjithmon sipas vlersimit tim sht nj njeri q i besohet i tr shteti dhe mos u frikso se ta "shamng" qoft edhe nj qindark t vetme. Kjo ishte pr periodn e paralufts, ndrkaq, tani, gjithmon duke u bazuar n t kaluarn e tij por edhe n qndrimet e tij n kuvend sht i vetmi person n PDK q mund t admirohet ( edhe Fatmir Limaj ).

    Sa pr at se a flasin e nuk flasin ndrmjet veti, pr kt nuk jam n njohuri, por duke ditur se ne jemi shqiptar dhe vshtir dy shqiptar t t njjtit profesion t jen dhe koleg t mir, mbase edhe mund t mos flasin.


    Ouuu, e paskam zgjatur shum!
    respekt vendasi im drenicak

    P.S. I dashur drenicaku im, meq fola pr kta t dy, po i flas edhe nja dy fjal pr ty. Shkrimet tua i lexoj me vmendje. Un kam par tek ti njeriun e sinqert q i thot gjrat hapur dhe pa ngurrim. E dnon t shtremtem po t jet ai edhe vllai yt. Kjo sht e mir. Mbase edhe kritiokohesh nga t tjert, por mos u frikso, se nuk shkon shum koh dhe mbase do t kthehen dhe t krkojn falje. Por,.... nganjher, kur po "nxehesh" edhe po thua gjra t pamatura. Besoj nuk do t m hidhrohesh pr kt.

    P.S 2. E njjta gj vlen edhe pr drenicakun tjetr Ardit Mustafa.
    Ndryshuar pr her t fundit nga projekti21_dk : 03-06-2011 m 21:34
    "Projekti 21" nuk i bn reklam vetes, afirmon t tjert!

  15. #15
    i/e regjistruar Maska e projekti21_dk
    Antarsuar
    26-03-2003
    Mosha
    63
    Postime
    7,981
    Faleminderit
    22
    30 falenderime n 23 postime
    Citim Postuar m par nga projekti21_dk Lexo Postimin
    Prshndetje drenicak - vendasi im

    P.S. I dashur drenicaku im, meq fola pr kta t dy, po i flas edhe nja dy fjal pr ty. Shkrimet tua i lexoj me vmendje. Un kam par tek ti njeriun e sinqert q i thot gjrat hapur dhe pa ngurrim. E dnon t shtremtem po t jet ai edhe vllai yt. Kjo sht e mir. Mbase edhe kritiokohesh nga t tjert, por mos u frikso, se nuk shkon shum koh dhe mbase do t kthehen dhe t krkojn falje. Por,.... nganjher, kur po "nxehesh" edhe po thua gjra t pamatura. Besoj nuk do t m hidhrohesh pr kt.

    P.S 2. E njjta gj vlen edhe pr drenicakun tjetr Ardit Mustafa.
    faliminers baca Dem.

  16. #16
    i/e regjistruar Maska e projekti21_dk
    Antarsuar
    26-03-2003
    Mosha
    63
    Postime
    7,981
    Faleminderit
    22
    30 falenderime n 23 postime
    Citim Postuar m par nga ardit mustafa Lexo Postimin
    faliminers baca Dem.

    Me nder qofsh Ardit.
    "Projekti 21" nuk i bn reklam vetes, afirmon t tjert!

  17. #17
    i/e regjistruar Maska e projekti21_dk
    Antarsuar
    26-03-2003
    Mosha
    63
    Postime
    7,981
    Faleminderit
    22
    30 falenderime n 23 postime
    baci Adem du me ta bo ni pyetje. pse kurrkun n kit liber nuk po permenet hashin thaqi.

  18. #18
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    16-01-2006
    Vendndodhja
    Norway
    Mosha
    48
    Postime
    28
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 3 postime
    Tung dhe respekt per prof.Islam Dobra, e kisha profesor ne vitet 1985-87. Sa u mallengjeva. Ishin koh te veshtira por ai nuk u ndal kurr duke na treguar se ne jemi shqiptar dhe duhet te mburremi me ket gj. Ai na ndihmoi kur u rrezonim kur pushteti na i burgoste prindrit,ai ishte gjithmon aty ku duhej ndihma.Andaj un se kam takuar m kurr qe prej asaj kohe por kam respekt per profen.Islam Dobra dhe i uroj nji pleqri sa me te leht duke e shijuar Kosoven e lir sepse e meriton te marr frym lirshem se boll ka perjetuar tym e flak. Respekt per at qe solli ket tem ketu ne forum.
    Me respekt dhe krenari qe vij nga drenica.

  19. #19
    Perjashtuar Maska e Prishtinas_i
    Antarsuar
    21-06-2011
    Postime
    29
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Te pa-harruar qofshin emrat e Jasharajve.
    I meshiruar qoft martirizimi i tyre !

  20. #20
    i/e regjistruar Maska e B.C.B
    Antarsuar
    30-05-2009
    Vendndodhja
    Republika e Prishtines
    Postime
    800
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    familja jashari,familja e krejt kombit shqiptar,frymezim per brezat e ardhshem se si duhet rritur,jetuar dhe vdekur si burrat ne fushen e nderit..lavdi per jete e mot familjes jashari e ishalla zoti i shperblen me vendin ma te mire ne ate bote.
    e lexova prej fillimit deri ne fund dhe sahere qe lexon diqka per kete familje t`madhe mbushesh me dashuri ma t`madhe per shqipnine e madhe.

Faqja 1 prej 2 12 FunditFundit

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •