Close
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 2
  1. #1
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    18,827

    Mjerimi I Numratorit Telefonik*

    MJERIMI I NUMRATORIT TELEFONIK*


    Nga Prof.Dr. Emil Lafe

    Numratori telefonik q u vu n qarkullim para nj viti, i prgatitur nga Publikom sh.p.k. Albania dhe i shtypur n Bolonj, nga paraqitja grafike dhe ndrtimi i tij, ishte nj shenj e tjetr e ngritjes cilsore t shrbimit telefonik te ne. Si gjuhtar q jam, mu b qejfi kur pash titullin e tij Numratori zyrtar i pajtimtarve t Albtelecom. Ka mse gjysm shekulli, q gjuhtart po prpiqen t futin n prdorim t gjer zyrtar fjalt shqipe, pajtimtar, pajtim, pajtohem, t cilave u kan dal shemra fjalt e huaja abonent, abonim, abonohem. Dhe ja, fjala e vjetr shqipe pajtimtar ka zn vend n titullin e ktij libri aq t dobishm pr veprimtarin zyrtare, pr biznesin dhe pr marrdhniet vetjake t gjithkujt. Duke prdorur kt numrator, shumkush mund t ket gjetur ndonj t met. Kshtu m ka ndodhur edhe mua. Por sipas fjals s urt Gjja e falur nuk shahet (se numratorin e kemi marr falas), nuk ua zura pr t madhe (si thon kosovart) prgatitsve t tij. N pun t tilla t vllimshme rrshqet edhe ndonj pasaktsi. Por nj mbrmje ky numrator ma pruri shpirtin n maj t hunds...
    ***
    Me rastin e nj veprimtarie shkencore kishte ardhur n Tiran dhe qe vendosur n hotel Tirana International (ose te 15-katshi, si quhet popullore) nj koleg i huaj. U morm vesh q ti telefonoja n mbrmje von pr nj problem dhe m dha numrin e dhoms. Numrin e hotel Tirans, mendova me vete, e ka numratori, ska problem! Aty nga ora 22, kur kolegu duhej t ishte kthyer n dhom, hapa numratorin pr t gjetur numrin e hotelit m t lart e m t madh t kryeqytetit. Pr udin time te lista e hoteleve n faqen 31 emri Hotel Tirana International mungonte. Nuk desha tu besoja syve dhe e kontrollova dy-tri her, po nuk gjeta gj. M zuri syri emrin Hotel MINIRI, shkruar me shkronja m t mdha se t tjert, dhe mendova se meq jan ball pr ball mund ta dinin numrin e hotel Tirans, por pr fat t keq nuk e dinin. As hotelet e tjera, q i pyeta me shum lutje, nuk e dinin. Mendova se duhet ta dinin ata t Hotel Rognerit, por u habita kur as kt nuk e kishin vn te lista e hoteleve. E gjeta m n fund te shkronja R: Rogner Europapark, po as ata nuk e dinin. Edhe Informacioni i Telekomit (14-a) mu prgjigj se nuk e kishte libri! Mbeta keq, se ora po kalonte dhe kolegu mund t binte t flinte. ava e ndava npr shok e t njohur dhe m n fund njri mundi t m ndihmonte! A doni ta dini se ku gjendet numri i hotel Tirans n numrator? Hapni faqen 29 dhe te emri D.V. ALBA SH.P.K. do t shihni t shkruar me shkronja t imta edhe emrin Hotel Tirana International! (Kjo D.V.ALBA, thon se qenksh emri i shoqris Di Vincenzo, ortake n kt hotel. Mjer ai q nuk e di! M qaf past veten, se Publikomi sht n rregull, libri numrin e ka, po duhet t dish ta gjesh!).
    ***
    Ky psim m bri ti hedh nj vshtrim pak m t vmendshm Numratorit telefonik dhe vura re nj mjerim profesional n prgatitjen e tij. Si thuhet shprehimisht n faqen 279, N kt numrator PUBLIKOM sh.p.k. ka publikuar me rigorozitet emrat e abonentve dhe numrat telefonik t furnizuar nga ALBTELECOM sh.a.. Merret vesh se Publikomi i ka rn shkurt. T dhnat e regjistruara n kompjuterat e Telekomit n koh t ndryshme e nga turli lloj duarsh jan drguar derr n thes n shtypshkronjn e Bolonjs! Prandaj edhe pr t gjetur numrin e telefonit t hotelit m t lart t Tirans, duhet t marrsh thjerrn e t krkosh faqe pr faqe! Edhe reklamat e firmave prodhuese, tregtare etj. jan ngjitur npr faqet e numratorit me ato gabime gjuhsore q i kan drguar t zott, n mos u qofshin shtuar t tjera. Nj numrator telefonik, q tu shrbej sa m mir prdoruesve dhe t pasqyroj kohn kur botohet, ka nevoj pr nj prpunim dhe redaktim thelbsor n prmbajtje e n form. Pr t orientuar prdoruesin, duhen paraqitur disa kritere e udhzime prdorimi. Si duhet vepruar p.sh. pr t gjetur nj numr telefoni n Fush-Ars? Emri i ktij qyteti nuk figuron n listn e qyteteve t numratorit; te flett e qytetit Puk nuk ka asnj t dhn pr Fush-Arrsin. Po kshtu pr Milotin, Mamurrasin, Libohovn, Himarn, Klcyrn, Maliqin, Vorn. Edhe atje ka institucione e persona q kan numr telefoni. Por identiteti i ktyre qyteteve sht shprfillur, meq ato nuk kan prefiks t vetin. Po kshtu edhe krejt rrethi i Mirdits. Te lista e qyteteve nuk gjendet asnj nga qytetet e ktij rrethi: Rrsheni, Rubiku, Kurbneshi! Megjithse atje ka institucione, organizata, biznese dhe pajtimtar familjar me telefona! Dhe Mirdita nuk sht m pak e rndsishme se Hasi, q ka nja dy faqe n Numrator!
    ***
    Ndrtimi i numratorit telefonik sht kuptuar, pr fat t keq, si renditje alfabetike e thjesht, pa asnj prpunim paraprak, e numrave t pajtimtarve. Pr qytetin e Tirans pajtimtart jo-familjar jan renditur n kto ndarje: 1) Institucionet shtetrore dhe entet publike; 2) Shoqata dhe parti; 3) Aktiviteti prodhues dhe tregtar. Faqja e Institucioneve shtetrore fillon me ALBTELECOM SH.A., thua se ky sht institucioni m i lart e m i rndsishm i vendit! M tej vijn ambasadat dhe Trupi Diplomatik, q fillojn me Addetto militare (me sa duket sht numri i atasheut ushtarak italian; merre me mend sikur edhe atashet e tjer ushtarak t shkruheshin n gjuhn e vet!). M tej emrtimet e ambasadave sipas shteteve jo vetm nuk vijn alfabetikisht, po nuk merret vesh se ndryshim ka p.sh., ndrmjet emrtimeve Ambasada Italiane dhe Trupi Diplomatik, Ambasada Italiane (kjo prsritet pr disa ambasada). M tej, emri Ambasada e Republiks Islamike t Iranit sht shndrruar n Ambasada Islamike e Iranit (!). M tej vjen emrtimi Prfaqsia e Kosovs me dy numra dhe pak m posht Zyra e Republiks s Kosovs po me dy numra t tjer (!?). Pasi mbarojn numrat e Albtelekomit e t Ambasadave fillon shkronja A me emrtimet e saj. D.m.th., Albtelekomi dhe ambasadat gzojn status t posam n kt numrator, nuk jan n radh alfabetikisht me institucionet e tjera.
    ***
    Kush krkon numrin e ndonj ministrie, do t shoh se te nntitulli ministrit renditet vetm Ministria e Pushtetit Lokal! M tej vjen Kshilli i Lart i Drejtsis, Kshilli i Ministrave (duhej t ishin te shkronja K), dhe m tej vijojn ministrit e tjera me t gjith numrat e tyre, pa asnj shnim se t cils drejtori jan! N numratort e mparshm, kur struktura e ministrive quhej sekret shtetror (dhe nuk duhej ta merrte vesh armiku), jepej t paktn numri i centralit ose i npunsit t rojs dhe nevojtari mbaronte pun me ndihmn e tyre. Tani, nse ke pun, p.sh. me drejtorin e arsimit t lart, nuk di se cilin t zgjedhsh nga 46 numrat e Ministris s Arsimit! Mund t t dal ndoshta drejtprdrejt ministri! Po ka edhe m keq: te numrat e Ministris s Punve Publike ka hyr n mes Ministria e Ekonomis Publike dhe Privatizimit! N ndarjen e Institucioneve shtetrore jan renditur edhe tre Universitetet e Tirans me gjith numrat e tyre toptan, dhe ec e gjej at zyr q t duhet! Kush krkon t gjej numrin e ndonj fakulteti, e ka kot. Kan pasur nderin t renditen me emrin e tyre Fakulteti i Inxhinieris Elektrike, i Inxhinieris s Ndrtimit, i Gjeologjis dhe i Minierave, i Inxhinieris Mekanike dhe i Drejtsis. Fakultetin Histori-Filologji e kan klasifikuar te ndarja Shoqata dhe parti (!), ndrsa erdhja nr. 45 (e vetmja me numr telefoni n Tiran) sht renditur te Institucionet shtetrore. Te ndarja Shoqata dhe parti t bie n sy se Partia Socialiste jo vetm sht renditur gabim alfabetikisht, por paska mbetur vetm me nj numr telefoni! Nga moria e farmacive q ka sot Tirana, vetm pes farmaci jan renditur si t tilla te shkronja F! Te telefonat e gazetave bie n sy menjher se mungojn gazeta Shekulli (kush e di pse?). N vend t emrtimit zyrtar t institucionit a shoqats, disa her gjen emrtime t tilla si: Tanket (La), ose Feja Islamike (Prmet)!
    ***
    Numratori telefonik sht nj libr q shpreh seriozitetin dhe kulturn jo vetm t institucionit q e nxjerr, po edhe t shtetit n trsi. Duhet br kujdes q nj botim i ri i tij t pasqyroj emrtimet e sotme t institucioneve t shtetit, t shoqatave etj., dhe jo ato t kohs kur sht lidhur kontrata me Telekomin; kshtu Kuvendi Popullor, Shrbimi Informativ Kombtar etj. sot nuk quhen m kshtu. Pra prgatitja e nj numratori telefonik nuk qenka aspak nj pun thjesht mekanike, q e bn kompjuteri! Le t shpresojm se Publikom Sh.P.K. Albania, q ka shpallur se po prgatit nj botim t ri t numratorit, do ta ket gjetur vet se ku i pikon atia ktij numratori. N t vrtet atia sht vrima-vrima dhe duhet br nga e para, sado q t kushtoj dhe kushdo q ta paguaj. Ktu sht fjala pr seriozitetin e shtetit, pr dinjitetin e kulturs, pr respektimin e s drejts s njeriut q askush t mos ia shtrembroj emrin sipas shkalls s analfabetizmit t vet. Dhe n qoft se ka zyrtar q nuk dgjojn nga ai vesh, d.m.th. nga veshi i t qenit i prgjegjshm ndaj detyrs dhe disiplins gjuhsore t shtetit, ather do t veproj gjykata. Si mund t kaloj pa zhdmtuar ai q dmton vlern m t madhe kulturore kombtare, gjuhn shqipe? Kur nuk lejohet t qarkulloj nj makin q nuk ka n rregull ndonj dokument, si mund t lejohen t qarkullojn botime t tilla, ku nuk zbatohet alfabeti i gjuhs shqipe dhe nuk respektohen emrat e personave dhe emrtimet zyrtare t institucioneve t shtetit?

    *Nj pjes e ktij artikulli u botua dje n faqen 19 t Shekullit



    05/11/2006
    shekulli
    KATEGORIA: Analiza

  2. #2
    Rising Star and Legend Maska e Davius
    Antarsuar
    20-04-2003
    Vendndodhja
    Underground
    Mosha
    37
    Postime
    11,960
    -ja dhe -ja, dy viktimat e tranzicionit gjuhsor

    A sht serioze, q tabelat e institucioneve kryesore jan t shkruara me shkronjn e, e cila prdoret edhe n vendin e vet, por edhe n vendin e shkronjs ? Kt dukuri e vura re, pr fat t keq, edhe n panairin e librit q po mbahet kto dit n Tiran. Konfirmojeni vet ju lutem, aty dhe n hyrjet e ministrive, tabelat jan pa . Nuk ka kuadr ligjor pr kt? A nuk sht gjuha nj pasuri q ruhet, ve t tjerash, edhe me sanksione? Po gjuhtart mendojn? A sht serioze kjo situat?

    sht e vrtet! Rregullat e drejtshkrimit t gjuhs shqipe, nuk zbatohen as n tabelat e institucioneve kryesore n vend. Pr t mos folur pr broshurat e thjeshta apo lajmrimet e tjera q ndesh rrugs. Nj tmerr i vrtet gjuhsor. Megjithat, n sy bien sidomos mbishkrimet publike, qofshin ata t institucioneve private apo publike. Shkronja dhe shkronja nuk prdoren duke u zvendsuar respektivisht me shkronjat e dhe C. Lexuesi yn pyet nse sht e drejt t shkruhen n at mnyr mbishkrimet n tabelat e ministrive. Profesor Gjovalin Shkurtaj, pran Departamentit t Gjuhsis thot: do subjekt, qoft shtetror, qoft privat, duhet t zbatoj rregullat e alfabetit t gjuhs shqipe n mbishkrimet publike. N do vend t qytetruar, bhet kjo. Madje, n Franc vendosen edhe gjoba, nse prdoren fjal t huaja ose bhen gabime drejtshkrimore...

    ***

    Pran Akademis s Shkencave, takuam Prof. Emil Lafen. Pr t, shnimi me e i ktyre mbishkrimeve, jo vetm nuk sht dika serioze, por sht nj gabim i madh. Normalisht, duhet t zbatohet alfabeti i gjuhs shqipe dhe drejtshkrimi i saj, por ktyre punve nuk u kushtohet kujdesi dhe rndsia e duhur. E merr porosin e mbishkrimit nj administrator i cili nuk ka nivelin e duhur t kulturs gjuhsore, dhe e pikturon si ti vij pr mbar...Sipas Prof. Lafes, n t gjitha shoqrit bhen gabime gjuhsore, sepse gjuha ka rregulla q duhen msuar. Gabimet vijn dukshm nga shkalla e pamjaftueshme e kulturs gjuhsore.

    Gjuha shqipe, si nj nga tiparet dalluese dhe konstitutive t kombit shqiptar, si edhe gjuha letrare shqipe (ose shqipja standarde, si quhet prgjithsisht me terminologjin e gjuhsis s sotme), jan elemente themelore t mjedisit jetsor t kombit shqiptar, dhe njkohsisht pasuria m e madhe kulturore e popullit ton, e krijuar dhe e transmetuar brez pas brezi. do shoqri, veanrisht n epokn moderne, ka treguar interesim t posam pr gjuhn e vet dhe ka ndrtuar nj politik gjuhsore, n pajtim me rrethanat dhe detyrat e posame historike e kulturore t saj.

    ***

    N Shqipri, kujdesi i shtetit dhe i shoqris pr gjuhn, realizohet kryesisht nprmjet shkolls, ku merren njohurit baz, shkencore e praktike, t cilat plotsohen m tej, gjat jets. Shteti ka edhe detyrime ligjore pr gjuhn. N kreun V t Kushtetuts, neni 59, pika J, thuhet: Shteti, brenda kompetencave kushtetuese dhe mjeteve q disponon, si dhe n plotsim t nisms dhe t prgjegjsis private, synon: mbrojtjen e trashgimis kombtare kulturore dhe kujdesin e veant pr gjuhn shqipe.....

    Konferenca shkencore Shqipja standarde dhe shoqria shqiptare sot (nntor 2002), duke shprehur nj krkes me mbshtetje t gjer shoqrore, bri thirrje q t merren masa ligjore n zbatim t Kushtetuts, pr t siguruar nj zhvillim t qndrueshm e t studiuar t gjuhs shqipe dhe pr ta mbrojtur nga disa dukuri, q dmtojn karakterin kombtar dhe visarin e trashguar t saj.

    Profesori shton, se: I takon qeveris q t jap urdhr pr zbatimin si duhet t alfabetit t gjuhs shqipe. Ajo gjithashtu duhet t miratoj projekt-ligjin e hartuar nga Akademia e Shkencave. Para-projekti i ligjit pr gjuhn shqipe, synon t prmbush pikrisht kto krkesa t drejta. T mos pranohen shkresat zyrtare dhe t cilsohen t pavlefshme, n rastet kur ato kan t meta gjuhsore. Prkatsisht neni 7, 8 dhe 9 i ktij projekt-ligji, parashikon q t nxirren akte nnligjore pr t detyruar t gjitha subjektet, q t zbatojn rregullat gjuhsore n tabelat e n mbishkrimet e tjera publike dhe pr t rregulluar prdorimin e emrtimeve t huaja e t gjuhve t huaja n to. Edhe formulart dhe dokumentet nga prfaqsit e huaja (shtje e prekur nga Shekulli-Kontakt rreth 5 jav m par, pas denoncimeve t lexuesve tan ), fondacionet e organizatat e ndryshme, duhet t jen detyrimisht edhe n gjuhn shqipe.


    ˔-ja dhe -ja n numratorin telefonik*

    Lajthitje t tilla gjen hap e ap n kt numrator, por ka edhe dika tjetr m shqetsuese. Prgatitsit e tij i kan dhn t drejt vetes, t mos zbatojn alfabetin e gjuhs shqipe. N numrator mungon shkronja , gati kudo sht zvendsuar me e. Ndrsa shkronja her sht shkruar si e till, her sht zvendsuar me c (d.m.th., dikush e ka ditur si bhet n kompjuter e dikush jo, kurse shkronjn nuk e kan ditur si bhet!). Kshtu q, mbiemrin abej duhet t t bjer ndr mend ta krkosh te Cabej; n qoft se krkon numrin e dikujt me mbiemrin ela, duhet t ta pres mendja se nj pjes e mir, n mos shumica, jan shkruar Cela dhe gjenden te shkronja C! Po ashtu edhe nj pjes e aranve jan br Carcani, Muot jan br Muco, pajtimtart me mbiemrin ami jan br t gjith Cami (vetm njrit, Petrit ami, i ka shptur mbiemri pa iu prudnuar). Jan tre Qemal Cami n numrator, po dikush sht Cami e dikush ami. Duhet ti marrsh me radh e tu krkosh ndjes pr shqetsimin, derisa t gjesh at q krkon. Vetm te numratori familjar i Tirans dhe i Peqinit ka mbiemra me . Te t gjitha rrethet e tjera -n e ka gllabruar C-ja. Le t shtojm m n fund, se edhe Kora, Kuova e Lai jan br Korca, Kucova, Laci! Publikomi dhe gjith t tjert q i lejojn vetes t mos zbatojn alfabetin e gjuhs shqipe, duhet ta din se ka nj Vendim t Qeveris s Vlors t vitit 1913, sipas t cilit, n Shqipri, gjuh zyrtare sht gjuha shqipe dhe npunsit duhet t din shkrim e kndim n gjuhn shqipe. Ky vendim, q nuk sht shfuqizuar ndonjher, do t thot, n radh t par, se duhet zbatuar alfabeti me 36 shkronja i vendosur n Kongresin e Manastirit m 1908 dhe q msohet n klasn e par n Abetare; ka gjithashtu nj Vendim t Kshillit t Ministrave t vitit 1974, q bn t detyrueshm zbatimin e drejtshkrimit t gjuhs shqipe, t vendosur n Kongresin e Drejtshkrimit, n gjith veprimtarin publike. Edhe ky vendim nuk sht shfuqizuar ndonjher. Prkundrazi, Kushtetuta e Republiks s Shqipris n nenin 59 prcakton se shteti, brenda kompetencave kushtetuese dhe mjeteve q disponon, synon mbrojtjen dhe kujdesin e veant pr gjuhn shqipe. Dhe kujdesi i par sht q t zbatohet alfabeti e drejtshkrimi dhe m tej rregullat gramatikore, n mnyr q t mos shkruhet her Shkolla e mesme, Zyra e puns e her Shkolla mesme, Zyra puns, Dega Dogans, Ministria Bujqsis!
    My silence doesn't mean I am gone!

Tema t Ngjashme

  1. Poezit m t mira t shqipes
    Nga Diabolis n forumin Shkrimtar shqiptar
    Prgjigje: 172
    Postimi i Fundit: 15-07-2012, 11:21
  2. Millosh Gjergj Nikolla (Migjeni)
    Nga ILovePejaa n forumin Shkrimtar shqiptar
    Prgjigje: 116
    Postimi i Fundit: 17-10-2011, 08:19
  3. Mjerimi i Kulturs
    Nga Xhuxhumaku n forumin Kultur demokratike
    Prgjigje: 9
    Postimi i Fundit: 16-01-2006, 20:46
  4. Mjerimi I Mesuesit, Krim Shteteror
    Nga Xhuxhumaku n forumin Aktualitete shoqrore
    Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 24-11-2005, 14:17
  5. Shkaqet e mjerimit t Shqipris
    Nga Iceberg n forumin Problematika shqiptare
    Prgjigje: 53
    Postimi i Fundit: 19-03-2005, 18:56

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •