Emri:  art-big-67461.jpg

Shikime: 70

Madhsia:  8.3 KB

N vazhdim t ciklit t emisioneve "Minoriteti grek n Shqipri- emigrantt shqiptar n Greqi- ura mirkuptimi midis popujve" prgatitur nga Auron Dodi, vijon nj reportazh nga fshati i Dervianit, i Komuns s Dropullit

Nqoftse do t msosh me t vrtet se n 'kushte jeton minoriteti grek n jug t Shqipris ja vlen t bsh nj vizit n fshatin e Dervianit, t komuns s Dropullit. Dervianin na e rekomandojn edhe n Gjirokastr si nj vend q dallohet ndr t tjera pr restorante kualitative dhe cilsin e kuzhins. Dallimin e par e vren q pa hyr brenda n fshat. Rruga q t on pr atje sht e drejt, e asfaltuar mir dhe me shenja e tabela dygjuhshe- nj pamje q dallohet dukshm prshembull nga ajo e rrugve q t ojn n Gjirokastr. Kolegt minoritar grek na thon me shaka se pas disa vitesh Derviani do t marr emrin qytet, jo m fshat. Pamja e par e fshatit na surprizon pozitivisht: shumica e shtpive jan dykatshe, t lyera me ngjyra t gzuara. Kt t diel q shkojm n Dervican, n kishn e fshatit ka nj shrbes fetare. At e mban njri nga tri peshkopt e sapoemruar grek n jug t Shqipris, ndaj godina e rinovuar e kishs sht m se plot.

N rrugt e Dervianit sheh shum grupe njerzish: pjesa m e madhe t moshs s mesme dhe t moshuar, por edhe t rinj. Kur i pyesim pr problemet dhe hallet q kan si minoritar, shumica n shikojn t uditur, pasi, sipas tyre, hallet q kan ata jan si ato t t gjith njerzve, q jetojn n Shqipri. Kshtu Foto, nj pensionist na thot:

"Jo nuk kemi probleme, kemi problemet jetike q ka e gjith Shqipria, nuk kemi ndonje problem t veant ne, t thuash q t na trajtonin ndryshe apo...Probleme q jan kur kalon nga nj sistem n nj sistem tjetr, ato kemi, probleme t prgjithshme q ka i gjith populli i kemi edhe ne"

Jani, q ka qen prpara kryekamerier n Gjirokastr dhe tani po pret t filloj nj pun t re, mendon njsoj si Foto:

"Nuk kemi prplasje me shtetin, bile koht kan ndryshuar dhe kan ardhur koh t tjera tani me fitoren e Partis Demokratike n Shqipri. Si gjith shqiptart edhe ne mundohemi t punojm. N prgjithsi nuk kemi probleme."

Pak m von, na z syri nj grup grash, me veshje tipike t dropullitve, me shamin e bardh karakteristike rreth koks dhe me fustane me ngjyra t errta. Prej tyre, nj nn e moshuar na thot se ka gjith jetn q jeton n kt fshat:

"Ktu lindm, ktu banojm tani dhe mir jemi ktu"

...dhe se probleme nuk ka pasur:

"Jo shum mir jetojm, kemi fmijn, ven e vijn, mir jeshm t gjith..."

Marrdhniet me shqiptart, sipas dervianasve kan qen gjithnj t mira dhe joproblematike jan edhe tani. Kshtu gruaja e moshuar, kur e pyesim nse ka probleme n kontakte me shqiptart na thot:

"Jo, s'kemi gj,mir jemi, jemi shum mir, vllezr, mir jemi."

Madje sipas saj marrdhniet me shqiptart kan qen tradicionalisht t mira, kjo edhe n saj t karakterit t prmbajtur t minoritarve

"Edhe ather mir, edhe tani mir jemi, jemi t urt ne, nuk jemi..." (qesh)

Miqt e familjes s saj jan jo vetm grek, por edhe shqiptar, dhe ktu prkatsia fetare nuk luan asnj rol:

"Kemi edhe mik shqiptar, edhe mysliman, edhe ortodoks, npr dasma, npr ndonj vdekje, shkojm, vemi"

Ngjashm pr marrdhniet me shqiptart shprehet edhe pensionisti Foto:

"Un pr mendimin tim nuk shikoj ndonj problem n marrdhniet me shqiptart, as me myslimant...ne kemi jetuar bashk, bashk kemi qen. Kemi kaq vite q vemi n Greqi, po kaq shok e miq shqiptar sa kemi ktu, nuk kam n Greqi. Probleme q mund t jen jan probleme q ka edhe shqiptari me shqiptarin, po jo t tjera"

Edhe Derviani, si e gjith Shqipria sht prekur mjaft nga emigracioni. Bashkbiseduesit na thon se rreth gjysma e fshatit jan emigrant n Greqi. Por midis tyre ka edhe emigrant q kthehen n fundjav n shtpi, meqense qyteti m i afrt grek, Janina sht vetm nj or larg me makin nga Derviani. Jani, ish-kryekamerieri n Gjirokastr na thot se emigracioni ka ndikuar pozitivisht n mirqnien e Dervianasve:

"Ka ndihmuar shum emigracioni. do familje ktu i ka njerzit n Greqi. Ka familje q i kan njerzit n Greqi, t gjith. Ka edhe emigracion t afrt ktu, shumica punon n Janin dhe kthehen nga Janina, do t premte, do t shtun, si i kan problemet"

Pensionisti Foto e ka praktikuar shpesh vajtjen dhe ardhjen n Janin, n krkim t puns, t ciln jo t gjith e gjejn n Shqipri:

"Dal n Greqi, shkojm e vijm, ca dit jemi ktu, ca jemi andej, n krkim t puns t gjejm, ajo sht kryesorja, puna akoma nuk sht e siguruar"

Nj nga grupmoshat q e ndiejn m fort papunsin sht padyshim rinia. Oresti, nj i ri q ka studiuar informatik dhe q tani punon n Gjirokastr, na thot se ai vet nuk pati vshtirsi pr pun. Por jo t gjith pr mendimin e tij e kan t leht:

"Pr mua qe e leht t gjeja pun, por besoj q pr rinin, sht vshtir t gjej pun ktu, n prgjithsi"

Arta, nj vajz e re q ka mbaruar universitetin na thot:

"Kam mbaruar universitetin pr gjuh letrsi greke n Gjirokastr dhe tani punoj sekretare n nj firm ktu."

Edhe Arta nuk e ka patur t vshtir t gjej pun:

"...t leht, po, sa mbarova universitetin, menjher gjeta pun"

As Oresti dhe as Arta nuk mendojn se n punsimin e tyre ka luajtur ndonj rol prkatsia etnike. Oresti mendon:

"Nuk besoj se sht problem, je minoritar apo jo, t gjesh pun. Tani ka ardhur koha q njerzit t caktohen n pun nga ana profesionale"

Marrdhniet me shqiptart ata i kan shum t mira. Oresti:

"Kam shum shok shqiptar, mysliman...nuk kemi dallime t tilla, shum shok dhe e kalojm mir"

Arta madje na flet pr martesat e prziera. Ajo na tregon se disa shoqe t saj jan martuar me shqiptar:

"Nga klasa ime, nga 30 vajza q ishim, pes vajza jan t martuara me burra shqiptar"

Sidoqoft, prkatsia e t rinjve n nj minoritet nuk kalon gjithmon pa u regjistruar nga bashkbiseduesit e tyre. Kshtu Oresti na tregon:

"Ne jemi pak t ngatrruar tani, se kudo q vemi, n Greqi na thon jeni shqiptar, n Shqipri na thon jeni grek, as ne nuk e dim nganjher far jemi... Gjithsesi, un grek nga prejardhja, edhe shtetas shqiptar, n shtetin shqiptar jetoj dhe zbatoj rregullat e shtetit shqiptar."

Fenomeni i braktisjes s fshatrave greke nga minoritart, q shkojn emigrant me sa duket do t vazhdoj. Oresti na bn kt karakterizim t jets n fshat pr t:

"Jeta n fshat, besoj se sht m e vshtir se jeta n qytet. Gjithsesi tani, rinia sht larguar, ka ngelur mosha e madhe...dhe ata besoj jan msuar me kt jet dhe nuk ndeshen me shum probleme. Kurse pr ne t rinjt- sht nj ik problem"

Me nj lloj pikllimi dhe keqardhjeje, Oresti na tregon se shum shum shok t tij i trheq Greqia pr shum arsye:

"Tani n kto koh, shokt e mi jan larguar, shumica, edhe kta q kan mbetur ktu, i kan syt pr nga Greqia, atje e shikojn t ardhmen. Greqia sht nj shtet antare e BE-s dhe besoj se ka kushte m t mira pr t rinjt se sa Shqipria: kushte m t mira jetese, gjen m leht pun, rrogat jan m t larta se n Shqipri. Kto jan disa arsye q t rinjt i shikojn dhe largohen nga Shqipria."


Auron DODI/DW