Close
Faqja 2 prej 2 FillimFillim 12
Duke shfaqur rezultatin 21 deri 22 prej 22
  1. #21
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    24,524
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Kongresi i Lushnjs: 21 janar 1920

    Kongresi i Lushnjs - Jetsim i pavarsis s Shqipris

    Emri:  1-shtepia-e-Kongresit.jpg

Shikime: 10

Madhsia:  43.0 KB

    Kongresi i Lushnjs-Jetsim i pavarsis s Shqipris, gur themeli i parlamentarizmit.

    Emri:  2-delegatet.jpg

Shikime: 10

Madhsia:  64.2 KB

    Me rastin e 100 vjetorit

    Shkruan: Ekrem Spahiu *

    Emri:  1-a-ekrem.jpg

Shikime: 9

Madhsia:  34.9 KB

    Pas afro 8 vjetsh pikpyetjesh pr ekzistenc q nga themelimi i shtetit shqiptar, Shqipris i duhej nj institucion shptimi. Pr m tepr, si shtet evropian, duhet t orientohej pr nga institucionet evropiane, prndryshe do t mbetej e huaj pr Evropn. Vullneti kombtar e krkoi q ky institucion shptimi e orientimi t ishte Kongresi i Lushnjs.

    Shpallja e pavarsis s Shqipris m 1912 sht zhvillimi m madhor n historin e kombit shqiptar, sepse prbn zgjidhjen e shtjes jetike t fatit t ekzistencs s mtejshm t kombit prmes aktit t pavarsimit dhe krijimit t shtetit si instrument i fuqis dhe i prfaqsimit t tij.

    Evropa e formsuar m s shumti mbi ekuilibrat gjeopolitik dhe m pak mbi vlerat, do ta linte Shqiprin jo vetm t prgjysmuar, por edhe e dyshuar pr t’u vetqeverisur. Prandaj qeverisjen e saj do t’ia besonte nj t huaji, gjerman, qeverisja e t cilit nuk do t’i shptonte dot pshtjellimeve t pamshirshme t Lufts s Par Botrore. N kto pshtjellime, Traktati i fsheht i Londrs i vitit 1915 do t’i vinte vuln e asgjsimit edhe asaj Shqiprie gjysmake q kishte mbetur.

    N kto rrethana, intuita kombtare do t rizgjohej. Kongresi i Durrsit i vitit 1918 do t ishte nj prpjekje pr ta mishruar kt nerv t kombit, duke riafirmuar shtetin, edhe pse me prfaqsim t cunguar.

    Nj vend vlerash si SHBA dhe Presidenti i saj vizionar Uillson, n Konferencn e Paqes t vitit 1919 n Paris do t bhej mburoja e kombeve t vegjl, midis tyre edhe kombit shqiptar. Sidoqoft, si do komb edhe shqiptart duhet t’i rimerrnin vet n dor fatet e tyre dhe kjo or erdhi n Kongresin e Lushnjs, i cili u mbajt m 21 janar 1920.

    Kongresi i Lushnjs ribashkoi firmtar t pavarsis, emra t njohur t elits kombtare, t patriotizmit tradicional shqiptar, fetar e intelektual nga t gjitha trevat e Shqipris: Sulejman Delvina, Iljaz Vrioni, Abdi Toptani, Ndoc oba, Aqif Pash Elbasani, Luigj Bumi, Mehmet Konica, Dr. Turtulli, Hoxh Kadria, Sotir Peci, Ali Riza Kolonja, Eshref Frashri, Idhomene Kosturi, etj. Mbi kt baz t gjer prfaqsuese, n vazhdn e vendimeve t Kuvendit t Vlors, vendimit t Konferencs s Ambasadorve t vitit 1913 dhe t statusit t prcaktuar ndrkombtarisht pr qeverisjen e shtetit shqiptar nga Princ Vidi, Kongresi rikonfirmoi vijimsin e forms s regjimit. Derisa t zgjidhej shtja e mbretit, u vendos t krijohej “Kshilli i Nalt”. Ky Kshill do t prfaqsonte kryetarin e shtetit shqiptar deri sa ky, ashtu si edhe forma e regjimit, t prcaktoheshin prmes thirrjes s nj asambleje kushtetuese. Me krijimin dhe prbrjen e Kshillit t Nalt, kongresi prcolli mesazhin e gjithprfshirjes – nj kriter ky i domosdoshm pr nj qeverisje legjitime.

    Paralelisht, Kongresi zgjodhi edhe nj Kshill Kombtar, (i cili u quajt edhe senat), i prbr prej 37 antarsh me atributet e parlamentit. Nisur nga fakti q ky Kshill plotsonte funksionet e parlamentit, me t drejt vlersohet se me kt zhvillim historik fillon edhe historia e parlamentarizmit n Shqipri.

    Kongresi zgjodhi qeverin e re t kryesuar nga Sulejman Delvina, n prbrje t s cils prfshihen Ministria e Brendshme, Ministria e Lufts dhe nj sr ministrish t tjera t domosdoshme pr nj qevrisje t kohs, si institucione baz pr realizimin e politikave t qeveris, duke i dhn kshtu kuptim atributit shtetror t siguris s brendshme dhe t jashtme.

    Kongresi i Lushnjs hodhi bazat e sigurta pr nj qeverisje prfaqsuese t spektrit kombtar, e dal vetm nga organet legjitime t popullit shqiptar dhe me shkalln m t lart t besueshmris. Kongresi e rikonfirmoi Shqiprin plotsisht nn juridiksionin e vet politik dhe administrativ, duke hedhur nj hap vendimtar pr sigurin e zbatimit t politikave t vendosura prej tij.

    Ndr vendimet kryesore t Kongresit ishte edhe hartimi edhe miratimi i nj dokumenti (Statuti i Lushnjs), pr funksionimin e Kshillit t Nalt dhe pushteteve t tjera. Nisur nga gjersia dhe prmbajtja e ktij Statuti, mund t thuhet se ai prbn kushtetutn e par t shtetit shqiptar. Shpallja n at Statut e Tirans si kryeqytet, prbn nj dimension t ri qeverisjes s shtetit shqiptar, n ndryshim nga paraardhsit, t cilt konsideronin t till rezidencn e vet.

    Kongresi, duke i apeluar zyrtarisht bots – prkatsisht Konferencs s Paqes, pr njohje t shtetit shqiptar, tregoi se populli shqiptar kishte themele e kapacitete, si dhe detyrim pr t jetuar n paqe e harmoni me t gjith popujt. Prandaj nuk kishte arsye t’u drejtohej me lutje apo me krkes si shprblim. “Shqipnia nuk ka tjetr pretendim vese me zan nji vend n Gadishullin Ballkanik, tue i dhan fund mizerjes, pr t gzue nji jet n paqe e n harmoni me shtetet fqinj. .. Shqiptart jan gati me ba do lloji sakrifice, edhe me derdh pikn e fundit t gjakut t tyne kundr do veprimi q mundohet me vu n rrezik pavarsin e Shqipnis e t tansis toksore” – thuhej n telegramin e Kongresit drejtuar Fuqive t Mdha.

    Qeveria e dal nga Kongresi i Lushnjs i kushtoi vmendjen e duhur pranimit t Shqipris n Lidhjen e Kombeve. M 12 tetor 1920 u dorzua krkesa zyrtare. Asambleja e Prgjithshme e Lidhjes s Kombeve e pranoi Shqiprin m 17 dhjetor 1920 si antare t Lidhjes. Ky pranim kishte nj rndsi t dyfisht, sepse me t ripohohej njohja ndrkombtare e shtetit shqiptar dhe s dyti, pranimi prbnte aktin zyrtar t njohjes s qeveris s Tirans nga ndrkombtart.

    Nj Kongres vizionar si Kongresi i Lushnjs do t mendonte strategjikisht edhe pr kryeqytetin e vendit, prandaj, mbi kt baz, vendosi Tirann pr kryeqytet t Shqipris. Mendimet q shfaqn disa delegat, pr t qndruar n qytetin e Lushnjes deri sa t stabilizohej disi situata anarkike e krijuar nga qeveria e Durrsit, i kundrshtoi hapur Ministri i Brendshm Ahmet Zogu, i cili iu drejtua delegatve: “Vendimet e Kongresit do t zbatohen domosdo dhe pa vones. Kjo gj lyp guxim dhe pun, prandaj un po nisem pr n Tiran”. Pengesave q iu krijuan ai i kaprceu me guxim, trimri dhe kmbngulje: “Un nuk njoh tjetr autoritet, prve Kongresit t Lushnjs”.

    Pr her t pare Shqipria u b me nj qeveri t ligjshme, t dal nga vullneti i brendshm, duke mbyllur kshtu kapitullin e qeverisjes s Shqipris nga t huajt. Ajo u shpreh botrisht kundr do mandati apo protektorati t cilitdo shteti t huaj. Kongresi i Lushnjs do t ndryshonte rrjedhn politike t punve brenda n vend dhe do t krijonte nj statur t re n opinionin politik ndrkombtar.

    Kongresi i Lushnjs do t kishte efektin e thell t ringjalljes s personalitetit t kombit prmes rikonfirmimit t pavarsis dhe integritetit t vendit duke u dhn t huajve t kuptonin se, vendi sht n gjndje t funksionoj sipas parimeve moderne t kombsis, duke u mbshtetur mbi t drejtat dhe detyrimet e tij si subjekt i t drejts ndrkombtare, pa qen vegl e askujt.

    Si delegatt e Kuvendit Kombtar t Lushnjs, ashtu edhe qeveria q doli nga ai Kongres, ishin t vetdijshm pr detyrat e vshtira q i prisnin, por ata ishin t vendosur pr t’i prballuar t gjitha vshtirsit. Pr kt ishte i domosdoshm bashkimi i t gjitha faktorve kombtare. Prandaj, n cilsin e nj Ministri, prkatsisht Kryetari i Komitetit “Mbrojtja e Kosovs”, Hoxh Kadria (Prishtina), u zgjodh t ishte nga Kosova.

    Nisur nga kritere historike, vlersohet se Kongresi i Lushnjs jetsoi pavarsin e Shqipris dhe vuri gurin e themelit t parlamentarizmit, si nj tipar politik q krahas gjeografis, do ta afronte Shqiprin edhe institucionalisht me kontinentin, t cilit i prket. Kongresi rikonfirmoi identitetin kombtar dhe krijoi nj realitet t ri politik dhe historik pr popullin shqiptar. Ai zyrtarizoi vijimsin konstitucionale t shtetit shqiptar, e cila do t vendosej n themel t qndrueshmris s tij n vitet dhe ngjarjet q u zhvilluan m pas.

    *ish deputet & kryetar i PLL
    Gazeta Dielli

  2. #22
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    24,524
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Kongresi i Lushnjs: 21 janar 1920

    KUJTESA-101 VITE- NGA LUSHNJA N WASHINGTON, LETER PRESIDENTIT WILSON…

    Emri:  1-visar.01.jpg

Shikime: 9

Madhsia:  33.9 KB
    Shkruan Visar Zhiti

    101 VJET KONGRESI I LUSHNJES OSE PAVARSIA E DYT E SHQIPRIS/

    Ashtu si Pavarsia e Shqipris, shpallja e shtetit modern shqiptar, edhe Kongresi i Lushnjs ose pavarsia e dyt e Shqipris e kaloi shekullin nga dita kur nisi, 21 Janari i 1920.

    Emri:  1a-Flamuri-i-Kongresit.jpg

Shikime: 9

Madhsia:  25.7 KB
    Flamuri i Kongresit

    Gjndja e Shqipris n kohn e ktij Kongresi jetik ishte e rnd, alarmante, e rrmujshme dhe e paqart nga brenda, varfri dhe prarje; kurse nga jasht, teksa ishin ende grmadhat dhe plagt e Lufts s Par Botrore, vinin krcnime aggressive. Dukej sikur nanxhart e nj kasapapne po mpriheshin srish pr ta coptuar srisht Shqiprin, njher e prgjithmon.

    Emri:  3-a-KOngresi-i-Lushnjes2.jpg

Shikime: 9

Madhsia:  156.0 KB

    Ndrgjegjia e kombit dhe kushtrimin skenderbejan. Prfaqsues, t przgjedhur apo t vetcaktuar, nga t gjitha trevat e vndit, kush e ndjente e mundte, nga ata q kishin br emr, nga paria, kryengrits a npunsa, q kishin qen n Vlor 8 mote m par n ngritjen e Flamurit t Pavarsis, q kishin punuar n perandorin otomane apo kishin studiuar npr Europ, q kishin mrguar deri n Amerik, nga ata q kishin sakrifikuar pr vendin, duke len pasuri dhe gjak, u nisn pr n Lushnj, me ndonj makin, nga ato t paktat q ishin athere, t ngadalta gati sa qerret, me kuaj, n kmb, kaptonin male, anin born dhe baltn e dimrit, rreziqet e nats, npr shtigjet ku mund t gjendeshe befas mes ushtrive t huaja, q hazdisnin trojeve tona.

    Emri:  3-a-Hekurani.jpg

Shikime: 10

Madhsia:  44.1 KB

    “T mblidhemi n Lushnj!” ishte thirrja. Qeveria heroike dhe halle madhe e Ismail Qemalit ishte shprishur. E si u lajmruan shqiptart t mblidhen n Lushnj? Si u prcoll lajmi 101 vjet m par, n vendin m t varfr n Ballkanin e trazuar, ku mungonin posta, institucionet, universitetet, trenat, media, shteti vet, etj, etj? Si kaloi lajmi npr er, me ’frym?

    Dsmori i par ra, Abdyl Ypi. Por u bashkuan burrat, t palodhur nga lodhaj. Teksa i priste nj lodhje tjetr, madhshtore. S’i caktoi kush delegat, ve ndrgjegjia dhe prgjegjsia. Thirrja nga thellsit katakombeve t Kombit. Pra, jo me vota, pa e bler besimin, por sipas bmave dhe prkushtimit dhe arritjeve. U mblodhn si oligarki morale, jo pr t br pasuri, por prkundrazi, duke humbur nga e tyrja, ve “t bnin Shqipri”, si kdohej drmatikisht athere..

    U mblodhn n Lushnjn e vogl, ende katund, n sarajin m t shquar, at Fugajve. Qllimi ishte q jo vetm t gjykonin kohn, por t vendosnin se ’duhej br n ato rrethana t rnda e me rrezikun mbi krye, jo vetm t tyre, por t Shqipris, dhe t vepronin menjher, me qendres e luft, edhe me diplomaci, duke prcaktuar aleatt, nse do t kishte prreth, athere m tutje, prtej oqeanit, pra ata q do t mund t ndihmonin n shptimin e Vndit. Se gjysma e trojeve i ishin marr. T ruhej ajo q ishte, gjithmon mma Shqipri.

    Ku e gjeti forc q t siguronte mbrojtjen e Kongresit nj emri, pothuajse i panjohur, Sul Zdrava, me lufttart e vet, me at pushk q kishte marr pjes dhe n Rrethimin e Shkodrs apo kishte mbrojtur Beratin nga andartt grek?

    Kongresi i Lushnjs n 10 ditt e punimeve t tij, ribri shtetin shqiptar, caktoi kryeqytetin, Tirann, Kryeministrin dhe Qeverin e tij pr t’i dal zot vendit. Institucionet dhe detyrat nga ideale u bn mundsi e vrtet. Shqipria po shptonte srish. Mrekullia u arrit. Me guxim dhe mnuri, mbi t gjitha nga fryma e prbashkt e t gjithave, q vinte nga kohrat dhe varret, por dhe nga e ardhmja.

    Ka nj 101 vite q ecin delegatt e atij kuvendi, arrin bma e tyre dhe fjala e tyre n ditt tona, e arkivuar, ndrsa qeverive t tanishme u del si detyr jo vetm q t’i njohin thell dhe t’i prkujtojn, jo thjesht si histori, por t’i kthejn n prvoj e msime.

    Lushnja me kryetarin e saj t Bashkis, fatos Tushe, ta kthejn Shtpin e kongresit n tempull t patriotizmit, ku t bjn pelegrinazh gjeneratat e reja…

    Delegat:e t Kongresit t Lushnjes (1920)

    Emri:  wilson-woodrow-presidential-portrait.jpg

Shikime: 9

Madhsia:  26.5 KB
    Presidenti amerikan Wilson…

    Duket e uditshme! Sa largpamsi ruan ky fakt! Kryetari i Katundaris s Lushnjs, gati nj muaj pas mbarimit t Kongresit, m 17.3.1920, drgon nj letr n Washington. Dhe kujt? Presidentit t SHBA-s, Wilsonit.

    Emri:  1a-Letra-Wilson.jpg

Shikime: 8

Madhsia:  33.0 KB

    Letr e mrekullueshme, e sinqert, e qart, me fjal t zgjedhura, e ndjeshme, pa strhollimet dinake kancelareske, e urt dhe me dije, e bukur, vizionare pr t ardhmen.

    Prfytyroj gjyshrit tan t mbledhur rreth atij q shkruante, fjalt q i thoshin me z, hiq kt, shto kt, po si t’i drejtohemi? Kujdes ktu, mos e zgjat shum llafin, “e-rej, se isht Presidenti m i madh i bots, lale”, etj, etj. Krkonin njohje t Shqipris, mbshtetje dhe ndalim t planeve ziliqare t coptimit t mtejshm.

    Letra sht e shkruar me dor, me pend a stilolaps mbase dhe pastaj sht transkriptuar dhe gjendet n Arkivin e Shtetit. Meriton vmendjen e mtejshme t studiuesve. Por dhe t politikanve dhe lidershipit. Orientimi i drejt i shqiptarve mes atij kaosi drejt SHBA-s ndrit si yll polar. Ndjesia e fuqishme e atdhedashuris, Shqipria quhet Mm dhe dhimbja therse pr Kosovn dhe amrin, pr token dhe detin. Ja, teksti i saj i plot, pa asnj ndryshim dhe n drejtshkrim:

    Shklqesis s Tij Wilson, kryetar t’Amerikes

    I Shteteve t Bashkuem Vashington.

    Shqiptart q kan mbshtun tan shpresat e gjallnis mbi shtylln apostole t parimevet fisnike t Sh. S’Uaj, sot iu luten t t pranoni falenderjet e paraqituna prkundrejt zanit t nalt e mshir madh q jeni tye kryer pr shprtimin e atdheut tyne.

    I nalti kryetar, shptoni nji popull q asht m’i Vjetri n Ballkan e q ka drejtu vshtrimet e shptimit t’Ekselenca Juaj dhe mo i lini me derdh gjakun e me vdek prpara lakmimevet imperialiste t fqinjvet ve sigurimin e kufijvet 1913-es, ju lutem me fuqin e shpirtit mos plqeni as pak krasitje t pa arsyeshme si mbi Kosov e amri, mbi kufite natyrale ethnografike t sh. s’uej nuk munde me kjen t ndara nga Mma e tyre Shqipni.

    Ju lutemi n emr t popullit pranoni nderimet tona krejt besnike.

    Kryetari Katundaris s Lushnjs

    Lushnj, m 17.3.1920

    Presidenti i SHBA, Wilson

    Letra e Lushnjes pr Presidentin e SHBA

    Po si ia uan at letr historike Presidentit Wilson? Shqip? Po kush e prktheu? ’do me thn ‘Kryetar i Katundaris’? A, qenka Kryetari i athershm i Bashkis, zoti Besim Nuri. Mes atij analfabetizmi t madh, varfris e malarjes e trallisjes kombtare, si iu arrit ksaj largpamsie, me ’mister dhe ’engjll i mbronte?

    Le t shohim nj nga kronikat e kohs, shih, ’thuhet:

    “…n fillim t vitit 1920, Wilsoni i irrituar refuzoi ta pranonte propozimin britanik, francez e italian pr ndarjen e Shqipris n tri pjes: Jugosllavia do t merrte veriun, Greqia jugun, kurse italiant do t kishin mandatin pr ta qeverisur nj shtet t vogl shqiptar q do t mbeste pas ksaj rrudhjeje. Vlora do t bhej pjes e Italis. Britanikt dhe francezt po prpiqeshin ta arsyetonin planin e tyre duke thn q ‘populli shqiptar kurr s’ka qen n gjendje ta themeloj nj qeveri t veten’. Wilsoni fuqishm refuzoi, si tha vet ai, ‘padrejtsin’ ndaj popullit shqiptar.”

    N kryeqytetin q caktoi Lushnja, n Tiran, u ngrit m s fundmi n shtatorja e Presidentit Wilson n sheshin q iu dha emri i tij n 2012, me rastin e 100-vjetorit t Pavarsis s Shqipris, por po n at bronz meriton t derdhet dhe kjo letr-institucion, q gjendet n Arkivin Qendror dhe t vihet si memorial n Lushnj, n sheshin para Bashkis a para Shtpis s Kongresit, n Muzeun Kombtar n Tiran, pse jo dhe n Parlamentin Shqiptar.

    DRAMA E FRYMS S KONGRESIT

    Emri:  2-a-Hekuran-Zhiti.jpg

Shikime: 10

Madhsia:  47.9 KB

    Hekuran Zhiti – Autor i Drames “Te mblidhemi n Lusnje”

    Vet Kongresi i Lushnjs sht nj dram n skenn e Shqipris, por dhe pr at ka nj dram t shkruar, q s’sht vn ende n sken, e nj gjysm shekulli m par, mbase e vetmja, q sjell m s miri at frym e popull.

    sht vepr e dramaturgut Hekuran Zhiti, aktor n Teatrin e Estards s Lushnjs, tashm “Qytetar Nderi” i atij qyteti, kur nj rrug mban emrin e tij.

    Drama “T mblidhemi n Lushnj” ishte menduar t vihej n sken n kushtet e athershme, n Lusnj, plot mangsi. Nis me persoanzhet vendas, t trilluar dhe real si Vath Plugu dhe Bajrami, i njohur n Lushnj si Xha Bami, korrieri i Kongresit dhe shkon te delegatt, prfaqsues t krahinave t vendit, figura historike si Sheh Karbunara, Plaku i Butks, Delagati i Matit, m i riu q bhet minister e brendshm e deri te Kryetari i Kongresit, Elbasan Pasha, quhet n dram, etj. Milic shqiptar e ushtrit t huaja aty. Ka persoanzhe ushtar e oficer italian, ndonje filogrek, etj, etj. Si nj mister n dram ndjehet mbshtetja amerikane, fryn si nj fllad shpresdhns. Fundi i drams sht nj magjistrale patriotike. ahet rrethimi pr t mbrritur n kryeqytetin e ri, n Tiran, pr t shkuar n ardhmri…

    Harrimi i drams i bn dhe m t mdha mangsit. Arriti t botohet postume nga editori “Uegen” me rastin e 100 vjetorit t Pavarsis s vendit dhe t ribotohet me rastin e 100 vjetorit t Kongresit t Lushnjs, shoqruar me nj studim nga botuesi, historinai Xhevair Lleshi. N gjimnazin e Lushnj nxnsit e vun n sken pr veten e tyre dramn e kongresit. Akt preks, por vetm kaq.

    Si nj vazhdim emocional po sjellim ktu pak nga fryma e drams, nga akti i tret dhe i fundit.

    N Kongres:

    (Salla me 10 ose 12 sr karrikesh. N krye nj tryez e madhe, n an t saj nj flamur kombtar me shtiz dhe nj portret i Sknderbeut n njrn dhe i Ismail Qemalit n ann tjetr. Kongresistt, disa me veshje karakteristike t Veriut dhe t Jugut dhe disa me kostume europiane, barsolina e gravata e anta, jan shprnar n grupe, dy e nga tre, duke biseduar…

    Lushnjar e bashk me ta e t tjer t armatosur, Vathi, Bajrami, Vrenozi, Thimiu, etj., si roje rrin pak larg, hyjn dhe dalin.

    Zera:

    – …kam ardh mes bors, ujqve dhe ushtris serbe…

    – E madhe shtpia… e mblodhi Shqiprin…

    – …nuk kan mbrrit t gjith…

    – …ku ishit mbrm?

    – Ktu afr. Na kan pritur me kng. Kndonin me rradh dhe dilnin bnin roje me pushk jasht shtpis…

    – …kush e kishte Korn, grekrit apo fracezt?

    – Francezt pr grekrit…

    – Shiko Plakun e Butks… legjendarin…

    – … sa koh q s’jemi par? Qysh n Vlor,

    – …at dit kur u ngrit flamuri…

    – A fillojm, burra? Koha nuk pret…

    – I prndershmi Sheh Karbunara do t’i bj nj lutje Zotit, q t na bekoj… ogur i mir… n mbrojtje nga t papriturat e shumta… ka kaq trazira…

    (T gjith pa lvizur nga vendi ngrijn n heshtje dhe secili, sipas menyrs s vet, luten, dikush me kokn lart, me duart e bashkuara, me kryet ulur, ndonj gjunjzohet, mrmrisin, etj., n mes tyre Sheh Karbunara i statujt duke krijuar kshtu nj si grup skulpturor sugjestionues, suprem…

    -Prfaqsuesi i Lushnjs ta marr fjaln… Zoti Vokopola nise…

    Prfaqsuesi i Lushnjs – N emr t Prefekturs s Lushnjs, Beratit e Skraparit ju uroj mirseardhjen n Kongres. Nuk jemi ktu vetm n shtpin e mikut ton bujar, lushnjarit t nderuar Kaso Fuga, por dhe brenda mureve t historis. Po nisim nj betej, sot m 21 Janar 1920, e mrkur, q nuk do t harrohet, e ndjej… (emocionohet) Zini vendet… n kt sall… por dhe n ngjarjet q na presin…

    Ia jap fjaln patriotit t flakt, veprimtarit t palodhur kundr pushtimit otoman, mbshtetsi kryesor i Ismail Qemalit, ministr n qeverin e par, Elbasan Pashs, i zbardhur n prpjekjet pr shtjet e m mdheut. Urdhroni!

    Elbasan Pasha (I moshuar, me pak mjekrr t bardh, i holl, i that, me kravat e qylaf, me z t ngadalt e pak t ngjirur.) T dashur qytetar, delegat nga i gjith vendi, ju q keni ardhur dhe ata q nuk kan arritur ende, por dhe ata q nuk do t vijn dot kurr se jan vrar pr ideal, (duartrokitje t forta), lufttar, burra q m bt nderin ta el kt kuvend, vazhdim i atij t Lezhs me Sknderbeun dhe i atij t Prizrenit me Abdyl Frashrin me shok, duke ju falenderuar me shpirt, shpall t hapura punimet. S bashku t hapim udhn q do t ndjekim. Npr vazhdn e gjakut do t shkojm ku na e do zemra e plasur q t arrijm te ndrra, atje ku na e do puna, sipas amanetit t t parave. Shqipria sht br nj her dhe nuk ka pse zhbhet!

    Duartrokitje.

    Zotrinj, jeni t lodhur, e di, keni ardhur rrug e pa rrug, mesprmes pushtonjsve t Shqipris, kjo na ka vrar m shum se sa t tatpjetat e shtigjet e humnerat, se nata me er e bora, kemi ecur me mjete q prisheshin, kshtu e lan atdheun ton, me karroca e kuaj e m kmb, po u shplodhm q gjetm sho-shoqin e do t bhemi me flatra kur t gjejm dritn q na duhet.

    Kam krkesn q t nderojm dshmorin e ksaj ideje, bashkpuntorin ton t ngusht, Abdyl Ypin, q e vran ca dit m par pr t mos qn ktu ai dhe t gjith ne e ky Kongres t mos mbahej. Nprmjet tij duam t prulemi para gjith t rnve dhe martirve t Kombit…

    T gjith ngrihen m kmb. Heshtje e thell…

    Pas prfundimit t Kongresit t Lushnjes

    Kryetar (i porsazgjedhur) – T vazhdojm m tej… t formojm komisionet, q tani, t ndahen prfaqsonjsit n grupe dhe… Po emrojm Sekretarin e Kuvendit, zotin Vokopola dhe pr t kqyrur letrprfaqsimet e delegatve, pra nj komision t posam prej 5 vetash… H, t presim… pr t mos pritur…

    Delegati i Matit – (ngrihet) Un jam pr sulm, i prndershmi Sheh!

    Zera – Me shka, me far?

    Delegati i Matit – Me armn e diplomacis, me diplomacin e armve.

    Delegati i IV – Konkretisht: burra, gra, djem e pleq, me spata e me hunj, me armt q kemi, t przm armiqt nga toka jon. T hedhim si leck qeverin e sotme, q nuk bn pr sot. (Duartrokitje)

    Kryetari – Traktatin e Fsheht t Londrs… Kongresi e hedh posht me vendosmri duke prgatitur nj protest energjike pr Konferencn e Parisit.

    Kjo bhet n emr t Asambles s Kombit n Lushnj, kundra vendimeve t Francs, Anglis, Italis pr coptimin e Shqipris ndrmjet Italis, Greqis, Srbis e Malit t Zi. Rezolutn, na vjen nj krkes, prfundoje kshtu (lexon): Shqiptart jan gati t bjn do lloj sakrifice dhe me e derdh pikn e fundit t gjakut t tyre kundra do veprimi, q mundet me vue n rrezik pamvarsin dhe trsin e saj toksore…

    Ndizen drita ngadal, salla e kuvendit, prfaquesit npr vende, kongresi vazhdon punn…

    Sheh Karbunara – T tregojm q dim t qeverisim. Shteti i pavarur shqiptar sht realitet. Kshtu kan br dhe disa shtetet t tjera t robruara, zotrinj, kshtu ekosllovakia, Finlanda, Polonia, Lituania… Edhe ne. Shtet i vjetr, qeveri e re!

    Rojet e Armatosura – Rroft Qeveria e re!… (Duartrokitje)

    Nnkryetari – T prgatiten tekstet q do t’i dorzohen Konferencs s Paqes n Paris dhe Senatit t Shteteve t Bashkuara t Ameriks, sugjerime!

    Plaku i Butks – T’i drejtohemi Parlamentit italian, por jo me ton t but, kshtu m’u duk se dgjova, me lal e me lule ose me tryla si thot myzeqari. Me spatt dardharit si e prdorin nga Kora…

    Prfaqsuesi i Matit – Shkronjat duhet t bjen er barut!….

    Vrenozi – Zoti ka urdhruar kt Kongres pr t shptuar Shqiprin.

    Delegati IV – Populli sht mbret vet dhe s’ka nevoj pr mbretr, sulltan e perandor.

    Kryetari – T gjykojm situatn ku ndodhemi.

    Delegati II – Kongresi do prballet dhe do krijoj situat vet. Ne na shkon republika, republika, zotrinj dhe asgj tjetr.

    Zra: republik, po, po republik… THOMAJ- Mbshtetur nga shum plqime, mendoj t kemi kryeministr zotin Sulejman Delvina.

    Delegati I – Tani ai ndodhet jasht shtetit, n Konferencn e Parisit, pra askush ktu nuk mendoi tjetrin pran a vetveten.

    Delegati II– Gjithmon m i mir sht ai q mungon… (T qeshura)

    Kryetari – S’sht ashtu gjithmon. Ne i dim vlerat e mdha t zotit Delvina, rrjedh nga nj familje ndr m t njohura dhe m t famshme n t gjith Jugun. Ka kryer gjimnazin e Janins dhe mandej n Stamboll. Fakultetin e Mylqijes n kryeqendrn e Perandoris Osmane dhe pas marrjes s diploms, si e dini, ai u caktua menjher atasheut n Ministrin e Brendshme t Turqis dhe m pas si sekretar n zyrn e dekreteve t Kryeministris. Po n ato vite, ai shrbeu si profesor i literaturs n Gallata Saraj, etj. N Bibliotek gjithmon e gjeje me libra francez, t kulturs dhe shkencs perndimore, dihen dhe interesi i tij e adhurimi dhe mirnjohja pr Amerikn…

    Delegati II- Ai t vij sa m shpejt.

    Ministr i Punve t Mbrendshme Delegatin e Matit, Zogun e maleve, trimin 25 vjear… po, po…

    Ministr i Punve t Jashtme z. Mehmet Bej Konica…

    Ministr i Arsimit z. Sotir Peci…

    Ministr i Drejtsis z. Hoxh Kadri Prizrenin… Zvends z. Hysen Bej Virjoni… Ministr Finance Z. Ndoc oba… Zvends z. Idhomen Kosturi…

    Votohen. Duartrokitje…

    Kryetari – Tani nuk na mbetet gj tjetr, ve t bj betimin Kshilli i Nalt dhe Qeveria e re dhe t gjith delegatt pr ato q marrim prsipr. (Heq flamurin me shtiz e del para tavolins duke e mbajtur n dor.) Urdhroni, zotrinj, t bjm betimin m t lart para Kombit.

    Delegatt ngrihen n kmb ndrsa t zgjedhurit afrohen para flamurit.

    Sekretari – (Lexon me z t lart) “Betohem n’Emn t Perndis, tue dhan besn shqiptare e fjaln e nderit prpara Mbledhjes s Kombit, se do t’i shrbej popullit dhe shtetit shqiptar drejtsisht dhe mproj ligjet dhe indipendencn e plot t atdheut t shenjt!”

    T zgjedhurit – (Nj zri) Betohemi! Duartrokitje. Kryetari u jep dorn. Delegatt ulen.

    Nj z – Dua t shtoj dhe poetin e madh Gjergj Fishta! Le ta ken si sekretar m von…

    Nj z tjetr: – Rroft Poeti! Duartrokitje prap.

    Kryetari – Kongresi i Lushnjs sht Pavarsia e Dyt e Atdheut!

    Sekretari – Si kujtim nga ky Kongres kemi ca flamur t vegjl si lulkuqet e fushave me grur t Muzeqes, vrini nga ana e zmrs. Kta do t’i shprndajm kudo.

    Shprndan flamujt e vegjl.

    Njri nga delegatt – Ja, kshtu dua ta kem plagn n gjoks n luft pr atdhe…

    Zra t ashpr – Jeni t rrethuar… ndalni!… Kongres i paligjshm… Dorzohuni… do ju shprndajm me forc…

    Jehona e krcnimeve prsritet n gjuh t tjera, italisht, greqisht, serbisht: ndalni… t rrethuar…

    Ministri i Punve t Mbrendshme – Largohuni! Kongresi shqiptar sht mbledhur si vullnet i popullit dhe jo n mshir t ndokujt, ushtri qoft a qeveri e huaj. Po ju them q mos u przieni n punt tona, prndryshe do ju godasim. Ne nuk duam armiq, por bni mir t largoheni nga Lushnja… dhe nga Shqipria. Ndryshe do ju przm dhe me luft. Un, bashk me forcat e mia t armatosura do t marrshojm drejt Tirans!

    Nj z i ashpr – Kush jeni ju?

    Ministr i Punve t Mbrendshme – Ministri i Brendshm i Qeveris s vendit tim. Hapnu udhn!

    Zri – Mos lvizni.

    Ministr i Punve t Mbrendshme – Un nuk njoh tjetr autoritet, prve Kongresit t Lushnjs. Ju prdorni armt q keni n dor, n guxofshi. (T vetve.) Prpara me mua! Hingllima kuajsh, trokllima… Bie perdja.

    * * *

    Kshtu mbyllet kjo dram dhe duket sikur hingllimat e shqetsuara t kohs, vazhdojn mitike dhe ndryshe, pa ata kuaj dhe kalorsa dhe pa ato barra mbi shpin, ndrsa trokllimat ngjajn si t shndruara n trokitje n dyert e institucioneve euroatlantike.

    N vitin e 101-t t atij Kongresi lavdimadh t’i rikthehemi betimit shqiptar, t lart dhe me bes, me fe e nder e prkushtim, me drejtsi dhe ligje, dhe t gjith, tani e gjithmon, t ndjehemi si para “Mbledhjes s shenjt t Kombit”, ndrkaq si ai misteri q ndihej n frymn e drams s Kongresit, t bjm q t na vij vazhdimisht zri i shptimit, nga prtej oqeanit, nga shteti m i fuqishm n bot, SHBA, q shqiptart t gzojn Atdhe dhe prosperitetin e tij, duke iu shtuar Kombit dhe Republika e Kosovs e t jen t mbrojtur ku ka shqiptar e truall t tyre. Me emblemn e Kongresit t Lushnjs. S bashku n Europ. N nj bot me paqe…

    Gazeta Dielli

Faqja 2 prej 2 FillimFillim 12

Tema t Ngjashme

  1. Prgjigje: 4
    Postimi i Fundit: 24-01-2018, 15:24
  2. 21 janar 2011 - 21 Janar 2012!
    Nga DYDRINAS n forumin Problematika shqiptare
    Prgjigje: 29
    Postimi i Fundit: 25-12-2013, 00:04
  3. Shen Andoni-17 Janar; Shen Thanasi-18 Janar; Shen Thimiu-19 Janar
    Nga Manulaki n forumin Komuniteti orthodhoks
    Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 18-01-2005, 18:50
  4. Zef Zorba (1920-1993)
    Nga Leila n forumin Shkrimtar shqiptar
    Prgjigje: 3
    Postimi i Fundit: 07-12-2003, 01:16

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •