Close
Faqja 1 prej 15 12311 ... FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 20 prej 285
  1. #1
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime

    Kanuni i Lek Dukagjinit

    Ne kete forum eshte permendur shpesh Kanuni i Leke Dukagjinit dhe neper shume tema eshte diskutuar vjetersia dhe permbajtja e tij. Por te pakte jane ata shqiptare qe kane njohuri te plote apo ta kene lexuar ndonjehere ne teresine e tij. Sigurova nje botim te ketij Kanuni sipas versionit te Shtjefen Gjecovit dhe po e postoj ketu per te informuar te gjithe ata qe jane te interesuar te mesojne me shume. Ka disa anetare qe e njohin mire kete kanun (personalisht bej pjese ne grupin qe ka shume pak njohuri) dhe do ishte me interes diskutimi i tyre si dhe komentet ne pergjithesi.



    KANUNI I LEK DUKAGJINIT




    Kanuni i Lek Dukagjinit, vepr e Shtjefn Gjeovit ribotohet sipas botimit t vitit 1933 shtypur n Shkodr






    L I B R I I PAR



    K I S H A



    Artikull i par.

    PJESA QYTETNORE



    KRYE I PAR


    Hija e kishs, Vorret, Pronet e pasunija e Kishs, Famullitari, Rrogtari, Puntorija e Kishs

    NYE I PAR

    Hija e Kishs.

    . 1. Kuptimi i hijes s Kishs

    Per hije kishet xehet rrethi mje ku mrrin kufini I toks, n t cillen asht nertue:
    a) Kisha b) bana (qela) e famullitarit.

    . 2. Tagari i Kishs

    Kisha ban tym n famulli.

    1.- Kisha ka tager pasunijet si per gja, si per per tok e shpija mbrend e jashta famullijet.
    2.- Kisha ka pjes n mal, n vrri, nduj e n mulli t kujris s famullis.
    3.- Kishs i duhet ba pjes n giob t famullis.
    4.- Kisha ka tager me ble e me shit, si edhe me marr e me mbajt t falunat, qi i vijn prej bujaris s bamirve e me i vendue si ta shof vet me udh.

    . 3. Paperlimsija e Kishs.

    Kisha nuk giobitet.
    Kisha ska peng me kend.

    1.- Kisha gjindet e vendosne nen sundim t t Parit t Fes e jo nen ligj t Kanunit: prandej Kanuni smund ti vej kurrnji barr kishs, ve se ka detyr me i dale zot, kur kjo hup ndihmen e tij.
    2.- Me bijt ndonji kundershtim ndermjet kishs e famullis, famullia smund ti lyp peng kishs; ve do t baj vaj te i Pari i Fes te Ipeshkvi e gjygjit t ktij, si kasha si famullia, do ti rrijn pa fjal.
    3.- Per do mungesi, qi kisha mundet me ba n sy t famullis, kishs smund ti mirret gioba, vetun I vehet me la damet, qi tjen ba per shkak t saj.
    4.- Kisha sep pagesa as del nushtri, as u qet buken djemve t Bajrakut, as shkon angari nder pun t famullis. Ve se kur famullia dan me ba ndoi punper me mbajt a per me shtue pasunin e kujris s vendit, n t cilin kasha t ket pjes, kjo, ather, asht n detyr me la pare, me qit buken e me que puntorin n pun, mbas mndyert qi famullia ti a u ket da t gjithve pr tym.

    . 4. Ndera e Kishs.

    Kisha shpat e konop ska.
    Kush dhunon Kishn, dhunon Famullin.
    Nderen e Kishs e lyp Famullia.
    Kishs, mullinit, farks e tragtores nuk i pritet kush mik.

    1.- Kush dhunon kishn ka detyr gioben a) kishs, b) famullis, c) Flamurit (Bajrakut).- Dhunon kishn njaj, qi fjaliset, shan a i kercnohet kuej, qi rreh a vret kend n Hije t kishs.
    2.- Gioben fajtorit i a merr famullia e jo kisha; pse kisha shpat e konop ska
    3.- Kush vritet a rrihet qa n far-do mndyre koritet prej kuejt, tuj hi a tuj dal prej hijes s kishs, marre kishs nuk i len; pse kishs si pritet kush mik.
    4.- Por, me pas me kris pushka jashta Hijes s kishs e me i ra kush ndoren kishs, ather aj njifet miku i kishs; e me pas me i a art kush ndoren kishs, famullia asht n detyr me e ue nderen e saj n vend (Vinctum, si aedes ejus (Dialis Flaminis) intrierit, solvit necessum est.- Gelliuws, b. 10. c. 15.-)

    NYE I DYT
    Vorret.

    : 5.- 1.- N vorre t njij vllaznije a t njij fisi shin i dekuni a i vrami i vllaznis a i fisit tjeter.- Po e bani kush ket pun pa leje t vllaznis a t fisit, t cilit jan vorret, Kanuni i ven detyr me nxjerr t deknin prej vorrit t huej.
    2.- Me ardh me ngul n katund nji shpi, qi ska vllazni as, fis, t pelqyemit t katundit, i caktohet vendi i vorrete nder t famullis, tuj i a vu detyr me ble qira a ndoi send tjeter per lter.
    3.- Kush fjaliset, a shan e I kercnohet kuej, e kush vret a rreh kend nder vorre, bjen n giob si per Hije t kishs.

    NYE I TRET
    Pronet e Pasunit e Kishs.
    . 6. Pronet e pasunija e kishs jan t paprekshme.

    1.- Pronet e pasunija e kishs jan t paprekshme e smundet kush me vu dor mto.
    2.- Pronet e pasunija e kishs jan nen roje t Mesharit t kishs e t famullis.
    3.- At, qi guxon me shty kah pronet e pasunija e kishs, e bjen n mend famullija mon damin, qi do ta laj damori.
    4.- Kur ndokush ti a baj dam kishs kahpronet e pasunija, famullija mon damin, qi do ta laj damori.
    5.- Kush vjedh gjan e kishs, pos se do ta kthej at gja mbas kanunit t vendit, ku gjindet kisha, ka edhe detyr me i la gioben kishs pr nder t marre, e gioben famullis per ndore t artune, pse kisha asht ndorja e famullis
    6.- Kur cubi e njef gabimin evet e, pa u marr vesh dhunaq, qi i ka
    ba kishs, i bjen n dor Meshtarit t Famullis, tuj i a kthye gjan e vjedhme, ska detyr kurrfar giobet: Meshtari ka tagar me e fal.
    7.- Me pas me i ra cubi n dor Meshtarit mbasi ky ta ket lait vjedhsin n famulli, famullija ka tagar me i marr gioben si per vendi si per kish, edhe pse famulltari ta ket fal vgabimin, me gjith gja t vjedhne.

    .7. Rregullimi i pasunis s kishs

    1.- Pronet e pasunin e kishs rregullon Famulltari, e famullija nuk ka tagar me lyp arsye Famulltarit per perdorim t frytit t xjerrun prej pasunis s kishs.

  2. #2
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    NYE I KATERT.

    Meshtari i Famullis, ase Famulltari.

    . 8. T’emnuemit e famulltarit.

    1.- Famulltarin e ven Ipeshkvi n Famulli, dhe Ipeshkvi vetun ka me hjek prej Famullije.

    . 9. Tagari e detyrt e Famulltarit.

    1.- Famulltari ka tagar me msue e me qortue Famullin e me i krye zyret e Fes gjithsi t’a lyp puna e shpirtit, e kurkush i famuulis s’ka pushtet me i u przie nder detyr t Meshtaris.
    2.- Famulltari, pr sherbim, qi i ban Famullis, ka tagar me marr t dhetat e kishs, mbas Kanunit t vendit ku gjindet kisha.
    3.- Famullia nuk ka detyr me i a ue famulltarit t dhetat te dera; Famulltari do t’i nxjerr e do t’i baj me puntor t vet.
    4.- Famulltari ka tagar me marr frytin e pasunis s kishs si t tokave, ashtu dhe gjave t gjalla, e kurrkush per te s’mund t’i lyp arsye perpos t Parit t vet.
    5.- Famulltari ka detyr me i ba Famullis gjith at sherbim shpirtit e Fejet, qi atij i a ven barr Kanuni i kishs; e ma teper edhe do sherbime, si me than; me bekue shpijat, me than Mesh ndo’i her n motmot nder vorre t largta prej kishs s Famullis etj.

    . 10. Vehtja e Famulltarit asht e paprekshme.

    “Prifti asht ndorja e Famullis.”
    “Prifti s’bjen m gjak.”
    “Prifti s’ohet n be.”

    1.- Kush ven gjoj n Famullitar, a e shan e i germushet, e ven dor m te rreh, ase e vret aj do t’i perligjet Famullis n mndyr t Kanunit t vendit. Famullija asht n detyr me e lyp nderen e Famullitarit t vet.
    2.- Me vra kush Famullitarin, gjaksin e ndjek Famullija, Bajraku e shpija e t vramit.
    3.- Me vra dorrasi prej Famullije a prej Bajrakut, shpija e Meshtarit, nuk mund t vras tjeterkend prej shpis s gjaksit; pse ndryshej e on gjak te shpija.
    4.- Me vra kend Meshtari, as kisha as Meshtari s’giobiten, edhe Meshtari nuk bjen n gjak: gjakun e ban shpija e Meshtarit
    5.- Rrall e gati kurr s’ohet Meshtari n be 1) e vetun per pun t madhe fort.
    6.- me ndoll qi Meshtari ohet n be, a per me dlir vendin a per poronik, ky vetem do t njehet e do zehet per njizet-e-kater vet.
    7.- Kur Meshtari ban be, tuj ken se xehet per njeri i drejt e i kushtuem s Drejts s pasosme, nuk lypet qi ai t perkas Unjillin me dor; por mjafton qi t shqyptoj fjalt e bes para Unjillit.
    8.- Me ra Famulltari nen giob s’e kap Kanuni: asht puna e t Parit t vet.
    9.- Po kje teper i rand faji i Meshtarit ndaj Famiullin, Meshtari do t’i shtrohet gjygjit t Kanunit. I Pari dergon nji Meshtar tjeter me shtrue pengun n Kanu n’emen t Famullitarit.
    10.- Meshtari i Famullis mundet me i u mat edhe me i ra ndokuj e me gjith kta s’i lshon marre as t rrahunit as vet nuk bjen n fjal para Kanunit.

    NYE I PEST
    Rrogtari i Kishs.

    . 11.- 1.- Rrogtari i kishs asht lir me punue n shtek t vet.
    2.- Rrogtari i kishs kudo t shkoj e per do fjal qi do t’i troklloj kuej te dera mbas urdhnit t zotnis s vet, aj shkon e tregon n’emen t Famullitarit.
    3.- Me e tundre kush rrogtarin e kishs me fjal a me pun, zehet se tundon Famullitarin, e bjen n giob t kishs mbas Kanunit.
    4.- Gioba, qi mirret per pun t rrogtarit t kishs, nuk i perket rrogtarit, por kishs e katundit.
    5.- Me vra kush rrogtarin e kishs, dorrasi per n kjoft i Famullis s vendit, ndiqet vetem prej shpis s t vramit; por, n kjoft se asht i katundit t huej, ather e ndjek edhe Famullija, n t cilin rrogtari kje vra.

    NYE I GJASHTT.
    Punterija e Kishs.

    . 12. – 1- Me nga kush puntort e kishs, bjen n giob t Famullis.
    2.- Sado puntor me pas pr t ken n pun t kishs gergasi lan vetem nji giob, por ma t rand.
    3.- Gioba, qi merret per ngase t puntoris s kishs, dahet ndermjet kishs e puntorve.

    Artikull i dyt.

    PJESA NDESHKIMTARE

    NYE I SHTATT.
    Amtyra e ndeshkimeve.


    . 13. Kuptimi i ndeshkimit.
    Per ndeshkim kuptohet nji e keqe, qi prej pushtedit t ligjshem i pertrihet kuej per t bam.

    . 14. T caktuemit e ndeshkimeve.
    Vetem Bajraktari me kren, e ndo’i her edhe me t par t kishs, ka tager me i a caktue ndeshkimin fajit t bam kundra kishs.

    . 15. T dhanunat e ndeshkimit.
    Fajtori, qi ka fye kishn, ndeshkimi i epet prej krenve e prej vogjliet.

    . 16. Cilltia e ndeshkimeve kundra fajtorve t kishs
    Ndeshkimet, qi nepen per faje tundra kishs, jan njikto:

    a) T gjykuemt per dek;
    b) T xjerrunt prej Bajrakut me rob e robi;
    c) T djegunt e shpis ;
    d) T Lanunt e toks djerr a t premt e pemve;
    e) Gioba me gja t gjalla ;
    f) Gioba me pare.

    V.O. mbas kanunit gioba me pare mundet me u la me do gja, tuj dhan okn e drithit 1 grosh, okn e rakis 5 grosh, e kan e hullis 400 grosh.

    NYE I TETT
    Caktimi i ndeshkimit mbas cillsis s fajit.

    . 17.- 1.- Kush then kishn, asht i djegun e i pjekun e i qitun me rob e robi jashta Bajrakut. Fajtori – dorrasi bahet batare prej Bajrakut, e shkon gjakhup. Vllaznia e fisi ma i afermi i bakeqit e blen token e tij, e mimi i saj i shkon kishs s thyeme.
    2.- Kush vjedh gjan e huej e shkon e e msheh n kish, pa dije t Famullitarit, i ka detyr kishs 1000 grosh giob per nder t marre, e 100 desh e 1 ka giob Bajrakut, pos gjas, qi do t’i a kthej t zot’t n mndyr t Kanunit.
    3.- Kush t vjedh gjan e gjall t kishs, m rreth kupreshin Kanuni, ka me la dy per nji, si gjithkuej.
    4.- Kush t vjedh n qel a ban t Famullitarit, do t laj dy per nji gjan e vjedhne, 100 grosh kishs, per nder t marre, e 100 desh e 1 ka giob Bajrakut.
    5.- Aj, qi shan a ven goj m Meshtar t Famullis perpara popullit, ka 100 grosh giob kishs, e 100 desh e 1 ka giob Bajrakut.
    6.- Aj, qi i kercnohet a i germushet Famullitarit, do ti laj10 desh giob.
    7,- Kush t’i shpifet Meshtarit n pun t rnd kah ndera, ka shpin e djegun e 100 desh e 1 ka giob Bajrakut.
    8.- Me vu kush dor m Meshar, me e rrah, me e shty a se me pshty, aj digjet e piqet e qitet jashtavendit, tuj i a lan token bar (djerr) per disa vjet.
    9.- Ai, qi vret Meshtarin, bahet batare prej Bajrakut e gjaku i hup. Ma teper i digjet shpija, toka i lihet bar, pemt, vneshta e kopshtijet i priten e i rrenohen. Toka e pronet e dromet e tija jesin per kish; por vllaznija munden me i shperblye me pare.
    10.- Me i fol ndokush keq, a me nga rrogtarin e kishs, aj do t’ap 10 desh giob Bajrakut, a se edhe ma, mbas rendis s fajit.
    11.- Aj qi vret Rrogtarin e kishs, po ke dorasi i katundit, i digjet shpija e i merren 100 desh e 1 ka per giob.
    12.- Me nga kush me fjal a me pun puntort e kishs, fajtori do t laj gioben e 10 deshve.
    13.- Aj, qi s’i vehet ndeshkimit t kishs e t Kanunit, Bajraku do t mblidhet tok te shpija e tij e do ti marr gjithshka n ket vath.

  3. #3
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    L I B R I I D Y T



    F A M I L J A


    KRYE I DYT


    NDERTIMI I FAMILJES.



    NYE I NANDT.

    Familja e kuptueme n vedvedi..

    . 18. Percaktimi i familjes.
    Familja asht nji t mbledhun gjymtyrsh, t cilt gjallisin nen nji kulum, qellimi i t cillvet asht t shtuemt e gjindes nper mjet t martess, t mkanbuent e tyne kah zhdrivillimi i shtatit e kah zhvillimi i mendes e i shises.


    . 19. Pjestart e Familjes.
    Familjen e perbajn gjindja e shpis; si t shtohen kta, dahen n vllazni, vllaznija n gjini, gjinija n fise, fiset n flamur e t gjith zbashku permblidhen n nji Familje ma t hapt, e cila quhet Kom, e kan nji atme, nji gjak, nji gjuh, e doke.

    . 20. Tagri, perlimi e detyra e t zot’t t shpis.
    Mbas Kanunit, sundimi i shpis i perket ma t vjetrit nen kulm t shpis a se vllaut t par; po s’paten ato veti , qi duhen per me krye ket zyre si e lyp detyra, atbot zgidhet kuvendisht prej shpjakve njaj, qi t jet ma i meqem, i urt e ma kujdestar.

    Zot shpije mundet m’u ba edhe njeri i pamartuem.
    I zoti i shpis ka tager:

    1) me ndej n krye t vendit n shpi t vet, edhe pse gjinden ma t vjerer se ky n shpi;
    2) mbi armt e veta, edhe njiqind qese n’i bashin; mbi kal t shals; mbi shtroj e mbloj t veten; mbi veglat e kafes, e kto sende as kunaja e dahes s’i pershin;
    3) mbi fitime t gjindes s shpis, t rrogs a t falmeve;
    4) me ble, me shit e me ndrrue tok, si ar, livadhe, xana (ograja), prozhme, rendin e vads gja t gjalla e remet;
    5) me dhan e me merr uha e me hi dorzan;
    6) me ndreq shpija, ksolla vithna, etj;
    7) me ue n pun a n shtek gjinden e shpis;
    8) me ue gjinden e shpis per puntor uha a edhe fjal;
    9) mbi ven e raki, a me ble a me shit a me dhan uha;
    10) me ndeshkue gjinden e shpis, kur kur mos t hecin si e
    lyp e mara e shpis.

    Ndeshkimet jan njikto:

    a) Me lan pa hanger
    b) Me u hjekun armt e krahit a t brezit per nji a dy jav;
    c) Me lidh a me burgosun n shpi;
    d) Kryekcyemin me e da shpijet me pjes, qi i perket, per me shporr shnerzimin e rrezikun.

    10) Me hi dorzan kush i shpis pertej se i ban arma; me shit, me ble a me ndrrue gja pa leje t zot’t t shpis, ka tager mos mu pergjegj, se Kanuja s’e xen per t zakonshme as t shitmen, as t blemen as t ndrruemen e as dorzanin kso dore, e do send a gja do t shkembet, se a’ba pa leje t zot’t t shpis.

    . 21. Perlimi e detyra e t zot’t t shpis.

    1) Mu perkujdes per t mart e gjindes e t shpis;
    2) Me mbajt n fre gjinden e shpis t mos t’i sjellin ndo’i dam a rrenim;
    3) Me pri ma i pari n pun qi i perkasin vehtjes s tij;
    4) Me mbajt sy mbi tokt, t mos t jesin djerr; mbi tuf t gjas s’gjall, t mos praptohet e mara e saj;
    5) Me punue me mend e urti merenda e jashta shpijet e t mos t’a oj rrenimi e fika shpin;
    6) M’u perkujdes per vesh e mbath t gjindes s shpis prej fitimeve t shpis;
    7) Me mbajt udhen e drejtsis n shpi, e mos me i a mbajt krahin ma teper njanitt se tjetrit;
    8) M’u ble armt djelmvet, kur t shof se jan ba per to.

    . 22. Tagri i s zojs s shpis.
    E zoja e shpis ka tager:

    1) Mbi t gjtha sendet, qi bahen n shpi;
    2) Me dhan a me lyp uha miell, buk, kryp, djath, e tlyen ;
    3) Me i urdhnue grat e shpis, me i ue per uj, per dru, m’u ue buk puntorvet, me ujt (me vadit), me bajt pleh, me korr e me mih a me qirue.

    . 23. Perelimi i zojs s shpis.
    E zoja e shpis ka:

    1) Me ba gati mjesditen e darken, me zie, me ndreq tryezen e me da haenat;
    2) Me i a vu menden bylmetit t mos t shkoj dam ;
    3) Mos me shit, a me ble a me ndrrue gja pa leje t zot’t t shpis. E zoja e shpis s’gatuen, s’shkon per uj, s’ban dru, as pleh, as me ujt as me korr a me qirue, as buk m’u ue puntorvet;
    4) Me shikue drejtsin n t ndrequn t gjindes e t fmive t shpis; mos me i a mbajt krahin kuej ma teper se tjetrit;
    5) E zoja e shpis do t prkujdeset per fmi, sa t jen n pun grat.

    . 24. Tagri i gjindes s ships.
    Gjindja e ships ka tager:

    1) Me hjek t zo’n e ships per n pashin se nuk punon per t mart e shpis a i on kah fika;
    2) Me hjek t zojen e shpis, per n’u raft per sysh se bracnon, a shet gja tinz – edhe nji kokerr voejet me ken – a n’u mbajt krah fmivet t vet ma teper se t tjervet.
    3) Mbi armt e veta seicili; munden me shit, me ndrrue, a me lan peng, porse s’kan tager me lyp tjetren n shpi;
    4) Mbi qe ka tager bulku, qi i nget: me i ndimue kuej a uha a fal pa pas nevoj per leje t zot’t t shpis;
    5) Mbi tuf dhensh ka tager bariu, qi i ruen; i zoti i shpis s’ka tager me i u perzie n ket zyre; para se t shes gja a t prese ndo’i kamb berri, bariut do t’i thot, e ky e din se fare berri a lope asht per t’u hjek.

    . 25. Perlimi i gjindes s ships asht:

    1) Mos me hi dorzan pa leje t zot’t t shpis ;
    2) Munden me hi dorzan edhe pa e pvet t zo’n e shpis, porse per aq, sa u ban arma, se kjo asht e vehtja;
    3) Nuk munden me i shkue kuej per puntor pa leje t zot’t t shpis
    4) Nuk munden me shit as me ble as me ndrrue gja;
    5) Gjindja e ships nuk munden me mundshtue t zo’n e shpis n punt e shpis a t krahit;
    6) Me ndigiue, e me shkue gjithkund t’urdhnoje i zoti i ships;
    7) Kuj t’i a njese gishtin i zoti i shpis me dal n’ushtri, do t dale;
    8) Granija jan n detyr me punue per shpi; po u teproj koha, si t lirohen prej punve t shpis, munden me ba pun doret t vetat.

    NYE I DHETT.
    Familja e kuptueme n Katund e n Flamur.

    . 26. Tagri i Familjes.

    1) Ka tager e za n kuvend t katundit;
    2) Ka tager n pjes t giobs s katundit;
    3) Ka tager n kujri t katundit;
    4) Ka tager me marr m ndore kedo;
    5) Ka tager me pri me un zjarmi e me spat n t djegun t nji shpije n fis t vet;
    6) Ka tager me pri gjobtarvetn vath t fisit t vet;
    7) Me ra m ndo’i faj t rand shpja, per t cilin i shkon ndeshkimi i uns s zjarmit e i spats, as katundi as Flamuri s’mund vej dor m rrenim pa pri vet fajtori.

    . 27. Perlimi i Familjes.

    a) n Katund:
    1) I zoti i shpis do t pergjegjet per do dam, qi t’bajn kuej gjindja;
    2) Do t dal n kuvend gjith sa her t mblidhet katundi;
    3) Do t oj puntorin n pun, qi ka katundi rrethas;

    b) n Flamur:
    1) Do t dal n kuvend t Flamurit kur t thirren “Burr per shpi’’ ;
    2) Do t pergjigjet rrethas me katund per “dy hae buk” djemvet t Flamurit ;
    3) Do t laj 400 grosh giob Ders s Gjomarkut per do vras ;
    4) Do t dal n’ushtri t Flamurit.

  4. #4
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    L I B R I I T R E T




    M A R T E S A


    NYE I NJIMBDHETT


    Percaktimi e mndyrt e Martess.

    . 28. Percaktimi i Martess n Kanun.

    M’u martue m kanun do’me than m’u ba shpi, me i a shtue shpis nji rob ma teper, sa per krah t punve, sa per t shtuem t fmive.

    . 29. Mndyrat e Martess.

    a) Martesa me kunor, e pelqyeme kah Feja e kanuja e Leks
    b) Gruja e mbajtne mbi kunor, kundra Fejet e kanujet t Leks;
    c) Gruja e vajza e grabitme, e jasht-zakonshme kah Feja e kanuja;
    d) Martesa me prov kundra Fejet e kanuiet.

    NYE I DYMBDHETT.
    Tagari i djalit e i vajzs.

    . 30. Tagri i djalit.

    ‘’Djali ka tager me mendue per martes t vet, po s’pat prind’’.
    Djali sa t ket prind s’ka tager :
    a) me mendue per martes t vet;
    b) me shenjue shkuesin
    c) m’u perzie n fejes t vet;
    d) as n shej, as n petka, as n kpuc, e as n t prem fejet.

    . 31. Tagri vajzs.

    Vajza, edhe n mos past prindt, ajo s’ka tager me mendue per Martes t vet, tagri asht n dor t vllazenve a t kusherijve.
    Vajza s‘ka tager:
    a) me zgjedh fatin e vet; do t shkoj per ate, per t cilin t’a fejojn;
    b) m’u perzie n shkuesi as n fejes;
    c) as n kpuc as n petka.

    NYE I TREMBDHETT.
    Detyrt e burrit e t grues.

    . 32. Detyrt e burrit ndaj gruen.

    Burri a’n detyr:
    a) me u perkujdes per vesh e math e per gjithshka t lyprt per me mbajt jeten;
    b) me ruejt nderen e grues e mos me e lan me u ankue per kurrnji nevoj.

    . 33. Detyrt e grues ndaj burrin.

    Grueja a’n detyr:
    a) me i a ruejt nderen burrit;
    b) me i rrogue pa zhibla;
    c) me i ndej nen sundim;
    d) m’u pergjegj detyrve t kunors;
    e) me rrit e me mkamb fmin me nder;
    f) me i ndej gadi me t veshmen e t mathmen (kah e qepmja);
    g) mos me iu perzie n fejes t t bijve e t t bijave.

    . 34. Tagri i grues s vej.

    Grueja ka tager me lyp prej burrit t mbajtmen, e veshen e mathen.

    NYE I KATERMBDHETT.
    Tagri i burrit t vej e i grues s vej.

    . 35. Tagri i burrit t vej.

    Burri i vej, po s’pat prind, ka tager me fol vet per martes t vet, (porse burri i Malevet t Shqypnisw s’e ban ket pun, edhe n dijt se do t’jes pa u martue; dokja asht me qit nji tjeter qi t flas per te perkah martesa).

    . 36. Tagri i grues s vej.

    ‘’Grueja e vej flet vet. – Grueja e vej i kthen krushqit m’udh’’.
    Grueja e vej ka tager:
    a) me fol vet kah martesa;
    b) me zgjidh per fat ate, qi t’i pelqej per sy;
    c) me da me gisht shkuesin, qi t’ia biej shejin.

    KRYE I TRET.

    SHKUESIJA . FEJESA

    NYE I PESMBDHETT.
    Shkuesija.

    . 37. Percaktimi i shkuesit.

    Shkues thirret njaj, i cili rreket m’u fjal-mir a te prindja e vajzs, qi t marrin a t napin vajzen per at djal.

    . 38. Tagri e perlimi i Shkuesit.

    1. Shkuesi asht ndermjetsi te dhandrri e te nusja (te djali e te vajza), t mos t luejn fjalet as njana as tjetra lagje.
    2. Shkuesi ka tager mbi 50 grosh t shkuesit, per kpuc, t preme prej kanuje.
    3. Kpuct e shkuesit e kan vaden n dit qi t mirret nusja.
    4. Shkuesin e gjen a shpija e vajzs a shpija e djalit.
    5. Kpuct e shkuesit i ban gjith-her shpija e dhandrrit, edhe ne e shenjoft shkuesin shpija e nuses.
    6. Shkuesi ka tager me fol sa per prindt e vajzs, ashtu edhe per prindt e djalit.
    7. Perlimi i shkuesit asht me hec per t marrun vesht, per me ue paret me t’a’n a t vllan e dhandrrit te prindja e vajzs.
    8. Shkuesi ka tager m’u perzie n do pun ndermjet prinds s djalit e t vazs, mje n dit t martess.

    NYE I GJASHTMBDHETT.
    Fejesa

    . 39. T ndaluemt e martess n Kanun.

    N fejes varzash do t shikjohet:
    a) T mos jet gjak e gjini;
    b) T mos jet t njij fisit;
    c) T mos t jet mes fisit t djalit, qi do me e nxan;

  5. #5
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    d) T mos t jet grueja e lshume;
    e) T mos t ket kumari:

    1) n t peshuem n der t Kishs;
    2) n kunor;
    3) n t marrun t flokvet;
    4) t mos t jet vllaznue me gjak t pim.
    Kanuja s’e ban fejesen e martesen, kur t ndermjetson ndalimet e naltpermenduna, edhe n katerqind breza me ken (me gabue kush kundra ktyne ndalimeve, fisi i vet e giobit, e qillon qi edhe shpin i a djeg).
    N fejes t lir asht kanu qi t shkoje shkuesi e i ati - a i vllaj – i djalit te prindja e vajzs, per me ue shejin n nat t dame.
    T himit n’an, shkuesi do t perpush zjarmin, para se t lyp vajzen; si t’a perpush zjarmin, flet. Si t ket hanger dark, i ati i dhandrrit do t’i ap shkuesit n dor si paret, si shejin. Shkuesi si t njeh paret m qethit, do t ohet m kamb, e lshon n dor t t’et t vajzes si paret, si shejin.

    . 40. “ Nuse pa shkuesi s’bahet”.

    Vajza e grabitne a e hikne, me gjet burr, nuk mund t stoliset si nuse; do t shkoj vajznisht – me petka vajznijet – per arsye, qi u muer e shkoi jasht kanujet pa shkues.

    NYE I SHTATMBDHETT.
    Sheji.
    “Sheji, mje ke t hjekish dor, t’a ban nierin t’andin”.

    . 41. Percaktimi i Shejit.

    Sheji perbahet prej njij unaze t remt a t’argjant (tash von), se arit s’i dihet fija nder malci t’ona. “Unaza e dhet grosh” jan me kanun. Sheji as ndrrohet as kthehet per t gjallt t’atij, qi e xen vajzen. Me shej perdorohet vajza, e, po duelen fjalet, prindja e vajzs shpis s dhandrrit i kan nji gjak.

    . 42. Tagri i djalit per me lshue vajzen e zanun.

    Njat her kur t’i teket djalit, asht i lir me lshue vajzen e xanun, porse sheji e gjithsa pare t ket la per vajz i hupin; arsyeja asht: “kush e lshon vajzen nder unaz, kanuja a ban gjob hem shejin hem paret sa t ket la per te.” Para se ta lshoj vajzen djali, do t baj me dije shkuesin e ky me dy shok t katundit t djalit do t shkoj te prindja e vajzs, e nder sy t dy shokve t katundit t vajzs, u kallxon, se djali, qi e pat xan vajzen e tyne, a’tue hjek dor, e jan lir me martue njeti.

    . 43. Vajza nen unaz nuk ka tager me lshue djalin.

    Vajza e xanun nuk mundet me e lshue djalin edhe n mos e past per sy.
    Po s’ndegjoi vajza me shkue m’at fat, qi e ka xan, e edhe prindja i perkrahen s bis, kjo s’mund t martohet ma per t gjallt e dhandrrit me tjeterkend.
    Prindja e vajzs jan detyr me i a kthye shpis s dhandrrit mje n ma t mbramin dysh, qi kan la per at vajz.
    Sheji e dhet grosht e kanus, qi i jan ue vajzs kur u xu, do t jesin n’ark t saj deri diten e deks s dhandrrit; e t dije si vajza, si djali, si prindja se aj dhandrrit; e t dije si vajza, si djali, si prindja se aj shej s’i len me luejt.
    Kah kanuja, vajza jet e lidhun, e ve me leje t dhandrrit qi e pat xan e per n hjekt dor ky, se s’mund t martohet, e s’a’kanun qi t shkoj tjeterkush me e lyp, si t dij se gjindet e pengueme.
    Edhe po e muer tjeter grue dhandrri vajza e xanun prej tij jet e lidhun se e lidhun.
    Me dek t dhandrrit, kanuja e liron vajzen, e, po desht, mundet t martohet per arsye qi “me dek t dhandrrit, sheji xehet i hupun”.
    Po s’nigioi vajza me shkue m’at fat, qi e pat xan, edhe me perdhuni do t’ia apin atij, qi e ka xan me “Fishek m shin”; e per n’i raft per sy vajza tue hikun, ky e vret me fishek t prinds s saj, e gjaku i vajzs shkon hups, per arsye qi me fishek t tyne e vrau.

    NYE I TETMBDHETT.
    “E premja e Fes”. – Dita m shej.

    . 44. Percaktimi i “Fes s preme.”

    “Me pre Fen” do’ me than me da diten e vaden e kputme se kur me nis krushqt per me marr nusen.
    Si t’i “pritet feja” vajzs, tuj ken dit m shej, krushqt do t nisen at dit as kanuja s’e shtyn, as ban qi t shtyhet.
    Krushqt do t shkojn me marr nusen at dit, edhe me dijt se a’tuj dek nusja, zhagas e rrshanas do t’a ojn n shpi t dhandrrit.
    Krushqve s’u ndalet udha, edhe me pas t dekmin n shpi, prindja e dhandrrit e prindja e vajzs.
    I dekni n shpi, krushqt do t nisen; nusja hin n shpi, I dekni del shpijet. Andej t vajtohet, kndej t kndohet. (Kjo thtohet per me diftue se as deka ket dit s’mund t’i ndal krushqt, se me kndue nuk kndohet.)

    NYE I NANDBMBDHETT.
    mimi, qi nepej e nepet per gra.

    mimi, qi nepej per varza a gra, tash 50 vjet e andej, perbahej prej 50, 100, 200 mije 400 groshsh.
    mimi i kanus s von perbahet prej 1500 groshve, aq sa ban gjaku i grues.

    NYE I NJIZETT.
    Trshigimi I grues Shqyptare.

    Grueja shqyptare far trashigimit s’ka te prindja, as m plang, as n shpi, - kanuja e xen gruen si nji tepric n shpi.
    Prindja s’mendon per paj as per kurrnji send per vajz t vet; qi e xen do t’i a baje kujdesin.
    Prindja e djalit, qi e xun vajzen do t mendojn per gjith shka duhet per martes t saj.

    KRYE I KATERT

    DARSMA

    NYE I NJIZETEPAR.

    Gatimi i darsmes n Kanun.

    . 45. Per darsem do t gatohen:

    a) Kau i darsmes do t qes 100 ok mish e vjam;
    b) Nji barr miell kallamoqit;
    c) 4 babune grun – miell grunit;
    d) 12 ok sheqer;
    e) 8 ok oriz;
    f) 4 ok mjalt;
    g) 10 ok djath
    h) 2 ok tlyen;
    i) 3 ok voj t but;
    j) 70 ok raki.
    V.O. heret n vend t rakis ishte vena.

    . 46. N darsem t Kanus hijn:

    a) 12 Krushq e 13 Krushka;
    b) Thirca;
    c) Strafuleca;
    d) Sherbtor;

  6. #6
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    e) Kcimatare;
    f) Deshart;
    g) Kang vallesh;
    h) Dhandrri e Nusja;
    i) Dy dishmitar (Kumart e Kunors);
    j) Kunora.

    . 47. Detyra e t zot’t t Darsmes.

    Kater jav para para darsmet i ati i dhandrrit a i zoti i shpis do t shkoj vet me krye me thirr krushqit.
    Ma para thirren krushqit miq, mandej krushqit shok.

    . 48. “Asht kanum, qi mikut t’i shkohet n darsem me dash.”

    Desh do t ojn:
    a) Nipa e sternipa, edhe n djep me ken e ama do t’a ket dashin per per doret e djepinm shpin;
    b) I ungji i dhandrrit.

    . 49.Rendi kur do t shkohet n darsem.

    a) T’Ejten shkojn bijat e nipat;
    b) T Premten mbrama shkojn Thirrca, Strufulleca, Magjatore, Ujatore, Deshtart, e Krushqit miq.
    Deshtart, t mrrijmit n’oborr t dhandrrit, do t qesin ka’i pushk per krye.
    c) T Shtunden nadje shkojn Krushqit shok.
    T Shtunden, si t nisen Krushqit, do t therret gjengji i darsmes.

    NYE I NJIZETEDYT
    Prija e Krushqvet.

    50. “Prirjen e kryshqve e lype e pvete e ve atij qi i perketse s’k burr, qi munde t prij”.
    Asht e rrebt kjo kanu.
    Prija e krushqve s’luhet as ndrrohet.
    Me bame hetue i zoti i darsmes, e me me shenjue per krushk t par ate, t cilit s’i shkon prija e krushqis, pos qi bjen n gjobe, edhe krushkaparin, qi aj e shenjoji, kanuja s’i a xen.
    Krushkapari s’mundet me ken:
    a) Mik, por shoq i katundit t dhandrrit;
    b) Nuk do t’jet prej vllaznije a fisit t dhandrit, por prej fisit tjeter.
    Krushkaparin kanuja s’e shikon per duk, por t cilit I perket prija, e edhe fmi e shemtim per sy me ken, shpija e dhandrrit do ta pelqeje.

    51. Vargu i krushqve m’udh.

    Rreshti i krushqve kur t nisen me marr nusen, e tuj u kthye me te, mbas kanunit ashtu sht njek.

    I. - Krushkapari, shoq, prin
    II. - Krushku mik
    III. – Krushku shoq
    IV. – Krushku mik
    V. – Krushku shoq
    VI. – Krushku mik
    VII. – Krushku shoq
    VIII. – Krushku mik
    IX. – Krushku shoq
    X. – Krushku mik
    XI. – Krushku shoq
    XII. – Krushku shoq me dash per doret.
    XIII. – Krushka tuj e resht dashin.

    Ma i mbrami do t shoj i ati a i vllaj i dhandrrit me kal per doret.
    Krushqit, tue u nis per nuse, do t qesin ka nji pushk per krye n’oborr t dhandrrit.

    NYE I NJIZETETRETET

    “Krushqit pa e me nuse, e percjells a me t deknin, s’mund t’i kalojn kuj per der, pos me ken shteku a udha e katunit a udha e madhe”.

    .52. Udhen e katundit e udhen e madhe, s’ka burr qi mund t’i a ndalue kuej, edhe me ken se i kalon para ders s ships.

    Aty, ku kalon nieri, kalon edhe bagtija, kalon i gjalli, e kalohet me t dekunin.
    M’u rrenim m’udh t madhe, zhyt e mbyt, aty do t kaloj shtektari e bagtija, nusja me krushq, e prcjellsa me t deknin.
    Zameja e t zot’t lypet – pa ndryshim – per me i kalue rraz shpijet, e ky mundet me lirue shtekun, porse me fjal, t mos i jes aty udh, e t mos i bahet ndera dhun.
    Me ba me u trimnue kush, a krushqit a percjellsat me t deknin, me i kalue per der, kanuja e ep me i kthye dal, per arsye qi shtekun e shpis e t pronvet t veta e ka per vedi e jo per udh t madhe.
    Me qillue se shtyhen me besat (forkade), ka ndoll, qi jan ba shok t deknit, e nuses i a vu futa m krye.

    NYE I NJIZETEKATERT.
    “Krushku i vendit t’ia lshoj udhen krushkut mik”.

    Krushqit m’udh, tue shkue per nuse s’mund t qesin pushk, e kanuaj ven lei mos me i ngue kush.
    Shtektart, fardo kambet e nderjet t jen, qi ndeshen me krushq, do t shmangin udhen sa t kalojn krushqit.
    Krushku i vendit do t’i a lshoj udhen krushkut mik; kjo asht kanu detyret e burrnijet, qi e kan pas malet t’ona q se mbahet n mend.
    Mu ndesh me krushq miq n katund a n Flamur t’em, kanuja m ven detyrm’u shmang me krushqt e mi, sa t kalojn krushqt miq.
    Mu ndesh dy lagje krushq n katund a n Flamur t huej, kanu detyret asht t shmangen sa njana sa tjetra lagje, e t ndahen me nder e pa fjal.

    NYE I NJIZETEPEST.
    “Krushku – krushk, Miku – mik”

    .53.Kanuja S’na ven lei mos me nga mikun m shpi t’on.
    ’’Krushku a’krushk“ e kanuja na len shtekun t lir me e nga, edhepse na xen caranin e votres. – Me nga krushkun s’i quhet kuej pr marre.
    Qe arsyeja:
    Krushqit vijn dhe biejn me vedi mish, meze, raki (ven) paret e s bujtmes e tjera; kah kanuja krushqit han buken e vet n shpi t’eme.

    .54. Krushqit do biejn me vedi:

    1. – Dashin 12 oksh rrumull; po erdh mengut, i ati i nuses ka tager me ngushtue Krushkaparin qi t blej’i dash tjetr si e lyp kanuja;
    2. – N dit krezhmijet do t bjejn 8 ok peshk t that;
    3. – Djath 2 ok;
    4. – Ven 8 ok;
    5. – Raki 2 ok;
    6. – 12 grosh pare t s’bujtmes; - kto pare jan per buk, qi u qet krushqve shpija e nuses ok e grosh;
    7. – Djalit, qi u del krushqve prpara 5 grosh;
    8. – Grues, qi e vesh nusen 5 grosh;
    9. – 10 grosh ungjitt vajzs- vllaut t s’ams.

    a) Krushqt vijn si grabitar e si nji tub cubash at nat, per me ra pre e me marr nierin si rob t xanun, e s’vijn si miq;
    b) Edhe i zoti i shpis, pra, e ka shtekun il me i ngucat2, m’u ra prej tuj u ndal armt, e peng me te s’mund t qesin, se kanuja s’jau gjegj vajin.

  7. #7
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    .55. Darsma n shpi t nuses.

    N shpi, prej s cils del nusja, s’a’kanun me kndue, as me qit pushk.
    Krushqt edhe n mrrijshin heret n katund t nuses, s’a’kanu m’u nis kah shpija, pa prendue dielli e pa u muzg.
    Nji holli kaut larg’shpis s nuses, nji prej shoksh t katundit t nuses, i cili s’do t jet as gjak as fis me nusen, do t’u dal perpara krushqve.
    Krushqt, tuj mrrijt n’oborr t nuses do t qesin ka nji pushk per krye, ashtu edhe kur t dalin m’u nis me nusen.
    Krushkapari vetem flet, krushqt tjer s’akanu qi t flasin, pos n’u thirrt a n’u pvett kush me emen.
    Krushqt me krushken do t hajn buk zbashkut m njitryez; s’a’kanu me i da dyzash.
    Si t kryhet buka, do t lshojn dasmort dhantit per nusen mbi buk t pathyemem tryez.
    Dhantia perbahet prejnji groshit per krye, s’a’kanu me dhan as ma teper as mengut.

    KRYE I PEST.
    KANUNI I DHANDRRIS.

    NYE I NJIZETEGJASHTT.
    “Me dek dhandrri, prindja e nuses jan n detyr me i a kthye gjysen e mimit shpis s dhandrrit”.

    56. Tagri i shpis s dhandrrit e detyra e mikut.

    Me dek dhandrri pa e marr nusen, mikut i jet n dor Sheji (unaza) e dhet grosh t kanus, se paret tjera do t’i a kthej prinds s dhandrrit deri n ma t mbramin dysh.
    U martue dhandrri e ve nji nat e kaloi me nusen e diq, gjysen e mimit do t’i a kthej miku prinds s dhandrrit.
    Me dek dhandrri n’at vjet *** martue , gjysen se gjysen e mimit i a kthen miku i prinds s dhandrrit. Me dek dhandrri n krye t dy vjetve mbas marteset, dy pjes t mimit miku i ndal pr veti, t treten i a kthen prinds s dhandrrit.
    Me dek dhandrri edhe vjetin e dyt, por tuj lan fmi n cara t votres, miku s’i a ka far detyret prinds s dhandrrit, per arsye qi bija i a la shpin t perzieme e mimin i a lau me fmi qi i a la n plang.
    Me dek dhandrri n krye t tri vjetve, prinds s ktij s’i jet gja me marr te miku, pr arsye qi bija e ktij a bani rrogen n der.

    NYE I NJIZETESHTATT.
    Deka e nuses.

    .57. Tagri i prinds s nuses.

    Me dek nusja n krye t tri vjetve mbas marteset, pa lan fmi n plang t burrit, prindja e ksaj kan tager me marr petkat e rrgjanet, porse arka me dry me nji pal petka do t jesin ke prindja e burrit.
    Me dek gruja, tuj lan nj djal a vajz te burri, prindja e ksaj kan tager mbi rrgjanet e frytit, se tjera sende do t jesin n shpi t burrit.

    NYE I NJIZETETETETT.
    „Gruja s’bjen n gjak“ – „Grueja lshon m gjak prinden“

    Njimend se mbas kanunit t’on „gjaku shkon per gisht“, porse kjo kanu s’e pershin gruen, per arsye, qi „Grueja s’bjen n gjak“ edhe me qillue se vret kend.
    Me vra grueja burrin e vet a kedo, prindja e ksaj do t’apin arsye per at gjak.
    Burri e blen mundin e t jetuemt e grues, por jo jeten e saj.
    Me gjet gja gruen per faj t burrit, prindja e ksaj i lypin arsye m kanu.
    Me rrah burri gruen, nuk bie n faj kah kanuja, e as prindja s’mund t’a kerkojn t rrahmen.
    Me plyr burri gruen, e po bani vaj kjo ke prindt, burri do t’u ap arsye.
    Me mbyt grueja burrin, e m’u ue i kunati me vra t kunaten, pse i a vrau t vllan, kjo s’asht e perligjme m kanun. – Gjaku i grues s’bahet krahas me gjak t burrit; pra, tepricen e gjakut t burrit do t’a perligjin prindja e grues.
    Sikurse jan n detyr prindja me dhan arsye per do pun t lig qi t baj n der t burrit a kuejdo bija e tyne, ashtu mimin e gjakut t saj.

    NYE I NJIZETENANDT.
    „Grueja asht shakull per me bajt“.

    Grueja njifet si nj calik per me bajt sa t jet n der t burrit, se prindja se hjekin dor prej sojet, e ndalin per vedi e mbi vedi t t pergjegjmen per te, por edhe me lyp arsye, me ba me gjet gja.

    NYE I TRIDHETT.
    Grueja e vej.

    Grueja, qi mbet e vej e pa fmi, tuj u da me shpi t burrit, petkat, qi pat pru si nuse e arken me dry i merr me vedi.
    Grueja e re, qi mbetet e vej, por me fmi, po desht me ndej n plang t burrit me fmi, do t dorzanitet me dy lagje dorzan: dy dorzan do t jen t katundit ku mbet e vej, se s’ka me pas kush pun me te, e se s’do t’i a korisin emnin prinds as burrit t dekun; dy tjer do t qes prindja a kushrinja e saj se s’do t’a dajn prej fmive, ve n lypt vet m’u da e m’u marte.
    Grueja, qi mbet pa burr e pa fmi, e, pse e shtyme n vjet, i lutet prindes me e lann plang t burrit, s’guxon me e trazue kush prej vllaznis a fisit t burrit.
    Grueja e vej e pa djelm per n past varza t martueme, ka tager me ndej e me jetue n plang t burrit. Mundet me shkue edhe ke prindt a ke ndonjana bij e martueme me gjallit, e toka e burrit do t’I qes bukn e gojs – tri barr drith per vjet deri n dek.
    Po u marte grueja e vej, atbot rrnesn e vet e gjen te burri i dyt, se toka e burrit t par s’qet bim ma per t.

    NYE I TRIDHETEPAR.
    Theku i prem.
    (Me lshue gruen)

    Po s’u pru grueja si duhet te burri, kanuja i nep leje me i pre thekun a flokun e me lshue.
    Kunora jet, e as burri as grueja nuk mund t martohen pr t gjallt.
    Po u qortue grueja, mbas t lutmes s dashamirve, qillon qi burri e merr perseri.
    Per dy pun e ka fishekun n shpin grueja e per nji pun i pritet theku e lshohet.
    a) per kurvni;
    b) per mik t prem.
    Per kto dy pun t pabesijet i shoqi e vret t shoqen, e rrin pa ndore, pa bes e pa ken i ndjekun pr gjak, se prindja e nuses s vrame marrin mimin e gjakut, e ktij do t’i napin fishekun e do t’i qesin dorzant.
    Per bracni a cubni burri e lshon gruen porse tjeter dhun s’ka tager me i ba grues.
    Grueja, qi lshohet, tuj dal shpijet t burrit, kurrnji send s’ka tager me marr me vedi pos petkash, qi ka n shtat. I hupin petkat grues s lshueme, perse mimi, qi ka pas la burri per t, i jet ke prindt.
    Me pas djal prej gjiut grueja e lshueme, i shoqi, edhe pse e din kathedret, asht n detyr me i a shenjue nji vend rreth plangut t vet, me i a dhan djalin e me mbajt me vesh e me math e me buk.

    NYE I TRIDHETEDYT.
    Grueja e pa-kunor.

    Aj, qi t marr gruen pa kunor, jet i lidhun kah Feja edhe kah kanuja.
    Grueja e pa-kunor far tagrit s’ka n shpi t burrit.
    Kanuja i nep kto ndeshkime burrit, qi merr grue t pa kunor:
    a) shpija i digjet e toka i jet djerr;
    b) xirret prej vendit, e s’mund t’a shklas token e vet mje qi t’a largoj gruen e mbajtne pa kunor;

  8. #8
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    c) n past fmi me grue t pa kunor, njehen t pa-ligj e prandej s’mund t bahen kurr perkaes (trashigues).

    KRYE I GJASHTT.
    PRINDJA. (Baba – Nana – Djelmt)

    NYE I TRIDHETETRET.
    Baba – Burri.

    .58. Tagri I burrit mbi gruen.

    Burri ka tager:
    a) me kshillue e me qortue gruen;
    b) b) me rrah e me lidh gruen e vet, kr t mbrrj me i a perbuz fjalen e urdhnit.

    .59. Tagri i babs mbi t bijt.

    Baba k tager:

    a) mbi jet e mbl gjallnim t t bijve
    b) me rrah, me lidh, me burgos a edh me vr t birin e t bin, kanuja s'i lyp arsye, edh a xn se vret vendin: "Kush vret vedin shkon gjak hups,
    c) me nijt t birin n rrog s her t duej, per arsye, qi "S t jt i ati gjll, i biri njehet si bulg ",
    mbi fitimet e t birit, t rrogs a sid kojshin ;
    d) me shit e me bl, me dhn e me mrr,
    e) me karmue t birin shpijet pa pjes, kr mos t’i rrije nen sundim e ndigies; pors, si t des i ati, i biri vien ne trashigirn t'et.

    . 60.Detyra e babs.

    a) Baba sht me detyr mu rrek per t mir t t bijve si kah ndera si ka pasunija.
    b) m'u bl arm djelmve. si t bhen per'to:
    c) mos me b testamende. si t ket t bijt:
    d) trashigimin paraz m'u ln djelmvet

    NYE I TRIDHETEKATERT.
    Nana – Grueja.

    . 61. Paperlimsija e grues.

    a) Burri nuk k tager mbi jet t gures
    b) Grueja far tagrit s'k as inbi t bijt as n shpi,
    c) Me vr i biri t'men, bien n gjak me prindt e sms,
    d) Me rrah, me plyr a me vr gruen e burrit dora e huej,nderen i a krkon burri, varren gjakun prindja.
    e) Me rreh kunetija gruen e burrit, prindja e grues i a lypin nderen, n mos i raft s mbrapa i shoqi.
    f) Me ken nna gergase (qi perzien e shpin), i biri e qet tmen prej shpijet p njes e p gj, ve se vjetin e par do t’i ap buken e gojs (tri barr drith) e tjetr s'i k.

    NYE I TRIDHETEPEST.
    Djelmt.

    .62. Detyra e perlinii i dielmvet

    a) Bijt jau kan detyr prinds bindjen e ndigiesen,
    b) do t rrjn nen sundim t t'et mje qi t des ky,
    c) smund t siellin doren m 'ta, as m'u r ndesh fjals,
    d) per do pn do t mrren vesht me t'an;
    e) p lje t t'et s'mund t shkojn kund,
    f) p zam t t'et s'mund t blejn as s'mund t shesin gj, e as far mrrdhmet s'mund t ken me kend,
    g) smundne me h dorzn, pos per aq.. s u bjn armi e brzit,
    h) s'munden me qit fan m rrug t madhe edh pse 'plak jets,
    i) me pretue (me mrr pr), me viedh a me vr kend i biri, i ati do t pergiegjet per arsye qi “Fitimi e rreziku i t bijve i perpiesnohet t'et e vllazenve"
    j) me vr i biri t’an, fisi a grn dorrasinn ase e xjerr vendit per gjith her;
    k) me i u mbush menja ndonjnit nder dielm me u d prej t'et, del p pjes e p gj.

    .63. Tagri i Parbinis ( i dialit t par).

    a) Djalit t par i perket sundimi i shpis mbas deks s t'et,
    b) Vllau i par do t pvetet per gjithshka mbrenda e jashta shpijet,
    c) Me kn der Flamurtari, djalit t pare t vllaut t par i perket Flamuri,
    d) Me kn der Vojvodet, djalit t par t vllaut t par i perket pr,ja,
    e) Me kn Plak katundit, djalit t vllaut te pare i perket strapleqnija.

    Oroe: S t jt p u d shpija, i ungji i t bijve t vllaut t par nder zyre t katundit e t Flamurit, si t dahen, s'kan tager m'u perzie nder zyre t naltpermenduna, as i ungji as t bijt e tij, pse jn t t bijve t vllaut t par.

    KRYE I SHTATT.
    T DAMT.

    .64. N Kan t t damit pershhen.

    1.Shpija, troje e vithna. 2.Toka: a)ar b)vneshta, c)livadhe, d)xna, ograja, e)prozhme zabele, 3.Vada (rendi i ujit), 4.Mullni , 5.Fitim e t prishuna, 6.Armt, 7.Rmet, hekurishta, almistra qsh, 8.Rraqe shpijet shtroja e mbloja , 9. gjja e gjall: lop, q, kual, dele e dhi, 10.Drithi e do bim aret, 11.Blett, 12. Djathi e tlyeni; 13.Vna e rakija, 14.Pleqt e t damit.

    .64. Shpija, troje e vithna.

    1. Shpija me tok, qi t ket per rreth, i perket vllaut t mbram.
    2. Prroje e vithna dahen per Vll aq pjessh, s' zjarmijesh t dahen vllazent.

    .66. Toka.

    1.Toka e t parve do t dahet me terkuz per vll.
    2.Toka e blme prej djlemve mbas deks s prinds do t dahet per pushk.
    3.Vllau i ndermjemt k tager me zgjedh tok k t duej.
    4. Ara, vneshta, livadhi, xna ograja, prozhme e zabele do t dahen me terkuz per vll, s njani,tetri.
    5. Kujnija, mali e bjeshka s'dahen,'do t'a ken zbashkut, si per dr si per kullos

    .67. Vada.

    Rendi i ujit do t dahet me kerik mbas oket.

    .68. Mullni

    Mullni, si toka, dahet per vll.

    . 69. Fitime e t prishuna.

    1.Fitimet e t prishunt jn t plangut: shpija i gzon e, p u d shpija,.do t lahen.
    2. Fitime t posata kanuja s veon: "Shka t xn t dmt n shpi, jet mbrend."
    3.Paja e grues nuk hn n pleqni t damit.

  9. #9
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    4. Dhantit, qi i mblidhen nuses n dit t martess, si te prindja, si te burri, kanuja t damit nuk i pershn, jn t grues.

    .70. Armt.

    Armt do ti epen vllaut t par

    .71. Rme, hekurishta, alinistra qsh.

    Rmet do t dahen per vll. si edh hekurishtat: spata, sheten. kosa, kmesa, kza, sharra, thadra, dalta, etj… ashj edh almistra qesh.

    .72. Rraqe shpijet.

    a) Shtroja e rnbloja do t dahen per vll:
    b) vozga, govixha, fuija, sheka, per vll:
    c) lug, qtha, vjedra (mielca), mtj, turren e drve, vegsha, vorba, kua, e shka t jen n drnit e dheut, i dn e zoja e shpis per mbas msimit t pleqve, asht adh pulat.

    .73. Glja e gjall.

    "Berret dahen per pushk". N t dam t berrevet, t lopvet. t qevet e t kualvet mrrin vetun ata, qi jn t zot me bajt arm.

    .74. Drithi.

    1. Drithi dahet per goj". Burravet, gravet e fmivet do t’u epet buka e gojs n dit t t damit.
    2. Fmija djal a vajze pa e mbush vjetin, s’kan tager n buk t gojs. Si t mbushin vjetin, do tu dahet pjesa e buks si tjervet.
    3. Jo ve drithi, por edh do bim tjeter e arve a e kopshtijeve, do t dahet per goj.

    . 75. Blett.
    1. Zgjojt e bletve do t dahen per vll.
    3. Mjalti dahet per goj.

    . 76. Diathi e tlyeni.

    Bylmeti e do melmes do t dahet per goj.

    .77. Vna e rakija.

    Vna e rakija, me nji fjal, glithshka hahet e pihet, do t dahen per goj.

    .78. Pleqt e t damit.

    1.Pleqt e t damit do t ien dy a kater, a si t'a lyp nevoia e shpis, qi dahet.
    2. Pleqt e t damit kan tager me mrr ka nji berr per krye plakut.
    3. Kpuct e pleqve t t damit do t'i apin zbashkut vllazent, qi dahen.
    Oroe.

    .79.
    a) Plakut t shkret do ti epen t prishunat e drekve p u d shpija.
    b) Vllaut t pamartuem do ti epen t prishunat e martess p u d shpija.
    c) Granija s'hjn n pjes t t damit, pos per buk t gojs n t gjitha sendet, qi hahen e pihen.
    d) Grazhdi sna e kashta dahen mbas gjjet.

    .8O. Po u mbush mendia vllazenve me u d per t gjallt e t'et, kta nuk kan tager me u perzie as n tok, as n pasuni, e do t shkoj seciIi n'at pies, qi t’u a shnjoj i ati.

    .81. Mbas deket t t'et, kanuja e t damit nuk i veon vllazent, por, s t jen, aq pessh do t'a dajn pasunin e t'et, si t tundshmen si edh t, patundshmen.

    .82. Me kn kater vllazen, e per n qitshin Pleqt per m'u d, token e t parve do t'a dajn me terkuz per vll.

    .83. Me u d dy vllazen m nji krah e dy tjer me nji tjeter, token e t parve e dajn per gjyms, token e bleme prej sish per pushk.

    .84. Me dek njani vll prej dy te damve, p ln djal n voter, toka, qi i pat r n pjes, do t dahet trish, pos toksh t bleme mbrapa e pos gjs s gjall t pertrme mbasi jn d.

    .85. Paragrafi 83 e 84 pershn edh vllazen dy nanash.

    .86. Vllazent e dm nii her me gr e kufi, po u perzen persri, e mbas do kohe u mbushet mendja me u sterd, tokt i dajn mbas kufinit t s dames s par. Per n pain bl tok t reja e pertr gj t gjalla permbasi u perzien, do t qesin ne pn 83.

    .87. Me kn dy a m shum vllazen, e me dek njani tuj ln djal mbrapa, kr t dahen, djali i vorfen dahet me t’ungjin si vll, mrr pjesen e t'et.

    KRYE I TETT.
    TRASHIGIMET.

    NYE I TRIDHETEGJASHTT.
    Tagari I trashigimit n Kanu.

    . 99. Me mbajt n shpi varzat e plangut t shuem, me i a bajt kujdesin per kah vesha e mbatha.

    .100. Me martue varzat e vorfna.

    .101. Me prit n t pam e me i prcjell mbas kanunit.

    .102. Me u ba drekt bisave, po diqnen shpi t vet para a mbas maltese.

    NYE I TRIDHETETETETT.
    Vllau i shpifun.

    .103. Vlla i shpifun, mbas Kanunit, thirrej njaj, i cili len nans me burr t dyt.
    .104. Vllau i shpifun s’ka tager trashigimi as perkasie n plang t burritt par t nans.

    KRYE I NANDT.
    T LANUNAT.
    Testamendet

    NYE I TRIDHETENANDT.
    Pecaktimi i testamendeve.

    Oroe: Kanni i Leks nuk nief testamende, e, per n dasht kush me ln gj prej pasunish t veta per shpirt, duhet doemos pelqimi i kushrjve.

    .105. Percaktimi i t Lnunave (i Testamendeve).

    Per te lnunat a t falmet a, si thot gola e kombit ton "me ln gisend per shpirt" mrret vesht me ln gja per kish, si ar a livadh, kopsht a vsht, prozhem a zabel, rendin e ujit, a edh lang e plang me t'eger e t but, do t kt:
    a) mendt e shndoshta n krye,
    b) t jt i lir kah e lnmja;
    c) mos t jt i tutun prej kercnimit t ndokuej

  10. #10
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    d) t kt tager me ln.

    NYE I KATERDHETT.
    Mndyr t lanunash.

    .106. T lnunat jn dy mndyrsh: me barr e p barr.
    a) T lnunat me barr (me detyr) jn ato kr lnsi i cakton kishs nji detyr, b.f. me thn nji a dy Mesh n vjet per shpirt t tij a t parvet t tij, per at pasuni, qi po ln.
    b) T lnunat p barr jn ato, kr lnsi ln gjsend per kish p i caktue kurrfar detyre, e xhet si e falun.
    c) Lnsi sht n detyr me mbledh kushrinin e vet e Pleqt e fisit me dishmitar, e, si lnsi si kta, do t vjn gisht n leter si e lyp kanni.

    NYE I KATERDHEPAR.
    Tagri i t dalunit fare.

    .107. Gjithkush sht i zoti i pasunis s vet, e aj, i cilli don me ln gjn e vet per kish, sht i lir e nuk mund t'a ndal kush.

    .108. Baba edh n mos past djelm, nuk mundet me u ln bijave as tok, as plng, as shpi.

    .109. Baba. per t gjall t vet, k tager me u fal bijavet t holla. Rraqe, akla, permbas deket t t'et s'k tager bija me lyp t falmet e t folmet e t'et.

    NYE I KATERDHEDYT.
    Tagri i kushrinis.

    .11O. Kushrinija e t dalunit fare kan tager me shperblye token e gjn e t dalunit fare, pors mimin e ksaj pasunije do t‘ia dorzojn Kishs, mbas mendes s t dalunit fare.

    .111. Me pas ln uh e detyr gjaqesh i daluni fare, do t lahen prel pasunish t shperblyeme prej kushrjsh, e tepricen do t’i a dorzojn Kishs per shpirt t t dalunit fare.

    .112. Me dek n t papritun i daluni fare, kushrinija, kan tager mbi gi e pasuni t tij.

    .113. Edh n mos lasht gj me shkrim i daluni fare, kushrinila jn n detyr me mendue, per shpirt t tij, po s'e mueren n kujdes ket pn kushrinija, fisi e Pleqt e katundit, kr t'a dajn pasunin e tij, u caktojn se shka do t ln per Kish.

    .114. N past bija t martueme i daluni fare, e per ne e shperbleshin pasunin e tij kushrinija, n detyr.jn me prit e me i perejell mbas kanunit.

    .115. Po pat dielm, i jati nuk mundet me b testamend.

    .116. Po diq i ati n t papritun, tuj ln djalin frishte djepi, kushrinija do t'a mrr n kujdes pasunin e dialin mje qi t bhet 15 vje.

    NYE I KATERDHETRET.
    Rrogtari.

    .117. Zotnija k urdhnesen, rrogtari ndigjesen.

    .118. Rroga lahet mbas vendimit, qi t bhet ndermiet zotnis e rrogtarit.

    .119. Per ndo'i fj, qi t bj rrogtari zotnija s'mund i a bj giob rrogen.

    .120. Po vodh a vrau kend rrogtari me buk e me fjal t zotnis, rrogtari bjen n faj e ne gjak, pors dmi sht i zotnis. e ky do t'a xjerr s keq rrogtarin.

    .121. Po ndodhi cubnija a vrasa ne katund t zotnis, do t'a largoj rrogtarin, porse do t'a percjell me rrog t motmotit per arsye qi faji kje i zotnis e jo i rrogtarit.

    .122. Po bni ndo'i mbrapshti rrogtari a n katund t zotnis a jashta ktij, pors n mende t vet e p dije t zotnis, dmin e gioben do t'a hjek rrogtari, e n dasht zotnija me e percjell, rrogen deri n'at dit do t’ia ap.

    .123. Me vr kend rrogtari n mende t vet, gjakun e on te shpija e vet.

    .124. Me vr kush rrogtarin, bjen ngjak me shpi t tij, por zotnis i pritet mik.

    .125. Me i u mbush mendja zotnis me e d rrogtarin, ve pse nuk i pelqen e p e glet n faj, rrogen e vietit do t’i a laj.

    .126. Me u dynd zotnija me plang pre nj krahine n nji tjeter, po s'e muer rrogtarin me vedi i a k detyr rrogen e vjetit, po s'u gjegj rrogtari me i shkue mbrapa, i a k rrogen deri n'at dit.

    .127. Po i kcej rrogtarit me u d prej rroget para vadjet, ve pse i merzitun, zotnija do t’i ap rrogen mje m'at dit.

    .128. Po s'heci mbas andes s zotnis rrogtari, mund t'a daj, 'se me v goj keqas mb t e me v dor nuk mundet.

    .129. Me sh keqas a me rraf rrogtarin zotnija, e per n'u daft ky para vadjet, per t rrafme e per t shame do t’i ligjohet.

    .130. Brimen e qortimin e zotnis do t'i kaperdje rrogtari.

    .131. Me rraf rrogtarin dora e huej, ky lyp gjygj e zotnija buken e dhnueme.

    .132. N themel xhet shpija, po kje kull, mdhesk a ksoll, mjaft qi t kt carnin e votres e t qes tym.

    .133. do ndertes qi t gjindet n'oborr, sht e njitun me shpi, pse gjindet n hije t saj, po u tye., k glob e dy per nji.

    .134. S'i hhet kuej n shpi, per p i b z n'oborr.

    .135. Thirre e, s't'u pergjegj kush, a rr e prit, a nisu n pn Vande.

    .136. Po u shtyne e ile deren, shpija xhet e thyeme edh e pruejtun, e cilla k 500 grosh giob, e rraqet e hupuna dy per nji.

    .137. Kanum thot: kush Vi a thej shpin kuej, per nder t mrrun k 500 grosh glob. Flamurit (Bajrakut). e prej sendesh t vjedhuna dy per nji t zot't.

    .138. Vathi e gjs k 500 grosh giob e dy per nji t zot't.

    .139. Vathi i blet ve k 500 grosh giob e dy per nji t zot't.

    .140. erraniku i tamblit k 500 grosh giob e dy per nji t zot't.

    .141. Koshari i drithit k 500 grosh giob e dy per nji t zot't.

    .142. Me i a thye kuej shtegun e oborrit, t'ars, t livadhit a t kopshtit, qi i k pra shpije, k 500 grosh giob, e t zott pnen t ndreqme. n kullos

    .143. Bari thirret aj. qi 1 prn tufs g.ls

    .144. Bariu rrogtr sht n detvre me i a v menden tufs t; mos t'i damtoliet as mos Vi bje dam kuej.

    .145. Po 1 bni dam kuej barlu me gj, i zoti i tufs e ln e jo bariu.

    .146. Me 1 tret ndo'l k amb berri bariut. do t'a bje me dije t zo'n e tufs. e. si 1 zoti si edh bariu do t perpiqen n hetim t tij.

    .147. Po i treti bahut ndo 1 berr p shj e p duk, i zo ti i tufs k tager me e cue barin deri n b, po i u l me b, s'i k t*eter devu.

    .148. Po thej qafen a u kafshue prej hishe ndo'i berr. bariu 'n det vre me i a ue shjin

    t zot't e tjeter detyr s'i k.

    .149. Po i a vodh kush ndo 'i berr bariut, detyra e ktij sht me e b me dije t zon e tufs, tuj 1 a kallxue vendin e kohen se k e kr u vodh , tjeter detyr s'i k.(I)

    .150. Po duel cub baru vet, gjn e vjedhun do Vi a kthe.j t zot't n mndyr t kanunit, edh e perejell n pn t vet. N mos e past krye vietin, rroga do fi epet mie n dit, n t cillen u gjet n faj.

    .151. Me vr bariu cubin tuj vjedh a tu] pretue tufen, gjakun e on te shpija e vet, e s per berr a tuf t pretueme, i zoti do t krepatohet.

    .152. Bariu sht n detyr me rueit gjn, e nuk do t pshtetet n t thurun a t p thurun, sepse "gjja do roj, 'se hec, e toka nuk luen".

    .153. "Ndera e vathit sht n kum
    bon".

    .154. Po u muer pr, per dhn a pre ndo 'i marazit e faqe bariut skjapi a dashi i kumbons, e po s'u vrn n'at hov, 500 grosh giob i mirren pretarit e gjja dy per nji

    .155. Kryeglja sht e t zot't, me cof ndo 'l km, dmi sht 1 t zot't. Per vertetini do t'l ohet t zot't' shj*l prej atlj, qi e k per gjyms.

    .156. Po u dhn per giyms dhi a dele, pjella, kmenda e leshi dahen per gjyms nderi n'
    et zotnis e bariut.
    .157. 1 zoti s'sht me detyr me mendue as per kryp as per ksoll, por bariu qi 1 mrr per gjyms.

    .158. Po u dha vii fmen e u rrit n der t bariut, si t pjell, pjella e par sht e banut, qi e rriti, e bylmeti per glyms.

    .159. Po e prishi barlu bylmetin e gls, qi k per iz*,, ms. det~, r i a k t zot't a pjesen e bylmetit a piellen.

    .160. Glla per g*j~,ms nepet e mirret gjithher n viesht.

    .161. Lopa per p'~ rns i sjell t zot't 4 ok djath e 2 ok ilven.

    .162. N dhet kren dhi, 1 zoti mrr 5 ok tlyen g ,,ms ok e per k r~e. J.,

    .163. N dhet ~ ren dele, 1 zoti mrr 5 ok tlyen gjyms ok e per kn e.

    .164. N d"ath s1 tager 1 zoti as n t dhive, as n t deleve.

    .165. Kryeglja sht e t zot't, e cilla as nuk shtohet, as nuk dnohet kurr.

    .166. Kryegjja kurr s'cof.

    .167. Lesht e kmenda e kryegjs sht e t zott.

    .168. Pjella sht krejt e bariut, mje qi t'i.

  11. #11
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    L I B R I I K A T R T



    S H P I, G J A E P R O N E



    KRYE I DHETT


    NYE I KATERDHETEKATERT.

    “Shpija e thyeme ka 500 grosh giob e dy per nji t zot’z”.

    .132. N themel xhet shpija, po kje kull, mdhesk a ksoll, mjaft qi t kt carnin e votres e t qes tym.

    .133. do ndertes qi t gjindet n'oborr, sht e njitun me shpi, pse gjindet n hije t saj, po u tye, k giob e dy per nji.

    .134. S'i hhet kuej n shpi, per p i b z n'oborr.

    .135. Thirre e, s't'u pergjegj kush, a rr e prit, a nisu n pn t’ande.

    .136. Po u shtyne e ile deren, shpija xhet e thyeme edh e pruejtun, e cilla k 500 grosh giob, e rraqet e hupuna dy per nji.

    .137. Kanuni thot: kush t’i a thej shpin kuej, per nder t mrrun k 500 grosh giob. Flamurit (Bajrakut). e prej sendesh t vjedhuna dy per nji t zot't.

    .138. Vathi e gjs k 500 grosh giob e dy per nji t zot't.

    .139. Vathi i bletve k 500 grosh giob e dy per nji t zot't.

    .140. erraniku i tamblit k 500 grosh giob e dy per nji t zot't.

    .141. Koshari i drithit k 500 grosh giob e dy per nji t zot't.

    .142. Me i a thye kuej shtegun e oborrit, t'ars, t livadhit a t kopshtit, qi i k pra shpije, k 500 grosh giob, e t zott pnen t ndreqme.

    KRYE I NJIMBDHTT.
    GJAJA E GJALL.
    NYE I KATERDHETEPEST.
    Bariu.

    “Shpija e thyeme ka 500 grosh giob e dy per nji t zot’z”.

    .143. Bari thirret aj. qi i prn tufs-gjs n kullos

    .144. Bariu rrogtr sht n detvre me i a v menden tufs t mos t'i damtohet as mos t’i bje dam kuej.

    .145. Po i bni dam kuej bariu me gj, i zoti i tufs e ln e jo bariu.

    .146. Me i tret ndo'i kamb berri bariut. do t'a bje me dije t zo'n e tufs, e, si i zoti si edh bariu do t perpiqen n hetim t tij.

    .147. Po i treti bariut ndo i berr p shj e p duk, i zoti i tufs k tager me e ue barin deri n b, po i u l me b, s'i k tjeter detyr.

    .148. Po thej qafen a u kafshue prej bishe ndo'i berr, bariu 'n detyr me i a ue shjin t zot't e tjeter detyr s'i k.

    .149. Po i a vodh kush ndo 'i berr bariut, detyra e ktij sht me e b me dije t zon e tufs, tuj i a kallxue vendin e kohen se k e kr u vodh, tjeter detyr s'i k.

    .150. Po duel cub baru vet, gjn e vjedhun do t ‘i a kthej t zot't n mndyr t kanunit, edh e perejell n pn t vet. N mos e past krye vietin, rroga do fi epet mje n dit, n t cillen u gjet n faj.

    .151. Me vr bariu cubin tuj vjedh a tuj pretue tufen, gjakun e on te shpija e vet, e s per berr a tuf t pretueme, i zoti do t krepatohet.

    .152. Bariu sht n detyr me rueit gjn, e nuk do t pshtetet n t thurun a t p thurun, sepse "gjja do roj, 'se hec, e toka nuk luen".

    NYE I KATERDHETEGJASHTT.
    Skjapi a dashi i kumbons ( Ogii ).

    .153. "Ndera e vathit sht n kumbon".

    .154. Po u muer pr, per dhn a pre ndo 'i marazit e faqe bariut skjapi a dashi i kumbons, e po s'u vrn n'at hov, 500 grosh giob i mirren pretarit e gjja dy per nji.

    NYE I KATERDHESHTATT.
    Gjaja per gjyms.

    .155. Kryegjja sht e t zot't, me cof ndo 'i km, dmi sht i t zot't. Per vertetini do t'l ohet t zot't' shji prej atij, qi e k per gjyms.

    .156. Po u dhn per giyms dhi a dele, pjella, kmenda e leshi dahen per gjyms ndermjet zotnis e bariut.

    .157. I zoti s'sht me detyr me mendue as per kryp as per ksoll, por bariu qi i mrr per gjyms.

    .158. Po u dha vii fmen e u rrit n der t bariut, si t pjell, pjella e par sht e bariut, qi e rriti, e bylmeti per glyms.

    .159. Po e prishi barlu bylmetin e gls, qi k per gjyms. detyr i a k t zot't a pjesen e bylmetit a piellen.

    .160. Gjja per gjyms nepet e mirret gjithher n viesht.

    .161. Lopa per pr gjyms i sjell t zot't 4 ok djath e 2 ok tlyen.

    .162. N dhet kren dhi, i zoti mrr 5 ok tlyen gjyms oke per krye.

    .163. N dhet kren dele, i zoti mrr 5 ok tlyen gjyms oke per krye.

    .164. N djath s’k tager i zoti as n t dhive, as n t deleve.

    NYE I KATERDHETETETT.
    Kryegjaja.

    .165. Kryegjja sht e t zot't, e cilla as nuk shtohet, as nuk dnohet kurr.

    .166. Kryegjja kurr s'cof.

    .167. Lesht e kmenda e kryegjs sht e t zott.

    .168. Pjella sht krejt e bariut, mje qi t'i rritje n der kryegjja.

    .169. Bylmeti dahet si t bhet ndermjet tyne. Vende vende bylmeti nuk nepet aspak.

    .170. Po u damtue ndo'i kamb berri, dami sht i bariut, e do t'a pertrj per me e mbush numrin.

    NYE I KATERDHETENANDT.
    Gjaja me pergjegje.

    .171. "Gjja me pergjegje nuk mirret".

    .172. Po more gjn per giyms, detyra e pergjegjes nuk t lidh, dami sht i t zot't.

    .173. Po u shkaktue dami prej pkujdesit t bariut, dami sht i tij e gin e damtueme do t'a pertrij.

    NYE I PESDHETT.
    Dosa per gjyms.

  12. #12
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    .174. Po u muer derku fmen per gjyms e pors t'a daje dosa, edh e rriti aj, qi e mure, pjellen e saj do t'a daj per gjyms me t zo'n.

    .175. Dosa i jet bariut, qi e rriti, per t cillen do t'i ap zot't nji derk m teper.

    .176. Po s'u mbarrs dosa n'at vjet, bariu nuk mund t'a shes as s'mund t'a pres, por do t'a lj qi t pjell nji her.

    .177. Po u kervis dosa e puell e i shkuen dam dirqt p i d e ma, do t'a ruej bariu mje qi t mbarrset e t pjell s dyti, e dirqt dahen si n 174.

    .178. Dirqt dahen 'si t’i daj e ma e jo para.

    .179. Po u dha per gjyms dosa e rritun, pjella dahet per gjyms, e dosa i kthehet t zot't, per t cillen do t'i lhet bariut nji derk m teper.

    NYE I PESDHETEPAR.
    Steli i qnit.

    .180. Qni i hekurave k stelin e vet.

    .181. Steli sht tbna e rojsit t shpis e t vathit.

    .182. Po vrau kush qnin n stel t vet, i k 500 grosh t zot't t qnit.

    .183. Qni i hekurave lshohet mbas darksh t mdhaja, e rrin zgjidh mje qi t dal drita.

    .184. T shkrepunit dielli, qni i hekurave do t gjindet n stel me hekura n qaf.

    .185. Po t’u turr qni n'udh t madhe, si t dal drita, e nuk mund i pshtove p e vr, edh e vrave, peng e plak nuk mund t lyp i zoti i qnit, per arsye qi "Udha e madhe nuk ln gj".

    .186. Po t'u turr qni n do koh t dits, i drodhe pushken edh e vrave, tuj i r a ballit a krahnorit, qni shkon hups.

    .187. Qni n dam vritet, por at bot ve kr t gjindet me "mish n goj" b.f. tuj t b dam ndo 'i kamb berri n tuf.

    .188. Qnit n mal, tuj shkue mbas tufs s vet, s'i pritet gjygji: po e vrave, ln qnin.

    .189. Prifti nuk mundet me mbajt qn hekurash te Qela (Kisha), per arsye qi Prifti do t gjindet gati nat e dit per do nevoj t popullit.

    NYE I PESDHEDYT.
    Kau m hu.

    .190. Po desht me mbajt qn hekurash Prifti, as nat as dit nuk mund t'a liroj prej hekurash.

    .191. Kau m h po e dimnoi bulku, k nji barr drith, po e dimnoi i zoti k nji barr e gjyms,.

    .192. Po u vodh kau m h, bulku e i zoti i kaut do t rreken n hetim t tij.

    .193. Kapucarin do t'a lajn zbashkut, s niani tjetri.

    .194. Po i vojt mendja t zot't, se bulku i a k damtue kn, ky do t’i lahet me b.

    .195. Po e kaptoi kan bisha a e x' giarpni n mal e bulku e gjet coft, do t’a oj t zot't Ikuren a ndo'i shj tjeter.

    .196. Po hupi kau pa shej e p duk, bulku do t’i ligjohet t zot't me b, se nuk k gisht n dam t kaut.

    .197. Po s'e ngau kan bulku, aj past e grazhdoft, porse t zot't i a ka hunin

    .198. Bulku do t’i oi t zot't bimen te dera.

    NYE I PESEDHETETRET.
    Bleta.

    .199. "Vathi i blets i thyern k 500 grosh giob e dy per nji t zot't."

    .200. Vathi i bletve, kah Kanja, i parazohet shpis s thyeme, vathit t gjs, kosharit t drithit e arranikut t tamblit.

    .201. Kush t viedh nji zgjue bletet n vath, vathi xhet i thyern, pr k 500 grosh giob, e t zot't dy zgjoj per nji.

    .202. Po i r mohit, bn e k me 12 poronik, 6 t niehun e 6 t paniehun.

    .203. Zgjoni i blets me miza mbrend, mbas mimit t Kans, bn 50 grosh.

    .204. Oka e mjaltit bn 5 grosh, oka e dyllit 5 grosh.

    .205. Bleta e hikun, qi xn vend n pm a gardh t huej, sht e t zot't, qi i vhet permbrapa, e i zoti i pms a i gardhit nuk mund t’i a ndal.

    . 206. Bleta e hikun prej vathit t vet, po z' vend n pm a gardh t huej p e mrr mbrapa kush, i zoti i pnis e i gardhit ka tager mos me i a dhn kuej e me e ndal per vedi.

    .207. Bleta, qi Ishoin, do t mirret mbrapa kamb me kaimb e do t ndiqet mje qi t zates kund, e, kdo qi t ndalet, e mbiedh i zoti.

    .208. Po Ishoi bIeta edh shkoi me zatet kund p e mrr mbrapa kush, ajo qi t'a gjj m i pari, e mbledh per vedi.

    .209. Po u ue kush atie von, edh i duel zot blets s hikun, p e pas mrr mbrapa, kanja nuk i a gjegj vajin e b per blet nuk i epet kuej, per arsye qi nuk mundet kush me thn se kjo blet sht e mja, po s'e pat marr mbrapa kamb me kamd kr i hiku, 'se "blet kjo, blet ajo".

    .210. Bleten e gjetun nder kopshtje t hueja a n rrethn t shpis s huej nuk mund t'a mbledh kush, sht e atij, n kopslit a rrethn t t cillit u gjet.

    .211. Bleta e gjetun n mal a nder prozhme t hueja, po kje larg shpijash, sht e atij, qi e gjet.

    .212. Bleta e gjetun nder shpella t shkambjve t vendit t huej, po kje larg shpijash, sht e atij, qi e gjet. per ndryshej sht e atij n rrethn t t cilit u gjet.

    KRYE I DYMBDHTT.
    PRONET.
    NYE I PESDHETEKATERT.
    Caktimi i pronvet.

    .213. Shkaf 'shpi, qi qet tym, do t kt pronet e veta.

    .214. Plangu i shpis k oborr e kopsht, k vsht e ar, k livadh e xna, k udh e shteg, k kufij si n mal, si n vrr, si n fush.

    .215. T gjItha tymet kart pjes n kujri.

  13. #13
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    .216. Ara, vshta, kopshti e livadhi, xna, prozhme e zabele, jn t dame me kufij.

    .217. Kujrija, mali e bjeshka jn t perbashkta si per te ngulun t tbanave, si per land e almiste, si edh per dr.

    .218. Shpijat plangore munden me pas m se nji per tek (thuper), qi u kan mbet trashigim prej t dalunve faret.

    .219. Aj, qi t shkoj me ngl vath a tbn n bjeshk, me truell, kopsht a ndo'i cop ar, po desht me i il i il e jesin t tijat, e nuk mundet kush as me e ndal e as me e xjerr prej atij vendi.

    .220. Mrizat a lisat, qi ln kush per me mrizue gjn, nuk mund t’i a pres kush, pse jn t'atij, qi nguli m i pari n'at vend.

    .221. Me u dynd nji shpi e me u zhgul fare prej katundit t vet, po s'e shiti trollin e token, asht do t’i rrje e nuk k tager kush me ngul mb 'to.

    .222. Po shiti token me lang e me plang, vendi i tbns sht i tij, e mje qi t qindroj shpija e tij, nuk mund t'i pushtoj kush.

    .223. Se e cilla shpi e katundit n Flamur k tager me sht n pn aq tok n kujri sa' t pershje rreth e rreth me gr t hjedhun me dor t majt.

    .224. Aty, k t filloj me mif do Vulet kambkryq, do t mrr nji paperdhok n dor t majt, edh e hjedh n kater n kryq e rreth vedi aj vend sht i tij. Heret kan pas doke me hjedh latushen (spaten).

    .225. Token e ilne nji her a per kopsht, a per ar, a per tban, edh ne e lasht djerr i zoti per qinda vje, tjeterkush i katundit as i flamurit nuk mund t hj me e pnue. Djal mbas djalit jet e tija. qi e pat il i pari. (Malcija e Lezlies).

    .226. Aj, qi mos t’i biej mbrapa tbns s vet per 10 vjet. mbas 10 vietsh i del dore e i jet
    aij, qi t'a xj i pari. (Oroshi)

    NYE I PESDHETEPEST.
    Me ba vlla knd n katund.

    .227. Me b vll kend n katund, don me thn me pelqye nji shpi t flamurit t huej, qi t mundet me ardh e me ngul n katudn t flamurit tjeter.

    .228. Si t'a bj vll at shpi katundi, kushdo i ktij katundi mundet me i a shit token, porse nder kater kufijt.

    .229. N bjeshk, n vrr e n kujri, si t katundit si t flamurit gj s'i shitet e pjes zotni mi nuk mundet me pas kurr, s per kullos e per dr e almiste i nepet lirija e perdorimit per nder.

    .230. Zyrevet t perbash k ta t katundit do Vu pergjegjet.

    .231. Mort e darsem. peng e giob e uhn e miellit e k uhazisht me katund. Do t'ap giob, asht edh ne pjes t giobs ka tager.

    NYE I PESDHETEGJASHTT.
    Kujrija.
    “kujrija shkon pr tym”

    .232. Kuirija sht vendi, qi e k perbashknisht nji katund a nji flamur per kullos, per land, per dr, per gjoj e per tjera nevoj.

    .233. Kujrija nuk dahet, por, s shpi a tyme t jen n katund, kan tager n kujri t katundit, e s tyme t jen n flamur, kan tager n kuiri t Flamurit.

    .234. Visarin e kujris s'mund e shes nji p tjer, dmi e fitimi sht i t gjitha tymeve t katundit a t flamurit.

    .235. As ar, as vsht. as kopsht s'mund t il kush n kujri. p u pushue pna prej gjith katundit a prej tlamurit.

    .236. Kush vn ndo'i pme n kujri, aj, qi e vuni, k tager mbi land t saj e mund t'a pres kur t’i mbushet mendja, porse tjeterkush nuk mund t'i a ngul spaten.

    .237. Pma e landa e vme n kujri, sht e atij, qi e k v, porse kokrrat i han kush t mundet p muejt me i ndal aj qi e k v.

    KRYE I TREMBDHTT.
    KUFINI.
    NYE I PESDHETESHTATT.
    Kufijt e toks nuk luhen.

    .238. Kufini perbhet prej gursh t mdhaj e picigiat edh ngulen s nen, aq mbi dh. Per kufi mund t sherbej edhe ndo'i land e montueme.

    "Guri i kufinit ka dishitar mbrapa".

    .239. Guri i kufinit k per rreth dishmitar. Kta jn a gjasht a dymbdhet paperdhok (gur t vogjel), t cillt vorrohen nen dh rreth e rreth prit t kufinit.

    .240. N t ngulun t kufijve, pos shpijave nder fjal, duhet t jen edh pleqt e katundit, pleqt e flamurit e sa m shum prej t rish e fmish e edh prej katundesh t rrethit, qi t mbahet n mend kufini.

    .241. Se e cilla tok. po kje ar a livadh, kopsht a vsht, prozhem a zabel, xn a ograj, a rrethi i shpis, katundi me katund a Flamuri me Flamur e shpija me shpi, kan t damet me kufi.

    .242. "Kufini i ngulun nji her, nuk luhet m".

    .243. Eshtent e vorrit e guri i kufinit faqe Kanunit jn paraz. Me lueit kufinin sht nji si me lueit me eshtent e t dekunve.

    .244. Aj, qi t hj me d kufij, a me drejtue ndo'i kufi t harrue, do t'a mrr n shpirt, do t ngarkoj n cup t krahit nji gr e nii bc dheu, e do t’u prije dy shpijave a dy katundeve, a dy Flamurve, tuj ngul kufinin e ri a tui kallxue shjet e kufijve t vjeter.

    .245. Me gr e dh n cup t krahit, plaku, qi prn n t dm t kufjve t vieter, do t perbehet para se t niset.

    .246. Mndyrt e bs mbas Kanunit jn njekto:
    1) Per ket gr e dh (ase per ket pesh), me t cillat e ngarkova vedin, per shka kam pas ndie prej sa parsh, vset e kufijve jn kn sikurse do t ju diftoj tash, e m s m' mrr mendja e shpirti, s'do t’i randohem kurrnjanes lagje".
    2) Ter ket pesh, kt e kt kan kn kufijt e hershem e ktu po i nguli edh un. bajsha n'at jet, n kjofsha tuj iu rrjt."
    3) Ter ket pesh, e cilla m'u randoft n'at jet, njekt jn kn shjet e vjetra t kufijve, si m k pas kallxue tatgjyshi, kr ishe carnerdhok e bari dhizsh me 't. Aj e k pas mrr n'at jet, se kufijt jn kt e kt, e per mbas fjals s tij edh un po e mrr n shpirt."
    4) "Mu randoft n ket e n'at jet kjo pesh, mos shkosha me shpirt kah kufijt e vjetr."

    .247. Si t'a mrrsh me pesh (si t'a mrrsh gurin e kufinit n krah), s'k burr, qi mund t'a luej.

  14. #14
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    .248. Po i u dha plakut guri e plisi, i vni n krah e u v per me diftue kufijt, nuk mund t dal kush me e ndal, por i thohet: Prj pr, e mos pnojsh me t drejt, kjo pesh tu randoft n'at jet!

    .249. Si t'a ngul kufinin plaku, do t mbaj doren mbi 't edh thot ai qi e luejtt ket gr, atij i u randoft n'at jet"

    .250. Kush t'a luel kufinin me qellim qi me ngatrrue a shpin me shpi. a katundin me katund, a Flamurin me Flamur, i shtym prej s folmesh e s falmesh. po u hetue, pos giobes e faqes s zez, atij i randohen edh damet, qi do t shkaktohen prej ktij ngatrrimit.

    .251. Po u b ndo'i vras mbas ngatrrimit t kufinit t luejtun. Ngatrresi do t laj per giob 100 desh e i k, e grhet katundisht.

    NYE I PESDHETETETT.
    “Kufini nuk ban lak.”

    .252. Per me shporr do pamarrveshtje, kufini s'do t lakoj e s'do t shkoj dredha-dredha, por do t aj drejt.

    NYE I PESDHENANDT.
    “Kufini i fituem me gjak.”

    .253. Me u shty kush mbrenda kufinit t huej p diejt se sht vendi i huej, e kush s'i shkoi te dera as s'i bni z, per me i thn se k kalue ne e huejen, edh n past b ndo'i dam n land a n shkado diten e pengut, s'i vhet me l gj per dame t bme, ve se del vendit, mbasi duel i huej

    .254. Po u kapen per kufij vllazen, a kushrj, a fisi me fis, a katundi me katund, njiqind me u vr, vese fiken, se kufijt nuk luhen. Pengjet e Pleqt do t’i shgatrrojn.

    .255. Me ndoll vrasa mund n koh t t damit t kuffjve, a me qillue vrasa nder bari n mal, tui u shty nder vedi per kah kufiit e kulloss n mal a n bieshk, atbot kputet do pleqni per kah vendi i kufinit. "Aj m lypi pashtrakun, un i a ktheva hekurin e arkun". Aty k t’u ngulen muranat, jet vendi i kufinit.

    .256. Gurt e muranave lesin per kufij per gjithmon.

    .257. Me qillue se vriten dy vet flak per tlak e bukur larg prej shoqi shoqit, kufini i njans lagje jet ke murana e njanit. e i tjetres ke murana e tjetrit.

    .258. Vendi. qi sht nderrnjet dy muranave, jet i t dyja lagjeve.

    .259. Me ndoll se i vrami nuk rrxohet prej pushket, e i ep zmer vedit e shtyhet, k tuj u ue, k tuj u rrxue rrshanas kah kufini i huej, sado kthellt me h, aty k t rrxohet, e i lodhun prej varret, des, i varret murana, ajo muran jet per kufi, edhepse n vend t huej.

    .260. Vendi i jet atij katundi e Flamuri, t cillvet u perkitte i vrami, qi u shty, e s'k burr, qi guxon me luejt muranen, qi mbet per kufi, pse u muer me gjak e me rradake t lamun.

    .261. Ky tager sht vetem kr t vriten per kufij e jo per do vras.

    NYE I GJASHTDHETT.
    Kufini i fituem me “Gurapesh” a me rras t ngarkueme.

    (Heret heret, kr sk kn pushka ndoshta, n t dm t kufive qitej n pn gurapeshi per kufije t'aferta, e per t lartat bhej gadi nji rras a gr s bindi me nji "kush i del!" d.m.th. me u ngarkue me t.).

    .262. Dy flamuret e ngatrrueme do t gjjshin ka nji burr t fuqishem e t dmt e kufive do t’u lhej atyne.

    .263. Me guraesh: Aj, qi mbrrijte me hjedh gurin kah vendi i huej m larg, aj vnd i jitte flamurit t tij. M iltas: po e ferfllova gurin un m larg, t'a mirrshe at vend ty, po e ferfllove ti, m'a mirrshe vendin.

    .264. Me rras a gur t madh n shpin: tuj ngarkue rrasen a gurin, shtyheshin rnje qi jitshin nen t. Aj, qi shtyhej m larg, vendi i kufinit t flamurit t tij do t’jitte aty. (Si i Nen nderfandori n Fusha t Lugjeve n Mal Shjt t bjeshkve t'Oroshit.)

    NYE I GJASHTDHETEPAR.
    Kufini i ngulun me “spat”.

    .265. Po m ngushtoi nevoja me xjerr ndo'i land a prej se s'km bjeshk, ase nuk mund t gjj aso lande, qi m lypet, rroki latushen (spaten) e hj n bjeshk t huej. Mbas krizmes s spats, vn rojtart e bjeshks edh m gjjn tuj trupue arrnej t perhjedhun.

    .266. Po u shterngue me t shpejt darnori, e i punoi fuqija e krahve, edh i dha spats tuj e ngulun rnje m t n trup t'arrnnit, e po s'mund e xueren rojtart e bjeshks, kufini i flamurit t ktij, qi e nguli spaten, jitte aty. (Si i k pas ndoll Gjok Bus s'Kainarit me Kushn.)

    Oroe: Kufijt e fituem me gjak, me gurapesh e me t ngulun t spats, do t njehen nder kanune Vigjsh, per arsye qi per t fituem t tyen k pnue fuqija per t shporr marren e korin. Do t kuptohen edh m kjartas, kr t fillojm me mtue doket e Maleve t'ona.

    NYE I GJASHTDHETEDYT.
    Udha e katundit.
    “Udht jan drejt e toks”

    .267. "Udha e shtegu nderrnjet dy megjeve lyp pashin e vet".
    a) Udha e lagjeve t katundit do tjt e gjn tet pllmb, kater pllmb niani, kater tjetri.
    b) Per t ngulun t gardhit nderrnjet dy arnajve, do t lhen tet pllamb: s njni s tjetri.
    c) Po s'kje udh katundi, por udha e dy kufijarve, kta, n lain rrug nderrnjet, do t ln ka nji pllamb per shoq, asht qi kufini t jes n mjedis, po s'ln rrug, gardhin do t'a thurrin zbashkut.
    d) Po u rrethue vendi me ledh, aq larg kufinit t huei do t fillohet, s sht trashsija e ledhit.
    e) N'u ndertoft shpija, do t ndertohet larg kufinit t huej s xn vend streha.
    f) N'u ilt pusi, do t ilet aq larg, s mos t'a thith ujt e pusit t kufijarit, ase s sht e gjn gryka. "Ujt sht gjaku i toks."
    g) Po u v ullni a fiku a do land e dobishme, do t vhet ps kamb larg kufinit t huej, po su bajt, do'v dhet kamb larg kufinit.
    h) Po bni landa mbrenda kufinit, pors teper afer kufinit t tjetrit, po s'e shkmesi i zoti, kufijari k tager me e shkmes e me largue damin: "Jezullin e huej shkmese, mje k t mrrje kmesa".
    i) Po desht kush me v ndo 'i land faretdo, dhet kamb do t'a largoj prei kufinit t huej.
    j) Landa a pma, qi i bn dam ars s huej me hije, a do t'a zhgul i zoti, a do t'i a laj darnin e pervjeem t zot't t'ars (Malsija e Lezhs).
    k) Kush t’i pres kuei a lande a pm rreth shpijet, ve prej mnijet, 500 grosh do t’i laj t zot't t lands a t pms s preme.

    NYE I GJASHTDHETETRET.
    Udha e madhe.

    .268. Udha e madhe do t'jt e gjn aq, s mund t kaloj kali me barr e qt me zgiedh.

    .269. Udha ndjek dellin, e s'ndalet as mund pritet.

    .270. E mira e perbashkt i paravhet dmit t veant.

    .271. Pna e largon udhen e madhe, pors s'mund e qes nuj, k mbytet bagtija, as n shkall (shkamb), k then qafen bagtija".

    .272. Po e largove udhen e katundit prej vendit t'and, nuk do t'a terthorzoish shum, edh mundim e s ndreqmes do t'a hjekish vet.

    .273. Po e ndreqe keq, n t gjet dami ty, e pa per vedi, po e gjet dami tjetrin, ty t zhgarkohet, e do t'epsh arsye permbas damit.

    .274. "Udha e Flamurit do t jt e gjn aq, s sht e gjat shtja e Flamurit".

    NYE I GJASHTDHETEKATERT.
    Udha e verbt.

    .275. Shtegu a kapercyelli a, mbas kanunit, udha e verbt, po kje n kater kufij t’ue, ndryje e token pnoje.

    .276. Po kje shtegu i kn gjthher, k kan kalue kambsort (shokt e katundit), pors tuj t'a shkaktue dmin nder amaj. kopshtje, nder vshta e nder pmaj, ne e mbyllsh. do t ilish nji tjeter., por jo teper n t rrethuern.

    .277. Po kie shtegu i lshuern per nder e me fjal, e t del dhn, k tager me e ndry, e, me i lshue fjal katundit t mos t bije m aty pari.

    .278. Po kje shtegu k kan kalue shok, krushq me nuse e percjellsa me t dekun, a kah Kisha a kah vorret, e kn aty rnotit, nuk mund e ndrysh.

    .279. Per t luejtun t do shtegut duhet, demos, pelqmi i katundit.

    NYE I GJASHTDHETEPEST.
    Pashtraku.

    .280.’’Pashtrakun epe vet, perndryshe t’a marrin edhe me perdhuni’’.

    .282. Po u x nji tuf e hueja n mal a n vrr t flamurit tjeter, i zoti i tufs do t laj pashtrakun.

    .283. Dmi i pashtrakut do t lahet me krye berri.

    .284. "Kumbona e ogiit nuk mund, t mirret pashtrak, sht ndera e tufs.

    .285. I zoti i mallit nuk k tager me prek tufen e as me mrr me dor t vet berrin, dora e t zott t tufs do t'i a ap vet berrin per dm.

    .286. I zoti i malit nuk k tager me zgiedh berrin, por do t mrr at berr, qi t’i ap dora e bariut.

    .287. Njiqind her n dit n hft tufa e huej n mal t huej, aq berre do t laj i zoti i tufs.

    .288. Po s'u gjegj bariu me l pashtrakun, e u ue i zoti i malit me dis shok edh i r pr tufs n mal t vet, atbot si katundi, si flamuri perkrahen pretarit, e lypin arsye prej t zot't t tufs. Katundi e flamuri i bariut a do t'a ngushtojn me l pashtrakun, a do t hjekin dore prej si.

  15. #15
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    L I B R I I P E S T




    P U N A



    NYE I KATERDHETEGJASHTT.

    “Puna len shtegun”.

    .289. Puna e largon udhen e madhe, pors s'mnd e qes nd'uj, k mbytet bagtija, n shkall (shkamb), k then qafen bagtija" (Shif Nye LXIII, "Udha e madhe" 271.)

    .290. Po t kaloi mun neper vend t'and udha e madhe e t’u mbush mendja me e il at vend, udhen mnd t'a largojsh, pors nuk mnd e qesish neper prroje e rmore a buz ujnash, as me e njit shkrepave e shkambijve.

    .291. "Puna e luen shtegun". Po t’u rnbush mendja me punue at tok, neper t cillen sht shtegu i katundit, punoje, pors shtegut do t'i gjjsh vend.

    .292. Kanja s'don qi t’i bahet kuej dm toka, e prandej thot s "Shaterkazi e luen udhen", pors udha e shtegu do t perligien me nii vend tjeter.

    NYE I KATERDHETESHTATT.
    Bulbu.

    .293. Bulg thirret njaj, i cilli hin me punue token e njaj zotnije.

    .294. Zotnija do t kujdeset me ndertue nii ksoll, .mdhesk a kull per bulg e per shpiart e ti).

    .295. Per qe, si t baj me zotnin.

    .296. Po pat qet e vet bulgu, punon, token e s, per hu, si t vendohet me t zo'n e toks.

    .297. Po s'pat qet e vet bulgu, nuk mnd t'i mrr njeti, por t zotnija i toks.

    .298. Almiset, hekurishtat e t prefunt e tyne, jn n shpin t bulgut.

    .299. Me d e me resht ujt e vis, e me jau v menden dasave, detyra e bulgut sht.

    .300. Po theu ujt e vis n rend t huej e n mende t vet bulgu, dmin e ln bulgu.

    .301. Me i il qerme (hendiqe) toks, detyra sht e zotnis e jo e bulgut.

    .302. T thurmen e tokvet e k bulgu e jo zotnij a.

    .303. Lavrimin e tokvet, t mjellmen, t mifinen, t'ujtmen, t korrunt, t veshunt i k bulgu e jo zotnija.

    .304. Gjithshka t mbjell bulgu n tok t zotnis (do bm), do t'a daj me zotnin mbas vendimit, qi t ken b.

    .305. pm (fiq, arra, shega, molla dardha e kso tjerash) bulgu i shkund e i mbledh e i dn pergjyms me zotnin.

    .306. Bulgu k tager me il nji cop kopsht n tok t zotnis e kt per vedi, s per lakna, qep, hudra e per perime tjera.

    .307. N vft edh duhn n'at kopsht, e k per vedi.

    .308. N vft bulgu a duhn a kertolla jashta kopshtit t caktuem, i k pergjyms me zotnin.

    .309. Ne e past bulgu gjn e zotnis pergjyms, kashta i rrn bulgut e me pleh do t plehnohen tokt. Mundin e pntoris e hjek bulgu.

    .310. N past livadhe t njituna me tok t buks, bulgu i kosit e snen e dn pergjyms me zotnin; pors t thurmen e t’ujtmen i k bulgu.

    .311. Kullosen e livadhevet e ndal bulgu, qi i ruejti, i thurri, i ujti e i kositi e zotnija nuk mnd t’i a ap tjeterkuej, pors edh gjaja e zotnis do t kullos nder'to.

    .312. Sanen e livadhevet bulgu e vn mullr, pors t bajtmen e k zotnija.

    .313. T korrmen, t qiruemen e t shimen e misrit e k bulgu, perpos ne e mbledht zotnija nder koteca rrm a kallz edh e grumbullon n'oborr t vet; atbot bulgu i a bn e per t qiruemen mendon zotnija.

    .314. Per t'ujtun t perimevet t kopshtit, bulgu mrr ujt n rend t tokve t zotnis.

    NYE I KATERDHETETETT.
    Farkatari.

    .315. Farks (si edh Kishs, mullnit e perbjtores) s'i pritet kush mik".

    .316. Farka e k me rend, si edh mullni".

    .317. Farketari do t farkoj me at rend, qi i bjen kush hekurishtat.

    .318. Farketari nuk do t shikjoj dashamirisin, as nuk do t veoj t pasmin prej t papasmit, t largtin prej t ngiatit. Detyra etij sht me i a v menden rendit.

    .319. Mundi i farketarit lahet koshiq per pend t dheut.

    .320. Farketari sht n detyr me farkue, pors hekurin do t'i a bij s i cilli per vedi.

    .321. Rrshiqi, frysi, kullma e tjera vegla jn t farketarit. Eshken do t’i a bijn t zott e hekuravet.

    .322. Detyra e farketarit sht me mabath e me pref hekurishtat rrokull vjetit.

    .323. T zott e hekurishtavet kn diten e vet t caktueme k nji her n vjet; e n kt rend t farkimit i a kn detyr farketarit buken e dits e pntorin. Rrokull vjetit s'i kan detyr.

    .324. Farketari sht i lidhun me farkue per nji vjet e nuk mnd t kthej kend.

    .325. Po shtoi gj prej hekurit t vet farketari, t zott e hekurishtavet do t'i lajn t hollat per hekur, qi k prish perta.

    .326. Per farkim t vargojve, t kurthave, t hekuravet t qnit e t hekurshtave tjera, qi nuk hijn n bulki, po desht kush me i farkue, mundin e farketarit do t'a laj posae.

    .327. Rrogen e farkimit s'sht n detyr kush me i a ue farketarit t dera: do t dal vet me e mbledh.

    .328. Farketarin me shpi t tij nuk i kap detyra e ushtris.

    .329. Detyra e farketarit sht me farkue k nji spat krye dhet vetsh t katundit t vet, qi dalin n'ushtri.

    .330. Farketari, me giith t shpis s tii prej kurrnji zyres s katundit nuk sht i jashtem.

    NYE I KATERDHETENANDT.
    Mullini.

    .331. "Mullsi e perbjsi do t fljn n njnin brryll".

    .332. Mullsl do t rrj gadi nt e dit s per roj t barrve, s per t bluem, s edh mos t'u hup gi barrtorve.

    .333. Gjithshka t’u dorzoin mullsve barrtort, do t'a mrrin me pergjegj*e.

    .334. Po hupi gj, dmi sht i mullsit e jo i barrtorit, aq s u hupi mullsi, do fu laj.

    .335. "Mullni e farka e Un me rend."

    .336. Me at rend, qi t vjn barrtort, mullsi sht n detyr m'u blue barrt, p pas para sysh mik e dashamir.

  16. #16
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    .337. Mullini i lshuem katundisht ditt e rendit i k t caktueme.

    .338. Po e pat t zon mullni, blmi shkon si t vjn barrtort, gjlthnji si t farka, t kroni e t trapi. T gjitha kto ndjekin rendin e t'ardhunit.

    .339. Po pate rendin e blmit t caktuem, nji dit a gjyms, shkove me blue edh e gjete xn, tager k me ndal gurin e me i a kputun blmin, me i a hjek millt e dritht e me blue vet.

    .340. Nuk pate rendin e blmit t caktuem, shkove n mull edh gjete njiqind barrtor, do t rrsh me prit, a shko n mull tjeter.

    NYE I SHTATDHETT.
    Vija e Mullinit.

    .341. Vija e muffinit, po kje e bleme me plang, nuk mnd t'a ul kush, s'mnd t'a luej e s'mnd t'a thaj kush.

    .342. Kjo vi, po kje e bleme me m e me plang, thirret plangore, pr, edh n thaft ara, gurt nuk mnd t'i thaj kush.

    .343. Po kje nji vi, si e mulljve si e arrnajave, e me ujt e ksaj vije ujten arnjet e bluejn mulljt, gurt e mullnit do tjesin n t tht e bmt do t ujten per arrsye qi "Po s'pate shka me korr, sl as shka bluen."

    .344. S per brm t mulljsve, pse u thajn gurt e mullijve, qi ata kn veanerisht, kanja nuk u a gjegj vajin edh i thot s "Per dugj e per mulli nuk giobiten shokt."

    .345. "Vija e mullnit lyp udhen e vet’’.

    .346. Udha do t jet e gjn tet kmb, s k mnd t kaloj kali me barr.

    .347. Kjo udh lypet, pse do t kaloj mullsi me dlir vin e per me reshtun ujt.

    .348. Per t reshtun t'ujit, gjiths mulls t jen, do t dalin zbaslikut n vi, aj, qi t mungoje pa lje t shokvet (t mullsvet), do t laj giob permbas s premes s mullsvet. N kt giob nuk mrr pies tieterkush pos mullsvet.

    .349. Po i diq kush ndo'i mullsit n shpi, kanja e liron per tet dit prej do pne, qi t'a kt katundi perbashknisht, e nuk mnd t'i shkoj kush t dera, per me i a lyp pntorin as per katund as per mull.

    .350. Nibas tet ditsh do t oj pntorin, me kn edh i Ders s Giomarkut.

    NYE I SHTATDHEPAR.
    Vada.

    .351. "Vija e arnajeve nuk luhet as nuk ndalet."

    .352. Vija do t jt qit heret me njl far tregut e t lidhun ndermjet t shoqnis, at treg tash nuk mnd t'a luej kush.

    .353. Vendet, neper t cillat kalojn vijnajet, jn t shkeluna me Pleq e me giind: ajo e shkelme thirret e dme edh e kputme e sht b pleqni.

    .354. Pleqnija e r s'mundet me shkel t vjetren, seps "Plak mbi plak kanja s'bn."

    .355. Shka kn p me udh t part, nuk mnd e prishin t mbramt.

    .356. Edhps t kjahet kush per vi, vaji nuk i gjegjet, pse vija k pas kalue neper at vend para s k fillue vaji: pr edh n'u shkrft me pgje, s'k gjygj, qi mnd t'a ndal vin.

    .357. Vija k rrjedh, edh e k b vendin m, ma e bn vendin plang, pr aty do t rrj, do t hec e do t pnoj.

    .358. Prej plangut t vet nuk mnd t'a luej kush kend. Punen s'mnd t'i a ndal kush kuej, seps e k b themel: "themeli nuk zhgulet", a'n kan.

    .359. Vija si e arnjave si e mulljve, sht per t mir t shoqnis: doems do t kaloj nper nji vend. Ku ti be shesta. kanja na vn detyr me bajt si t leten si t randen.

    .360. "Per nji shp s'lhet mu th nji katund". "E mira e perbashkt i paravhet dmit t veant".

    .361. "Vija e katundit t kalon rrz votret".

    .362. Tuj kn s pnohet per t mir t perbashkt k t'i biei shesta vis, aty do t kaloj, edh ps nuk k rend ujit n vi.

    .363. Ujt nuk din t dredhun termal e teposht: n'i raft kryet kah vendi i yt, s'mnd e ndalish.

    .364. Si t shestohet t kaluemt e vis, e t mbushet mendja me trajtue Shpin nder shje t vis, nuk mnd t’i luejsh. edh votra me t r aty, rrz ksaj do t kaloj vija.

    .365. Po r vija neper truell t'and, ti nuk mnd e ndalish, pors shoqnia do t'a perligj dmin, qi t gjn, a tui t b pjestr n'ujt e vis, a me mim, a tuj t lshue nji vend tjeter.

    .366. Po t ngurroi mendja n kryenei, vija sndalet, e mira e bashkaris e lyp: po s'u ndreqe me shok, gjygji t'a mrr vendin e mundet edh me t’a b giob.

    .367. "Puna e on vin e ujit, por nuk mnd t'a ul".

    .368. Me ul vin e vads kanja s'e bn, pse ksihte me dal m posht s i sht kn lshue masa, e kishin me mbet n t that art e hueja.

    .369. Aj, qi t vhet me punue n'm a n plang t vis, a do t'a prish, a do t'a ul, a do t'a oj vin.

    .370. T prishmen e t’ulmen e vis kanuja s'e bn, pr do t ohet.

    .371. At, qi t perkas n plang t vis per t mir t shpis s vet, kanja s'e ndalon, pors do t shikjoj mos me i a sjell dmin kuej, qi mos t mj ujt, a mos t shkoj von e ardhmja e ujit prej dredhimesh.

    .372. Po e luejti kush plangun e vis per fitim t vet, n detyr sht me punue vet me e ue m t, p i dhn kush ndim e krah me pntori.

    .373. Dami e fitimi jn per shpi t tij.

    .374. Po i u mbush mendja kuej me e ue m nalt vin e ujit, por n truell t vet, per me trajtue a mull a valanlc, men e r t vis do t'a qes vet, pors ujt do t hec neper vi plangore.

    .375. Po e prishi kush vin e kuej deshtas, pos qi do t'a ndreq, ai do t’u laj edh dmin rendarvet, a giobitet per mbas randsis s fajt.

    .376. "Vija e r s'mnd t'a thaj t vjetren".

    .377. Vija e vieter e k xn plangun e vet, pr vija e r nuk mnd t'a thaj.

  17. #17
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    .378. Kanja k v kt lei t mos shumohen vijnajet, s nuk kishte me u dal n skj padive e pegjve.

    .379. Nji vi k xn plang kush e din tash s faqe nierit, s'k prandej as plak as kan, qi mnd t'a thaj me vi t r.
    .380. "Vja e katundit k dasat e veta".

    .381. Aj, qi k rendin e ujit e qi i duhet me ujt a aren a livadhin a kopshtin etj., vet sht n detyr me dal e me xn dasat.

    .382. Dasat e vis xhen e hiqen me t rm a me t mrrun t diellit, a si t'a kt kush ujt: kreit a gjymsen e vis a nji kerik.

    .383. Me shterr vija qysh m'mt, a prej shinash, a prel s u shperthye vet, t gjith s pjestar t jen n vi, do t dalin me e ndreq e me e reshtun ujt.

    .384. Po u thye ujt n vend t ndonjanit, qi k kerikun n vi, do t'a ndreq vet.

    .385. Po u thye vija n vend t njanit, qi s'k pjes n vi, rendtarit Vujit i perket me dal e me e xn.

    .386. Po thej ujt e vis bagtija, i zoti i saj do Vi a laj dmin t dmtuemit.

    NYE I SHTATDHEDYT.
    Ujemi.

    .387. Ujemi i blmit, qi mrr mullsi per s t cillen barr, perbahet prej njij babnie.

    .388. Mullsi k tager n'ujem, si gjith i cilli pntuer n rrog t mundit. Pntori don rrogen e vet, asht edh mullsi don ujemin e vet.

    .389. barrtori sht n detyr me l ulemin mbas s premes s kannit.

    .390. "Kishs, mullnit, farks e perbjtores s'i pritet kush mik."

    .391. N mull bluhen glithfar kokrrash edh msyn gjIthnduer nieri, seicilli per pn t vet e nevoj t vet.

    .392. Tuj shkue n mull, strajcen e buks e mrr seiciili me vedi e, s t rrj n mull, hn buken e vet.

    .393. Mullsi bluen jo per nder, por per me marre ujem per fitim t vet.

    .394. Mullsi mrr pergjegje per barrtor e per barr mi qi t ngarkoj barren e blueme e t’u thon "udha e mar".

    .395. Si t shtegtohet barrtori e, pors t largohet prei hijes s mullnit i duel kush para e, a e vret a a mrr kush kalin me gjith barr, mullsit as s'i pritet mik as s'i xhet kryet, perpos n'i raft ndore barrtori.

    KRYE I KATRMBDHETT.

    GJOJA
    NYE I SHTATDHETETRET.
    Prcaktimi i gjojs.

    .396. Kanj a nuk k caktue ndo'i koh per ndalim t gjojs, n do stin gioja sht e lir nder male tona.

    .397. Me ardh kush me gjuejt me langoj a me zagar nder rrethe shpijash t hueja, i zoti i vendit k tager me e ndal e mos me e ln me gjuejt.

    .398. Mbrenda kufinit t huej nuk mundet me h kush per gjoj; po muer kt guxim kush, gjoia i ndalet e kthehet n shpi p gj.

    .399. Po duel katundi katundisht me gjuejt, gilthshka t vrasin do t'a dajn rrethas.

    .400. Pesdht vet me kn tuj gjuejt e nuk vrasin tjeter por ve nji leper, aq pjessh do t'a dajn.

    .401. Me dal 50 vet me gjuejt e me

    kn gjymsa me arm e gjymsa tjeter p arm, paraz mrrin pjesen e gjojs, per arsye s me nji qellim duelen n mal. T parmatosunt u apin ndim t'armatosunvet, k me brm k me roj e k me rrethim t vendit.

    .402. Po e oi ndo'i gj zagari i gjuetarvet, e kjo msyhet me kapercye udhen e madhe, udhtari, qi nolli atypari dredh armen edh e vret, nuk mnd t'a mrr.

    .403. Shpzi i vrm sht i t zot't t zagarit e, udhtarit, qi e vret, i lahet dmi i fishekut me fishek.

    .404. Aj, qi t'a pergjak a t'a vras shpzin, i a mrr "Shengjeten".

    .405. Shengjeta perbahet prej mushknish, e kaptinet per shpz, qi bahen.

    .406. Shengjeta e derrit (thiut t'eger) perbahet prej kaptinet, mushknish e prej njij shollit t Ikurs, qi dorrasi do t'a ket posae.

    .407. Aj, qi mrr shengjeten do t mrr edh shpatullen si t derrit si edh t kaproIlit e mbas kannit do t'i a oj Priftit t Fmullis.

    .408. Dorrasi, pos shengjetet, k pjes n mish e n Ikur t do shpzit t vrm, si t gjith gjuetart tjer.

    .409. Po duelen gjasht gjuetar me gjuejt edh vrasin nji derr, shengjeten e mrr dorrasi e misht e Ikuren e dajn zbashkut.

    .410. Po kjen permbi gjasht, dorrasi mrr shengjeten e krejt Ikuren e misht e dajn per krye gjuetari.

    .411. Po s'u hetue dorrasi, shengjeten e mrrin t gjitha pushkt e shtme, misht e Ikura dahen per krye gjuetari.

    .412. Mos qitt lkura e derrit aq par opanga s gjuetar t jen, do t'a presin e do t'a dajn copa copa.

    .413. Aj, qi e shiton shpzin, i lir sht me e mrr mbrapa neper do katund a flamur.

    .414. Me u vr shpzi i shituem prej gjuetarsh tjer, shengjeten e mrr aj qi e shitoi, misht e Ikuren e dajn t dyja lagjet e gjuetarve.

    .415. Shpzi i shituem, po s'u ndoq prej atii, qi e shitoi, sht i atij, qi t'a vras.

    .416. S'sht kan me e peshue n kandr misht e gis, por, si t'a coptojn aq pjessh s gjuetar t jen, e qesin short si t’i biej kuej, ase i a lajn njanit edh e dn si t’i vij per doresh.

    .417. Me ndoll gjuetart n mal tu gjuejt e, pors t qesin pushk, bertet prej malit kush: "A e vrt, or juni?" edh u turren e erdhen, tuj e gjet shpzin p u luejt prej vendit e t rrxuem prej pushke, ata bahen pjestart e gjojs, si t gjith tjert.

  18. #18
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    .418. Po shpejtuen gjuetart edh e dynden shpzin prej atij vendi n tjeter, s'kn tager n'at gjoj.

    .419. Po dole me gjuejt, edh t’u shoqnue ndokush me pushk a edh p pushk, n vrafsh gj, do t’i apish pjes.

    NYE I SHTATDHETEKATERT.
    Shpezi i ndjekun mbas gjurmsh.

    .420. Gjat e ndjekuna mbas gjurmsh, po u gjeten t hime a n zgaver t lisit, a n shpel
    I, aj, qi i ndoq e i gjet, do t'a rrethoje me gjurm tri heresh lisin a tre rreshta gjurmsh do t baj para shpell.

    .421. Aty, k t shifen gjurm, s per at her nuk mnd t hullet kush.

    .422. Njiqind dhelpna, shqerth a vjetulla t ndjekuna prej njij tjetri e t hime mbrenda gjurmsh, nuk k tager kush me u hll, tagri sht i gjurmve t para.

    .423. E vna per gjurm nji shpez e del tjetri edh m'a pret rrugen, p diejt s k kend permbrapa, edh e mshil n shpell a n zgaver t lisit, tui e rrethue tri hersh me gjurm, e mbas do kohe behem un, qi e pata v perpara, nuk karn tager m'at shpez, sht i atij, qi e mshili.

    .424. Po e vna per gjurm nji shpez edh e mshila a n shpell a n zgaver t lisit e u vna me pr lisin a e msyna shpellen per me e xjerr, ky m del e hik, e marr mbrapa edh e ndjeki mj qi m futet n shpell a n zgaver t lisit t gjurmuern mbas kannit, nuk mnd t’i shkapercej gjurmt: do t'ulem aty me prit mj qi t vj i zoti i gjurmvet.

    .425. Si t vij i zoti i gjurmvet, mundin e s premes s lisit do t'a hjekin zbashku, e shpzt e xjerrun do t'i dajn.

    .426. Me b me i kcye mendja t zot't t gjurmvet t para e mos me ln tjetrin me mrr shpzin e vet, qi i hiku e u mshil aty, kanja i nep tager me mrr shpzin e hikun prej vathit t tij n vath t huej.

    .427. Shpezi i ndjekun prej njanit, hik edh ftet n shpell a n zgaver t lisit t xns a Vograjs s huej, ky nuk mnd t hj mbrenda xns a ograjs p lje t zot't. Po desht me xjerr shpzin, do t'a daj pergjyms me t zon e xns a t'ograjs.

    .428. Duel kush me gjuejt e i u v mbrapa zagari i huej, do gj qi t vras, i zoti i zagarit s'k pjes. N'e kapt me padi, pntorin e dits do t’i a laj t zot't t zagarit: 5 grosh.

    NYE I SHTATDHETEPEST.
    Gjoja e peshkut.

    .429. Gjoja e peshkut, si edh gjoja e gis, nuk k ndalim t caktuem prej kannit. N do stin t vjetit gjoja e peshkut sht e lir.

    1. Gioia nder lume e prroie.

    .430. Per t gjat t rriedhs s do lumit, mbrenda kufinit t katundit t vet, mundet me gjuejt peshk kushdo i katundit e nuk mnd t'a ndal kush.

    .431. Mbrenda kufinit t nii katundi nuk mundet me ardh e me giuejt nji i katundit t huej.

    .432. Neper prroje, qi jn n nji lagje t katundit, nuk mnd t shkoj kush me gjuejt peshk vemas, por do t dal kuvendisht.

    .433. S peshk t xhet, do t dahet per tym t’asaj lagjje.

    .434. Po u uen ps gjasht vet prej nili shpije e prei njij tjetre nji nieri kalli i vetem, peskun e xnun do t'a dajn per shpi e jo per krye.

    .435. N prrue, qi sht rz shpis s njanit, p lje t zot't nuk mnd t shkoj kush me gjuejt aty peshk, por do t'a baj me dije t zo'n, e

    ky, a shkon vet, a on nji xevends t vetin, a i ep lje atii, qi e hetoi peshkun, qi t gjuej lirisht.

    .436. Po u beh kush a mik a kushdo i katundit mun n koh t gjojs s peshkut, do z’i epet pjesa n gjoj. Kan sht mos me percjell as mikun as shoqin p gj.

    .437. Peshku, qi xhet me rret, plum, me perzivoj e kariqe, t zott e ktyne veglave mrrin k dy pjes t gjojs.

    .438. Peshku i xnun do t dahet me kokerr e aq pjessh a grumbujsh s gjuetar t jen, e madnei dahet me short, si t’i biej kuje.

    2. Gioja'e peshkut me kosh a me kofen.

    .439. Kofna a koshi nuk mnd t vhen per ball t'arve t hueja, nen t cillat rrjedh lumi.

    .440. Po i u mbush mendja kuej me v kofnen a koshin per ball t tokve t hueja, do t merret vesht me t zo'n e toks e, per ne e lasht ky me v, si kofnen si koshin, do t gjuejn zbashku, ase her niani, her tjetri.

    .441. Si t vj kush kofnen a koshin, tjeterkush nuk mnd t'i vj permbi ta, edhpse n vend t vet.

    .442. Po muer guxim kush, tuj v kofnen a koshin permbi jtetrin vetem prej mllefit, katundi k tager me u hjek kofhat t dyja lagjevet, e mos me i ln me gjuejt aspak.

    .443. Po pat kush per t lshue ndo'i lnd (tren) neper lum e i bani me dije t zott ekofnes a t koshit qi t’i hjekin mj qi t kaloj landa, po nuk i hqen e i shgatrroi landa, dmi sht i t zot’t t kofnes e t koshit; i zoti i lands s'u k ndo'i detyr.

    3,. Gjoja e peshkut me rrjell.

    .444. Nder hurdha a rider vende fujit t ndjun, qi gjinden mbrenda kufinit t huei, nuk mundet kush me lshue rrjell per me mbyt peshk.

    .445. Po i dha ljen i zoti i hurdhs, gjojen e dajn pergjyms.

    .446. N gjoj t peshkut me rrjell, mrr pjes vetun aj, qi bjen ngarkicen e rrjellit.

    4. Gjoja e peshkut me br.

    .447. Po u lshue bari neper hurdha, per t gjat t lumit, a neper prroje, peshku i mbytun sht i atyne, qi lshuen barin.

    .448. Per njizetekater or nuk mnd t hullet kush me gjuejt nder kto vende.

    .449. Peshkun e rnbytun me br, mnd t'a mrrin mbrapa t zott e barit per t giat t lumit, p muejt kush me i ndal, edhpse shtyhen per t giat t katundeve t Flamurit t huej.

    450. Krye 24 (njizetekater) orsh, tagri i atyne, qi lshuen br, mbaron.

    .451. Si t jt lshue bari prej njanes lagje, lagja tjeter nuk mundet me lshue barin tjeter as mbi as nen ata, qi e lshuen perpara.

    KRYE I PESMBDHETT.

    TREGTIJA.

    NYE I SHTATDHEGJASHTT.
    Percaktimi i tregtis.

    .452. Kanni i tregtis a bln e shet p qyshke, d.m.th. me t kputun, a edh me qyshke, faqe dishmitarve, a edh me kapr.

    .453. Kapari sht njaj grosh (t hollash), qi epet para s t mirret n dor gjaja, qi blehet.

    .454. "Kapari t'a bn gjn fanden, pors do t lajsh shka t jesish pertej".

    .455. Po dhae nji a njiqind grosh kapr, ti j i zoti i gjs s kaparueme.

    .456. "Kapari i mrrun nji her, nuk kthehet m".

    .457. Si t'epet kapari, njiqind bles me dal, shitsi nuk mnd t luej m.

    .458. Po u pendue blesi, edh njiqInd grosh kapr me pas dhaAn, i hupin.

    .459. Me b me u rrjt shitsi, tuj i a shit tjeterkuej gjn e kaparueme, pse i dha m teper ai ~jetri, tregu sht i pallgjshm.

    .460. Po hni puna nder Pleq e pgje, kanni e bn shitsin qi t'a stermrr' g.I*n e fi a ap atij, qi e pat kaparue.

    .461. Me b me i r moh shitsi, s nuk k mrr kapr, e dhnsi nuk k dishmitr, kanni e on n b: po bani b., kapari hup.

    .462. Gjaja e bleme me qyshke, po duel e met, i kthehet t zot't.

    .463. Gjaja, qi blehet me frig mos sht e vjedhun, po i duel zoti mbasi u bl, blesi i on t aj, qi i a shiti e mimin qi pat dhn per at gj, do t'i a kthej shitsi i gjs s vjedhun. Parimi i kannit sht: "Kudo qi t'a gjej gjn e vet i zoti, e mrr".

  19. #19
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    NYE I SHTATDHESHTATT.
    Tregu i toks.

    .464. Para s t shitet ndo'i tok, a rendi i vads, a rendi i mullnit, do t'u ohet t dera kushrijve, vllaznis e fisit.

    .465. "Kufijari bln token e kufijarit, po s'e bleu kushrinija, vllaznija e fisi."

    .466. Po s'e bln t permendurit e as kufijari, i zoti sht i lir me i a shit cilitdo n katund.

    .467. Po s'e bleu as katundi, atbot j i lir me i a shit do blesit.
    Oroe.

    Gadi kurr nuk k ndoll nder Malsi t'ona, qi sht shit ndo'i tok a mull a rendi i vads jashta katundit. Po s'e xn kryet kushrinija, fisi e kufijari per me bl at tok a mull a rendin e ujit, katundi do t shitet e t pershitet e nuk bn qi ti blej i largti e tu hj nder hund.

    .468. Po u ue kush edh shiti token, mullinin a rendin e ujit, p jau leit kushrijve, vllaznis, fisit a kufijarit, tregu sht i paligjshm kah kanja.

    .469. T permendunt kn tager me b qi t shkmehet aj treg.

    .470. Blesi nuk mnd t baj fjal, tuj
    e dijt s bleu jasht udhet, por do t'i mrr t hollat e veta.

    .471. Po th blesi, s i a k v kt oroe shitsit para s t'a blete token e edh e vertetoi kt pn me dor n b, shitsi permbas randsis s fajit do t giobitet, pors tregu i toks jt s jt i paligjshem e do t shkmehet.

    .472. Vllau i dm e kushrinija e ngiat e bln token 100 grosh m lir s vllaznija e fisi i largt. (Dukagjini, Shala, Shoshi etj. 500 grosh m lir a ep t'afermit s t largtit.)

    .473. Toka e shitun me qyshke: Un po t'a shes kt tok sot, por neser, t'u mbush mendja ty m'e stershitun, nuk mnd t'i a epsh tjeterkuej, per p m'a pr mue persri t dera.

    .474. Ky qyshk e lidh blesin e nuk mnd t’i a shes tjeterkuei, per p i a ue t dera shitst t par.

    .475. Po u shit toka p qyshke t permenduna, blesi sht i lir me e shit ather kr ti mbushet mendja.

    .476. Toks s shitun e muffinit a rendit t’ujit kan sht m'u p rakin.

    .477. Rakin do t'a qes aj, qi bln.

    NYE I SHTATDHETETT.
    Tregu i armve e i kalit.

    .478. "Pushka e kali e kn kj mb kj ".

    .479. Po bleve armen, e t th shitsi: "E bajsh me nder!", e e vore n krrab me dor t’ande, t mbet n der, edh n'i a gjetsh ndo'i gand mbrapa.

    .480. Arma blehet gjithher e mbushun.

    .481. Po bleve kl, e lidhe n kj me dor t’ande, solle shpinen e gjete coft, dmi sht i yti, t zot't do ti epen t hollat.

    .482. Kali blehet gjithher me kapister.

    .483. Po bleve nji k a lop etj. me shke: po duel kjo gj e kelbazt mj diten e Shen.

    NYE I SHTATDHENANDT.
    mime n kanu.

    484. Mbas kannit:

    1. Plangu a trolli i shpis bn 500 grosh.
    2. Nj i cop tok, qi qet 100 grosh dobi..." 500 " "Njiqind grosh dobi psqind grosh tok".
    3. Penda e dheut: per mbas toket, per detyr xhet n t rand.
    4. Shortja e zabelit, rendi i mullnit e i ujit: si t jt vendi.
    5. Ullini i mir…100
    6. Lisi per lnd a per trn.... bn deri 23 "
    7. Barra e drithit "grosh e ok ".... bn 100’’
    8. Rmet xhen n t rand: Kzani… 500 "
    9. Kusija 15 okshe…100
    10. Tepsija e mir... bn 50 grosh.
    11. Oka e leshit t plam…5
    12. Oka e kmends...3
    13. Pashi i zhgnit t shkelun...20
    14. Zgjoni i blets me miz....50
    15. Oka e mjalts…5
    16. Oka e dyllit..5
    17. Oka e vns…1
    18. Oka e rakis s rrushit …5
    19. Oka e djathit ...5
    20. Oka e tlyenit t pashkrim..10
    21. Oka e tlyenit t shkrim…15
    22. Oka e mishit ...3
    23. Oka e mishit t thiut t that…10
    24. Oka e kafes …9
    25. Oka e sns ... bn 10 pare.
    26. Nji par opanga... bjn 5 grosh.
    27. Delja a dhija ... bn 50
    28. Kingji a edhi... 20
    29. Dashi a skjapi per ogi kumbone ...100
    30. Vii s t lj ...50
    31. Mzati ...200
    32. Kau i hullis ...400
    33. Lopa barrs ... bn 300 grosh.
    34. Kali i barrs ... " 590 "
    35. Mushku bn 1000 mj n 1500 "
    36. Gomari ... bn 300 "
    37. Thiu bn 50 mj n 100 "
    38. Thiu i mbajtun bn 500 "
    39. Huta (Martina)... " 500 "
    40. Pistole t bardha (t ngrime) .... bjn 100 "

    NYE I TETDHETETT.
    Udhtari i paguem.

    .485. "bn rrug, mrr rrog. kali me qira k Ikuren mb tr".

    .486. Udhtar thirret aj, i cilli bn rrug per rrog per nji pn t huejen.

    .487. Udhtari nuk shkon me ndore t derguesit, sht ndorja e vetvedit.

    .488. Po e gjet gj n rrug udhtarin, nuk i pritet mik derguesit.

    .489. Udhtari si edh shkuesi bjn rrug per kpuc e me buk t vet, prandej s'jn ndorja e kuej.

    .490. Po duel udhtari fill prej shpis s vet, edh e vrau kush, nuk i pritet mik as shpis, qi e dergoi per pn e as shpis, s cills i dergohet.

    .491. Po duel udhtari prej shpis, qi e dergon a prej shpis, s cills i kje dergue, e po e gjet gj me buk t tyne, u pritet mik, si mbas Kannit.

    NYE I TETDHETEPAR.
    “Gja do gja”.

    .492. Kanja e hershme si edh e kohve t vona n shum ras nuk k pas njoft mime t hollash e detyrt laheshin me "gj do gj".

    .493. Kanja nuk bn qi t ngushtohet kush me i l me mim t hollash:

    a) dmet,
    b) gjoben,
    c) gjaqet.

    .494. Po bani dm kush me gj n'ar, n kopsht, n vsht a n livadh, i zoti i gjs do t'a ndreq t damtuemin me bm per bm t damtueme.

    .495. Po r kush n giob t katundit a t Flamurit, globa lahet me gabti: me lop, qe e desh e jo me mim t hollash.

    .496. Po vrau kush kend, gjaku lahet me "gj do gj": me bagti, me tok e me arm. Sado qi n kto koh t vona per gjak do t late dorrasi t holla, por edh arm.

    .497. Gioba e vrass lahet me "gj do gj", si edh gioba e fajeve t randa faqe katundit a Flamurit, si per trathti, per mik t prm e tjera.

    .498. Ma e ulga giob mbrrin mi n nji dash e m e nalta nuk mnd t kaloj mbi njiqind desh.

  20. #20
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime
    L I B R I I G J A S H T T



    T D H A N U N A T


    NYE I TETDHETEDYT.

    Uhaja.

    .499. Kanja e malevet nuk njef uh me shtojca fitimesh (Fajde).

    .500. Kanja njef uh t fjesht: s t dha k me m dhn.

    .501. Per me shndosh pnen e uhas e per me largue do dyshim pabesije per uh t dhnun, mnd t mirret pengu.

    .502. Pengu perbahet prej njij sendi, qi t kt mim a s uhaja e dhnun, a edh m teper.

    .503. Pengu, qi mirret per uh t dhnun, mnd t xhet si "Peng hups".

    .504. Pengu i hupun xhet ather, kr aj, qi mrr uh, i lidhet uhasit a me pr uhn n dit t caktueme, a me ln pengun, qi t hup.

    .505. Uhaja e prme n dit t caktueme e shperblen pengun.

    .506. Po s'u pr uhaja n dit t caktueme e nuk erdh mrrsi me u p me uhasin, ky k tager me shit pengun e me xjerr uhn e vet.

    .507. Dita e caktueme viion mi n prendim t diellit e uhasi do t'a pres detyrsin mj n prendim t diellit, po s'erdh, pengu i shitet.

    .508. Shka t’i dal teper uhas s dhnsit prej pengut t shitun, do t’i a dorzoj t zot't t pengut.

    Oroe.

    Mbas parimeve t permenduna e mbas kallximt t burrave t lasht, Shqyptart e hershm t Malevet Vona nuk kn pas diejt as me dhn as me mrr uhat me shtojca fitimesh, ky ves i mbrapsht frt von do t kt hi.

    NYE I TETDHETETRET.
    Vadja.

    .509. Vadja e uhave sht nji koh e caktueme, n t cillen detyrsi do t'i a oi t zot't uhn e mrrun.

    .510. Uhaj a mnd t'epet me bes e burrni, me dorzni a edh vetem tuj e shndrrue me peng. Mbi pgje shif. Liber IV, Nye LXXXII, "Uhaja", 56.

    KRYE I GJASHTMBDHETT.
    E FOLMJA, E FALMJA

    NYE I TETDHETEKATERT.
    E Folmja.

    ‘’E folmja sht n fund t kulets".

    .511. E folmia sht prmtimi i njij sendi, qi i bn kush kuej per nji mnd, qi do t hjek.

    .512. E folmja premtohet: per nji pleqni, per nji udhtim a shtegtim, per pajtlm t gjakut, per shkuesi a per mjek.

    .513. E folmja perbahet prej njij mimi, qi mnd t mbrrij mj n 500 grosh.

    .514. E folmja premtohet edh p eper mend caktimin e mimit me t holla, b.fj. Ke nji par opanga t holla, per n m'a marosh kt a at pn. Opangat e holla kn mim 10,20 mj 25 grosh. Opangat e trasha prej 50, 100 mj n 500 grosh. Oka e kafes prei 50 mj n 500 grosh. Oka e kafes kokerr xhet e caktueme per 9 grosh.

    .515. Po s'e ndreqi pnen plaku, udhtari, shkuesi etj., t folmet nuk epen, as kanja s'i a gjegj vajin per pn t pakryeme.

    .516. Si t'a ndreq pnen, shka t’i kt fol kush kuej, do t’i ap, seps "E folmja sht n fund t kulets".

    NYE I TETDHETEPEST.
    E Falmja.
    “Fala, s’t fala. Kanuja s’e kap”.

    .517. Po i thae kuej, s don me i a fal kt a at send, e rnbrapa e hngre fjalen t'ande, me ‘’fala, s't'a fala", kanja nuk t nget me peng e me plak.

    .518. Je i lir me mbajt burrnin fande, j i lir me u shburrnue.

    .519. Kanja thot: Ftyren e vrugnueme n da laje, n da zezoje edh m

Faqja 1 prej 15 12311 ... FunditFundit

Tema t Ngjashme

  1. Kanuni i Lek Dukagjinit dhe shqiptart
    Nga ALBA n forumin Problematika shqiptare
    Prgjigje: 143
    Postimi i Fundit: 15-05-2012, 22:03
  2. Gjakmarrja
    Nga Ferdinandi n forumin Problematika shqiptare
    Prgjigje: 45
    Postimi i Fundit: 06-10-2010, 08:32
  3. A eshte i vleshem Kanuni i Lek Dukagjinit apo jo?
    Nga Kallmeti n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 11-02-2009, 21:42
  4. Kanun e Kuvend .
    Nga [A-SHKODRANI] n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 1
    Postimi i Fundit: 29-11-2005, 21:21
  5. Kanun e Kuvend (trojet Shqiptare)
    Nga drini_n_TR n forumin Kultur demokratike
    Prgjigje: 3
    Postimi i Fundit: 20-06-2003, 07:26

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •