EKSKLUZIVE: Intervistë me ish zëdhënësin e NATO-s Jamie Shea (1)
Ruan kujtime të mira
Prishtinë/Bruksel, 28 shtator – Në një intervistë ekskluzive për “Epokën e re”, ish zëdhënësi i NATO-s, Jamie Shea ka thënë se Zoti i ndihmon ata të cilët i ndihmojnë vetes.
“Kampanja ajrore e NATO-së në vitin 1999 do të arsyetohej plotësisht vetëm nëse do të kemi eventualisht një Kosovë me të vërtetë të suksesshme në zemër të Evropës”, ka thënë ai
Intervistoi Arsim Sinani
EPOKA E RE: Z.Shea, që në fillim të bisedës sonë kisha dashur t’ ju uroj për punën e bërë për Kosovën. A mund të fillojmë duke u kthyer prapa në vitin 1999, në saktësisht në momentin kur është lansuar lajmi se Serbia do të sulmohet nga NATO-ja. A mund ta kthejmë shiritin mbrapa dhe të na tregoni nga këndvështrimi juaj se si e keni përjetuar kur ju është dashur ta jepni lajmin se bombardimet do të fillojnë?
Shea: Vendimi për të filluar kampanjën ajrore është marrë shumë shpejt dhe njëzëri nga të gjitha vendet anëtare të NATO-së. Për këtë arsye ishte relativisht e thjeshtë për mua ta paraqes këtë vendim para mediave, sepse e dija se solidariteti dhe vendosmëria e Aleancës ishin prapa këtij vendimi. Po ashtu ekzistonte edhe një masë e madhe e paqartësisë. Çfarë do të ndodhte nëse Millosheviqi nuk do t’i pranonte kërkesat e NATO-së menjëherë? Sa do të zgjas kampanja ajrore dhe çfarë do të ndodhë? A do ta këtë NATO-ja përkrahjen e opinionit në vendet e saja anëtare? Aq më pak kur jeni i përfshirë në një krizë, ju nuk keni shumë kohë për të medituar në kësi lloj çështjesh. Ju duhet të vazhdoni dhe ta bëni punën më së miri që dini. Unë isha i bindur se NATO-ja ishte duke bërë gjënë e duhur dhe ndjeja se ishte përgjegjësi e imja, si zëdhënës, që të sigurohej se kjo do t’i komunikohej efektivisht publikut tonë. Ushtria kishte punën e tyre për të bërë në vazhdimin e kampanjës efektive ajrore ndërsa unë kisha për të bërë një punë efektive në një front medial, po ashtu të barabartë.
Jam shumë mirënjohës se konferencat kanë pasur ndikim në mbajtjen e besimit në NATO
EPOKA E RE: Gjatë asaj kohe ju ishit shumë të zënë me konferencat ditore për shtyp dhe ju ishit shpresa më e madhe për kosovarët. A e keni konsideruar se ishit një person i cili mbante gjallë shpirtin e një populli, i cili po kalonte nëpër momentet më të vështira të ekzistencës së tij?
Shea: Nuk e kam pasur të qartë, deri pas përfundimit të kampanjës ajrore dhe vizitës sime Prishtinës në fund të qershorit 1999, se konferencat e shtypit të NATO-së kishin një ndikim te kosovarët, të cilët ishin në shtetrrethim brenda Kosovës. Natyrisht jam shumë mirënjohës se konferencat kanë pasur ndikim në mbajtjen e besimit në NATO dhe shpresën se NATO nuk do t’i dëshpërojë njerëzit në Kosovë, por do ta kryej punën.
Kampanja mediale është betejë psikologjike
EPOKA E RE: A ju kujtohet akoma deklarata juaj kur thatë se keni lajme të mira për Millosheviqin se moti ka filluar të ndreqet dhe se do të jetë lehtë që aeroplanët e NATO-së t’i sulmojnë pikat serbe. A e kujtoni këtë konferencë pas gjithë këtyre viteve të kaluara?
Shea: Kampanja mediale është deri në një masë edhe betejë psikologjike. Ju nuk dëshironi vetëm t’i komunikoni faktet apo politikat, por edhe të ndryshoni sjelljen e kundërshtarit tuaj. Ndoshta është dashur të mendoj për disa formula më të mira dhe më elokuente. Por, kjo më ka ngjarë atëherë dhe sigurisht se nuk ndiej ndonjë keqardhje apo siklet për atë shkak edhe tani pas 7 vitesh.
Jam i prekur shumë me progresin e arritur në Kosovë
EPOKA E RE: Si ndjeheni tani kur e mendoni se Kosova është nisur përpara dhe vuajtjet kanë mbetur anash. A mendoni se populli i Kosovës ka akoma për të bërë për vetveten dhe për të mirën e vendit të tyre?
Shea: Është e kuptueshme se jam i prekur shumë me progresin e arritur në Kosovë dhe mënyrën se si kosovarët kanë filluar t’i marrin përgjegjësitë për punët e tyre nëpërmjet të IPVQ-ve.
E gjithë shoqëria njerëzore është një punë në progres e sipër, ndërsa reforma dhe ndryshimet janë në mënyrë konstante me ne. Për këtë shkak unë nuk pres që statusi t’i zgjidhë vetvetiu të gjitha problemet e Kosovës. Lidershipi i vendosur politikisht në ndërtimin e një shoqërie demokratike dhe një ekonomie tregu, e cila është e hapur dhe tolerante ndaj grupeve të ndryshme etnike do të jetë i nevojshëm. Në anën tjetër, unë jam i impresionuar me energjinë dhe rininë të cilën e ka popullata e Kosovës dhe besoj se Kosova mund ta arrijnë pjesën tjetër të Evropës, por vetëm nëse shikon kah e ardhmja e jo drejt së kaluarës.
Unë vazhdoj t’i jem mirënjohës Solanës për besimin që e ka pas në mua
EPOKA E RE: Të kthehemi mbrapa në një moment shumë interesant. A mund të na tregoni se cili ishte bashkëpunimi i juaj me z. Solanën, sepse në opinion është krijuar një përshtypje se ju dy keni një bashkëpunim shumë të afërt. A mund të na e thoni ndonjë hollësi nga ato momente të rëndësishme që kishte NATO në vitin 1999?
Shea: Havier Solana, natyrisht si Sekretar i Përgjithshëm i NATO-së në atë kohë, dhe unë si zëdhënës i tij punoja shumë nën autoritetin dhe drejtimin e tij. Unë isha vetëm komunikuesi, sepse ai normalisht kishte rolin e rëndësishëm të menaxhimit të politikave dhe diplomacisë së kampanjës ajrore të NATO-së. Ju keni të drejtë kur thoni se kemi pasur marrëdhënie të afërta të punës dhe unë vazhdoj t’i jem mirënjohës atij për besimin që e ka pas në mua dhe vullnetin për të më përkrahur edhe gjatë disa momenteve të vështira kur gjërat nuk shkonin mirë siç ne shpresonim, për shembull në reagimin e incidenteve të vështira kur aeroplanët e NATO-së nuk i goditnin caqet e sakta, apo kur civilët e pafajshëm humbnin jetët.
Bombardimet ndihmuan... drejtimin e Kosovës drejt ndërtimit të një shoqërie demokratike
EPOKA E RE: A e ndani akoma mendimin se bombardimet e NATO-së kanë parandaluar një pastrim etnik në zemër të Evropës?
Shea: Po, unë akoma shumë besoj edhe përkundër ngritjeve dhe rënieve të kampanjës ajrore dhe momenteve të vështira nëpër të cilat kaluam se aksionet e NATO-së ndihmuan në ndryshimin e drejtimit dhe drejtimin e Kosovës drejt ndërtimit të një shoqërie demokratike, edhe po qe se vizioni ynë për një Kosovë multietnike dhe prosperuese të integruar në pjesën tjetër të Evropës do të marrë kohë për t’u arritur. Krenaria nuk është fjalë e qëlluar, ka të bëjë më shumë më kryerjen e rolit dhe mund t’ju bëj me dije se roli im ka qenë më shumë modest, por, po unë jam mirënjohës se kam pas rastin ta luaj atë rol.
Çfarë nevojitet për ta lëvizur Kosovën drejt statusit
EPOKA E RE: Edhe sot Kosova është mike e juaja. Në të vërtetë më duhet t’ju pyes se çfarë janë ndjenjat tuaja kur vini në Kosovë. Ju ka ndodh që dikush t’ju thotë diçka dhe që ju ka lënë përshtypje gjatë asaj kohe sa keni qenë këtu?
Shea: Është gjithnjë një kënaqësi për mua të vij në Kosovë dhe do të dëshiroja sikur të mundja të vij më shpesh. Unë jam gjithnjë i impresionuar me kujtesën që populli i Kosovës e ka dhe mënyrën se si ata mbesin lojal ndaj miqve të vjetër. Natyrisht, vizitat e mija të bëra Kosovës nuk janë thjeshtë për t’i ringjallur kujtimet e 1999 dhe kujtimet, të mira apo të këqija nga e kaluara. Kjo do të ishte shumë e lehtë. Preokupim imi i vërtetë është të shikoj kah e ardhmja dhe ta shoh se çfarë nevojitet të bëhet për ta lëvizur Kosovën drejt statusit, në mënyrë që të sigurohemi se ekziston një plan i mirëfilltë i reformave ekonomike dhe sociale kur kosovarët ta marrin kontrollin mbi fatin e tyre, dhe të sigurohemi se liderët kosovar janë duke punuar së bashku në mënyrë konstruktive.
Për këtë shkak unë janë shumë i bindur se kampanja ajrore e NATO-së në vitin 1999 do të arsyetohej plotësisht vetëm nëse kemi eventualisht një Kosovë me të vërtet të suksesshme në zemër të Evropës. (VIJON)
Kush është Jamie Shea?
Jamie Shea është i lindur më 11 shtator të vitit 1953 në Londër, është i martuar dhe ka dy fëmijë.
Shea është ligjërues në shumë universitete me renome botërore në lëmin e marrëdhënieve të jashtme dhe planifikimit, si në atë të Kembrixhit, Oksfordit, Universitetin Shtetëror të Miçiganit, Universitetin e Londrës etj.
Shea në Aleancën Veriatlantike ka kryer detyra nga më të ndryshmet.
Ai prej vitit 1993- 2000 ka kryer funksionin e zëdhënësit të NATO-së dhe zëvendësdrejtorit për Informim dhe Shtyp.
Shea ka kryer detyrën e Drejtorit për Planifikim të Politikave në Zyrën Private të Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-së, dhe ishte përgjegjës për të këshilluar dhe asistuar Sekretarin e Përgjithshëm, menaxhmentin e lartë të NATO-së dhe Këshillin e NATO-së deri në gusht të vitit 2005.
Shea flet rrjedhshëm gjermanishten dhe frëngjishten.
Ruaj Lidhjet