Close
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 12
  1. #1

    Kngt arvanitase

    Thanasi Moraiti, mbledhsi i kngve t hershme arvanitase

    Knga arvanitase pr bn nj pjes ndr m t vyerat e krijimtarive muziko-poetike t popullit grek sot, por kjo vrtetsi e padyshimt pr
    grekun n shekullin XXI, nuk sht prmbledhur pr arsye t ndryshme. N prmbledhjet e njohura t kngve popullore t shekullit XIX, pra nuk ka kng arvanitase n Greqi. Folkloristt e saj kohe, me pararoj N. Politin, jepnin betejn e tyre pr prmbysjen e teorive t Falmerajerit dhe dshmuar, prmes materialeve folklortike.

    Pr shkak t qllimeve dashakeqe, t mirnjohura t kohs u flijua knga arvanitase, u zhduk, u shpall e pa qen. Por, faktet m t rndsishme folklorike t kombit ton shqiptar, q tregojn vazhdimsin e pandrprer t racs, u takojn arvanitasve t Greqis. Veshja zyrtare kombtare greke sht fustanella arvanitase ose shqiptare q vishej nga arbresht e Kroacis, Kosovs e deri n More, q prbn nj zhvillim t veshjes mbar pellazgjike. Vallja ame krcehet nga t gjith grupet folklorike greke n do aktivitet familjar dhe shtetror. Arvanitasit, kta "krijues t Greqis s Re" ishin populli q mbajti barrn kryesore t lufts lirimtare t 1821. T fuqishm, t pamposhtur, dhe liridashs, lan me gjakun e tyre tokn greke dhe paguan me flijimet e tyre lirin e Greqis. Nj popull i till, me shpirtin luftarak, sht e natyrshme t shprehej prmes kngs epiko-lirike dhe vajeve. Por kng folklorike arvanitase n antologjin greke t shekullit XIX, nuk ka.

    Intelektual bashkkohs, arvanitasve si G.Gjika, M.Dede, E.Lapi, G.M. Paidushi, N.Saltaris, q hartuan antologjin e kngs arvanitase, n 50 vjett e fundit, nuk prfshin n to kngt epiko-lirike, por vetm "dyvargjeshe" popullore t jets s prditshme paqsore, q i datohen shekullit XX, ose n rastet m t mira, t shekullit XIX.

    Dokumentat historike q kemi vrtetojn parimin dhe tregojn faktin se knga e vjetr arvanitase ishte s pari dhe kryesisht epike dhe lirike. Gjuha arvanitase nuk shkruhej. Nuk prbnte gjuh t shkollimit, por kryesisht t njerzve t pa shkolluar t asaj kohe t popullit shqiptar. Ngjarjet e prditshme dhe ngjarjet historike shptoheshin dhe rruheshin prmes kngs, tjetr mnyr nuk kishte.

    P.Hioti q shkroi "Historin e Shtat Ishujve" m 1866, na dshmon q suliott arvanitas, q ishin vendosur n ishullin e Korfuzit, kur pastronin armt, kndonin n arbrisht bmat e tyre trimrore. Por kng arvanitase t suliotve nuk ka n asnj antologji. Dy kng suliote gjenden tek "Bleta shqiptare" e Thimo Mitkos, q u botua m 1878 n Aleksandri, Egjypt.
    M 1891, historiani dhe gjuhtari Artur Miklofer botoi veprn "Atika und seine Heutigeu" ku, midis t tjera thot: "Mesa di un, kngt popullore bashkkohore greke i jan prshtatur kngve t vjetra t dashuris, liris dhe kaake t arvanitasve".

    Kshtu u b greqizimi gjuhsor ku u flijua n kt mnyr knga e vjetr epiko-lirike arvanitase, e cila kaloi tek brezat e rinj n variantin grek dhe kshtu u njoh. Instrumentist dhe kngtar t shquar popullor si: sulioti Vurko, Stefanopulo, Ngrici, Papasidheri, Mitaqi, ishin arvanitas dhe shum kng arvanitase i rishkruan n gjuhn greke, duke ruajtur, formn muzikore ose duke rregulluar me t dhna t reja, kryesisht nga viti 1835, kur bavarezt futn n Greqi klarinetn.

    Kshtu kishte nj arje t madhe t krijimtaris muzikore-poetike t arvanitasve n Greqi. Kngt e vjetra epiko-lirike arvanitase u harruan me kalimin e kohs, pasi askush nuk u interesua t bj zgjedhjen e duhur; pra, t mbledhin krijimtarin arvanitase dhe burimin e tyre. Krkimi i kngve t vjetra epiko-lirike sht shtje tepr e vshtir, por ia vlen mundimi t merret njeriu me to, pr pasurimin e m tejshm t kulturs ton kombtare.

    Kto 20 vjett e fundit fal vullnetit dhe krkimeve t studiuesit arvanitas i ndjeri Aristidh Kola, muzikantit arvanitas Dhimitr Lekas dhe kngtarit t njohur arvanitas Thanasis Moraitis, u b e mundur q t prodhohen dy CD me kngt e vjetra arvanitase me titull: "Kngt Arvanitase", dhe "Trndafilat e shkmbit", q kan prmbledhjen e disa kngve t arvanitasve t Greqis dhe t arbreshve t Italis s Jugut. Kto CD u bn nxitje edhe pr shum kngtar t tjer arvanitas t cilt nxorn edhe CD t tjera me kngt e tyre kombtare arvanitase. Ndr kngtart q kan nxjerr CD me t tilla kng jan Alekos Dhimu, Nikos Panurgjias, Nikos Saragudhas, Vangjelis Koi, Thelma Karajani etj.

    Nga Arben LLALLA - Revista "Milosao"
    Mos shkruaj gj kur je me nerva, sepse, ndrsa plaga e gjuhs sht m e keqe se e shpats, mendo ka mund t jet ajo e pends

  2. #2
    EPIROT Maska e EDLIN
    Antarsuar
    16-07-2007
    Vendndodhja
    ku bhen qinglat
    Postime
    1,527
    Epiri sht dhe do t mbetet gjithmon shqiptar ashtu si e krijoi natyra dhe historia - A. Frasheri

  3. #3
    Ah moj vajz bukurane

    Ah moj va - vajzz
    Ah moj vajz bukuran

    Ah moj vajz bukuran
    U me ti e shkoj sevdan

    Kemi va - vajzz
    Kemi vashza t mira

    Kemi vashza t mira
    Po nuku kemi Lira

    Kapohori - vajzz
    Kapohoritet kan Lira

    Kapohoritet kan Lira
    Po Kasea ka t mira

    Te ajo de - vajzz
    Te ajo dera me gazi

    Te ajo dera me gazi
    Trndafile jan di

    Dua ti pres vajzz
    Dua ti pres po s'priten

    Dua ti pres po s'priten
    Po sa ven rriten

    Doj t thosh vajzz
    Doj t thosh tre katr a pes

    Doj tre thosh tre katr a pes
    Pse si dhe lule podhes
    Ndryshuar pr her t fundit nga thirsty : 14-04-2012 m 01:44
    We never really grow up, we only learn how to act in public.

  4. #4
    We never really grow up, we only learn how to act in public.

  5. #5
    We never really grow up, we only learn how to act in public.

  6. #6
    Vajza vjen ga stani

    Ore vajzza vjen ga* stani
    Ore krk e krk ja qan jordani*

    Ore krk e krk ja qan jordani
    Vajzza vjen ga stani

    Ore vajza di kan dhit
    Ore vete vjen trnj* ga dit

    Ore vete vjen trnj ga dit
    Vajza di kan dhit

    Ore vete vjen trnj ga stani
    Ore vajza di ka obani

    Ore vajza di ka obani
    Vete vjen trnj ga stani

    Ore vajza vjen pas sojit djalit
    Ore si ven ret e malit

    Ore si ven ret e malit
    Vajza vjen pas sojit djalit

    ........................
    Ga = Nga
    Jordani = Gjerdani
    Trnj = Tr-nj, Gjithnj
    Vete vjen ternj ga dit = Vete vjen gjithnj pr dit



    do ta vazhdoj neser tani
    We never really grow up, we only learn how to act in public.

  7. #7
    We never really grow up, we only learn how to act in public.

  8. #8
    i/e regjistruar Maska e VOLSIV
    Antarsuar
    14-10-2009
    Postime
    1,068
    >>> Historia ja ka ngrene shume hakun shqipetareve me sa shoh. Kur do vije koha qe greket te pranojne qe jane pjeserisht arvanitas dhe te mos na urrejne aq shume sepse i bie te urreje shqipetari shqipetarin.
    La verita' ti rendera' libero!

  9. #9
    E gjeta dhe une nje ne you tube po pa tekst.

    Puro Nigga

  10. #10
    ka plote kenge arvanitase ne youtube

    ta dija per kete temen
    ato qe i hidhja ne temat e tjera do ti kisha hedhur ketu

    here tjeter tani
    We never really grow up, we only learn how to act in public.

  11. #11
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-11-2010
    Postime
    11,318

    Pr: Kngt arvanitase


  12. #12
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-11-2010
    Postime
    11,318

    Pr: Kngt arvanitase


Tema t Ngjashme

  1. Genjeshtra me e madhe ne historine Shqipe
    Nga gladiator n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 219
    Postimi i Fundit: 06-01-2012, 14:55
  2. Si mund t ulet ndikimi grek n shqipri ?
    Nga Anton n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 192
    Postimi i Fundit: 14-08-2011, 17:46
  3. Arvanitasit, t part tan q emigruan n Greqi ne Mesjete!
    Nga DYDRINAS n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 73
    Postimi i Fundit: 07-09-2010, 13:43
  4. Kritika e veprs s Aristidh Kols
    Nga Tannhauser n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 127
    Postimi i Fundit: 06-01-2010, 05:40
  5. Krijuesit e shtetit t ri grek
    Nga ALBA n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 07-01-2004, 14:39

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •