Close
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 12

Tema: Kol Jakova

  1. #1

    Kol Jakova

    Personazh

    Autori i dramave "Toka jon" e "Halili dhe Hajria", rrfen pr jetn e vet. Planet pr botimin e nj libri dhe leximi i pareshtur

    Kol Jakova, ditt e vetmuara n azil

    Rrfimi i dramaturgut t njohur, 88 -vjearit, q jeton prej katr muajsh n nj azil privat n Tiran

    Belina Budini

    TIRAN - Kol Jakovn, autorin e drams s njohur "Toka jon", nuk e gjen m n apartamentin e vet. Shtpin e zbrazur nga gruaja pes vjet m par (e vdekur) dhe nga fmijt (t larguar jasht) vendosi ta braktiste para katr muajsh. N moshn 88 -vjeare, dramaturgu, poeti dhe romancieri me origjin shkodrane, ndrmori nj aventur t fundit. Pa harruar t marr me vete kutin me librat e preferuar, gjyslyket dhe nj bibl, Kol Jakova vendosi t shkonte n azil. Mbrriti nj mngjes korriku aty n "Joshua Trauma Center", ku vazhdon t jetoj do dit mes miqsh t rastsishm dhe nn prkujdesin e personelit t ksaj qendre rehabilitimi q prej katr muajsh. N nj nga dhomat e ksaj qendre e gjetm paraditen e djeshme Kol Jakovn. I gatshm pr t biseduar, ai pranon t rrfej pr gazetn "Shekulli" ditt e vetmuara n pleqri. Prpjekjet pr t mbijetuar, takimet e shumpritura me mbesat n azil, telefonatat e prlotura me t bijat n Udine t Italis, e mail-at e tyre t przemrt, me t cilt i krkojn prdit t bashkohet me to. Rrfimi pr krijimtarin e vet, prej t cils nuk ka hequr dor as n pleqri, planet pr botimin e nj libri t ri me rrfenja t vjetra shqiptare, rikthimi n kujtimet dhe dshira pr t rrojtur sa m gjat.
    Ditt e Jakovs n vetmi
    Dramaturgut 88 -vjear, i ndodh q ktyre ditve t vetmuara t thur edhe ndonj vjersh t trisht. "Keq ta sossh jetn/ kur je akoma i ri/ por akoma ma keq/ kur ngelesh vetm n' pleqni", - nis t recitoj Jakova shkodrane. Kshtu e nis ai bisedn, me vargje. Thot se tanim vargjet e tij jan t trishtueshme dhe "t randa", prandaj ka vendosur t mos botoj asgj prej tyre. Me duart q i dridhen, mezi arrin t shkruaj, por nuk heq dor. Nisi t thurte vargje pesimiste ather kur ditt n vetmi t plot iu bn t padurueshme. Nuk pranon ta jap pr botim nj vjersh t revoltuar ndaj realitetit, as edhe nj tekst knge q ka sajuar n vetmi e q fillon me vajin: "o mor gjysh i shkret/ se 't paska gjet/ s'ka kush t'bn hyzmet/ or medet, medet." "E kam shkruar nga mrzia e pleqris se sa pr hyzmet ka kush m bn. Vajzat m lusin do dit n telefon q t shkoj e t jetoj me to n Itali, por un nuk kam dshir t shkoj. Nuk e di n do t vendos pr t shkuar apo jo, por dshir t shkoj nuk kam. Dua t vdes ktu...Le q nuk jam kaq i vjetr, dua edhe dy vjet t mbush 90 vje...", - thot duke qeshur. Sensi i humorit nuk i mungon pr asnj ast, edhe kur flet pr vuajtjet e ditve t veta n pleqri. N azil t gjith e duan dhe e respektojn e i thrrasin n nj z "gjysh". Pr personelin e shrbimit, ai sht i preferuari. Kto prkujdesje dhe fjal thot se ia largojn disi vetmin. "Jam m mir ktu sesa vetm n shtpi. Ktu kam edhe ndihmn mjeksore kur m duhet, edhe shrbim n dhom, edhe shoqri kur dua t bj muhabet. Megjithat, nj pjes t mir t dits e kaloj duke lexuar", - thot ndrsa na tregon nj libr t Ajshtajnit q nuk e heq nga dora. Nj guid pr t qen i suksesshm n jet, nj enciklopedi personalitetesh, nj libr me tregime nga bibla, jan disa nga literaturat q ka momentalisht n duar. N t majt ka nj kuti me libra e dorshkrime t vetat, ndr t cilat edhe disa tregime t fundit. Prball nj televizor t vogl, n tryez telefonin celular, gjyslyket dhe pjatn e pambaruar t mngjesit. Nn shtrojet e trasha, ai tregon se si mbrriti aty n qendrn "Joshua". "Isha smur dhe kisha nevoj pr prkujdesje t vazhdueshme. Ather bra hesapin dhe mendova t pranoj t paguaj 300 mij lek n muaj e t vij n kt azil privat pr t mbyllur ndoshta ditt e jets sime. Nj pjes t shpenzimeve i kompensoj me pensionin tim q sht 230 mij n muaj. I marr edhe nj qira 150 mij lek t vjetr shtpis sime dhe kshtu m del edhe pr t shpenzuar t tjera. Me t ardhur ktu, u prmirsova nga shndeti. Vuaja edhe nga koliti, por ktu ushqimi sht i kontrolluar pr smundjen q kam e nuk m bn dm. Jam shum m mir tani. Kam edhe ndonj shok t azilit q vjen e m mban me muhabet. Shoh ndopak televizor dhe lexoj librat q shihni ktu", - tregon ai.
    Familja
    Kjo ishte pjesa rutinore e dits s Kol Jakovs aty. Por ajo m emocionuesja sht kur pret telefonatat e t bijave, Vids dhe Lilit nga Italia ku ato jetojn prej shum vitesh. Entuziast sht ai edhe pr mesazhet elektronike q ato i drgojn nprmjet email-it, ku e ftojn t bashkohet me to n Udine t Italis sa m shpejt e t mos rrij m n azil. Edhe vizitat e mbesave n Tiran e gzojn pa mas. Vizita e t premtes, e t birit, Sokol Jakovs, sht nj tjetr ngazllim pr t. Ndrsa ka mbetur i ve q prej pes vjetsh ai thot se familjen e ka ndier pran gjithnj. Edhe aty n azil thot se ndihet si n nj familje. "Ktu t gjith m thrrasin gjysh si mbesat e mia. Ato, kur erdhn t m vizitonin n fillim, m thrrisnin kshtu e ja, ku m mbeti emri gjysh", - thot ai. Ndrsa punonjset tregojn se ai vrtet u duket si nj gjysh i tyri, pasi jan rritur n shkolla duke lexuar tregimet, dramat e krjimet e tij.

    Prononcimi
    Treska: Jakova, i preferuari yn
    Drejtoresha e qendrs s rehabilitimit "Joshua Trauma Center" thot se ka pritur Kol Jakovn aty para katr muajsh, kur e solln t afrmit e vet. "Erdhi n gjendje jo t mir shndetsore, por u prmirsua shum shpejt pas nj diete t rrept t ngrni, t cils iu nnshtrua. sht nj ndr m t preferuarit tan, sht shum i dashur e i hapur n komunikim. do dit flet n telefon me t afrmit, q nuk mund t thuash kurrsesi q e kan braktisur, pasi pr t ndenjur ktu Jakovs i duhet t paguaj do muaj nj kuot mujore prej 300 mij leksh t vjetr. Nj nga prparsit e qndrimit n kt qendr sht edhe shrbimi shndetsor e do lloj shrbimi tjetr q atij i sht i nevojshm, i prfshir n pagesn prej 300 mij leksh", - shprehet Majlinda Treska.

    Krijimtaria

    "Ja tregimet e mia t reja, jan rrfenja t vjetra shqiptare, q pres t'i botoj n nj vllim me tregime"

    Planet letrare, botimi i nj vllimi me tregime

    Megjithse 88 vje, n planet e tij bn pjes edhe botimi i afrm i nj libri me tregime. "Kam mbledhur rrfenja t vjetra, i kam shkruar para nj viti dhe them se do t'i botoj", - thot ai. Disa nga tregimet i ka n dorshkrime, ndrsa nj pjes t mir i ka shtypur n makin shkrimi, si thot ai vet q prpara nj viti. Ai thot se historit q ka mbledhur jan gjysm t vrteta dhe legjenda t vjetra shqiptare, t cilat i ka shkruar sipas stilit t vet. Nis e na rrfen disa prej tyre. Titujt "Nuria e Rexh Mehmetit" t Ulqinit sht njra q ai e ka m pr zemr. Por edhe t tjerat si "Takimi me Mjedn", "Nuh Sahatia", "Zemr nne shqiptare" jan ndr tregimet e librit q ai dshiron t'i prmend. I gjith vllimi prmban rreth 15 tregime. Ja nj pjes e shkurtr hyrse e tregimit "Nurija e Rexh Mehmetit": "Ka qen, n mos gabohem, fundi i shekullit shtatqind. Gjith Ulqini e jetoi at ngjarje tronditse. Shtpia e Rexh Mehmetit, mu n breg t detit shquante si nj drandafil i posaelun n mes t shtpijave t tjera. Shtpi dykatshe si e motit. ardaku i madh, oborri plot lule gjithfaresh, kopshti plot pem dhe i rrethuar me avlli, t knaqej syri t shikoje. E pra n kt shtpi plot dhoma jetonte vetm Hanko Xhixhikja, gruaja e kapedan Rexh Mehmetit me t bijn, Nurijen. Atje n fund t oborrit, n nj jerevi t vogl banonte nj kushri i kapedanit, nj njeri i veant n llojin e tij. Quhej Alush Mehmeti Nuk ishte martuar kurr. Ai kujdesej dhe ruante shtpin kur kapedani merrte detin me karavele duke br tregti gjat gjith bregut verior t Afriks. Shkonte n Egjipt, n Itali, Spanj e deri n Mauritani. Ktu n Mauritani ai kishte mikun e tij, piratin e madh ulqinak, Haxhi Alin. Pirati Haxhi Ali ishte tmerri i anijeve tregtare venedikase...Kur kapedani ishte n det, Alushi interesohej pr zonjn e shtpis dhe Nurijen... Nurija, vajza e kapedanit, ishte lulja e shtpis. Kishte nj bukuri t rrall. Ulqini e quante si vajzn m t bukur t qytetit....". Kjo sht vetm nj pjes shkurtuar e hyrjes s ksaj rrfenje t bukur shqiptare shumshekullore, t ciln autori Kol Jakova pret ta botoj s shpejti.


    Jetshkrim
    Kol Jakova, dramaturg, poet dhe romancier lindi n 25 nntor 1915. Ai kreu shkolln fillore dhe t mesmen, shkolln e Franeskanve n Shkodr. M von vazhdoi Normalen pran gjimnazit t Shkodrs. M 1935 u emrua msues n Vaun e Dejs. Mori pjes n Luftn Antifashiste Nacional lirimtare. Pas lufts punoi n Ministrin e Kulturs, drejtor i Teatrit Popullor n Tiran, n Lidhjen e Shkrimtarve dhe Artistve. Me krijimtari letrare, ai sht marr q nga viti 1935, kur botoi vjershn e par n revistn "Cirko" n Shkodr. Gjat lufts shkroi vjershat "Knga e tre heronjve t Shkodrs" dhe "Shqiponjat partizan". Pas lirimit shkroi pr fmij dhe pr t rritur. Ndr veprat e tij jan "Halili dhe Hajria", botuar n 1950, "Heronjt e Vigut", botuar n 1953-in, drama "Toka jon", botuar n vitin 1955, "Dom Gjoni" i 1967-s, "Prball hekurave t kryqzuar" i vitit 1973 si edhe librat "Poezia shqipe" e "Kulla buz liqenit". S fundi sht duke prgatitur nj tregim me rrfenja t vjetra shqiptare.
    _____________________________________________
    _____________________________________________

    Oj sharki e lehete si era , a ka ardhur ne Shqiperi pranvera?
    Ndryshuar pr her t fundit nga Beqari002 : 23-10-2002 m 14:24
    Jam martuar002

  2. #2
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    10-05-2002
    Vendndodhja
    Oslo , Norway
    Postime
    473
    Kol Jakova sht autor edhe i romanit satirik "Fshati midis ujrave".

  3. #3
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    18,827
    Ne se Kola ka shkuar ne kete Qendren per te moshuar sepse eshte me mire se ne Shtepi dhe kjo eshte bere me pelqimin e tije dhe te Familjes athere nuk eshte nji tragjedi.
    Ne te gjithe Boten pleqte qe duan yzmet special dergohen nga familjaret e mbahen ne te tilla azile.

    Fjala "azil" tek ne ka nji tingellim te keq per arsye te gjendjes se mjeruar te Azileve tona dikur dhe te vet atyre qe perfundonin aty.
    Sot ndoshta ka nji situate tjeter.
    Megjithate ata 15 bij e bija e nipa e mbesa dhe nja 30 femije nipash e mbesash te Koles le te tunden pak e te len shampot e buzkuqet e ti gjenden Koles ne keto ditet e Fundit.

    Natyrisht ne farefisin e Koles nuk ka asnji hajdut pra dhe asnji biznesmen pra dhe asnji milioner sic jane fiset Sorrollope qe zoterojne grataciela e mercedesa.

    Kola eshte i fundit Vlla i mbetur gjalle nga Vllezerit Jakova qe vec e vec e te gjithe bashke dhane kontribut te shquar ne sherbim te Atdheut.


    .......

    drita dal ka here
    cpo troket nji dere
    cilnje mor te mjere
    se nuk delni dot

    cka po thot jordani
    punt i dan mejdani
    ta marr vesh taljani
    se na i dalim zot

    ......etj..
    Ndryshuar pr her t fundit nga Brari : 27-10-2002 m 16:32

  4. #4
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    07-09-2002
    Vendndodhja
    kepi rodonit
    Postime
    347
    Kol JAKOVA mbylli Syte.


    TIRANE (16 Nntor)

    - N ort e para t dits s sotme ndrroi jet n moshn 86 vjeare, dramaturgu, poeti dhe romancieri, Kol Jakova.
    I lindur n Shkodr n vitin 1916, ku kreu shkolln fillore dhe t mesme, Kol Jakova mori pjes gjallrisht n Luftn Antifashiste Nacional-lirimtare.
    N kto vite ai bri hapat e para n letrsi me vjershat "Knga e tre heronjve" dhe "Shqiponja partizane", t cilat u knduan si kng kudo. Pas lirimit ai shkroi vepra poetike, nga t cilat shquhen "Heronjt e Vigut" n vitin 1953, ku, sipas poetiks s folkorit, i kndoi heroizmit t partizanve.
    Fusha kryesore e letrave shqipe, t cils ai iu prkushtua m tepr, sht dramaturgjia, me dramat; "Toka jon" 1954, "Perkolgjinajt" 1965, "Lulet e shegs" 1970, "Bashk me agimin" 1975, "Lugajant" 1977, etj. Kol Jakova u b i njohur me dramn "Halili dhe Hajria", shkruar n vitin 1949, ku pasqyrohet trimria e lufttarve t Malsis s Madhe n ndeshje me pushtuesit turq, n shekullin XVIII-t.
    Sipas kritiks, dramaturgjia e Kol Jakovs karakterizohet nga psikologjizmi, fryma e mpreht dramatike, veprimi i ngjeshur, dialogu i shkatht dhe i goditur. Ai sht gjithashtu autor i romaneve "Fshati midis ujrave", "Prball hekurave t kryqzuara", "Kull buz liqenit".
    Homazhet n nderim t ktij personaliteti t letrave shqipe, do t bhen n ambientet e Lidhjes s Shkrimtarve dhe Artistve, ndrsa ceremonia e varrimit t t ndjerit do t bhet nesr n orn 12:00.

    anjo/mr (BalkanWeb)


    Ngushellime te afermeve te te ndjerit Kol Jakova.
    shtriji kembet sa ke jorganin ..se te ha bubi.

  5. #5
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    18,827
    shekulli




    Dramaturgu 88- vjear vdes mes t afrmve, n shtpin e tij, ku u transferua nga qendra e rehabilitimit, vetm pak or para se t ndahej nga jeta
    Kol Jakova ikn nga jeta me brengn e harrimit

    N intervistat e dhna kohve t fundit, dramturgu i madh shqiptar e ka shprehur hapur shqetsimin ndaj qarqeve letrare, t cilat prher e m shum e kishin mnjanuar nga atmosfera letrare e ktij vendirrall, shum rrall, i drgonin ndonj ftes.

    Belina Budini
    Vetm pak dit m pas, m 25 nntor, ai do t mbushte 88 vitet e jets s tij. N "Joshua Trauma Center", atje ku jetonte q prej muajit korrik, i kishin prgatitur edhe nj fest-surpriz. Por mngjesin e hert t 16 nntorit, dramaturgu, poeti dhe romancieri Kol Jakova mbylli syt, pa e arritur 88-vjetorin.
    Ndodhej n shtpin e tij kur u nda nga kjo jet, aty ku jetonte para se t shprngulej n qendrn e rehabilitimit pran Qytetit Studenti. (Vetm nj dit m par ishte larguar nga azili). Rreth ors 3 t mngjesit t dits s shtun ai ka mbyllur syt. Doktoresha psikiatre, drejtuese e qendrs ku rehabilitohej Jakova, tregon ort e fundit t dramaturgut n azil. Ndrsa vet ai, disa jav m par, kishte rrfyer pr "Shekullin" pse ishte shprngulur n at azil, si i kalonte ditt aty, planet pr botimin e nj vllimi me tregime dhe leximin e pareshtur, deri tek vjershat me humor q thurte pr veten, t bijat, madje edhe pr qendrn ku po rehabilitohej.
    Ort e fundit n azil
    Majlinda Treska, doktoresha e "Joshua Trauma Center" thot se e ka ndjekur gjendjen shndetsore t Kol Jakovs q n ditt e para t muajit korrik, kur ai mbrriti aty me probleme t rnda shndetsore. Kishte probleme me kolitin dhe tretjen, por, pas nj prmirsimi t gjendjes, ditt e fundit ,sipas doktoreshs, shfaqi shenja t nj rrufe t leht. "Prpara dy ditsh nisn simptomat e nj viroze, por problematike ishte edhe gjendja e mushkrive. Por mund t them se ajo q i solli vdekjen ishte ulja e proceseve jetsore, me fjal popullore ishte nj vdekje natyrale, pa dhembje", - tregon doktoresha. "I kishim vn serum, mjekohej me antibiotik, por merrte edhe oksigjen",- thot ajo duke shtuar se dy ditt e fundit tek koka kishte t gjith t afrmit. "Rreth 20 veta prej t afrmve t tij i mblidheshin tek shtrati derisa vendosn q t premten ta merrnin n shtpin e vet, ku mund t rrinte mes tyre", - tregon doktoresha. T bijat kishin ln qytetin e Udines n Itali pr t vizituar baban e tyre, me t cilin, gjat gjith kohs q ishin n Itali flisnin do dit n telefon dhe komunikonin me e-mail. "Ndrsa Sokol Jakova, i biri, e prgjonte tek koka dit e nat", - thot doktoresha. Mbesat, kunatat, kushrinjt e par, baxhanakt, t gjith i kishte pran Kol Jakova n astet e fundit t jets s vet. N t vrtet, sipas doktoreshs, vdekja e tij ishte e papritur, pasi ai kishte shfaqur prmirsime t dukshme q nga koha kur kishte mbrritur n azil. "Erdhi n gjendje t keqe shndetsore, por u prmirsua shum shpejt pas nj diete t rrept t ngrni, s cils iu nnshtrua. Ishte nj ndr m t preferuarit tan, shum i dashur dhe i hapur n komunikim. do dit fliste n telefon me t afrmit, q nuk mund t thuash kurrsesi q e kishin braktisur, pasi, pr t ndenjur ktu, Jakovs i duhej t paguante do muaj nj kuot mujore prej 300 mij leksh t vjetr", - thot Majlinda Treska. Jakova deri nj dit para se t ndahej nga jeta vijonte t fliste e t lexonte, madje kishte realizuar nj intervist 45- minutshe me nj televizion t Kosovs.
    Ditt n vetmin e azilit
    Disa jav m par Jakova pati rrfyer pr gazetn prpjekjet e veta pr t mbijetuar, takimet e shumpritura me mbesat n azil, telefonatat e prlotura me t bijat n Udine t Italis, e mail-at e tyre t przemrt, me t cilt i krkonin prdit t bashkohej me to. Rrfimi pr krijimtarin e vet, prej s cils nuk hoqi dor as n pleqri, planet pr botimin e nj libri t ri me rrfenja t vjetra shqiptare, rikthimi n kujtimet dhe dshira pr t jetuar sa m gjat. "Vajzat m lutin do dit n telefon q t shkoj e t jetoj me to n Itali, por un nuk kam dshir t shkoj. Nuk e di n do t vendos pr t shkuar apo jo, por dshir t shkoj nuk kam. Dua t vdes ktu...", -sht shprehur ai pr "Shekullin" disa jav m par. "Jam m mir ktu sesa vetm n shtpi. Ktu kam edhe ndihmn mjeksore kur m duhet, edhe shrbim n dhom, edhe shoqri kur dua t bj muhabet. Megjithat, nj pjes t mir t dits e kaloj duke lexuar", - na thoshte duke na treguar nj libr t Ajnshtajnit, q nuk e hiqte nga dora. "Isha smur dhe kisha nevoj pr prkujdesje t vazhdueshme. Ather bra hesapin dhe mendova t pranoj t paguaj 300 mij lek n muaj e t vij n kt azil privat pr t mbyllur ndoshta ditt e jets sime. Nj pjes t shpenzimeve i kompensoj me pensionin tim q sht 230 mij n muaj. I marr edhe nj qira 150 mij lek t vjetr shtpis sime dhe kshtu m del edhe pr t shpenzuar t tjera. Me t ardhur ktu, u prmirsova nga shndeti. Vuaja edhe nga koliti, por ktu ushqimi sht i kontrolluar pr smundjen q kam e nuk m bn dm. Jam shum m mir tani. Kam edhe ndonj shok t azilit q vjen e m mban me muhabet. Shoh ndopak televizor dhe lexoj librat q shihni ktu", - na pati treguar ai.

    N vitet e Jakovs
    Kol Jakova, dramaturg, poet dhe romancier u lind m 25 nntor 1915. Ai kreu shkolln fillore dhe t mesmen, shkolln e franeskanve n Shkodr. M von vazhdoi Normalen pran gjimnazit t Shkodrs. M 1935-n u emrua msues n Vaun e Dejs. Mori pjes n Luftn Antifashiste Nacional- lirimtare. Ndrsa n vitet e lufts ai u angazhua dhe mori pjes gjallrisht n t. Madje ishin pikrisht kto vite kur Kol Jakova hodhi hapat e par n letrsi me vjershat "Knga e tre heronjve" dhe "Shqiponja partizane", t cilat u knduan si kng kudo. Kt frymzim malesh Kol Jakova nuk e braktisi edhe n vitet e mvonshme, t pas lirimit. Pas mbarimit t lufts, ai shkroi vepra poetike, nga t cilat shquhen "Heronjt e Vigut", n vitin 1953. Si shkroi m von kritika pr kt krijim t tij , n "Heronjt e Vigut" ai i kndoi heroizmit t partizanve. Sidoqoft, Kol Jakova, megjithse i kishte dashuri t par vargjet, ai nuk do t qndronte shum gjat n mbretrin e tyre. M s shumti iu prkushtua dramaturgjis. Dramat e njohura "Toka jon" (1954), "Perkolgjinajt" (1965), "Lulet e shegs" (1970), "Bashk me agimin" (1975), "Lugajant" (1977) etj., solln n kt dramaturgji koh e jet njrzore, ku gjithkund ndihej aroma shqiptare. Kol Jakova u b i njohur me dramn "Halili dhe Hajria", t shkruar n vitin 1949, ku pasqyronte trimrin e lufttarve t Malsis s Madhe n ndeshje me pushtuesit turq, n shekullin XVIII. Sipas kritiks, dramaturgjia e Kol Jakovs karakterizohet nga psikologjizmi, fryma e mpreht dramatike, veprimi i ngjeshur, dialogu i shkatht dhe i goditur. Por, ve drams, s cils ai i kushtoi edhe kohn m t madhe si edhe vargjeve, t cilat i pati dashurin e par, Kol Jakova shkroi edhe romane. Ndr titujt e botuar t tij renditen romanet "Fshati midis ujrave", "Prball hekurave t kryqzuar", "Kulla buz liqenit" etj. E, ndonse letrsin nuk e braktisi n asnj ast t jets s tij, madje deri n ort e fundit, rrethi letrar sikur e braktisi disi vitet e fundit. N nj intervist dhn pak muaj m par n revistn letrare "Ars", Kol Jakobva fliste ndr t tjera dhe pr harresn q e kishte pushtuar. Rrethet letrare sikur ishin br t largta pr t, sikur e kishin harruar dramaturgun e madh, ish- ministrin e Kulturs, ish- drejtorin e Teatrit Popullor. "Rrallher m kan br ndonj ftes, por edhe ather kur m ftojn, un nuk shkoj. Sot letrsia ka hyr n ekonomin e tregut, sht biznes. A ka gj m t poshtr se kjo?! Edhe promovimet e librave i bjn me nj koktej. Turp! Sot po pate pare boton libra, po s'pate mbaji n sirtar, ashtu sikurse i mbaj un". Kshtu thoshte Jakova, ndrsa ende nuk e dinte se ato vepra do t'i linte prjetsisht sirtareve, pa i par kurr t botuara.

    --------------

  6. #6
    Shuhet dramaturgu q shkroi "Toka Jon". Sot prcillet n shtpin e fundit Kol Jakova

    Romani i pashkruar i Jakovs
    T gjith te "Xhoshua" e thrrisnin gjysh


    Rezarta Delisula

    TIRANE

    Kishte gjetur subjektin e romanit t tij. Nj mjek q i shpton jetn pacientit t cilin familjart e konsideronin t vdekur. Kol Jakova e plqente misionin humanitar t mjekut, prandaj dhe romanin e fundit donte t'iu kushtonte bluzeve t bardha, roman t cilin e la pashkruar.

    N moshn 88- vjea-re, Kola nuk e mendonte vdekjen dhe shihte me optimizm Shqiprin tek rritej e zhvillohej, por dramaturgu nuk mundi t'i shptoi lodhjes s gjat t viteve.

    Romani i pashkruar
    Me fytyrn fisnike q uditrisht pr moshn nuk mbante rrudha, Kol Jakova shpjegonte i qet romanin q e kishte n kok. N qendr t romanit do t ishte nj familje e cila on n spital t afrmin e vdekur, e pr merak kta t fundit i krkojn mjekut q t'a kontrolloj edhe nj her. Mes t qarave t familjarve pr t vdekurin, mjeku guxon t'i krkoj largimin nga salla ku ishte vendosur trupi. Familjart nuk e zbatojn urdhrin e mjekut, megjithat, pas kmbnguljes s mjekut ata largohen. Mjeku viziton pacientin q e kishin sjell pr t vdekur, madje edhe e kishin qar, kur kupton se ai ishte gjall. Infermieret t urdhruara nga mjeku bjn gati salln e operacionit, ndrkoh q pas ders qndronin familjart pr t marr trupine e pajet. Mjeku nuk u prgjigjet shum familjarve pasi koha nuk i priste dhe me mjetet e tij, nis operacionin e gjat, operacion i cili prfundon me sukses. E kur mjeku ballafaqohet me familjart t cilt krkonin trupin, mjeku i tregon numrin e dhoms t t afrmit tashm t gjall. Kshtu e kishte shkruar n mendjen e tij Kol Jakova romanin q nuk mundi ta shkruaj, ndrkoh q pr t flisnin t gjith punonjsit e Qendrs Sociale "Xhoshua" ku Kol Jakova qndroi pr katr muaj.

    Gjyshi
    Pr Koln flasin shum mir, madje n qendrn "Xhoshua" ku ai ndenji pr pak muaj, t gjith e thrisnin gjyshi. Kol Jakova kishte nj dhom t veante me televizor, shum libra dhe nj tryez pun ngjitur me shtratin e tij. Punonjset e Qendrs ia kishin vn shum pran tryezn e puns, pasi Kola mezi ngrihej nga vendi. Kola iu tregonte "shoqris s re" n "Xhoshua" pr jetn e tij dhe vajzat q i kishte pik t dobt. Kol Jakova sht autor i dhjetra kngve pr partizan, ka shkruar poemn "Heronjt e Vigut" si dhe kryeveprn e tij dramn "Toka Jon" me personazhe kryesor Loken dhe Tu Makun. Kur ishte gjall Kola tregonte se dramn e kishte shkruar pasi e kishte prjetuar, madje, sipas tij, personazhet e drams s famshme ishin t gjall. T gjith n qendrn "Xhoshua" apo azilin modern kan mbetur pa fjal kur msuan vdekjen e Kol Jakovs, vdekje e cila nuk e la dramaturgun t shkruante romanin e fundit t jets s tij
    ------------------------------------
    ---------------------------------------
    Oj shakri e lehete si era , a ka ardhur ne Shqiperi prnavera?
    Jam martuar002

  7. #7
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    18,827
    Moisiu i lutej Jakovs: Kthehu te djali


    --------------------------------------------------------------------------------

    j.d

    Edhe presidenti Moisiu ka qen nj ndr personat q i ka dhn si kshill dramaturgut Jakova t kthehej n shtpi dhe t mos vazhdonte t qndronte n qendrn e rehabilitimit. I biri, Sokoli, i kishte prcjell para disa ditsh mesazhin e presidentit. Ndrsa dramatargu i ka kujtuar Presidentit se secili duhet t bj llogarin e tij. "Presidenti duhet t shoh t bj mir detyrn e tij se sht jo pak e vshtir", sht prgjigjur ai duke qeshur. As Presidenti dhe askush tjetr nuk ka mundur ta trheq at prej qetsis s tij, ku edhe pse n moshn 88 vjeare nuk reshti s shkruari.


    Kola ia l trashgimin niprve dhe Mbesave


    --------------------------------------------------------------------------------

    j.d

    M dat 25 dhjetor dramaturgu i njohur Kol Jakova do t festonte ditlindjen e tij t 89-t, por n ort e para t dits s djeshme pasi sht mallur m t bijat e ardhura nga Italia, jeta e tij sht shuar. Disa dit m par ai kishte dhn nj intervist prej gati nj ore pr Radio Televizionin e Kosovs, ku kishte folur jo vetm pr jetn dhe krijimtarin e tij, por edhe kishte prcjell mesazhe pr popullin kosovar. Drejtoresha e Qendrs s reabilitimit t t moshuarve "Joshua", tregon se prej muajit gusht t ktij viti ai ka jetuar aty. Kan qen dy vajzat e tij q e kan sjell. Herpashere, djali i tij Sokoli, q banon n kryeqytet, i lutej q t kthehej n shtpi, por ai nuk pranonte. Pr shkak t moshs s thyer ai vuante nga disa smundje dhe i duhej kushtuar nj kujdes i veant mjeksor dhe kishte menduar si zgjidhje pikrisht qndrimin e tij n kt qendr. Vetm dy dit m par ai i kishte thn drejtoreshs s Qendrs s reabilitimit t t moshuarve "Joshua" q t'u telefononte dy vajzave t vinin n Shqipri. Ai ka qndruar prreth pes or me vajzat por edhe me mjaft t afrm, miq e shok t tij. N momentet e fundit t jets ai ka krkuar ta ojn n shtpin e tij ku dhe sht shuar jeta e dramaturgut Jakova. Ai ka ln edhe amanetet, duket se ka menduar m s shumti pr fmijt e djalit q prej disa vitesh kan mbetur pa nn. Dy mbesave u ka ln tra-shgim shtpin e tij, ndrsa nipit t pre-feruar t tij, Marinit, i ka ln t drejtn e autorsis s librave t tij.



    Kush ishte Kol Jakova


    --------------------------------------------------------------------------------

    Kol Jakova ka lindur n qytetin e Shkodrs m 1916. N kt qytet Kola mbaroi shkolln fillore dhe u angazhua n lvizjen antifashiste nacionallirimtare. Ishin pikrisht kto vite ku i riu nisi t shkruaj vjershat e para. "Knga e tre heronjve" dhe "Shqiponjat partizane" shum shpejt nisn t kndoheshin si kng". Pas lirimit n vitin 1953 Kola shkroi veprn "Heronjt e Vigut". Fusha kryesore ku Kol Jakova ka dhn nj kontribut t veant sht dramaturgjia. N vitin 1954 shkruan dramn "Toka Jon", n '65 "Perkolgjinajt", 1970 "Lulet e shegs, 1975 "Bashk me agimin" dhe dramn "Lugajant" n vitin 1997 i dhan nj ndihmes t konsiderueshme zhvillimit t dramaturgjis. Njkohsisht Kol Jakova sht autori i disa romaneve si Fshati midis ujrave, Prball hekurave t kryqzuara, dhe Kulla buz Liqenit.

    --------------------



    Brari ben nji shtese ketu:

    Origjina e familjes se Kol Jakoves eshte nga Gjakova e ardhur ne Shkoder ndoshta 150 vjet me pare.
    Kola eshte djali i dyte i familjes.
    I madhi ishte TUK JAKOVA, i dyti Kola, i treti Frano Jakova e i vogli Filip Jakova.
    Qe te kater vllezrit kane qene aktiv ne jeten politike kulturore te vendit.
    Muzika ishte Hoby e kesaj familjeje.
    Te gjithe kane ditur te luajne ne kitarre e mandoline dhe Kola dhe Frano jane dhe autore te shume kengeve te bukura me permbajtje atdhetare.
    Kjo familje kaloj veshtirsi ne te gjitha periudhat.
    Ne kohen e Zogut dhe te Okupacionit kjo familje ka provuar burgjet dhe internimet.
    Megjithse ne luften nacional Clirimtare ata dhane nji kontribut te jashtzakonshem perseri dhe ne periudhen komuniste burgu e internimi nuk ju ndane Vllezerve JAKOVA.
    Shume artiste te medhej shqiptare i jane mirnjohes Frano Jakoves i cili ne periudhen kur drejtonte Kulturen ne vitet 50 u dha doren e ndihmen e pa kursyer duke i shpetuar nga "lufta e klasave" e duke ju mundesuar atyre te ushtrojne talentet e tyre ne fushat e artit.
    Gramshi e Kuci , Berati e Tepelena, Libofsha e Llakatundi, Selenica e Semani, burgu e persekutimi e internimet pa fund nuk ju ndane familjes Jakova e femijve e niperve te tyre.

    Por megjithe vuajtjet Jakovsit ngelen njerez te forte , te ndershem e me humor. Ata ngelen model i virtuteve me te mira te Shkodranit e shqiptarit atdhetar e kulturdashes.

    Me Kolen mbaroj dhe i fundit nga vllezerit e famshem Jakova.

    Lavdi kesaj familjeje te shkelqyer shqiptare!

  8. #8
    yells `aziz! light!` Maska e AsgjSikurDielli
    Antarsuar
    12-09-2002
    Vendndodhja
    the black light
    Postime
    1,787
    I qofte i lehte dhe i atdheut...

    P.S. Ai poashtu ishte edhe autor i "Halili dhe Hajria"

  9. #9
    i/e regjistruar Maska e Ari-Intimidator
    Antarsuar
    08-05-2002
    Mosha
    42
    Postime
    290
    Every One dies, but no one truly Lives...

    Kole jakova vertete ka jetuar nje jete te frytshme.

    I lehte i qofte dheu.
    An unexperienced life is not worth living. Socrates

  10. #10
    Kol Jakova, dramaturg, poet dhe romancier lindi n 25 nntor 1915. Ai kreu shkolln fillore dhe t mesmen, shkolln e Franeskanve n Shkodr. M von vazhdoi Normalen pran gjimnazit t Shkodrs. M 1935 u emrua msues n Vaun e Dejs. Mori pjes n Luftn Antifashiste Nacional lirimtare. Pas lufts punoi n Ministrin e Kulturs, drejtor i Teatrit Popullor n Tiran, n Lidhjen e Shkrimtarve dhe Artistve. Me krijimtari letrare, ai sht marr q nga viti 1935, kur botoi vjershn e par n revistn "Cirko" n Shkodr. Gjat lufts shkroi vjershat "Knga e tre heronjve t Shkodrs" dhe "Shqiponjat partizan". Pas lirimit shkroi pr fmij dhe pr t rritur. Ndr veprat e tij jan "Halili dhe Hajria", botuar n 1950, "Heronjt e Vigut", botuar n 1953-in, drama "Toka jon", botuar n vitin 1955, "Dom Gjoni" i 1967-s, "Prball hekurave t kryqzuar" i vitit 1973 si edhe librat "Poezia shqipe" e "Kulla buz liqenit".

    Me 21 gusht 1944 u vrane tradhetisht nga bashibozuket e tradhtaret e Gjon Marka Gjonit, ne Vig te Mirdites, partizanet Ahmet Haxhia, Ndoc Mazi, Ndoc Deda, Naim Gjylbegu dhe Hydajet Lezha. Per qendrimin heroik te tyre, Kuvendi popullor u dha titullin e larte Heronj te popullit.

    Kjo poeme e shkruar nga Kole Jakova dhe botuar ne vitin 1962, eshte e gjate, por po ju sjell ketu vetem pjeset me te bukura te saj. Aty ku shihni pikat, jane vendet ku jane bere shkurtimet.

    Heronjte e Vigut

    Ngjitet Veles varg perpjete
    Ceta e vogel me pes vete
    Gjith petrita djem te lehte.
    Djelm te lehte, djem te ri,
    Ndoc Ded Marku u ka pri,
    Shtatin gjat porsi selvi,
    Synin pishe, turrin duhi.


    Djal i zoti Ahmet Haxhija
    Si zamabak perkah hijeshia
    Syni i tij flake e shkendija.

    Djal i gojes, djal me koke
    Fjala e tij nuk bie ne toke
    ..
    Hydajeti djal lezhjan
    Rrit jetim pa bab, pa nane
    Strehve te hueja flej pa ngrane
    Mori malin per te lehte
    Bab e nan i gjeti ne ete
    Vlla e moter nga cdo ane
    Gjet nder shoke partizane.
    Naim Gjylbegu e Ndoci i vogel
    Lind e rrit te dy ne Shkoder.
    Ndoci i vogel fukara
    Rrit me zor neper dynja
    .
    I than Shkodres : lamtumire
    Vec kur te shifna ne Shqipni te lire.

    Ngjitet Veles varg perpjete
    eta e vogel me pes vete
    Gjithe petrita djem te lehte.
    - Kah po shkoni o partizane?
    - Duem me i dale Mirdites mbane
    Shpi per shpi e stan per stan
    Sihariqin me ja cue
    Madh e i vogel me u shtrengue
    ..
    Hjeksi i Gjonit fjal po bjen:
    -Ndoc Ded Marku po na vjen
    Ne tdalme te Vigut per mbat ane
    Vete i pesti partizane.
    Kerkund shtegun mos tja lame
    Mos ti vrasim por ti zame.
    Ti turpnojme neper Mirdite,
    Lidhur varg porsi bagtite.

    Erz e nder tjua marrim fare,
    Mos tju baje ma lekura nji pare
    Do ti varim npik te dites
    Ti hyje tmerri gjith Mirdites
    ..
    Pasi kane ardhur ne Mirdite pese heronjte, i shkon fjala Gjonit dhe shokeve te tij dhe i bajne prite. Pese heronjte e ndjejne se skane me dal ma gjalle prej ku kane hi prandaj vendosin me luftu deri ne fund, pavaresisht si vjen fundi:

    Ceta e vogel po kendon
    Gjithe pusia e degjon
    E degjon e ban cudi:
    A jan njerz a jan xhindi??!!!

    Cka do te jet kjo fare e re
    Qe se tremb vdekja nket fe?

    Sapo kanga ka mbarue
    Ndoci i vogel ne kambe a cue
    Shikon malet ane per ane
    Nji amanet don me ua lane:

    Amanet o mori male
    Kur ushtria ktu te ket dale
    Shokve tone ju me mju fale,
    Me u tregue si kem luftue,
    Si jem vra si jem coptue
    Rreth e rreth prit ngujue.


    Ntdalme te Vigut, nrrahe te shkret
    Tmerrshem bomba po pelcet.
    Valon pushka per gjithe ane,
    Cpo luftojne mes partizane.
    Dyqind vete i kane rrethue,
    Svdesin burrat pa u pague.

    Mbas nji bungu atje ne breg
    Ndoc Ded Marku rrall po qet
    Se lan plagt me shpejtue,
    Se len gjaku me synue
    Njiqind tyta po e qellojne,
    Varrt ma eger ia acarojne
    Acarohet Ndoci vete
    Zjarr i ndizet zemra shkrete.
    ..
    Hydajet o Hydajet
    Pushka jote drejt po qet
    qilloi vendi rrahe shkret
    Pa nje stom e pa nje shkrep
    Kurre nuk binja kaqe shpejt.

    Met Haxhija po sulmon,
    E merr plumbja e nuk ndalon,
    Bie perdhe pushken se lshon
    Edhe vdek me shti kerkon.

    - Bini shok e merrni hak
    Thrret Ndoc Mazi la me gjak
    Smundem ma me iu ndihmue
    Kater plumba mkan pershkue

    Bukur shtinqenat mbi mue
    Ndoc Ded Marku rrxue perdhe
    Mezi koken po e ngre
    Shikon logun rreth e qark
    Ra si burrat shoket varg.

    Vac Naimi ka teprue
    Plague rande e tue rrexue,
    Po i afrohet prites szeze
    Edhe nji her zjermin e ndez

    Ku i ka forcat i permbledh,
    Nje granat mbrenda ju hedh.
    Shungullon Vigu gjam e tym,
    Bie Naimi porsi trim.

    Buzqesh Ndoci ka e shikon
    Syt i err e kryet e leshon.
    Gjithnji Vigu shungullon
    Burrat vdek, gjama vazhdon.
    ..

    Pas shperthimit qe ndodhi, tremben tane vendi aty rrotull. I shkon fjala te atit te Ndocit se i asht vra djali:

    Atje ne Vig, atje nMirdite
    Na u vra Ndoci ngujue ne prite
    Shtat sahat me shok rrethue
    Bukur trimat kane qindrue

    Baba i Ndocit thot kto fjale:
    Gjini i nans i qoft hallall
    Mpaska le per sdytit her
    Se mka deke djali me nder!

    I ati i Ndocit, tashme plak, bashkohet me partizanet:

    Sillma pushken o baxhi,
    Merrni bombat ne franxhi.
    U ngjall Ndoci e shokt e tij
    Rane pes, linden njimij.

    Pasi jane vra pese heronjte e siperpermendur, pjesa tjeter e partizaneve qe vazhduan serish perleshjen, jane ul me pushu, gjithashtu edhe i ati i Ndocit. Poema vazhdon keshtu:

    Baba i Ndocit ec ngadale
    Me te birin don mu fale
    Sdon mu fale si babe e djal
    Por si trima luftetare.

    Para vorrit po rri shtange
    Shikon gurt mbledhun murane,
    Shikon trimat partizane
    Buza i dridhet zemra i vlon
    Ndocin gjalle po e kujton.

    E pat dashtun permbi tjere
    Se sja prishi kurrnjihere
    .
    Ato vorre kur i shikon
    Porsi si shkambi nmal qendron
    Cou Ndoc-thot- nuk ka hije
    Para burrash me ndej shtrie,
    Para burrash narm shtrengue
    Qe njimi lufta kan kalue
    Dhe njimi lufta kane fitue.

    Cou Naim e cou Ahmet
    Ndoci i vogel, Hydajet
    Shifni ushtrine po ju pret

    Cohniu djem falniu me ne,
    Na uroni ditn e re

    Foli Deda e duel nnjen ane
    Shoket trimat partizane
    Per nder armet i shtrengojne
    Po perpiqen te qendrojne
    Fjalt e plakut kah i degjojne

    Hesht natyra dalngadale
    Vec nji flamur vale-vale
    Po rreh palen nga njihere
    Perbri vorresh, ngjitun nere.


  11. #11

    Pr: Kol Jakova

    Ju lutem nse dikush e ka n form elektronike librin e drams Halili e Hajrija mundsisht ta postoj ktu!ju flm pr mirkuptim.
    Kultura,sjellja edukata,arsimi e bjn njeriun t vlefshm!!!!

  12. #12

    Pr: Kol Jakova

    "Fshati midis ujerave" eshte nje kryeveper. Preng Sherri eshte i mrekullueshem.
    Nese dikush e ka ne forme elektronike le ta postoje ju lutem!
    Nse dshiron ta dish t vrtetn duhet t jesh i gatshm ta pranosh.

Tema t Ngjashme

  1. Kanuni i Lek Dukagjinit
    Nga Darius n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 284
    Postimi i Fundit: 14-10-2018, 07:01
  2. Familja Jakova, nje tragjedi e diktatures
    Nga Brari n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 3
    Postimi i Fundit: 11-06-2009, 00:19
  3. Prgjigje: 1
    Postimi i Fundit: 08-06-2009, 10:22
  4. Prenk Jakova
    Nga Brari n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 4
    Postimi i Fundit: 06-12-2006, 10:58
  5. Mbylli syte shkrimtari Kol Jakova
    Nga erzeni n forumin Enciklopedia letrare
    Prgjigje: 1
    Postimi i Fundit: 16-11-2002, 09:19

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •