Close
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 12
  1. #1
    me 40 hajdut Maska e alibaba
    Antarsuar
    12-12-2005
    Vendndodhja
    Ne shpellen e pirateve
    Mosha
    36
    Postime
    5,671

    Nga vepra "Ilirt" -- Aleksandr Stipqevi

    JETA E ILIRVE

    Kushtet gjeografike

    Toka e banueme prej Ilirve nuk ka nji karakter unik, por ndryshon n pikpamje orografike dhe klimatike.
    N veri gjinden rrafshina t mdha t pellgut panonik t plleshme e t pasuna me prodhime bujqsore, por me klim kontinentale.
    Pjesa me e madhe e krahinave ilire n jug t rrafshins s Panonis asht malore dhe shpesh e pakaprcyeshme, me nji klim t ashpr dhe t ftoht, e pasun me xehe dhe kullosa.
    Gjat bregdetit Adriatik dhe n ujdhesat e afrme, sidomos n jug, sikurse edhe n rrafshinn q e rrethon lumin Vardar, n Maqedoni, klima, prkundrazi, asht mjaft e but dhe e prshtatshme, ideale pr kultivimin e ullijve, fiqve dhe bimve tjera mesdhetare.
    Kjo llojllojshmni e kushteve gjeografike n pjesn perndimore t Ballkanit dhe n rrafshinn e Panonis ka kushtzue edhe ndryshueshmni t madhe n jetn ekonomike, kulturore e shoqnore t Ilirve, si dhe ndryshueshmni n dukunin fizike, e natyrisht, edhe n zakone.

    Pamja fizike

    N shkrimet antike, t dhanat mbi pamjen fizike t Ilrive jan shum t pakta.Padyshim ata pak kan ndryshue prej Grekve e Romakve t cilt tue mos p te ata asgja t posaqme ose t uditshme nuk e kan pa t nevojshme me shkrue pr pamjen fizike t tyne.Megjithate si duket, duhet t jet dika karakteristike kur Plauti, i cili ndoshta ka pas rast me i njoht personalisht Ilirt mbasi ishte i lindun n Sarsin afr Adriatikut, n nji komedi t vet thot pr nji protagonist se ka "nji fytyr ilire".Nuk jemi n gjendje me than se ku qndrojshin kto karakteristika dhe nuk mundemi me i prshkrue n mnyr t knaqshme prej paraqitjeve t shumta t Ilirve q i gjejm n prmendoret ma t vjetra dhe n ato t t periudhs romake.Nji shnim interesant i Herodianit na informon se Ilirt kan qen me shtat t gjat.Kjo asht vrtetue edhe n saje t rezultateve antropometrike.Ma n fund, tue marr parasysh krejt ka mund t na shrbej pr rekonstruimin e pamjes fizike t Ilirve, shkenctart modern jan t mendimit q t'i paraqesin si njerz t gjat, me sy t kaltrt, dhe flok t verdh.
    Straboni i Amazis, na informon se ndr Japod, sikurse ndr gjith Ilirt, ka qen i prhapun tatuimi.Ky zakon ka qen i njohtun n Ballkan qysh n kohnat e qytetnimit neo-eneolit dhe e kan prdorue gjith popujt parahistorik t ktyne krahinave.Kt e vrteton Herodoti pr Thrakasit, Plini plak pr Sarmatt dhe Dakt, dhe asht e ruejtun deri sot n shum krahina, sidomos ndr bashksit krishtene n Bosnj.Pr kt prdorim ndr Ilir e kan vrtetue edhe mbeturinat arkeologjike.Vrtet n Donja Dolin dhe Gllasinc jan gjet shum gjylpana prej bronze, me t cilat asht ba tatuimi

    Medicina popullore

    Edhepse prej t dhanave t ruejtuna mundemi me formue nji ide t zbet dhe jo t plot mbi farmakopen e pasun popullore ilire, duhet t prmendim bimt ma t njohtuna t cilat jan rrit n tokn e tyne dhe q kan pas ni prdorim t gjan n botn antike.Ma e njohtuna asht iris (shpatore) e njohtun n terminologjin antike me emrin Iris Illyrica, e cila ka gzue nji popullaritet, si pr er t kandshme ashtu edhe pr prdorimin mjekues kundr nji numri t madh smundjesh.Pr kualitetin e saj t jashtzakonshm flasin Theofrasti nga Erezi n shek. IV para e.s. mandej sidomos Dioskuridi i Anazarbs dhe Plini Plak.Ilirt shpesh kan prdor edhe sanzn.Kjo bim asht quejt me emnin e mbretit ilir Gentit, (Gentiana Lutea), i cili i pari ia ka njoht vetit mjekuese

    Pijet

    Mbi zakonet dhe doket tjera, informata ma t plota kemi prkitazi me nji ves mjaft t prhapun ndr Ilir, e ky asht pasioni i tepruem pr pijet alkoolike.Krahas me kt ves t tyne asht edhe fakti i dshmuem prej leksikografit t Aleksandris, Hezihiut, simbas t cilit Peont adhurojshin nji perndi me emnin Dualos, q prputhej me emnin e perndis greke t vens, Dionizin.Spjegimin e emnit t ktij hyu q e ka dhan vet Hezihiu, e vrteton edhe shkenca moderne e filologjis, e cila emnin e Dualos e nxjerr prej t njajts rranj prej kah rrjedh fjala shqipe dej, ( i dejun ) dhe fjala gotike dwals (i mendun).
    Simbas Strabonit Ilirt q kan banue n Panoni shkojshin me u furnizue me ven n Akuile.Ndoshta n kt mnyr vena ka hy n rrafshin e Panonis shum koh para se na lajmron Straboni.Sidoqoft Ilirt q kan jetue gjat detit Adriatik, kan pas rast me e njoht kualitetin e vens greke shum ma prpara.Madje nuk duhet t prjashtohet mundsija q Ilirt gjat bregdetit Adriatik,jo vetm q e kan pi venn por e kan kultivue hardhin shum koh para kolonizimit t Adriatikut nga ana grekve.
    Taulantt kan qen t njohtun n antik pr prgatitjen e nji pije t posame prej mjalte.Vet Grekt jan msue prej Taulantve si me e prgatit kt pije.Jo vetm ky fis por edhe t tjert e kan prdor si n kohn parahistorike ashtu edhe n periudhn romake.Historiani bizantin Prisku i cili n vjetin 448 t e.r. ka kalue npr Panoni n rrug pr n rezidencn e Atils, na informon se banort e ksaj krahine pijshin nji pije t fort, medos, domethan ujmjalt.
    Edhe ma e prhapun se ujmjalti ka qen birra, e quejtun sabaia.Simbas Theopompit Ilirt si meshkujt ashtu edhe grat e tyne, gjat gostis pijshin aq shum sa deheshin plotsisht dhe burrat u jepshin liri grave t tyne me u prshndet me do t thirrun tjetr.
    Nji veqori interesante t lidhun me prgatitjen e pijeve q na prmendin, Dion Kasi dhe Straboni, asht ajo se Ilirt i kan njoht vozat e drunit.

    vijon.............................. ka pasur reduktime nga origjinali
    Ndryshuar pr her t fundit nga alibaba : 11-09-2006 m 17:14

  2. #2
    i/e larguar Maska e GL_Branch
    Antarsuar
    02-11-2003
    Vendndodhja
    Arbany
    Postime
    1,592
    Alibaba ku po i merr keto shkrime apo vet po i shkruan nga libri?

    Eshte nje veper e madhe kjo...une ne fakt se kam lexu por e di qe ka peshe te madhe kjo liber...dhe jam interesum shume ne vazhdim lidhje me kete teme

  3. #3
    me 40 hajdut Maska e alibaba
    Antarsuar
    12-12-2005
    Vendndodhja
    Ne shpellen e pirateve
    Mosha
    36
    Postime
    5,671
    Shkrimet jan nga libri......libri sht i prkthyer nga italishtja nga Zef Mirdita, dhe i botuar n Prishtin m 1967---------------------------------------------------------------------------------------
    Muzika

    T vetmin lajm shkrue mbi kt e gjejm te Straboni, i cili na flet se Dardant e kan kultivue shum muzikn dhe kan prdor instrumente muzikore me frym dhe me tela.
    N dy prmendore t vorrezave q jan gjet, njana n Zaostrog afr Makarsks, dhe tjetra n nji vend t panjohtun dalmatin, shohim zotin Silvan tue mbajt n dor nji instrument me frym n form gypi, i ngusht kah pipi, kurse gjithnji tue u zgjanue kah fundi.

    Vallet

    Paraqitja ma e vjetr e nji valleje popullore ilire gjindet e skalitunn nji urn t njohtun funerale nga Ribiqi shek. V-IV p.e.s. ku mund t shihen pes figura femnash t kapuna dor pr dore.Pa dyshim ktu paraqitet nji valle rituale, ku duhet me e dallue formalisht prej valles n t ciln vallzuesit sillen rrotull tue kndue.Kjo valle popullore shum e vjetr ka qen e preferueshme n Ballkan dhe asht ruejt edhe te popujt e som t ktyre viseve, te Sllavr (kolo) kurse te Shqiptart (valle).Kjo valle t ciln e prmend edhe Homeri n Odisen, paraqitet shum her n histori t Ballkanit: tue fillue prej shek. V-IV p.e.s. n urnn e Ribiqit, mandej shum her n prmendoret e kohs romake t Perandoris s vonshme, e ma n fund n artin popullor t pjess perndimore t Ballkanit mesjetar, ose ma saktsisht, n prmendoret t quejtuna steki t Bosnjes dhe t Hercegovins.

    Veshja

    Veshja q Ilirt e kan bajt ma s shumti ka qen kmisha e shkurt dhe gjat, e kombinueme njikohsisht, jo gjithmon me pelerin.Prveq ksaj meshkujt kan bajt edhe kofshar.
    Kmisha asht e prbame prej dy pjesve, t bashkueme n krah me dy pulla dhe ka mund me u shtrngue n mes me rryp.N tansi kan qen shum t gjata, por priftat dhe pernditilire rndom jan vesh me kmisha t shkurta.Disa autor jan t mendimit me e identifikue kt veshje ilire me at dalmatine t ciln e kan marr Romakt e q ka pas aq fat ma von tue hy n prdorim liturgjik n kishn krishtene.
    Shpeshher Ilirt paraqiten me mallot q mbahej gjithmon mbi kmish.Kishte t gjata e t shkurta t ngjashme me togat dhe lacernat romake.Mallotat rrallher e kan pas edhe kapuin.Kjo rrobe asht bajt e hedhun mbi krahdhe qndronte n supin e djatht e mbrthyeme ma nji pull, tue i lan kshtu duert t lira.
    Ilirt shum rrall kan vesh kofshar.Paraqitjen ma t vjetr t kofsharve e hasim n nji fragment t nji urne t gjetun n Ribiq, afr Bihaqit, n Bosnje, q i takon shek. V ose IV p.e.s.
    Kostumevet ilire pr meshkuj u prkasin ma n fund edhe ksulat.Deri tash jan konstatuar tri tipe ksulash ilire
    - tipi i rrumbullakt (bereta pa an) shum e ngjashme me ksuln q edhe sot e prdorin Shqiptart (qeleshja) e q n prgjithsi konsiderohet si prejardhje direkte e ksuls s vjetr ilire.
    - tipi i dyt ka formn konike q i prgjigjet ksuls prej gzofit, e cila tash prdoret te sllavt e jugut (shubara) dhe te shum popuj tjer.
    - tipi i tret me sa duket i prdorun vetm prej ushtarve, ka qen i rrumbullakt, por me an shum t gjan.

    Ilirt kan prdor disa tipe mbathjesh, ndr t cilat ma e njohtuna ka qen opinga e thjesht, q prbahej vetm prej nji cope lkure q mbulon pjesn e poshtme t kambs, tue prfshi edhe gishtat, kurse n pjesn e eprme lidhet me disa lidhse lkure.
    Veshja e femns ilire na zbulon karakteristikat autoktone dhe nji llojshmni t tipareve ma t pasuna se ato t meshkujve.Kjo veshje ka qen e prbame prej nji kmishe me mang t gjata, prej nji fustani t gjat ose t shkurt pa mang, prej pshtjellaku, shalli, prej marhame n krye dhe n fund prej shum lloj ksulash.Kmisha vishej vetm ose si nnkmish.Fmijt e veshshin vetm ate.
    Mbi nnkmish femnat ilire kan vesh nji tesh q nuk ka qen e qepun n krah, por e kapun me pulla dhe e lidhun pr brezi me rryp.Nse ishte shum e gjat, pjesa e poshtme ohej dhe hidhej sipr rrypit.Kjo pjes e veshjes shtrngohej prsri me nji rryp.
    E njajt ka qen veshja q e bante n shum solemnitete perndsha ilire Thana.Kjo ishte shum ma e shkurt dhe palt e sja nuk bijshin drejt por n form t kumbons.Pshtjellaku asht nji element shum i lasht i veshjes ilire.Ekzemplart ma t bukur i kan tri Nimfe t paraqituna n nji reljef t gjetun n Suha, afr Livnos n Bosnje.
    Shalli asht bajt mbi krah, n paraqitjet monumentale e shohim ose t kryqzueme n gjoks ose rreth krahve, rrallher mbulonte dhe kokn. Marhamn e kan bajt si grat e martueme ashtu edhe vajzat.Kjo edhe sot prban nji pjes t pandashme t veshjes kombtare n Gadishullin Ballkanik.
    N periudhn romake grat n prgjithsi kan qen ma konzervatore se meshkujt dhe jo rrall i shohim t veshuna me kostumet kombtare pran burrit i cili mban veshjen romake.
    Ndryshuar pr her t fundit nga alibaba : 12-09-2006 m 11:40

  4. #4
    Restaurator Orbis Maska e Baptist
    Antarsuar
    20-11-2004
    Postime
    8,680

    Ilirologu grekofil

    Une me keqardhje te madhe e quaj A. Stipceviqin ilirolog te madh por grekofil.
    Ne shume raste mendimi im per te eshte shume me i keq se ai i Tanhauzit per A. Kolen.
    Aeneas Dardanus
    Lavdi, pasthirrme fosilesh, germadhash e rrenojash vershelluese. -Eja pas meje!...

  5. #5
    i/e larguar Maska e GL_Branch
    Antarsuar
    02-11-2003
    Vendndodhja
    Arbany
    Postime
    1,592
    Citim Postuar m par nga Baptist
    Une me keqardhje te madhe e quaj A. Stipceviqin ilirolog te madh por grekofil.
    Ne shume raste mendimi im per te eshte shume me i keq se ai i Tanhauzit per A. Kolen.
    ......pse?

  6. #6
    Restaurator Orbis Maska e Baptist
    Antarsuar
    20-11-2004
    Postime
    8,680
    Citim Postuar m par nga GL_Branch
    ......pse?
    Me duhet te pres sa te arrijne postimet aty ku fillion te shpaloset fytyra e tij e vertete.
    Aeneas Dardanus
    Lavdi, pasthirrme fosilesh, germadhash e rrenojash vershelluese. -Eja pas meje!...

  7. #7
    me 40 hajdut Maska e alibaba
    Antarsuar
    12-12-2005
    Vendndodhja
    Ne shpellen e pirateve
    Mosha
    36
    Postime
    5,671
    Aleksandr Stipeviq nuk ka qen grekofil pr vet faktin se jeta e tij nuk ka qen e lidhur me Grekt dhe helenizmin.Por sht edhe ky nj prej autorve q e admiron kulturn e lasht n jug t Ballkanit.
    Ndryshuar pr her t fundit nga alibaba : 12-09-2006 m 14:44

  8. #8
    me 40 hajdut Maska e alibaba
    Antarsuar
    12-12-2005
    Vendndodhja
    Ne shpellen e pirateve
    Mosha
    36
    Postime
    5,671
    Disa t dhna mbi qytetrimet ilire

    Tue shkue drejt jugut, s pari hasim n qytetnimin e Trebenishts, q shtrihet n Maqedonin e some jugore, pjesrisht n Greqin veriore dhe pjesrisht n Shqipnin lindore.
    N veri t ktij lulzoi qytetnimi ma i prhapun i Ilirve, ai i Gllasincit, q shtrihej n nji pjes t madhe t Shqipnis, n Mal t Zi, Bosnje, Hercegovin, n Srbin perndimore dhe n Dalmacin qndrore e jugore.
    N Dalmacin veriore dhe gjat bregdetit kroat deri te lumi Arsa (Rasha) n Istr, shtrihej qytetnimi i Liburnve, ndrsa n perndim t tij, n Likn e some e n Bosnjen verioreu formue qytetnimi i Japodve.
    Ndrmjet lumenjve Sav dhe Drav lulzonte qytetnimi i Dalit, kurse n Istr dhe n pjesn e madhe t Sllovenis t some qe zhvillue nji qytetnim iliro-venet, i lidhun ngusht ma qytetnimin e brendshm t rrafshins s lumit Po n Itali.

  9. #9
    i/e regjistruar Maska e PRI-LTN
    Antarsuar
    12-06-2006
    Vendndodhja
    Vlor
    Postime
    671
    A. Stipcevic ne “Kuvendin e I te studimeve Ilire” mbajtur ne Tirane ne Shtator te vitit 1972.

    Pjese nga kumtesa e tij.

    Tek iliret simboli i gjarperit kish nje perhapje shume te madhe. Gjarperi ishte mbrojtesi i vatres familjare, kafsha ktonike me e rendesishme e lidhur me kultin e stergjysherve dhe me kompleksin magjik-fetar te pjellorise se tokes e te gruas. Kulti i kesaj kafshe mistike dokumentohet ne arde te pare nga burimet historike. Mjafton te kujtohet legjenda e njohur mitologjike e fenikasit Kadm dhe e gruas se tij Harmonia, te cilet, pasi erdhen tek iliret ku dhe vdiqen, vazhduan te jetojne, pas vdekjes, ne trajte gjarperinjsh. Biri i tyre Iliri, heroi eponym i races ilire, kiste dhe ai trajten e gjarperit keshtuqe ne ate mund ta mbajme per totem supreme te ilireve. Jashtezakonisht te shumta jane mbeturinat arkeologjike te gjetura ne nekropolet dhe vendbanimet ilire dhe qe dokumentojne rendesine qe kishte gjarperi ne sistemin simbolik dhe feta rte ilireve, vecanerisht te atyre ne pjeset veriore te treves se banuar prej tyre.
    Kulti i gjarperit ishte dhe eshte dhe tani, shume i njohur, natyrisht, edhe nder popujt e tjere. Prandaj duhet te jemi shume te kujdesshem kur duam te nxjerrim (duke u mbeshtetur vetem ne ekzistencen e ketij kulti ne sistemin simbolik te ilireve nga njera ane dhe te shqiptareve nga ana tjeter) vazhdimesine etnike midis tyre. Megjithate, sasia e madhe e te dhenave, qe kemi ne duar qofte per epoken parahistorike ilire qofte per ate historike shqiptare. Sa per te permendur nje nga keta elemente karakteristike, do te kujtojme ne menyre te shpejte motivin martesor midis gruas dhe gjarperit, motiv shume i perhapur ne folklorin shqiptar qe gjen jehone ne legjenden qe sjellin Plutarku dhe autore te tjere te lashte, sipas se ciles Aleksandri i Madh ishte i biri i Olimpias (te lindur ne Epir, pra ne nje krahine te pasur me elemente ilire) dhe i nje gjarperi. Nje kujtim shume interesant te koheve prehistorike, persa i perket lidhjes midis gjarperit dhe pjellorise se gruas, e gjejme ne nje rit magjik, pa dyshim, me origjine prehistorike qe vihet re ne lokalitetin Orman prane Shkupit ne Maqedoni.do tem und te silleshin edhe prova te tjera te ketij lloji, por, na duket, se kaq sa thame gjer tani na mjafton per te konkluduar se kulti i gjarperit, aq i dashur per iliret, vazhdoi te jetoje edhe me vecorite e tij tek shqiptaret sikunder edhe tek sllavet e gadishullit ballkanik, te cilet ruajten gjithashtushume elemente te qyteterimit te lashte shpirteror paleoballkanik.

  10. #10
    Restaurator Orbis Maska e Baptist
    Antarsuar
    20-11-2004
    Postime
    8,680

    Bolla

    Ah, me ne fund arritem te gjarperi.
    Sado qe Stipceviqi ka informata te bollshme faktografike, ai per cudi nuk di te punoje me to. Mungesa me e madhe e tij eshte mosnjohja e esences strukturale te logjikes se mitit.

    Citim Postuar m par nga PRI-LTN
    ...do te kujtojme ne menyre te shpejte motivin martesor midis gruas dhe gjarperit, motiv shume i perhapur ne folklorin shqiptar qe gjen jehone ne legjenden qe sjellin Plutarku dhe autore te tjere te lashte, sipas se ciles Aleksandri i Madh ishte i biri i Olimpias (te lindur ne Epir, pra ne nje krahine te pasur me elemente ilire) dhe i nje gjarperi.
    Ai harron se gjarperi eshte figure e Teogonise Pellasge. Harron se ky gjarper eshte Demiurgu, dhe bashkpunetor i barabart ne krijimin e botes, Boreu apo Ofioni.
    Harron se kjo periudhe e arte e paqes dhe e barazise gjinore te shoqerise Pellasge u nderpre njeanshem nga shoqja e tij Eurinoma. E cila me egoizmin e saj duke dashur gjithe nderimet dhe pushtetin per vete, nje dite zgabimthi e shkeli me thember ne koke dhe e perzuri nga Olimbi poshte ne skutat e dheut.

    Pellasget thone se e kane origjinen nga dhembet e ketij Boreut. Kurse Boreu eshte qe prej asaj dite gjarper pa dhembe.

    Nder tjera vlene te ceket se prej emrit te tij rrjedh shprehja Veriu dhe shprehja Bore per deBoren shqip.

    Prandaj Stipcevici bene gabim shume te madh kur e quan gjarper, sepse ishte Boa ose me te sotmen Bolla. Pra, Roja e Shpise, Roja e Zjermit apo e Votres sic e njeh sot populli. Roje shtepiake e mireqenjies shendetit dhe mbarevajtjes se puneve.

    Pas kesaj ngjarje ne Olimp, pellasget rreshqasin ne periudhen e matriarkatit dhe fillojne ta pushtojne gjithe boten.

    ...

    (kaq per tani)
    Aeneas Dardanus
    Lavdi, pasthirrme fosilesh, germadhash e rrenojash vershelluese. -Eja pas meje!...

  11. #11
    me 40 hajdut Maska e alibaba
    Antarsuar
    12-12-2005
    Vendndodhja
    Ne shpellen e pirateve
    Mosha
    36
    Postime
    5,671
    Besimi

    Kemi mbrri me i njoht emnat e nja tridhet hyjnive ilire, disa prej t cilave madje mu n baz t mbishkrimeve, kan mujt me u identifikue me hyjnit romake.
    Me sa duket, te Ilirt nuk ishte vetm nj panteon unik, por do perndi adhurohej prej nji fisi t posam ose prej nji treve t caktueme.N Istr pr shembull, e okupueme pothue krejtsisht prej Istrve, gjejm altar, dedikue Eiaut, Melesocusit, Boriaut, emnat e t cilve nuk gjinden n viset tjera ilire.
    E njajta gja mund t thuhet pr hyjnit liburne ( Anzotika, Lutosika, Latra, Sentona, Ika, Iria), japode (Bindus) etj.
    S pari po prmendim zotin Bindus, identifikue n mbishkrime me Neptunin romak.Altart e shumt kushtue ktij hyu ilir ( me dedikim BINDO NEPTUNO SACRUM), jan gjet n territorin e japodve t vjetr afr burimit t prrosks Privilica, n afrsi t Bihaqit n Bosnje.Padyshim, n kt lokalitet t vetmuem gjindej nji faltore, ose me fjal tjera, nji vend i shejt kushtue Bindusit. Kjo hyjni mbronte ujnat, sidomos burimet, dhe si e till qe identifikue me zotin Neptun.Aty ku jan zbulue altart jan gjet sasi t mdha brina dhish, flijue Bindusit.
    Nji hyjni tjetr pajtore e burimeve, ishte Vidasusi, gjithmon i shoqnuem n monumente nga shoqja e tij Thana.Katr altar kushtue ktij qifti jan gjet n Topusko, n Kroaci, afr nji burim uji mineral. N t njajtin lokalitet jan gjet mbaturinat e nji faltorje kushtue Silvanos si dhe shum altar tjer me emnin e ksaj hyjnie romake.N baz t ktij fakti, studiuesit kan konkludue me t drejt se Vidasusi n besimin ilir ishte i ngjashm me atributet e tija me hyjnin pajtore t burimeve pyjevet, fushavet, me Silvanon dhe si rrjedhim n emnin Thana asht mshef hyjnija ilire e gjuetis, t ciln shkenctart e kan identifikue me hyjnin romake Diana.Vidasusi e Thana (por ndoshta n vise tjera kto hyjni kishin emna tjer), kishin nji randsi t dors s par n panteon n pjesn ma t madhe t popullats ilire, sidomos ndr ato q mirreshin me blegtori, pr shembull Dalmatt.
    N monumentet ilire t epoks romake, kto hyjni gjinden jo vetm t vetmueme, por n shoqni me nymfe dhe hyjni tjera, n t cilat duhet padyshim t shohim hyjni tjera autoktone, emnat e t cilave nuk i njohim deri tash.Tue fol mbi ikonografin e ktyne dy hyjnive, asht shum interesant veqorija q n dy monumente t gjetuna n Bosnje, Diana nuk ka, sikur n ikonografin greko-romake, harkun dhe kokurrn, por n nji dor mban palmn, kurse n tjetrn hardhin.Kjo dshmon se Thana nuk ishte e njjt n t gjitha karakteristikat me Diann e panteonit greko-romak.N t njatin prfundim vijm tue shqyrtue ikonografin e Vidasusit,q nuk ishte krejtsisht i njajt me Silvanon, por qe identifikue me kt vetm pse pr disa atribute t veta ishte ma i ngjashmi me t.Mund t supozohet e pr kt ekzistojn disa indikacione se bash Vidasusi ka qen zoti suprem i Ilirve.
    Vidasusit u qen kushtue disa vende t shejta ndr t cilat asht shpella te Moiqi, n afrsi t Dubrovnikut t vjetr, shndrrue mandej n nji shejtore t perndis Mitra.

  12. #12
    me 40 hajdut Maska e alibaba
    Antarsuar
    12-12-2005
    Vendndodhja
    Ne shpellen e pirateve
    Mosha
    36
    Postime
    5,671
    Nimfa Ika prmendet n nji altar t gjetun n afrsi t Fianones (Plominit, Flanona antike) n Istr, n trollin e Liburnve.Ky altar asht zbulue mu afr burimit, i cili edhe sot mban emnin Ika !
    Ndr perndit q meriton nji kujdes t posaqm asht Medauri, pr t cilin kemi shnime prej Lambsis s largt n Numidin e Afriks Veriore.N nji faltore t ktij castrumi romak, nji ilir bujar i ka dedikue tempullit t Mark Aurelit dy mbishkrime pr zotin Medaur.N njanin prej tyne, i shkruem n vargje, Medauri asht kualifikue si pajtor i qytetit ilir Risnium (Risan n Bokn e Kotorrit, Rhizoni antik), kala e njohtun ku asht strehue Teuta mbas disfats q psoi prej romakve.Prej mbishkrimit shohim se Medauri ishte i paraqitun me shtiz n dor dhe n kal.Disa shkenctar e identifikojn me zotin ilir t mjeksis, pr arsye se besohej se faltorja ku jan gjet dy mbshkrimet i ishte dedikue vetm Eskulapit.Sipas prshkrimit q njani mbishkrim jep pr figurn e Medaurit, do t duhej t ishte nji zot lufte, mbrojts i Risniumit, qyteti i lindjes s dedikuesit.
    Po prmendim n fund disa hyjni ilire emnat e t cilve gjinden n monumentet e epoks romake: Armatus (zoti i lufts, emni origjinal nuk i dihet), Tadenus i identifikuem me Apollonin, Anzotika dhe Iria t identifikueme me Venern, Partinus zoti suprem i Parthinve, i identifikuem me Jupiterin.
    Mbasi religjioni ilir i periudhs pararomake asht nji sektor ma pak i njohtun dhe pak i hulumtuem deri tash, simbolet e shumta diellore (kryqi grem dhe rratht koncentrik), varset e ndryshme n forma kuajsh t vegjl shpezsh t ujit si dhe antropomorfe, dokumentojn nji mendim religjioz mjaft primitiv.Mbeturinat e ktij religjioni primitiv gjinden me shumic edhe n epokn historike. P.sh. Maksimi i Tiritvrteton se Peont e adhurojshin diellin, t paraqitun n form rrethi.

Tema t Ngjashme

  1. Aleksandr Kondo, kampioni i peshngritjes shqiptare
    Nga Brari n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 22
    Postimi i Fundit: 06-07-2021, 10:42
  2. Aleksandr Xhuvani
    Nga dodoni n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 25-02-2007, 23:25
  3. Prgjigje: 6
    Postimi i Fundit: 12-10-2004, 17:17
  4. Aleksandr Moisiu - Si u krijua nj legjend
    Nga ILovePejaa n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 17
    Postimi i Fundit: 12-05-2004, 01:07
  5. Statuja e Aleksandr Moisiut n Kavaj
    Nga Raku n forumin Aktualitete shoqrore
    Prgjigje: 1
    Postimi i Fundit: 02-04-2004, 15:01

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •