Close
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 9

Tema: Plav e Guci

  1. #1
    Rising Star and Legend Maska e Davius
    Antarsuar
    20-04-2003
    Vendndodhja
    Underground
    Mosha
    37
    Postime
    11,960

    Plav e Guci

    Si jan trashguar emrat n Krahin

    -- Krahina e Plav e Gucis shtrihet n nj lugin, nn t ashtuquajtura " BJESHKT e NEMUNA t VISITORIT e t KOMAVIT ". Aty dallohet nj hapsir toke n form katrore me nj bukuri t rrall, e prbr pjesrisht prej rrafshinash e pjesrisht prej kodrash. Prreth at e qarkojn bjeshkt, majet t cilave i qndrojn prsipr si kurora madhshtore.

    ---Krahina, ndonse me tok t pakt dhe popullsi t vogl n numr, ka qen cilsuar prej krahinave t tjera t Shqipris si vend strategjik n kufi me Malin e Zi. Deri n Luftn Ballkanike t vitit 1912 ajo ishte tok e pandar e Shqipris ETNIKE.

    --- Pushtuesi osman krahinn e Plav e Gucis e quanin " KAZAJA E MEMLEQETIT T GUCIS ". N ndarjen e tyre administrative t shekujve 18 dhe 19 ajo fillimisht qe vn nn juridiksionin e Vilajetit t SHKODRS, kurse m von nn at t Vilajetit t Kosovs, ku prfshihej n prefekturn e PEJS.

    --- Krahina ka dy qendra t vogla qytetare. Njra prej tyre, Gucia ka qen quajtur "FORTESA Vetmbrojtse " pr shkak t pozicionit shum t mbrojtur. N t mund depertohej vetm nga lindja, prmes nj gryke npr ciln zbresinlumenjt Bistric e Poamkz. Krahu ndrmjet Hanit t JUSUFIT dhe KUIT sht i mbyllur nga lugina e lumit LIM. Ktu ndodhet gryka e Sutjsks historike, e cila kujtohet pr luftimet e vazhdueshme q jan br gjat shekujve ndrmjet Shqiptarve dhe malazezve. Kurse nga krahu tjetr prshkon fushn lumi GRAR.

    -- Qyteza e GUCIS n kohn e LIDHJES Shqiptare t PRIZRENIT, m 1878 tn, prbhej nga 400 shtpi, t gjitha Shqiptar, ku banonin rreth 4500 frym. Afro 6000 frym t tjera numronte popullsia fshatare e rrethinave t qytetit.

    --- Tregu i GUCIS kishte 50 dyqane dhe n mes nj shesh t bukur t quajtur " BEGLLAK ". Aty m par ka qen edhe Rezidenca e ALI PASH GUCIS, me nj pallat mjaft madhshtor pr vendin, q quhej " KRSHLLA ".

    --- Qendra tjetr e krahins , PLAVA, ishte gjithashtu nj qytet i vogl, por me nj t kaluar historike m t hershme n krahasim me Gucin. Deri m 1919 kan ekzistuar dshmi arkeologjike pr zhvillimin e dukshm t saj gjat periudhs s pushtimit ROMAK. Esht fjala pr gur e shtylla mermeri t gdhendura me fines, t cilat me koh u prvetsuan nga banort dhe u prdorn n ndrtimin e kullave t tyre. Gjithsesi rrnojat e vjetra prbjn dshmi t pakundrshtueshme pr zhvillimin e regjionit t Plavs n periudhn e antikitetit. Madje ka ndonj pohim se gjat viteve t lulzimit t qytetrimit ROMAK Plava paska qen " nj republik e pavarur ".

    --- Duke qen pr shum koh qendra m e rndsishme e krahins qyteza e Plavs disa her ka qen br objekt i sulmeve serbe dhe ishte rrnuar prej tyre. Historia u prsrut edhe gjat pushtimit Osman. Pr shkak t qndress heroike ajo prsri u prgjak. por, me gjith shkatrrimet e prsritura nga pushtuesit e ndryshm, Plava n kohn e Lidhjes s PRIZERENIT ishte nj qendr me 360 shtpi dhe me nj popullsi prej afro 4000 frymsh. Kurse fshatarsia pr rreth numronte rreth 10 000 frym.

    --- Zhvillimi i Plavs si qytet nuk mund t kuptohet pa zhvillimin ekonomik T tij. Rrugt e kalimit q e pershkonin n disa drejtime i dhan qytetit mundsin e komunikimit, prmes karavaneve t kuajve, me Rrafshin e DUKAGJINIT nga njra an dhe me Shkodrn nga ana tjetr. Kjo krijoi mundsin q aty t koncentrohej tregtia e produkteve blegtorale t vendit. Por rritjen e tregut t Plavs e favorizoi edhe kalimi tranzit npr t i prodhimeve blegtorale t PESHTERIT, t cilat gravitonin drejt Shkodrs. Shitblerja e bylmetarve, leshit, lkurave, madje edhe e gjs s gjall, sidomos i dhenve t racs s famshme "PESHTERI", q zbriste drejt qytetit t madh dhe bregud t detit, ndikoi q tregu i Plavs t rritej m tepr se ai i Gucis. N fillim t shekullit ton ai prbhej nga afro 100 dyqane. Dora - dors u riprtritn edhe sekttort e banimit, t cilt ishin t organizuar n 7 lagje t vogla t ndrtuara mbi 7 kodra piktoreske, q lakoheshin pran njra - tjetrs, duke krijuar nj panoram t rrall. Arkitekturn e qytetit plotsonin 3 xhami, por stoli e vrtet ishte pr t "KALAJA e SHEHRIT ", nj objekt i vjetr historik me vler, i realizuar me 3 Kulla rrumbullakta t prforcuara me bedena.

    --- Pr shkak t pozicionit, por edhe t historis s saj t trazuar, Plava ka qen quajtur " KSHTJELLA e PAMPOSHTUR " e vendit dhe " MBUROJ e Rrafshit t DUKAGJINIT ".
    My silence doesn't mean I am gone!

  2. #2
    Rising Star and Legend Maska e Davius
    Antarsuar
    20-04-2003
    Vendndodhja
    Underground
    Mosha
    37
    Postime
    11,960
    PA U KRI EN SHTAT E SHTATDHET NA ROB KUJNA SKEM ME U BA

    Pa u kri en shtat e shtadhet na rob kujna skem me u ba


    Lidhja Shqiptare,q u themelua m 10 qershor1878 n Prizren,shnon nj nga ngjarjet m t shquara n historin e popullit ton.

    Ajo shnoi nj etap m t lart n lvozjen kombtare shqiptare drejt pavarsis.

    N kushtet tepr t ndrlikuara t brendshme endrkombtare kur Perdandoria Osmane kishte marr nnpr kmb t drjetat kombtare t popullit ton,kur

    Fuqit e Msha imperialiste synonin coptimin e Shqipris dhe shtetet ballkanike fqinje kishin zgjatur kthetrat e tyre kush ekush t grabiste m tepr nga viset shqiptare,u formua n Prizren Beslidhja Shqiptare,q hyri n histroi me emrin,,lidhja Shqiptare e Prizrenit,,.

    Kjo organizat e madhe politike-ushtarake q n fillim mori n dor organizimin dhe drejtimin e lufts shum forntsheq do t bnte populli shqiptar pr t mbrojtur me arm n dor t drejtat e veta kombtare,trsin toksore t Atdheut dhe pr t realizuar bashkimin e tij
    n shtetin e vet kombtar.
    Lidhja Shqiptare u krijua n kushtehistoriko-shoqrore t caktuara.

    Ajo ishte vazhdimi i luftrave heroikeq kishte br populli yn gjat shekujve pr liri e pavarsi,pr tokn,pr gjuhn,pecjell vitet,dekadat e shekujtme
    kryengritje t stuhishmeShtypjes kombtare e polotiks antishqiptare q po ndiqte Perandoria Osmane, duke i mohuar popullit ton edhe kombsin, iu shtua edhe synimet
    imperialistet Fuqive t Medha evriopiane si dhepolitika ekspansioniste q po ndiqnin me kokfortsi shtet shoviniste ballkanike ndaj Shqipris.

    Qeverit shoviniste serbe e malazeze,t etuara pr grbitje e pushtime dhe t ndrsyera nga Rusia cariste, sulmuan me ushtrit e tyre agresive viset shqiptare n veri dhe n verilindje t Shqipris

    Serbia, duke br masakra shfarosse n mas, mbyti n gjak dhe shprnguli n mas popullsin vendse n krahinat shqiptare t pushtuara.

    Princi Milan i Serbis,me qllim q t prjetsonte pushtimin n krahinat shqiptare,n nj urdhr dite,drejtuar trupavet tij agresiva q kishin hzr n viset e banuara prej shqiptarsh,i prosiste forcat e tij shoviniste q:

    " Sa m tepr shqiptar t shprngulni ju me forc, aq m t mdha jan meritat tuaja para atdheut").

    Si shihet qeveria e Serbis n planin e saj stragjek kishte shpopullimin e viseve t pushtuara dhe
    shtrirjen e pushtimit sa m thell n tokat shqiptare duke prfshir Kosovn ,Rrafshin e Dugagjinit etj.

    Knjay Nikolla e Malit t Zi me ushtrin etij sulmoi viset shqiptare n veri m piksyni, pr t shtrir pushtimin e tij deri n lumin Drin .
    Mirpo hovin e ushtris agresive malazeze e thyen forcat popullore t viseve t sulmara.
    Q nga i riu gjer te plaku, u bn mur i pakaprsyeshm dhe, duke luftuar si luan, frenuan marshimin e agresorve
    shovinist q synonin t pushtonin edhe Shkodrn:


    U nis shkjau*me bataliona
    N Shkodr desh pr me hi
    N Rezikaqe do asllana,
    Aty e thzen kuvendin e tij.)


    Traktati ruso-turk i Shn Stefanit (mars 1878)kur Turqia e mund nga Rusia cariste , zgjeronte shtetet shoviniste fqinje n kurriz t Shqipris.
    Ai"i onte kufijt e Bullgaris, s mbshtetur nga Rusia cariste, thell n tokat shqiptare, prfshir tetovn duke vn n rrezik trsin toksoret Shqipris.

    Trsis toksore t Shqipris,mbar popullit ton.prpos pushtuesve osman q i kishte n truall, tani po i kcnoheshin si asnjher tjetr rreziqe t mdha, coptimit tokave shqiptare , nnshtrimi, skllavrimi, shkombtarizimit dhe zhdukja etij si popull esi komb nga harta politike e bots.

    Oreksin e qarqeve shoviniste t shtetevefqinje pr t'u shtrirmbi viset shqiptare e ndsyen pr s teprmi Fuqit e Mdha imperialiste t Evrops veanrisht Rusia cariste
    N rrethana tepr t ndrlikuara historike magat popullore rrekn armt pt t mbrojtur me gjak trojet e veta dhe drejttat kombtare pa pushuar luftn pr liri e autonomi.

    Pr ta shptuar kombin nga rreziqet q po i turreshin nga t tra ant, krkohej nj udhheqjen shkall kombtare.Pr kt qllim, figurat m t ndritura t popullit shqiptar, vllezrit Abdyl e Sami Frashri, Pashko Vasa, Vani Vreto Zija Prishtina,Hasan Tahsinietj, m 1877 krijuan n Stamboll Komitetin Qendror pr Mbrojtjen e t Drejtave t Kombsis Shqiptare.

    Pr t'i shkrir lvizjet masive krahinore n nj lvizje t fuqishme kombtare dhe pr ta udhhequr at nga nj qendr e vetme, nn drejtimin e Komitetit tStambollit u krijua organizata e madhe politike-ushtarake, Lidhja Shqiptare e prizrenit.

    N Kuvendin e madh historik t Beslidhjes Shqiptare t Prizrenit, frymzuesi dhe udhheqsi i shquar politik i Lidhjes
    Shqiptare,Abdyl Frashri, midis t tjerash tha :

    " Qllimi i kuvendit sht q t'ua presin hovin armiqve t pashpirt, duke lidhur besn shqiptare dhe duke u betua q t'i mbrojm me gjak trojet tona q na kan ln gjyshrit dhe strgjzshrit tan')

    Kuvendi Kombtar i Lidhjes Shqiptare q u mbajt m 10 qershor 1878 n Prizren, mori prsiper drejtimin e lufts shqiptare" ..
    Pr t mbrojtur dhe pr t unifikuar tokat shqiptare nga robria e osmanve, nga robria e intrigat e fuqive imperialiste, nga shovinistt serb, malazez Tragtati i Shn Stefanit etj")

    Pr realizimin e ktyre detyrave themelore Lidhja krijoi n gjith vendin organizmat esaj drejtuesepolitike ushtarake dhe formacionet e armatosura, t cilat do t mbronin mearm n dor interesat m t larta
    kombtare, duke luftuar njkohsisht si kundr synimeve imperialiste e lakmive shoviniste edhe pr bashkimin kombtare, dhe krijimin e shtetit shqiptar autonom.

    Lidhja Shqiptare e Prizrenit, q n fillim, n prmjet memorandumit q i drgoi prfaqsuesit t Anglis n Kongresin e Berlininit, kryeministrit Dizraeli, n emr t popullit shqiptar u bri t ditur Fuqive t Mdha, shteteve shoviniste fqinje, dhe bots mbar se popullit shqiptar do t mbronte me gjak do pllmb t trojeve t veta dhe njkohsisht do t luftonte deri n fund pr t shkputur prangat e robris, pr t rifituar lirin e grabitur, t drejtat kombtare t marra npr kmb dhe theksonte se shqiptart jan"...t gjith ushtar, t msuem ndr rreziqe e t forcuem n t gjitha mundimet e lufts")

    Memorandume t tilla Lidhja u drgoi prfaqsuesve t Fuqive t Mdha

    Ports s Lart gjat gjith periudhs trevjeare t saj.
    Memorandume proteste iu drguan Fuqive t Mdha dhe Ports s Lart dhe nga komitetet e degve t Lidhjes nga t gjitha krahinat e Shqipris, si p.sh nga Kosova, Dibra, Shkodra, Ulqini, Vlora, Gjirokastra, Plava e
    Gucia, amria, etj . etj/

    Fuqit e Mdha evropiane, duke ndjekur nj politik imperialiste, nuk perfilln zrin e fuqishm t njrit nga popujt m t vjetr n Evrop.
    Ato, pr t knaqur interesat interesat e veta imperialiste dhe lakmit e klikave shoviniste t shteteve ballkanike, q po ndiqnin nj politik t ethshme ekspansioniste n kurriz t Shqipris, n Kongresin e Berlinit vendosn coptimin e tokave shqiptare, duke u dhn shteteve shoviniste fqinje krahina t tra shqiptare.

    Poeti popullor me nj krenari kombtare, me besim t patundur n forcn e armve dhe t trimris shqiptare, paralajmron Fuqit e Mdha q t mos luanin me fatet e popullit shqiptar,, se " ka trima Shqipria" dhe do t gjenin at q nuk e prisnin:


    Frenk*)e gje nga njerzia,
    S s" humbi Shqiprin
    . . . . . . . . .. . . .. . . . .
    .. . . . .
    . .. . .. .. . . .. . . . . . ..
    . . . . . .
    harruat Shqiprin,
    q"i ka trimat si shahin! )


    Vendimet historike t Beslidhjes shqiptare, q shprehnin thellsisht aspiratat e mbar popullit shqiptar t etur pr liri e pavarsi dhe pr prparim shoqror, u prhapn me shpejtsin e rrufes.
    N t katr ant e viseve shqiptare menjher u krijuan degt e Lidhjes dhe pran tyre repartet e armatosura pr t mbrojtur tokat shqiptare nga synimet imperialiste e lakmit e shovinistve fqinj, duke luftuar njkohsisht deri n fumd pr autonomi territoriale administrative,
    Pas epoks s lavdishme t Sknderbeut, pr her t par, n shkall kombtare, i gjith popull shqiptar, i bashkuar rreth Lidhjes Shqiptare, po jetonte astet e nj bashkimi t fuqishm luftarak, t nj patriotizmi t flakt, t nj ndjenje t lart t detyrs ndaj Atdheut t robruar, q po i krcnoheshin coptimi e zhdukja.

    Lidhja Shqiptare e Prizrenit, q i pat rrnjt e saj t thella n vet popullin q e lindi, n luftrat e tij t pareshtuara kundr pushtuesve osman pr liri e pavarsi, drejtsi e prparim dhe tani kunder synimeve
    imperialiste t Fuqive t Mdha dhe lakmive t shteteve shovinise fqinje i dha popullit shqiptar t parin program politik e ushtarak n shkall kombtare dhe caktoi stralegjin e taktikn e saj.Ajo hodhi themelet e nj
    kryengritjeje popullore t organizuar , ku poplli shqiptar si nj trup i vetm rroku armt dhe luftoi me vetmohim njkohsisht n dy fronte; kundr pushtuesve osman , q i kishte n truall, dhe kundr lakmive t shteteve
    shoviniste fqinje, prapa t cilave qndronin Fuqit e Mdha imperialiste, t cilat po ndiqnin nj politik t ege imperialiste agresive antishqiptare.

    Lidhja Shqiptare me n krye udhheqsit m besnik, largpams e konsekuent si Abdyl Frashri, Sulejman Vokshi etj. Zhvilloi nj luft shumfrontshe si n fushn politike ashtu dhe n at ushtarake.

    Kjo lvizje e fuqishme politike e ushtarake q la vuln e vet n epikn ton historike, na thot poeti anonim, alarmoi pr s teprmi dhe vurin lvizje diplomacin e Fuqive t Mdha imperialiste dhe shtetet
    shoviniste fiqinj
    Pa zgjatje e strhollime, me pak vargje t daltuara, si me nj komunikat ushtarake, poeto populor na jep shqetsimin dhe alarmin e "shtat krajlave"q " rrahin telin", mblidhen me ngut e komplotojn kundr interesave
    m t larta, m jetike t popullit ton:


    T shtt krjalat rrahin teli:
    --koha mbledh tan
    Prizreni!*)
    T shtat krajlat
    kuvendoijn:
    --Prizreni*) ka po thon?)


    Prpjekjet e gjithanshme t Lidhjes Shqiptare n fushn politike, pr t"uabr t njohur shteteve imperialiste t Evrops vendimet e Beslidhjes Shqiptare, vendosmrin e popullit shqiptar pr t mbrojtur trsin
    toksore, t drejtat e veta kombtare, poeti popullor na mishron n figurn e ndritur t udhheqsit politik t Lidhjes Shqiptare, Abdyl Frashrit.

    Populli yn , i prfaqsuar nga argani i tij m i lart, q ishte Lidhja Shqiptare, ngre zrin kundr vendimeve grabitqare t Kongresit t Berlinit Yri i tij i fuqishm, pa lutje e nnshtrim, npr mjet prfaqsuesit t vet, ushton npr kryqytetet e mdha t Evrops dhe n at
    t Perandoric Osmane.

    Poeti na thot se Abdyl Frashri, q ishte "burr i Shqipnis" largpams e konsekuent, i ra kryq e trthor tr Shqipris. Ai organizoi kuvende popullore t Beslidhjes shqiptare q nga Prizreni deri n Gjirokastr, prmet e gjetk. Ai , vn n dukje kngt, pr t mbrojtur
    aspiratat m t larta kombtare shkriu gjith aftsit e tij mendore e fiyike, pasurin e tij, au dete dhe ngriti zrin e fuqishm t protests t popullit shqiptar n Berlin, vjen, Paris, Rom e Stamboll. Abdyl Frashri vajti deri n Berlin, pr t"i thn Bismarkut se Shqipria nuk ishte "nj shprehje gjeografike" si e kishte quajtur ai, po nj realitet historik.

    Abdyl Frashri, na tregon knga , paralajmroi Fuqit e Mdha imperialiste q t mendoheshin"mir" prpara se t vendosnin pr ta br Shqiprin "copa- copa sikur s"ka njeri, se at do ta mbrojn me arm n
    dor bijt e bija e saj deri n pikn e fundit t gjakut
    Knga thot:


    Jemi vetm shqiptar
    dhe duam liri;
    t rritur n" ata male,
    me libra n"gji


    N pak vargje, n mnyr t sintetizuar, poeti nxjerr n reliev se shqiptart, ndonse t pushtuar, kurr nuk u jan nnshtruar pushtuesve t huaj, po me arm n dor, duke prballuar stuhit e shekujve, kan ruajtur traditat e yakonet, gjuhn e kulturn e vet kombtare, duke mbajtur
    gjithnj gishtin n kmbz dhe librat n gji, Prandaj ata luftojn pr liri e pavarsi, se jan " vetm shqiptar", dhe nuk do to nnshtrohen asnj force n bot. Me kto vargje poeti hedh posht t gjitha shpifjet e
    propagandads antishqiptare t Fuqive t Mdha emperialiste, t qarqeve shoviniste fqinje dhe t Ports s Lart , q identifikonin besimin fetar
    me kombsin dhe q e quanin popullin shqiptar t pakultur e t paaft pr tu vetqeverisur.
    Propologu i prleshjeve t prgjakshme trevjeare kundr ktij koalicioni armiqsh agresor qen betejat popullore q u zhvilluan n Gjakov (2-6 shtator 1878) kundr t drguarit t Ports s Lart, mareshal
    Mehmet Ali Pash Maxharit At e kishte ngarkuar Stambolli pr t detyruar Lidhjen Shqipare t Prizrenit q t mos kundrshtonte diktatin e Fuqive t
    Mdha t Evrops, por tua dorzonin shovinistve malazez krahinat shqiptare, sipas Traktatit t Kongresit t Berlinit.

    Mehmet Ali Pash Maxhari, posa arriti n Prizren (25 gusht 1878), ushtroi presion mbi kryesin eLidhjes Shqiptare, duke i krkuar asaj q populli shqiptar duhet ti nshtrohej pa kushte diktatit t Fuqive t Mdha evropiane.
    Kur disa feutalturkoman , q qndronin n udhheqje t Lidhjes Shqiptare, iu nnshtruan t drguarit t Stambollit, masat popullore t vetarmatosura rrethuan selin e Lidhjes, krkuan largimin e pashait osman
    nga Kosova dhe prjashtimin besshkelsve nga kryesia e Lidhjes Shqiptare, Si prgjigje t presionit e t krcnimit t Stambollit forcat e Lidhjes vran n Prizren telegrafistin e t drguarit t Ports s Lart. Protestat
    kundr Ports s Lart, e cila iu nnshtrua vendimeve t Kongresit t Berlinit, dhe vrasja e telegrafistit, shnojn fillimin e shprthimit t nj stuhie t re t popullit shqiptar. Poeri popullor, duke shprehur aspiratat m t larta kombtare t popullit shqiptar t udhhequr nga Lidhja e Prizrenit, e paralajmron Portn e Lart dhe i drejtohet sulltanit me mllef:


    Sulltan, mos dgjo Frngjin*)
    na slshojm shqiprin,
    nuk qasim malzin
    as Srbin, as Grekrin,
    na duam autonomin!)


    Kshtu filluan goditjet e para masive me arm ndaj Ports s Lart Zemrimi i paprmbajtur i popullit kryengrits po shprthente si nj stuhi.

    Mehmet Ali pasha, i friksuar nga gjendja e krijuar, krkoi prforcimet nga
    Mitrovica dhe i shoqruar nga nj batalion ashtarsh turq, me 31gusht u largua nga Prizreni pr n Gjakov. Pash Dreni , i cili, ndonse ishte n udhheqje t Lidhjes, e mori nn mbrojtje armikun e popullit hqiptar.

    Udhheqsit e Degs s Lidhjes t Gjakovs patrott e shquar, Sulejman Vokshi,Ahmet Koronica etj, pa prfillur vendimin e Fuqive t Mdha e pa u trembur nga kcnimet e Ports s Lart dhe autoriteti i fedualve turkoman
    si Abdulla Pash Dreni, q shkeli Beslidhjen e Shqiptare duke marr nn mbrojtje t drguarin e Stambollit, hodhn posht ultimatumin e Stambollit dhe qitn kushtrimin anemban krahins s Gjakovs.

    Ardhja n Gjakov e t drguarit t sulltanit dhe kcnimet e tij ngritn n kmb jo vetm popullsin e qytetit , por edhe popullsin e Malsis s Gjakovs, t Reks dhe t Hasit, e cila po qndrontee gatshme me arm n dor pr t mbrojtur tokat shqiptare

    N prgjigje t kushtrimit q dha Komiteti i Degs s Lidhjes t Gjakovs :"
    O hiq kush tjesh,se ka ardh' ni murtat , Mehmet Ali Pash Maxhari, me na art besn ( Beslidhjen Shqiptare t Prizrenit-M.M,) me lshue Plav e Guci e me na marr shkau krejt!.."
    Sipas tradits luftarake pr mbrojtjen e trojeve t veta,kryengritsit, t vendosur pr t mbrojtur Beslidjen dhe vendimet Lidhjes Shqiptare,rrokn armt"n'shtat e n'shtatdhjet"vje.
    Kshtu, m se 3800 kryengrits nga qyteti,Malsia e Gjakovs, Reka e Hasi, nn drejtimin e udhheqsve popullor , si Sulejman Vokshi, Ahmet Koronica, Ali Ibra , Mic Sokoli etj, u vrsuln si nj ortek dhe rrethuan kullat e tradhtarit Abdulla Pash Dreni, ku pashai i Stambollit kishte mbledhur rreth vetes disa krer turkoman pr t'ia
    kundrvn Beslidhjes Shqiptare,

    Forcat popullorre kryengritse lidhn bes q jo vetm t dguarin e Stambollit me shtabin e tij, por , sipas tradits , asnj nga besshkelsit
    e Lidhjes Shqiptare t mos e lshonin t gjall. Ndonse kullat e Abdulla Drenit ruheshin nga 6 kompani ushtarsh, kryengritsit, mbasi pren linjat telefonike, paralajmruan t drguarin e Stambollit dhe strehuesin e tij, Abdulla Pash Drenin, q n qoft se nuk largohen nga Gjakova brenda 24 orsh:

    Me i pas kraht' me
    fluturue,
    gjall prej kulle s'ju
    lan me shkua.....)


    Sa e lart ishte vetdija kombtare dhe sa e thell ishte ndjenjat e detyrs ndaj Atdheut na dshmon rrethimi i hekurt nga "djelt e mimleqetit*)i "nimurati*)qi oj dovleti" dhe i tradhtarit shqiptar q i doli n mbrojtje
    pashait t Stambollit. Dega e Lidhjes e Gjakovs n emr t popullit shqiptar kryengrits paralajmroi t drguarin e sulltanit q t hiqte dor nga do krcnim e presion pr ta bindur e nnshtruar Lidhjen q t zbatonte vendimet e Kongresit t Berlinit, ndryshe do ta paguante me kok. Po pashai osmanlli nuk hoqi dor. Sulmi i furishm i kryengritsve mbi armikun e bashkpuntort e tij t mbrojtur nga forca t shumta turke ishte i pandalshm.
    Njri nga kryengritsit e thjesht popullor, lufttari trim, e vendosur dhe besnik, Daut Drguti nga Shipshani, krkess s Abdulla pash Drenit pr t'u hapur nj shteg kalimi ose pr t'u dhn nj kov uj t pir kundrejt
    nj shprblimi me nj trajc florinj,ai i prgjigjet n mnyr t vendosur me nj sarkazm drrmuese se "as pr nj thes me florinj nuk t jap nj trajc dhe t vatanit tem , as nj kov uj t krojeve tona, omurtat!)
    N portat e avllis s kullave t Abdulla Pash Drenit u vendosn "trimat e artun",si Col Delia i Geghysenit, Ahmet Sadria i Shipshanit etj.

    Me 2 shtator filloi sulmi i furishm, i cili vazhdoi pr 4 dit e net pa ndrprerje deri n fitoren e plot mbi armiqt.

    Rrethimi sulmi i furishm i kryengritsve, vrama e lufts popullore mbi t drguarin e sulltanit e bashkpuntort e tij , t mbrojtur nga forca
    t shumta turke dhe qndresa e paprkulur e forcave popullore u pasqyruan gjersisht eflak pr flak n epikn historike t asaj kohe, me tr heroikn e dramacitetn e tyre, duke nxjerr n pah madhshtin e lufts popullore.
    Vrasja e Mehmet Ali pashs ne Gjakov, ktij prfaqsuesi t Perandoris Osmane, ishte nj akt i guximshm politik e ushtarak jo vetm kundr Ports s Lart, por njkohsisht dhe nj kundrgoditje e vendosur q Lidhja Shqiptare e forcat e saj t armatosura i dhan me gryk t pushks
    Traktatit t Shn Stefavit dhe vendimeve grabitqare t Kongresit t Berlinit.

    :Populli shiptar tregonte kshtu se ai ishte i vendosur pr t realizuar detyrat themelore t Lidhjes Shqiptare, duke mos u trembur pr prpara asnj fuqie sado e madhe t ishte ajo .Ai ishte i bindur se me forc e armve t bashkuara, i udhhequr nga Lidhja Shqiptare, do t trumfonte mbi
    pushtuesit osman dhe do t t thyente edhe agresort shovinist , prapa t cilve qndronin Fuqit e Mdha imperialiste. Si rrjeshim i ngjarjeve t Gjakovs, n kt krahin organet qeveritare turke u zvndsuan me njher
    me npuns shqiptar, besnik t Lidhjes, t cilt gzonin besimin e popullit kryengrits. N betejat e Gjakovs, prve Mehmet Ali Pash Maxharit dhe strehuesit t tij, Abdulla Pash Drenit e disa krerve q u bashkuan me t, nga t dy palt mbetn t vrar e t plagosur afro 1000
    vet, midis t cilve Col Delia nga Geghyesni, Daut Drguti dhe Alush Alia nga Shipshani s bashku me qindra t tjer.Ata ran n fushn e nderit pr interesat e larta kombtare, duke u radhitur n vargun e gjat t t
    rnve pr mbrojtjen e trsin toksore dhe pr thyerjen e zgjedhs barabre osmane.

    Kngt popullore q flasin pr zhvillimn e ktyre ngjarjeve na japin njiftime t hollsishme pr misionin me t clin e kishte drguar Porta e Lart Mehmet Ali Pash.

    Me nj varg t kursyer, me nj ironi t holl
    populli demaskon prpjekjet e ethshme t Ports s Lart pr t zbatuar
    Traktatin e Berlinit, mision me t cilin qe ngarkuar Mehmet Ali Pasha.
    Aty gjejm kcnimet e ktij pashai kundrejt Lidhjes Shqiptare, bashkpunimin e Ports s Lart" me shtat krajli " pr coptimin e tokave.
    Poeti v npah
    kryengritjene popullit shqiptar, rrethimin e pashait t Stambollit n kullat Abdulla Pash Drenit, sulmin e furishm t forcave t armatosura t Lidhjes, fundin tragjik ku u katandis i drguari i Stambollit dhe prkrahsi i tij, tradhtari Abdulla Pash Dreni:


    Be po ban mbreti m'ka ue,
    nji hudut*)pr me vndue,
    n kish t Deanit, n gur t
    shpue!)


    Ai me nj sarkazm therse zbuloi dhe demaskoi politikn imperialist antishqiptare q po ndiqnin Fuqit t Evrops dhe lshimet q Porta e Lart po u bnte fuqive imperialsite, n kurriz t Shqipris s pushtuar, duke
    cunguar trsin e saj toksore:


    T shtat krajlat kuvendoin:
    ---Prizreni shka po thon?
    ---Ni murtat na e oi dovleti,
    shkoi n Xhakov te Abdulla
    Begi.
    Kish pas gisht me shtat
    krajli,
    lyp hudutin ok n'Malsi.
    Aj hajduti koft a zi ;
    iti futat shpi pr shpi;
    shpi pr shpi,
    mahall' e n'mahall,
    bini djem, ju dhasht e mar!)


    Me mprehtsi politike poeti popullor v n t njjtn shnjetr si fuqit imperialiste t Evrops, q vendosn coptimin e tokave shqiptare,po ashtu edhe Perandorin Osmane, q ishte vn n shrbim t Traktatit grabtiqar t Berlinit.
    Populli kryengrits,na thot poeti,sht betuar q:


    Me i pas kraht me fluture,
    gjall prej kulle s'ju lam me
    shkua;
    gjall prej pashn s'e lam,
    s' e lam pashn kurr'pr
    t'gjall!)


    Poeti popullor me pak vargje na tregon se si besshkelsit e Lidhjes Shqiptare t tipit t Abdulla Pash Drenit pr interesat e tyre feudale u kundrvihen popullit dhe interesave m t larta kombtare.Me vargjet e tij
    ironike, t vna n gojn e Abdulla Pash Drenit, poeti popullor na tregon se feudalt turkoman jan gat q tradhtin e tyre ta prligjin duke e maskuar at me zakonin patriarkal t "bess":


    S'un e lshovaun et mik
    se po m'ja nzan djalit
    syt,
    po m' thon;"Baba t'u ka
    korit"...)


    Kundr qndrimit turkoman t feudalit shqiptar, shohim qndrimin e vendosur t masave kryengritse, t cilat vrshojn e sulmojn, duke mos prfillur asnj lloj fuqive apo autoriteti. Masat popullore,besnike t
    interesave m t larta t Atdheut, nuk njohin asnj forc apo autoritet ve Lidhjes Shqiptare q prfaqsonte plotsisht aspiratat e tyre.Kryengritsit popullor kishin vetm nj bes at q i kishin dhn Atdheut, pr interesat
    e t cilit do t kacafyetshin"si me le "Prandaj e paralajmrojn armikun dhe bashkpuntorin e tij:


    ---Priti djelmt' e mmleqetit,*)
    t'u kan rras n der
    t'haremit**)


    Dhe trimat hidhen n sulm me at guxim e trimri q i ka karakterizuar gjithmon shqiptart kur ka qen puna pr mbrojtjen e idealeve t tyre m t larta n luftrat e pareshtura pr liri e pavarsi. Me vargje sarkastike,
    t vna n gojn e t drguarit t sulltanit, t cilin e kishte kapluar tmerri nga zjarri i lafts popullore, poeti anonim shfryn mllefin e prgjithshm t popullit kryengrits kundr Ports s Lart:


    Maxhar Pasha rrin mendue:
    -----Kush e rreh' i tel pr mue
    bab dovletit me ja ue ,
    se n'Xhakov m kan
    rrethue,
    m kan mshelur porsi
    grue.....)


    Kryengritsit, besnik t idealeve t larta kombtare dhe t vendosur pr t mbrojtur vendimet e Lidhjes Shqiptare t Prizrenit, jan t
    pamshirshm jo vetm ndaj tradhtarve t tipit t Abdulla Drenit, q, pr ofiqe e grada, pr cifligje e lavdi personale, jan gati t shesin edhe at q populli ka m t shtrenjt, Atdheun, pr mbrojtjen e t cilit masat
    popullore, "fukaraja', nuk kan kursyer as bukn e fmijs ,as gjakun.Prandaj poeti anonim, duke shprehur urrejtjen e thell t popullit shqiptar me nj sarkazm therse, drrmuese, i drejtohet tradhtarit:


    ----Qysh ke njeh, yubashi mret,
    fukaran pse po ma
    shet?....)

    Kryengritsit hidhen n sulm.Pa prfillur breshrit e armve t forcave armike t armatosura gjer n dhmb, ata hidhen sipr mureve t larta t avllis dhe n oborr t kullave kacavyten me forcat osmane dhe bjn batrditn mbi to.Nj nga lufttart popullor, Col Delia i Malsis
    s Gjakovs, i cili bashk me mijra malsor t tjer q"n maje t bjeshks jan kan msue/ ujt e keq mos me krkue" me qndrimin e tij burrror, prpara rnies n fushn e nderit, i entuziazmuar nga vrama e lufts popullore kundr prfasuesit t Ports s Lart dhe bashkpumtorve t tij, u drejtohet shokve:


    ----Bini, shok lumtu krahi!
    vet po jes ,pashn po e
    arti....)

    Kullave t renegatit u vun flakn.Pashan e Stambollit dhe bashkpuntorin e tij, Abdulla Pash Drenin, i pushton lemeria. Lufttart sypatrembur me ndrgjegje t lart jan t gatshm t flijohen n astin vendimtar pr idealin e prbashkt; nprmes flaks e zjarrit ata futen n kulln ku pashan osman e kishin "mshelun posi grue". Col Delia, mbasi e rryon prtok pashan e Turqis, bie s trimat n fushn e nderit, poai bashk me dhjetra e dhjetra trima t tjer t Lidhjes bie dhe mbetet n
    kngn e popullit si nj yll i pashuar i guximit, i trimris dhe i vetmohimit kolektiv :Ai simbolizon kshtu paprkulshmrin e popullit t thjesht q sht i vetdijshm pr sakrificn q bn pr interesat jetike
    kombtare.Poeti anonim, duke vn vargjet e tij sarkastiken n gojn e hanmes s pashs, q e ka pushtuar lebetia, na tregon pr fundin tragjik t pashallarve


    Hanm' i pashs del n shkall:
    ---Kuku, sot pr pashallar!
    Hanm' i pash 'po pisket:
    ---Rrihnja telin babs
    mret,
    Ali Pashs 'ta ka xhet.
    n mi hu t paska met.


    Forcat kryengritse t Lidhjes nuk ngurruan pr t'u dhn dnimin e merituat jo vetm t drguarit t Sulltanit dhe prkrahsit t tij.
    Q shkeli Beslidhjen Shqiptare, po edhe disa krerve t tjer, t cilt iu nnshtruan autoritetit t Abdulla Pash Drenit,u vun n mbrojtje t pashait t Stambollit, u ndan nga populli dhe shkuan kundr interesave t larta
    kombtare.
    Por"djelt e mimleqetit"ishin besatuar pr t mbrojtur trojet shqiptare, Atdheun e shtrenjt me do sakrific, me pikn e fundit t gjakut, duke mos u trhequr prpara do presioni, e force agresive.Ata nuk i ulin armt as prpara kcnimit t "dovleti".as prpara diktatit t Fuqive t Mdha, as prpara vringllimit t armve t agresorve shovinist,sepse jan t ndrgjegjshm pr detyrn e lart ndaj Atdheut.
    Prandaj me vetdije t thell politike, me ndrgjegje t lart patriotike e luftarake kombtare, u ngrtn mbi konceptin e ngusht t zakonit"t bess e bujaris"dhe treguan se
    me t vrtet shqiptari sht trim, bujar e besnik deri n vdekje, por "pr t pabesim bes nuk ka!"Shqiptari prmbi t gjitha ka vetm nj bes, besn q i ka dhn Atdheut.Kngtari popullor, duke shprehur aspiratat m t larta t popullit kryengrits ndaj shtjes kombtare, nnvizon vendosmrin e patundur t popullit shqiptar pr t mbrojtur do pllmb t trojeve t veta.

    Ktu ai thekson dhe nxjerr n pah motivin e mbrojtjes s trsis toksore t Atdheut sipas vendimeve t Beslidhjes Kombtare Shqiptare:


    .....Ja k'dhan besn Dugagjinit,
    mos me ia lshua tokat
    llatinit*)
    takt llatinit mos me i
    lan,
    pa e mbush vorre an'e
    m'an!)


    Me nj forc t madhe prgjithsuese, n vargjet e tij t fuqishme, t derdhura si n bronz,poeti popullor jo vetm prjetson guximin e trmrin e popullit shqiptar, triumfi e forcave popullore t Lidhjes mbi agresort, por paralajmron Portn e Lart dhe gjith koalicionin e armiqve t shumt lakmitar se:


    Kshtu .Shqipnija kish pas adet,
    ka ni pash me e myt pr
    vjet.


    Vrasja e Mehmet Ali Pashs, manifestimet e triumfit t popullit kryengrits me kokn e pashait t Stambollit n hu, parrulla e hedhura kundr Ports s Lart dhe Fuqive t Mdha imperialiste q vendosn coptimin e tokave shqiptare ,ishin prgjigjja m e vendosur q populli shqiptar, i bashkuar si nj trup i vetm rreth Lidhjes s tij kombtare, u dha Ports s Lart, shovinistve fqinj dhe Fuqive t Mdha t Evrops

    ,Njkohsisht kto ishin paralajmrimi i nj gjendjeje politike shum te ngarkuar, q pritej t shprthente si vullkan ipaprmbajtur kundr sundimit mesjetar osman.

    Betejat e prgjakshme e fitimtare t Gjakovs entuziazmuan dhefrymzuan pa mas patriott e shquar shqiptar q banonin jasht

    Atdheut, t cilt luftonin pareshtur pr lirin e pavarsin e Atdheut,

    Ktyre ngjarjeve t stuhishme patrioti e poeti i madh,De Rada, u bri m von jehon t gjer n revistn "Fjamuri i Arbrit".

    Duke dashur t'i bjn t njohur mbar opinionit botror rritjen e ndrgjegjes kobtare, bashkimin e fuqishm politik e luftara n shkall kombtare, vendosmrin e popullit shqiptar pr t luftuar pareshtur pr liri e pavarsi kombtare,De Rada, m 1883, botoi kngt popullore kushtuar ngjarjeve tGjakovs.

    N to pasqyroheshin gjersisht dhe plot vrtetsi historike kto ngjarje t stuhishme ,q orientuan Fuqit e Mdha dhe Portn e Lart.

    Nprmes epiks hostorike ,De Rada i bri t njohur opinionit botror, se populli shqiptar , ndonse i vogl dhe me pushtuesin osman n truall, pati guxim q t barabitej me nj koalicion t tr armiqsh, duke
    hedhur posht me gryk t pushks vendimet imperialiste grabitqare t Kongresit Berlinit .

    Jehona e ktyre ngjarjeve si brenda ashtu edhe n aren
    botrore qe shum e madhe Ato ngritn lart moralin popullit shqiptar dhe thelluan shum diferencimin politik t forcave n radht e lvizjes kombtare pr mbrojtjen e tokave shqiptare dhe pr bashkimin kombtar n nj shtet kombtar autonom.Feudalt turkoman po lkundeshin.

    Manifestimet antiosmane n Shqipri , veanarisht n krahinat e Shqipris s Veriut e t
    Verilindjes , shqetsuan pr s teprmi Stambollin. Ushtart shqiptar, q ishin mobilizuar me forc, po dezertonin n mas.

    Kudo npr Shqipri krkohej q n kushtet e reja kur Atdheut po i krcnohej coptimi,
    Perandoris Osmane t mos i pagueshin taksat dhe t mos i jepeshin ushtar,por gjithka t prdorej pr mbrojtjen e tokave shqiptare nga krcnimet e shovinitve fqinj. Krkohej q detyn e ruajtjes s rendit publik e t qetsis te merrte vet Lidhja dhe t krijoheshin edhe gjykatat shqiptare me npuns vends, t cilat t gjykonin sipas normave zakonore shqiptare.

    Gjendja luftarake e krijuar n Shqipri, e veanrisht n Rrafsh t Dugagjinit e n Kosov, alarmoi pr s teprmi qarqet shoviniste t shteteve fqinj si dhe fuqit imperialiste .Diplomacia e Fuqive t Mdha t
    Evrops ndoqi pr s afrmi e plot shqetsim zhvillimin e tyre.
    Prfaqsuesit konsullor austro-hungarez dhe rus , francez, anglez etj nga Prizreni,
    Shkodra etj u raportonin qeverive t veta se n Gjakov pushteti sht n dorn e shtresavem te "ulta" t popullit, ka i shtynte ata ta krahasonin
    gjendjen e krijuar n at trev me Komunn e Parisit.).

    Betejat e Gjakovs shnojn fillimiprleshjeve t
    armatosura me koalicionin e armiqve grabitqar.Kto beteja ngritn m lart ndrgjegjen politike kombtare t popullit ton, zgjeruan e thelluan lvizjen e fuqishme trevjeare t Lidhjes Shqiptare t Prizrenit n luftn thik me thik pr trsin toksore dhe pr bashkimin e popullit shqiptar n nj shtet autonom kombtar. Kto detyra themelore qysh n fillim u shrin n nj t vetme .

    Mbledhja e gjer e Lidhjes Shqiptare, q u themelua n
    Prizren, n fillim t nntorit 1878 miratoi memorandumin q i drguan Ports s Lart, ku n emr t popullit shqiptar krkohej njohja e kombsis shqiptare dhe edrejta e bashkimit t te gjithave viseve shqiptare n nj
    shtet te vetm autonom,t qeverisur nga vet shqiptart.
    Porta e Lart, e trembur nga shprthimi i kryengritjes s stuhishme, vrasjen e t deleguarit t saj,Mehmet Ali Pashs ,hprh e la n heshtje dhe pr t fitua koh, i mbajti kryengritsit me premtime mashtruese.
    Lidhja i kuptonte dredhit tradicionale t Ports s Lart, por ishte e mobilizuar pr mbrojtjen e viseve t krcnuara nga shovinistt fqinj. Ushtima e ktyre nagjarjave n epikn historike t periudhs s Lidhjes Shqiptare z nj kapitull t veant.
    Aty mbizotron ideja pr t mbrojtur me arm trojet shqiptare dhe pr t fituar autonomin Kto na i thot poeti anonim pa mdyshje:

    Na s'e lshojm Shqiprin,
    . . . . . . . . . . . . . . .
    . . . . . . .
    Na duem autonomin!)


    matrialin e pregaditi per botim
    Lulja e Gruds
    Grudjanja
    My silence doesn't mean I am gone!

  3. #3
    Rising Star and Legend Maska e Davius
    Antarsuar
    20-04-2003
    Vendndodhja
    Underground
    Mosha
    37
    Postime
    11,960
    Mbrojtja e Plavs dhe e Gucis (tetor 1879-janar 1880)

    Me revoltn e armatosur t Gjakovs dhe me aksionin diplomatik t pranvers s vitit 1879, Lidhja Shqiptare ia hoqi Ports s Lart de facto t drejtn q t fliste n emr t Shqipris. Ve ksaj, me qndresn e saj energjike, ajo bri q t zvarriteshin e t mos zbatoheshin menjher dy vendimet e rndsishme t Kongresit t Berlinit, q cenonin interesat kombtar t Shqipris, njri n favor t Malit t Zi (neni 28 i Traktatit) dhe tjetri n dobi t Greqis (Protokolli nr. 13 i Kongresit).
    Megjithat Lidhja e Prizrenit nuk e kishte plotsuar ende prfundimisht programin e saj. As gjasht Fuqit e Mdha nuk ishin t prirura ti anulonin vendimet q kishin marr n Kongresin e Berlinit, as dy shtetet fqinje ballkanike nuk kishin ndrmend t hiqnin dor nga viset q u kishin premtuar Fuqit e Mdha. Si rrjedhim, lufta pr mbrojtjen e trojeve shqiptare ende nuk kishte marr fund, prkundrazi, parashikohej q ajo t merrte trajta t prgjakshme.
    Pas vrasjes n Gjakov t mareshal Mehmet Ali pashs, Porta e Lart u dha t kuptojn Fuqive t Mdha se e kishte tepr t vshtir t prmbushte kundrejt Malit t Zi detyrimet territoriale q rridhnin nga Traktati i Berlinit. Por knjaz Nikolla nuk donte t dinte pr asnj justifikim. Nga frika se me kalimin e kohs mund t ndryshonin rrethanat ndrkombtare n dm t saj, Cetina krkonte vazhdimisht ndrhyrjen e Fuqive t Mdha pr ta detyruar Perandorin Osmane t dorzonte sa m par krahinat e Podgorics, t Shpuzs, t Zhabjakut, t Plavs, t Gucis e t Rugovs, t cilat Kongresi i Berlinit ia kishte dhn Malit t Zi. Ve ksaj, si kundrpesh ajo po e vononte dorzimin e Ulqinit, t Dinoshit dhe t Bregut t Buns, t cilat i mbante t pushtuara qysh nga koha e lufts, por q sipas Traktatit t Berlinit duhej ti ktheheshin Perandoris Osmane.
    Presionin m t fort ndaj Perandoris Osmane e ushtroi Rusia cariste, e cila vijoi ta kushtzonte trheqjen e ushtrive t saj pushtuese nga Traka me dorzimin e krahinave q i qen premtuar Malit t Zi. Fuqit e tjera t Mdha u bashkuan me presionin carist, pasi e shikonin me shqetsim qndrimin e mtejshm t ushtrive ruse n afrsi t Stambollit. Kshtu, n fund t vitit 1878, Porta e Lart vendosi ti zbatonte detyrimet territoriale kundrejt Malit t Zi.
    Vendimi i Stambollit ngriti prsri n kmb shqiptart. Pr t shqyrtuar gjendjen e re u mblodh menjher, n fillim t janarit 1879, Komiteti Kombtar i Lidhjes, i cili ripohoi qndrimin e vet t caktuar m par. Sipas ksaj vije, Lidhja e Prizrenit nuk do ta pengonte dorzimin e Podgorics, t Shpuzs e t Zhabjakut, pasi ato banoheshin nga popullsi t prziera sllavo-shqiptare, por do ta kundrshtonte me arm lshimin e Plavs dhe t Gucis, popullsia e t cilave ishte n masn drrmuese shqiptare. Vendimin e Komitetit Kombtar e miratuan t dy komitetet ndrkrahinore t vilajeteve t Shkodrs dhe t Kosovs, t cilat po n janar 1879 mblodhn kuvendet e tyre t jashtzakonshme, pothuajse n at koh q zhvilloi punimet e veta edhe Kuvendi Ndrkrahinor i Prevezs. Meqense Plava e Gucia bnin pjes n vilajetin e Kosovs, barrn e drejtimit dhe t organizimit t lufts pr mbrojtjen e tyre e mori prsipr Komiteti Ndrkrahinor i Prizrenit, i cili nga ana e vet formoi nj shtab ushtarak t posam, me Ali pash Gucin n krye.
    Ndrkaq u mblodh n fshatin Virpazar, n afrsi t liqenit t Shkodrs, komisioni turko-malazez, i cili m 2 shkurt 1879 nnshkroi marrveshjen dypalshe pr formalitetet e dorzimit brenda nj jave t krahinave t vilajetit t Shkodrs, q i takonin njra-tjetrs sipas Traktatit t Berlinit. Nga frika e kryengritjes s shqiptarve, Porta e Lart nuk pranoi ta prfshinte n marrveshje dorzimin e Plavs e t Gucis, duke e ln shtjen e tyre pr tu zgjidhur m von. Sipas marrveshjes, dorzimi i Podgorics, i Shpuzs dhe i Zhabjakut nga ana e autoriteteve turke u krye pa vshtirsi. Po ashtu u b edhe dorzimi i Ulqinit, i Dinoshit dhe i Bregut t Buns nga ana e autoriteteve malazeze.
    Por Mali i Zi nuk deshi ta linte punn t zgjatej m tej. Knjaz Nikolla iu drejtua menjher Fuqive t Mdha, duke krkuar prej tyre q ta detyronin Perandorin Osmane tia dorzonte dy krahinat shqiptare (Plavn dhe Gucin) Malit t Zi. Nga ana e vet Porta e Lart u krkoi Fuqive t Mdha t drgonin n Plav e n Guci nj Komision Ndrkombtar pr tu bindur pr vshtirsit q gjente te shqiptart e egrsuar nga padrejtsit e Kongresit t Berlinit. N vend t tij ato drguan Komisionin Ndrkombtar pr caktimin e vijs s kufirit, t prbr nga prfaqsues t gjasht Fuqive t Mdha dhe t dy shteteve t interesuara. Komisioni filloi nga puna n maj 1879 dhe pr disa muaj me radh u mor me caktimin e pikave t kufirit turko-malazez n vilajetin e Shkodrs. Por gjat vers, kur Komisioni Ndrkombtar donte t shkonte n Plav e n Guci, prfaqsuesit e Komitetit Ndrkrahinor t Prizrenit u paraqitn Fuqive t Mdha, m 22 gusht 1879, nj not me shkrim, me t ciln deklaronin se nuk do t njihnin asnj ndryshim t kufirit me Malin e Zi pa pjesmarrjen n Komisionin Ndrkombtar t krerve t Lidhjes Shqiptare dhe pa u miratuar vendimet e tij nga e gjith Shqipria. Pas ksaj note t rrept, Komisioni Ndrkombtar e ndrpreu punn e vet, pezulloi udhtimin e tij pr n Plav e n Guci.
    Me kt rast filluan prsri protestat e Malit t Zi dhe ndrhyrjet e Fuqive t Mdha pr ta detyruar Perandorin Osmane q ta zgjidhte sa m par shtjen e Plavs e t Gucis. Porta e Lart provoi ti bindte banort e dy krahinave kufitare q t hiqnin dor nga qndresa e mtejshme, duke u premtuar familjeve, q nuk dshironin t jetonin nn sundimin malazez, se do tu jepte tok n vendbanime t reja dhe se do ti lironte nga taksat pr dhjet vjet. Por shqiptart nuk u lkundn nga vendimi i tyre. Ather knjaz Nikolla filloi t krcnonte se do ta zgjidhte kt shtje me ann e lufts s armatosur dhe se n nj rast t till nuk do t aneksonte vetm Plavn e Gucin, por edhe vise t tjera shqiptare.
    N kto rrethana, marrdhniet shqiptaro-malazeze erdhn duke u keqsuar vazhdimisht. Gjat muajit tetor 1879 Mali i Zi filloi prqendrimin e ushtrive n kufi, duke e uar numrin e tyre n 5 600 veta. Ktyre masave Lidhja e Prizrenit iu prgjigj duke vn n gatishmri luftarake forcat e saj t armatosura.
    Sipas vendimit q Kshilli i Prgjithshm i Lidhjes kishte marr m 3 tetor 1879, Komisioni Ushtarak a Shtabi Ushtarak, nn kryesin e Ali pash Gucis, i krijuar nga Komiteti Ndrkrahinor i Lidhjes Shqiptare pr Kosovn, shpalli pr zonn e Plavs e t Gucis gjendjen e lufts. T gjith burrat plavian e gucian t aft pr arm u shpalln lufttar q do t qndronin n gatishmri n shtpit e tyre. Po n tetor 2 mij gjakovar t armatosur u nisn pr n Guci. N fund t tetorit mbrritn ktu edhe vullnetar nga Shkodra e Malsia.
    Porta e Lart, pr t mnjanuar konfliktin e armatosur, i propozoi Cetins q n vend t krahinave shqiptare t Plavs e t Gucis ti jepte disa vise sllave t Hercegovins. Por propozimin e Stambollit, t cilin e kundrshtoi Austro-Hungaria, nuk e pranoi as Mali i Zi.
    Pas disa ndeshjeve sporadike kufitare, q ndodhn gjat tetorit, knjaz Nikolla vendosi m n fund t kalonte n sulme t hapura. M 31 tetor dhe 1 nntor 1879 forcat malazeze, duke dashur t trheqin vmendjen e Fuqive t Mdha dhe, njherazi, t matnin pulsin e shqiptarve, kryen dy inkursione kundr vijs mbrojtse t forcave t Lidhjes, t parin n fshatin Pepaj dhe t dytin n fshatin Arzhanic. N kt t fundit vran n befasi 30 fshatar dhe dogjn mjaft shtpi, por pas disa or luftimesh u dbuan nga forcat e Lidhjes. N t vrtet kto qen sulme demonstrative, t cilat shqiptart i prballuan pa ndonj vshtirsi. Edhe pse dshtoi, sulmi malazez nxiti nj val t madhe mobilizimi n t katr ant e Shqipris. Me mijra vullnetar t tjer vrapuan n krahinat e Gjakovs, t Pejs, t Dibrs e t Shkodrs. Gatishmria e shqiptarve qe aq masive, sa Shtabi Ushtarak i Lidhjes s Prizrenit, i vendosur n Guci, u detyrua t pengonte nisjen e tyre drejt frontit, pasi nuk ua ndiente nevojn dhe nuk kishte mundsi pr ti sistemuar.
    N fillim t muajit dhjetor forcat kryesore malazeze qen rreshtuar gjat vijs kufitare, n fshatrat Murin, Pepaj, Arzhanic e Velik, kurse forcat shqiptare prball tyre n fshatrat Guci, Kolenivic, Martinaj, Plav e Nokshiq. Midis forcave malazeze dhe shqiptare n sektorin verilindor kalonte lumi Lim vetm me nj ur prej druri. Zona malazeze ishte kryesisht malore, ndrsa n at shqiptare dominonte pllaja e Plavs.
    M 4 dhjetor 1879, pjesa m e mir e ushtris malazeze prej 4 mij ushtarsh, nn komandn e Mark Milanit, ndrmori nj sulm t furishm n sektorin e Nokshiqit, n drejtim t Plavs e t Gucis. Shtabi ushtarak i Lidhjes, i prbr nga Ali pash Gucia (kryetar), Jakup Ferri, Sulejman Vokshi, Haxhi Zeka, Filip eka, Jusuf Sokoli e t tjer, midis t cilve kishte edhe disa oficer t karriers, u prgjigj duke hedhur n sulm rreth 2 mij lufttar. Luftimet m t ashpra u bn n luginn e Nokshiqit, ku u angazhuan forca t shumta malazeze. Lufttart u prleshn aq ashpr me njri-tjetrin, sa q t dy palt lan mnjan hutat dhe nxorn jatagant, duke u prleshur trup me trup. Prleshja vazhdoi disa or me radh. Forcat vullnetare t Lidhjes ndaln sulmin e ushtris malazeze dhe i shkaktuan asaj disfat n Nokshiq, duke e detyruar t trhiqej brenda kufijve t Malit t Zi. Edhe pse t dhnat pr humbjet e t dy palve jan kontradiktore, mund t nxirret si prfundim se nga malazezt pati 300 t vrar e t mbytur n lum gjat trheqjes, ndrsa nga shqiptart 300-400 veta. N kto luftime u vra edhe nj nga komandantt e shquar t ushtris s Lidhjes, Jakup Ferri.
    Vendosmria e shqiptarve pr t qndruar deri n fund dhe kmbngulja e Cetins pr t vazhduar m tej luftn alarmuan si Fuqit e Mdha, ashtu edhe Perandorin Osmane. Nga frika e ndrlikimeve t reja, Porta e Lart vendosi ta zgjidhte me do kusht dorzimin e dy krahinave kufitare. Pr kt qllim ajo nisi menjher pr n Kosov mareshal Ahmet Muhtar pashn, i cili at koh ishte komandanti i Armats osmane t Rumelis me qendr n Manastir. Mareshali, i shoqruar nga 11 batalione (rreth 6 000 ushtar), sapo arriti n Prizren thirri n takim antart e Komitetit Kombtar t Lidhjes pr ti bindur q ti nnshtroheshin vendimit t sulltanit. Por ata nuk pranuan. M 14 dhjetor 1879 lshoi nj shpallje, me t ciln u krkonte shqiptarve q t merrnin n konsiderat gjendjen kritike t Ports s Lart dhe t mos pengonin dorzimin e dy krahinave kufitare, pasi me qndresn e tyre po shkaktonin shkatrrimin e Perandoris Osmane, por as lutjet, as krcnimet nuk dhan rezultat. M 15 dhjetor 1879 u mblodh n Guci Kuvendi i prfaqsuesve t Komitetit Ndrkrahinor t Kosovs, i cili vendosi q ta kundrshtonte me arm deri n fund dorzimin e kalas s Gucis. Ne, banort e Plavs e t Gucis, - thuhej n memorandumin e miratuar nga Kuvendi, - nuk i njohim traktatet e shteteve evropiane q u japin malazezve tokat e trashguara nga prindrit tan. Ne do ta kundrshtojm me arm dorzimin e tokave tona.
    Sipas porosis q kishte dhn Porta e Lart, Ahmet Muhtar pasha mori masa ushtarake pr t penguar vajtjen e vullnetarve shqiptar n Plav e n Guci. Pr kt qllim ai solli nga Mitrovica edhe 7 batalione t tjera, t cilat i vendosi npr shtigjet e rrugve. Pas ksaj u nis pr n Gjakov, ku gjeti nj gjendje m t acaruar se n Prizren. Gjakovart e paralajmruan se, po ta vazhdonte m tej rrugn drejt kufirit, do t psonte fatin e Mehmet Ali pash Maxharit. Kur pa se edhe Peja e kishte bllokuar rrugn pr n Plav e n Guci, mareshali osman e ndrpreu misionin e vet, hoqi dor nga vajtja n Guci dhe u kthye n Prizren.
    Dshtimi i misionit t Ahmet Muhtar pashs e bindi prfundimisht knjaz Nikolln t mos shpresonte m as te ndrhyrjet e Fuqive t Mdha. Si rrjedhim, ai vendosi t ndrmerrte kundr forcave t Lidhjes Shqiptare nj msymje t prgjithshme, e cila u zhvillua javn e par t muajit janar 1880. N kt msymje u hodh pothuajse e gjith ushtria malazeze, 25 batalione me rreth 9 mij veta, q u rreshtuan prball Plavs e Gucis.
    Sapo u njoftua pr prgatitjet ushtarake t Cetins, Shtabi Ushtarak Shqiptar i prforcoi masat mbrojtse. Me thirrjen e Lidhjes Shqiptare u mobilizuan mijra vullnetar nga e gjitha Shqipria, nga Plava, Gucia, Peja, Prizreni, Gjakova, Shkodra, Dibra dhe nga krahinat m t largta t Shqipris s Jugut. Por shtabi ushtarak i kryesuar nga Ali pash Gucia, q mori vet n dor drejtimin e operacioneve luftarake, prqendroi n zonn kufitare me Plavn e Gucin 4 mij lufttar vendas dhe 3 mij vullnetar t tjer, gjithsej 7 mij veta.
    Komanda malazeze kishte rreshtuar n vijn e par t frontit forcat vullnetare t komanduara nga Mark Milani, t cilt do t fillonin sulmin sipas taktiks s tyre tradicionale q kishte pasur kurdoher sukses prball ushtrive osmane. Forcat malazeze ishin prqendruar n nj sektor t ngusht (Velik-Pepaj), me qllim q ti shpartallonin shqiptart q me sulmin e par, n drejtim t Plavs. Por Shtabi Ushtarak Shqiptar ua mori malazezve n mnyr t papritur iniciativn. M 6 dhe 7 janar 1880 njsi t vogla shqiptarsh, me qllim q t trhiqnin vmendjen e komands ushtarake malazeze, ndrmorn dy sulme n verilindje t Malit t Zi, nga ana e sanxhakut t Novi Pazarit. Komanda ushtarake malazeze, duke kujtuar se shqiptart do t vazhdonin t sulmonin nga verilindja, pr tu dal forcave t tyre prapa shpine e trhoqi ushtrin nga zona jugore dhe e nisi drejt veriut. Duke prfituar nga kjo rrethan, forcat shqiptare, t rreshtuara n sektorin e Plavs, shprthyen m 8 janar nj sulm t furishm kundr pozitave t armikut q ndodhej n Velik, n Pepaj e n Arzhanic.
    Sulmin e nisn lufttart e Nokshiqit t komanduara nga Kurt Asllani dhe Nure Kurti. Msymja ishte e furishme dhe pas luftimesh t ashpra e trup m trup forcat malazeze, t prbra nga 4 mij lufttar, u detyruan t trhiqeshin. Ushtrit e Lidhjes, pasi thyen edhe njsit malazeze t komanduara nga Mark Milani, hyn n tokn malazeze, shtin n dor Arzhanicn, Velikn e Pepajn dhe u drejtuan pr n Murin. Luftimet m t prgjakshme u bn n Velik e n Pepaj, prandaj prpjekja e 8 janarit mori emrin e tyre. Ushtria malazeze u trhoq n Sutjesk. Por Shtabi Shqiptar nuk kishte ndrmend t vazhdonte prparimin n thellsi t toks s Malit t Zi. M 9 janar ai urdhroi forcat shqiptare, q nuk hasn ndonj kundrshtim nga ushtrit malazeze, t trhiqeshin n kufirin e vjetr.
    Gjat betejs s Pepajt e t Veliks, t dyja palt patn dme n njerz, por, sipas t dhnave t ndryshme, ato t Malit t Zi qen m t shumta. Shqiptart lan n kto luftime edhe dy kapedant trima, Kurt Asllanin e Nure Kurtin.
    Vrulli patriotik q prshkoi luftn n Velik e n Pepaj dhe fitorja q shqiptart korrn kundr ushtrive malazeze m 8 janar 1880, la prshtypje t thell n opinionin ndrkombtar. Disa dit m von, kryekonsulli austro-hungarez n Shkodr, Shmuker, i cili e ndoqi s afrmi zhvillimin e betejs, i raportonte qeveris s vet: Vet malazezt pohojn se n luftn e Veliks e t Pepajt shqiptart luftuan burrrisht dhe fituan mbi ta. Dhe me t vrtet, fuqia e Lidhjes (s Prizrenit - shn. i aut.) e theu at ushtri malazeze q ka qen kurdoher e zonja tu bj ball forcave turke. Shqiptart luftuan t shtyr nga ideja kombtare. Pas ksaj, opinioni publik evropian filloi t interesohej pr historin e popullit shqiptar dhe pr t drejtat e tij kombtare. Ve ksaj, disa publicist kritikuan Kongresin e Berlinit q nuk i kishte prfillur t drejtat e nj kombi aq trim dhe aq liridashs, si ishte populli shqiptar.
    Me fitoren q korrn n Nokshiq, n Pepaj e n Velik shqiptart i dhan t kuptonte diplomacis evropiane se Perandoria Osmane, sado q po e mbante Shqiprin prej pes shekujsh nn zgjedh, nuk ishte zonj e trojeve t saj dhe se zotr t ktyre trojeve ishin banort shqiptar.
    Disfata q psoi n front e bindi qeverin malazeze se ajo vet nuk ishte n gjendje ta thyente qndresn e Lidhjes Shqiptare me ann e lufts s armatosur. Pr kt arsye knjaz Nikolla shpalli menjher se i kishte pezulluar veprimet luftarake n kufi dhe se zbatimin e Traktatit t Berlinit n kt pik po ua linte prsri n dor Fuqive t Mdha. Madje ai krkoi nga konsulli britanik n Shkodr q t ndrhynte pran autoriteteve qeveritare t vilajetit, me qllim q edhe shqiptart ti pezullonin veprimet e mtejshme luftarake.
    My silence doesn't mean I am gone!

  4. #4
    Rising Star and Legend Maska e Davius
    Antarsuar
    20-04-2003
    Vendndodhja
    Underground
    Mosha
    37
    Postime
    11,960
    Pak fjal mbi krahinn

    N veriun e Shqipris, n kufi me Malin e Zi , ndodhet krahina e Plavs e Gucis. ajo sht e prbr prej nj lugine t shtrir ndrmjet maleve t lart, t cilt e qrkojn si kuror, me nj bukuri q mund ta prshkrujn vetm poett. Kreshtat dhe gjith peizazhi paraqesin nj nga mrekullit e rralla q ka sajuar natyra. Por Krahins nuk i mungojn edhe pasurit e shumllojshme, q mundsojn nj jet ekonomike t begat. Ajo ka toka mjaft pjellore, t prshtashme pr kultivimin e misrit, t lashtav, patates dhe t disa lloj zerzavateve. gjithashtu rriten mir pemt frutore.
    Kurse pr kullotat e bjeshkve, livadhet, pyjet e zabelet, Plavs dhe Gucis do t' ia kishin zili shum krahina t Ballkanit.
    Per pasurit e shumta, si edhe pr poziten e favorshme gjeografike, krahina e Plavs e Gucis prej shekujsh ka qen br objekti i lakmis serbo - malazeze. Prpjekjet e tyre pr t' ia shkputur kt krahin Shqipris nuk jan t panjohura nga bota. M t njohura ndoshta do t duhej t ishin sakrificat e Shqiptarve, pr mbrojtjen e ksaj "erdhje t Shqiponjave n kufi ". N kt kuader, n radh t par, do t duheshin evidentuar sakrificat e banorve t Krahins, t cilt me gjakun e tyre kan shkruar nj histori t lavdishme.
    Me fjal t tjera, sht nj e vrtet e padiskutueshme se krahina e Plavs dhe Gucis pr Shqiptart n shekuj ka qen "nj altar i atdheut t prbashkt n kuadrin e Shqipris Etnike". popullsia e ksaj krahine me t drejt sht mburrur se q ktej zuri fill " epopeja kombetare e rilindjes", sepse q ktu filloi prpjekja e t parv tan pr "Lirin dhe pavarsin e Shqipris ". Kjo krahin njkosisht ishte "Kshtjalla e par" pr mbrojtjen e Rrafshit t Dukagjinit, njrs ndr trevat kombtare m t rndsishme e m t begata.
    Edhe pse Plav - Gucia sht ndr krahinat me kontribut t muar n Lvizjen Kombtare Shqiptare, qarqet shoviniste serbo- malazeze kan shfaqur dhe vazhdojn t shfaqin pretendimet absurde, sikur kjo trev qenka "toka e tyre autoktone" dhe se popullsia e saj, " me origjin serbe", e humbi fen e krishtr vetem pas pushtimit osman, kur me dhun u detyrua t kalonte n fen islame. Kto pretendime nuk mbshteten nga faktet, po kjo pak rndsi ka patur pr ideatort e "serbis s Madhe". Pr ta e rndsishme ka qen gjetja e mjeteve pr realizimin e hegjemonis n territore sa m t gjera , n kurriz t popujve fqinj me serbt e veanarisht t popujve jo sllav. N kt kuadr jan prpunuar edhe metodat shkombtarizuese, q nuk kan prjashtuar deri zhdukjen fizike ose shfarosjen e popullit Shqiptar.
    Do t ishte e teprt t radhiteshin veprat e vshguesve dhe t historianve nga bota, t cilt japin t dhna mbi kufijt Etnik t Shqipris, t kundrta me konsideratat e serbo - malazezeze. Prsa u prket t dhnave mbi origjinen e popullsis s krahins s Plavs dhe Gucis ( 24000 frym ), do t mjaftonte t riprodhohej nj fragment nga vepra " cartes Comerciale " e italianit Bianconi, botuar n vitin 1888. " Nga ana e Malit t Zi ( brenda kufijve t Shqipris ), theksonte ai, ndr t tjera, shqiptart jan shumic drrmuese n krahinen e Plavs - Gucis dhe t Berans ". Gjithashtu mund t prmenden edhe regjistrimet zyrtare t popullsis t kryera nga administrata osmane. N regjistrimin e vitit 1908 krahina e Plavs dhe Gucis figuron e banuar 90 % pr qind prej shqiptarve dhe vetm 10 % pr qind prej elemnti malazez, i cili ndodhej kryesisht n gjendjen e rajas ose t bujkut q punonte n tokat e shqiptarve (*).
    S fundi, krahina e Plav - Gucis n asnj pikpamje nuk ka qen e nuk sht e shkputun prej Rrapshit t Dukagjinit, megjithse ai shtrihet n fush, kurse ajo n malsi. N origjin banort e saj dhe ata t rrafshit e konsiderojn veten t nj vllazrie, prandej kta t fundit i quajn t part t "nj vllaznijet mbas bjeshkvet ". Lexuesit e respektuar, si t ken lexuar vepren deri n fund e t jen njohur me ngjarjet q prbjn historin e krahins s Plav - Gucis, besoj t M japin t drejt q at e kam cilsuar krahin " Kreshnike ", kurse popullin e saj e kam titullua "hero ". Gjithka q lidhet me prpjekjet dhe sakrificat e banorve t ksaj krahine i ka pasur rrnjt te idet e tyre atdhetare dhe te " etja pr lirin dhe pavarsin e vendit", prandaj emrtimet e mia besoj t vlrsohen t drejta. Pikrisht mbi ide t tilla Krahina u kthye n " kshtjell " dhe prballoi e prapsi furtunat e vazhdueshme q pr shum koh u perplasn mbi t me nj egrsi t veant.
    Ndrgjegjja pr origjinn e prbashkt, pr atdheun e prbashkt, marrdhniet e gjithanshme pozitive t ndrsjella dhe pozita gjeografike n pereferi t trevave shqiptare prcaktuan q:
    1.---Banort trime t Plav - Gucis t ishin " pararoja " q i vinte e para gjoksin sulmit malazez.
    2.---Ai popull n kufi, me pushk n dor e me shpiert t pastrt, e deshi aq fort vatrn e tij, e nprmjet saj gjith Shqiprin, atdheun e prbashkt, megjithse nuk gzoi.
    3.--- Ai popull i pajisur me burrri dhe virtyte t njjta mbarshqiptare t trashguara, nuk e tradhtoi kurr vendin e tij.
    4. ---Ai popull homogjen me gjak fisnik shqiptar ka mundur t ruaj gjith venomet dhe karakterin shqiptar. Pra, do t ishte nj krim pr kdo, shqiptar ose i huaj, mik ose armik, q do t' ia mohonte cilsit arbrore.
    5. --- Nj nga cilsit e rralla tradicionale t popullit trim t krahins s Plav - Gucis ishte se prbrenda fiseve, si edhe me fiset shqiptare jasht krahins, nuk ka pasur grindje, hasmrira ose gjaqe, por gjithnj harmoni, paqe dhe qetsi. N kt drejtim ai prbnte nj shembull pr banort e krahinave t tjera t Shqipris, gj q i ka trbuar armiqt e kombit. Sigurisht kishte edhe kontradikta, q lindnin si rezultat i diferencave sociale, por n kushtet e regjimit osman t pushtimit dhe veanarisht t ekzisyencs s rrezikut malazez ato ishin t paprfillshme.
    Prqendrimi i vmendjes s shqiptarve n konfrontimin me malazezt i konvenonte edhe regjimit osman, i cili te mosmarrvshjet midis fqinjve shikonte mundsin e ekzistencs n Ballkan si pushtues, megjithse, objektivisht, kontradiktat shqiptaro - malazeze kan patur rrnj t vjetra. Shqiptart e krahins s Plav e Gucis, edhe pse t pakt n numr, n krahasim me fqinjt e tyre malazez, (*) kan qen gjithnj t gatshm pr rezistenc, madje rreth 85% per qind e tyre llogaritet se vdisnin jo n mnyr t natyrshme. Prgjithsisht ata mbetshin t vrar n prpjekje me malazezt. Vdekja n rrethana t tilla vlersohej nga t gjith dhe ishte burim krenarie pr farefisin e t vrarit.
    Kushdo q ka vizituar krahinn e Plavs dhe Gucis, duke filluar nga vet qendrat, do t ket par me sy n fusha e brigje me qindra e mijra varre dshmorsh t vrar nga serbo - malazezet, t cilt n pjesn m t madhe kan rn duke luftuar me arm n dor pr t mbrojtur vatrn e vet. Shembull tipik sht edhe emri "Prnjavori", q mban nj nga lagjet e shehrit ( qytetit ) t Plavs, ka dshmon pr ekzistencn aty t varreve t shumt t dshmorve.
    Varre t tilla gjinden edhe n fushat e qujtura Racina dhe Meteris, po n Plav, Grar e Previj, mal e fush t Gucis etj., t cilat u perkasin kohve t ndryshme, prfshi edhe vitet e shekullit ton. (*) Jan pra t panumrta vendet ku bijt e popullit liridashs t Krahins kan dhn jetn. Humbjet ishin veanrisht t rnda gjat Lufts Ballkanike, m 1912, n masakrn e "mushkets" t vitit 1913 dhe n kasaphann e vitit 1919, pa prmendur humbjet n betejat ngadhnjimtare 1941 - it, kur sulmet e etnikve malazez, t organizuara me ndihmen e fashistve Italian, u zmbrapsn me turp. Nse do t shtyheshim n shekujt e kaluar do t duheshin prmendur luftrat e Moravs me 1791 - 1792 dhe t Nokshiqit, m 1879 - 1880, n t cilat sht luftuar krah pr krah me bijt e rrafshit t Dukagjinit.
    Por katastrofa m e rnd, q krahasohet me at t vitit 1919, kur Krahina u ndodh ndrmjet dy zjarresh, t serbve nga njara an dhe t malazezve nga ana tjeter, erdhi n fund t lufts s Dyt Botrore. N vend q t lirohej nga okupatori fashist, kjo krahin, m 1944, psoi mjerime dhe humbje t mdha nga forcat komunisto - etnike. Gjat ktij ripushtimi sllav u vran shum njerz t pafajshm, kurse vendi u shkatrrua tmerrsisht.
    Pas vitit 1944 regjimi i Titos e katandisi krahinn e Plavs dhe Gucis n " germadh ". Terrori dhe metodat e ndryshme t dhuns pr kombzimin e popullsis n shkall t par vazhduan pa ndrprerje. Qarqet drejtuese t Beogradit fillimisht mbylln 4 ose 5 shkollat fillore shqipe, t cilat patn funkcionuar gjat viteve 1941 - 1944 , n periudhn e okupacionit fashist, madje edhe n nj periudh m t hershme, n vitet 1916 - 1918, gjat okupacionit austro - hungarez. Pasoi m tej nj politik shoviniste permanente, q kish pr qllim t ndryshonte shqiptart t braktisin vatrat e veta. do vzhgues i pa anshm, q do t kish rastin t njihte nga afr vendin, do t konstatonte se ajo politik vazhdon edhe sot.
    My silence doesn't mean I am gone!

  5. #5
    i/e regjistruar Maska e DardanG
    Antarsuar
    18-02-2006
    Postime
    441
    Vazhdo Davius! T lumt!

  6. #6
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    27-06-2006
    Postime
    12
    te gjitha keto informata flm shuuuume .une jam nga gucia (nuk jetoj tash-ve e vizitoj vendlindjen shpesh).i lexova gati te gjitha ,ke bere pune te mire qe ke shkruar edhe per plaven e gucine sepse sa here permenden trojet shqiptare ne Mal te ZI ,PLAVA dhe GUCIA harrohen shum shpesh

  7. #7
    Peace and love
    Antarsuar
    16-06-2006
    Vendndodhja
    usa
    Postime
    1,895
    Lexoni kryevepren e Fishtes, "Lahuten e Malcis".Aty do te gjeni ne vargje te gjitha betejat heroike te shqiptareve ne mbrojtje te memedheut Shqiperi.

  8. #8
    i/e regjistruar Maska e Renea
    Antarsuar
    12-08-2007
    Vendndodhja
    andej-kndej
    Postime
    3,131
    Komuna e Plaves sipas statistikes se vitit 2003 ka 13805 banor , prej ketyre vetem 2719 (20%) jan shqiptar , 2613 serb , 765 malazez , 6809 boshnjak (50%) dhe 788 musliman .
    Kryeqendra e komunes , qytetza e Plaves ka 3615 banor , vetem 327 jan shqiptar , shumica 2631 jan boshnjak.
    Poashtu esht Gucija ka 1704 banor , vetem 173 jan shqiptar .

    Pra i kemi humb kto 2 vendbanime, sikur qe kemi humb shum te tjera ne shum pjes te Balkanit fatkeqsisht .
    Un dot isha i lumtur sikur Malesin ta mbajm , pra Tuzin dhe fshatrat per rreth , sipas statistikave mbi 100 fshatra ne Mal te ZI jan me shumic shqiptare , mirpo ka nje gje qe ne dallim prej fshatrave shqiptare ne Kosov , Fyrom dhe Kosov Lindore te cilat jan fshatra te mdhej , kto fshatra ne Mal te Zi ishin shum te vegjli me rrezik per tu shuajtur, kishte fshatra me nga 40, 50 , 100, 200 banor , nje ishte me vetem 8 banor, fshati Kaliman i komunes se Ulqinit , fshati Ambula me 31 banor , fshati Salc me 4 banor , Fraskanjel me 76 . Kto fshatra jan te denuar ne zhdukje. Faktikisht 99% e fshatrave shqiptare ishin nen 1000 banor , 80% nen 500 ... Rrini ne vendlindje mbroni token tuaj , mos tja leshojm sllaveve.

  9. #9
    i/e larguar Maska e bklyn_kid
    Antarsuar
    28-01-2008
    Vendndodhja
    Brooklyn
    Postime
    202
    Citim Postuar m par nga Renea Lexo Postimin
    Komuna e Plaves sipas statistikes se vitit 2003 ka 13805 banor , prej ketyre vetem 2719 (20%) jan shqiptar , 2613 serb , 765 malazez , 6809 boshnjak (50%)
    Shum e vertet osht , edhe Rrozhaja osht e ktill, domethon se shqiptar t'Boshnjakizum, po shumica e din prejardhjen e tyne.
    Vetem shko ke Sanzak forum edhe shihi kur flasin nder veti ne tema qe kan te bejn me shqiptarizmin, isht shum i vaket. Pleqt e kture zonave vajzat duan ti martojn me shqiptar, jo ma kot, shum ja martu ne Pej e nzonat perreth me shqiptar.

    Vetem shihi kit vidjo sa qesharake duket, duket artificiale n'kulm!
    Tung!





    Ka diqka se shum prej tyre jan te dhanun pas fejes se tyre e jo pas kombsis, si shqiptaret ata 20% si boshnjaket, se ben dot dallimin. Shum prej atyre boshnjakve nga statistikat e tua quhen shqiptar ( locally known as albanian ) te gjuhes Sllave.
    Ndryshuar pr her t fundit nga bklyn_kid : 05-10-2008 m 23:51

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •