Close
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 11
  1. #1
    Rising Star and Legend Maska e Davius
    Antarsuar
    20-04-2003
    Vendndodhja
    Underground
    Mosha
    37
    Postime
    11,960

    Nexhmija kritikoi Kadaren q denoncoi intelektualt liberal tek Enveri

    Kastriot Myftaraj

    N kohn e sundimit t PPSH, e cila qe nj parti staliniste, ekstremiste e majt, si krimi m i rrezikshm shihej gjithmon ajo q n fjalorin komunist quhej si oportunizm, ndryshe sektarizmi i djatht, domethn e prmbledhur n nj term: zbutja e lufts s klasave.Ata q akuzoheshin si oportunist dhe sektarist t djatht shiheshin si agjent t imperializmit dhe njerz q i qen dorzuar reaksionit dhe sit till eliminoheshin pa mshir. Kjo ka qen arsyeja q njerzit e hierarkis komuniste, por edhe militantt e thjesht pr t qen n rregull me vijn e partis merrnin pozicione ultraekstremiste t majta. Ultraekstremistt e majt jan kritikuar, por gjithher jan trajtuar me indulgjenc, si zelltar t tepruar. Todi Lubonja n librin e vet Nn peshn e dhuns i prshkruan kshtu ekstremistt e majt n PPSH: A ishin ortodoks t vrtet (fjala ortodoks ktu sht n sensin e atij q pretendon se ndjek parimet e vrteta-K.M.) a rrufjan t vrtet q e kishin ngulur mir n kok se n Partin ton arkitekt i s cils sht Enver Hoxha nuk e kan psuar zakonisht sektart, pr kt nuk di t them.

    Por duket e sigurt se kta nuhatnin dhe e ndjenin se ishte m mir, q kurdoher t mbanin nga e majta, se kshtu ruanin bytht e tyre. (Todi Lubonja: Nn peshn e dhuns, Progresi, Tiran 1993, f. 143.) Ata q tregoheshin m t zellshm n kt linj qen njerzit e Sigurimit t Shtetit, duke filluar nga krert e tij. Duke pasur frik se mos nj dit akuzoheshin pr zbutje t lufts s klasave, ose pr t qen brenda pr cdo t papritur t pakndshem q mund t ndodhte, ata pr t qen t mbrojtur, prgatisnin dhe i propozonin Enver Hoxhs skema t terrorit masiv, prtej limiteve t enverizmit, t cilat Enver Hoxha i refuzonte, por kjo u jepte mundsi ktyre njerzve q nesr, kur t jepej alarmi se vendin e kishte mbytur liberalizmi dhe qe zbutur lufta e klasave, sic ndodhi n vitin 1973, kta t mbroheshin duke thn se ata e patn br t tyren. Natyrisht Enver Hoxha kur donte t i eliminonte, mund ta prdorte kt zell t tepruar t tyre pr t i akuzuar si sektarist t majt. Nj gj sht e sigurt. Ironikisht, n disa raste Enver Hoxhs, diktatorit stalinist ekstremist, kryegjakatarit t regjimit gjakatar, i duhej t merrte pozitn e nj lloj moderatori pr t frenuar ultraekstremistt, q krkonin ta onin regjimin n polpotizm, duke perpunuar skemat e terrorit masiv.

    Ismail Kadare, sajoi nj skem t till n versionin e romanit Dimri i madh q paraqiti pr botim n 1975. Dokumenti nr. 8 pr kt roman n librin e Shaban Sinanit Nj dosje pr Kadaren dhe dokumenti nr. 17 sipas rradhs s dokumenteve n libr, prmban redaktimet q iu bn dorshkrimit t variantit t ripunuar t romanit n zyrat e aparatit t Komitetit Qendror n vitin 1976. Ky dokument n librin e Shaban Sinanit sillet me kt mbishkrim t ktij t fundit: Fragment i romanit Dimri i madh, dorshkrim i autorit drguar shtpis botuese Naim Frashri dhe prcjell nga kjo e fundit sektorit t shtypit t Komitetit Qendror t PPSH pr mendim. Prfaqson pjesn e shtuar t romanit, e cila n prfundim, nga autoritetet q e morn n dor pr vlersim, pjesrisht iu refuzua, sepse nuk kishte karakter prmirsues.

    Kjo pjes e dorshkrimit nuk i sht kthyer shtpis botuese, as autorit, sepse sht trajtuar si akt administrative, pr shkak t mbishkrimeve dhe anshkrimeve t shumta t zyrtarve q e kan pasur n duar.(Shaban Sinani: Nj dosje pr Kadaren, OMSCA-1, Tiran 2005, f. 252) Nj nga paragrafet e romanit pr t cilt Shaban Sinani pretendon se sht censuruar nga Komiteti Qendror sht ky: Epidemia frynte si nj er e ngroht mbi gjith hapsirn e kampit t madh socialist. Revolucioni po zinte dhjam. Mbi trupin dyzetvjear t Bashkimit Sovjetik po dilnin thinjat e perandoris. Era q kishte prshkuar Moskn, Varshavn, Pragn, nuk kishte ln pa prekur sado rrshqitazi Tirann. Ndihej prirja e rretheve liberale dhe burokratike pr t krijuar kast. Prej vitesh kishte qen ngashnjimi i tyre i prbashkt. N fillim mosprfillje pr klasn puntore, pas s cils nuk pritej vese kasaphana. Nga nj pikpamje kjo ishte vepr e thjesht: ata donin t i merrnin klass puntore at q ia kishin marr me shekuj t gjith sundimtart: mbivlern. Pra, e gjith kjo s ishte vese vazhdim i epopes s prgjakshme t mbivlers.

    Prpara saj zbeheshin t gjitha sagat dhe iliadat: Mbivleriada! Me sa duket, mbasi t kalonte npr qindra barrikada lufte, fati i kishte ruajtur klass puntore edhe nj luft t fundit t tmerrshme: luftn me burokracin e vet. Lufta e klass puntore me burokracin n socializm ishte tragjike, prderisa n kt periudh klasa puntore kishte mundsi t psonte disfat. (Shaban Sinani: Nj dosje pr Kadaren, OMSCA-1, Tiran 2005, f. 261-262) Paragrafi i msiprm sht dhn pothuajse i plot n versionin e ribotuar t romanit (Ismail Kadare: Dimri i madh, Naim Frashri, Tiran 1977, f. 428-429) me ndryshimin kryesor q tek fjalia Ndihej prirja e rretheve liberale dhe burokratike pr t krijuar kast sht hequr fjala liberale.

    Ky nuk sht nj censurim pr t cilin Kadare duhet t krenohet sepse ktu ai i akuzon liberalt, fjal q n terminologjin e regjimit komunist kishte kuptimin properndimor sikur kan br aleanc me burokracin pr t uar klasn puntore n kasaphan (pra pr t br terror masiv ndaj saj) dhe se sikur duan q t nxjerrin fitime duke e shfrytzuar me dhun e me gjak klasn puntore. Dhe kur Kadare e bn kt akuz, ai nuk e shpjegon se si liberalt ngashnjeheshin pr aleanc me burokratt, kur liberalt i urrenin burokratt. Shikoni pra sesi shprehet Ismail Kadare. Ai n romanin e vet me vetdije i pati akuzuar liberalt sikur duan t formojn kast n aleanc me burokratt dhe sikur s bashku duan t nnshtrojn me gjak klasn puntore q t i marrin me dhun e gjak klass puntore mbivlern! N fjalorin komunist kto qen termat q prdoreshin pr t akuzuar kapitalistt.

    Dhe Kadare e dinte mir se njerzit q akuzoheshin se donin t rrmbenin me dhun mbivlern klass puntore, duke i derdhur gjakun, regjimi komunist i quante armiq dhe i dnonte me vdekje. Logjika sht e thjesht: Atij q krkon t derdh gjak, i duhet derdhur gjaku. Kjo qe logjika me t ciln justifikohej terrori i kuq i bazuar n luftn e klasave. Shikoni se far cinizmi dhe sadizmi t skajshm ka pasur n mendimin e ktij njeriu: Liberal=kriminel, gjaksor! Ktu Kadare tregohet antiliberal dhe antiintelektual sa edhe oficeri m i egr i Sigurimit t Shtetit. Koncepti liberal=kriminel sht nj koncept ultrastalinist, madje me thn t drejtn sht nj koncept metastalinist (tejstalinist), pasi tek ky koncept nuk arriti as vet Stalini dhe as Enver Hoxha.

    Ktij koncepti iu afrua vetm Pol Poti, i cili n vitin 1975 kur Kadare tashm pati uar pr botim romanin, pati ardh n pushtet n Kamboxhia, ku brenda katr viteve ushtroi nj genocid t papar, duke zhdukur nj t katrtn e popullsis dhe pjesn m t madhe t inteligjencs. Ismail Kadare pra kishte paraqitur n romanin e vet nj koncept polpotist dhe fakti q ky koncept u kritikua dhe u censurua nga regjimi enverist nuk nderon Kadaren, por paradoksalisht nderon...Enver Hoxhn, pasi kriticizmi i regjimit pr kt koncept t Kadares dhe vet kt t fundit shpreh diferencn midis polpotizmit (n ann e t cilit n kt rast sht Kadare) dhe enverizmit. Dhe dallimi mes polpotizmit dhe enverizmit sht ai midis m t keqes dhe m pak t keqes. Dhe pasi i ka shpallur liberalt dhe burokratt si kriminel gjaksor Kadare, logjikisht, n paragrafin e msiprm bn thirrje q klasa puntore t ngrihet n luft t armatosur dhe t i asgjesoj liberalt t cilt i ka shpallur si aleat t burokratve: Me sa duket, mbasi t kalonte npr qindra barrikada lufte, fati i kishte ruajtur klass puntore edhe nj luft t fundit t tmerrshme: luftn me burokracin e vet.

    Lufta e klass puntore me burokracin n socializm ishte tragjike, prderisa n kt periudh klasa puntore kishte mundsi t psonte disfat. Sipas tablos makabre q krijon Kadare, burokratt dhe aleatt e tyre liberalt duhen asgjesuar fizikisht, pasi ata patn krkuar t derdhin gjakun e puntorve. Dhe ky qe nj dm q krkonte shpagim gjaku. Derisa regjimi enverist e luftonte liberalizmin me burgosje, internime, drgim n prodhim t intelektualve, prerje t flokve dhe jerrje t pantallonave e fundeve t t rinjve e t rejave, ndrsa burokratizmin e luftonte me an t s ashtuquajturit qarkullim, duke i uar ata q etiketoheshin si burokrat n prodhim, n ndrmarrje, ose n fshat, Kadare krkonte q kjo t bhej duke i asgjesuar fizikisht liberalt dhe burokratt. Kjo ide e Kadares bhej edhe m serioze dhe e rrezikshme pr intelektualt shqiptar me bindje liberale t asa kohe, pr faktin se Kadare e shkrojti kt gj, n kohn kur vazhdonte fushata kundr liberalizmit e nisur q n vitin 1973, viktim e par e s cils pati qen miku i Kadares, Todi Lubonja.

    Kadare, me kt ide i ofronte Enver Hoxhs nj skem shum diabolike terrori masiv. Ismail Kadare e dinte se ky koncept i tij qe nj apel pr terror masiv n Shqipri, n nj shkall t till q, duke konsideruar prmasat e vendeve prkatse, as Stalini nuk e kishte kryer n Bashkimin Sovjetik. Regjimi komunist i Enver Hoxhs, gjat 47 viteve (1944-1991) shkaktoi vdekjen e 8000 kundrshtarve politik, prej t cilve 6000 t ekzekutuar, 1000 t vrar n rezistencn antikomuniste t pas vitit 1944 dhe 1000 t vdekur n burgje nga keqtrajtimet. N rast se do t zbatohej formula e Kadares (liberal dhe burokrat=kriminel) athere duhej q regjimi komunist shqiptar t ekzekutonte dhjetra mij vet t cilve u vihej etiketa liberal ose burokrat, ka natyrisht q do t shoqrohej dhe me internimin e familjeve t tyre. Kshtu q genocidi i regjimit t Enver Hoxhs do t i afrohej atij t Pol Potit dhe Shqipria e viteve 70 dhe e viteve n vazhdim duhet q t ecte n genocid pari passu me Kamboxhian polpotiane, duke u br Kamboxhia n mes t Europs. Nse do t zbatohej formula e Kadares athere numri i t ekzekutuarve (t vrarve) nga regjimi komunist do t qe shum her m i lart dhe numri i t internuarve, q gjat 47 viteve arriti n 60 mij vet, do t qe gjithashtu shum her m i lart.

    Ajo ka sht edhe m mizore, Kadare e shtoi konceptin e aleancs kriminale t liberalve me burokratt n versionin q oi n botim, pasi n versionin e romanit t botuar n vitin 1973, ai ua pati atribuar vetm burokratve qllimin e krijimit t nj kaste kriminale. Ja se si shkruan Kadare n romanin Dimri i vetmis s madhe: Ndihej prirja e rretheve burokratike pr t krijuar kast. Kast, tha ai me vete. Ngashnjimi i tyre i prbashkt. (Ismail Kadare: Dimri i vetmis s madhe, Shtpia botuese Naim Frashri, Tiran 1973, f. 358) Pr t gjitha kto arsye paragrafi i censuruar i romanit t Kadares, ku kriminalizohen liberalt dhe intelektualt duhet vn n pavionin e genocidit komunist n muze, si nj traktat-apel pr genocid masiv. Ja pra se qe maska q Kadare donte t i vinte Enver Hoxhs, maska e Pol Potit. Dhe pr fat t mir kjo mask ia vrau fytyrn Enver Hoxhs. Prandaj, censurimi i ktij paragrafi sht nj gj e drejt. Me kt paragraf Kadare po i ofronte nj skem gjaksore pr terror masiv Sigurimit t Shtetit. Pr fat t mir kjo skem e prbindshme e Kadares nuk u pranua. Ismail Kadare, n librin Koh barbare, q sht nj intervist q ai i ka dhn gazetarit Denis Fernandez Recatala, zhvillon kt dialog me kt gazetar. Denis Fernandes Recatala i thot: Disa shkrimtar e kan mbshtetur regjimin(Ismail Kadare & Denis Fernandes Recatala: Koh barbare, Onufri, Tiran 2004, f. 18). Ismail Kadare i prgjigjet kshtu: Nuk e mohoj. Ata kan prhapur slogant e Partis. Kan bashkpunuar n fushatat kundr liberalve, Perndimit dhe dekadencs kapitaliste. Madje kan prgzuar krimet e kryera nga shteti Ata u solln pa diskutim si qen roje t regjimit. Por askush nuk i detyroi ta bnin kt gj. (Ismail Kadare & Denis Fernandes Recatala: Koh barbare, Onufri, Tiran 2004, f. 18).

    E pra, ktu na del se vet Kadare ka bashkpunuar n fushatat kundr liberalve dhe sht censuruar nga regjimi komunist vetm pr faktin se Kadare i propozonte regjimit enverian q t kalonte n polpotizm, gj q ky nuk e pranonte. N kt rast regjimi e refuzoi Kadaren q iu ofrua n rolin e qenit roje t regjimit sepse ky qen roje kt her u trbua krejt. Mbetet pyetja nse Kadare, kur i bnte kto gjra ka qen, po t shprehem n termat e Todi Lubonjs komunist ortodoks apo rrufjan. N 1976, kur Shqipria dridhej nga terrori enverian, Ismail Kadare botoi librin-prmbledhje me poezi Koha ku sht dhe poezia monstruoze dhe cinike Terrori i bardh, q botohet me shnimin e autorit t vn posht titullit klasave t prmbysura. N kt poezi thuhet: Njerzit pavarsisht nga klasat, buzqeshin, Dhe duke buzqeshur, un shpesh ju kam par.

    Por ve kur kam shkruar dika q veanrisht ju ka prekur, Mes zmaltit t dhmbve tuaj ka ndritur terrori i bardh. (Ismail Kadare: Vepra, Shtpia botuese Naim Frashri, Tiran 1981, vol. 1, f. 331) Kshtu Kadare sht i vetdijshm se ai urrehet nga viktimat e terrorit t kuq, t cilat ai i kishte prekur rnd me shkrimet e veta, ai e di se urrehet nga nnat e djemve q jan shqyer nga qent e kufirit t cilve qen Kadare u ka br hymne, Kadare e di se urrehet nga ata dhe familjet e atyre q regjimi i quante burokrat dhe liberal dhe q Kadare i prmon si t deklasuar, komplotist dhe krkon q t eliminohen. Pra, Kadare, nuk kishte dilema, ai e pati zgjedhur ann e vet, duke hyr n avanguardn e terrorizmit te kuq. N nj intervist q Kadare i ka dhn Denis Fernandez Recatala, ndr t tjera thot, duke cituar nj studiues francez: A nuk shprehej pikrisht Lautremont-i q Gjith ujt e detit nuk do t mjaftonte pr t fshir nj njoll gjaku intelektual. (Ismail Kadare & Denis Fernandes Recatala: Koh barbare, Onufri, Tiran 2004, f. 210) Kjo sht e vrtet sepse n krimet intelektuale nuk derdhet gjak autentik, por gjak virtual, gjak idesh, mendimi. Por, kur Kadare ua thot kto gjra perndimorve ai nuk krkon ndjes pr gjakun intelektual q ka derdhur me librat e veta. Dhe idea e Kadare q un e analizova n kt shkrim sht pikrisht nj krim intelektual, q nuk mund t shlyhet.

    Sot.com.al
    My silence doesn't mean I am gone!

  2. #2
    i/e regjistruar Maska e elen
    Antarsuar
    07-01-2005
    Vendndodhja
    United States of Albania
    Postime
    919
    Te madhe fantazi qe ka ky Kastrioti mor jahu ?Na dalka Kadareja me i zgjuari i botes.Gjithe keto i mendonte Nexhi ,Veri me gjithe gjakpiresit injorante qe i shoqeronin.Kadare c te mendonte me pare ,te shkruante me qindra libra e poezi apo te mendonte si te varroste gjithe intelektualet shqiptare.Jo per gje po qe te bente gjithe keto , te kamufluara aq bukur , do ti duheshin,vallahi,nja 150 vjet.
    Them une tani .......
    Never take life seriously. Nobody gets out alive anyway

  3. #3
    Mire shte puna mire Maska e PLAKU
    Antarsuar
    19-05-2002
    Postime
    2,443
    KUR IKTE NGA SHQIPERIA TEDI PAPAVRAMI DHE ISMAIL KADARE,POR DONTE TE RIKTHEHEJ SADIK PREMTE

    Gazeta Shqiptare

    “Njher m zuri ngusht”, vijon Arqile Semini, “Shtypi gjerman kishte shkruar pr Nexhmije Hoxhn. Thoshte pr t se ishte ajo q n t vrtet e drejtonte vendin nprmjet Ramiz Alis. Un nuk iu prgjigja. Shmidti e kuptoi heshtjen time. As n informacionin e takimit pr Tirann nuk e vura kt shtje. Radhs tjetr (takimet e rregullta i bnim do dy muaj) Shmidti vetm sa tha se prap kishin shkruar pr Nexhmije Hoxhn dhe nuk krkoi q un t jepja ndonj mendim. Megjithat un fola, duke formuluar nj prgjigje evazive pr pyetjen e takimit t mparshm. Pak a shum i thash se ajo kishte nj ndikim t madh moral mbi Ramiz Alin. Kt radh n informacionin pr Tirann e vura kt shtje. Ambasadori hezitoi n fillim duke m thn q ta hiqnim “shtjen e shoqes Nexhmije”, por un ngula kmb: Qendra duhej ta dinte t vrtetn se far flitej n Perndim pr udhheqjen ton!”
    Davor Sosi qe homologu i tij jugosllav. Ishin t nj moshe, t dy patn studiuar n Paris, qe kroat dhe “burr i shtruar, i iltr, modest”. “Sosii m ka ln kujtime t paharruara”, nnvizon Arqile Semini. Ambasada jugosllave dhe ajo shqiptare n kryeqytetin francez ndodheshin shum afr njra-tjetrs dhe t dy kshilltart politik t dy vendeve me tension t fort e t vazhdueshm me njri-tjetrin takoheshin rregullisht do muaj, n fillim n ambasadat respektive, m pas n restorante me mime t arsyeshme, sidomos n “Viktor Hygo”, i cili ndodhej pran prfaqsis son. “Ai shprehte simpati pr shqiptart dhe e njihte historin ton”, shnon me dashuri Semini”. “Davor Sosi mbante lidhje me shqiptar t Kosovs”, saktson. “Jemi afr, fqinj”, i thoshte diplomati jugosllav nga Kroacia, “jemi t detyruar t bashkpunojm”.
    Para largimit nga Shqipria Sosii dha nj pritje koktej n apartamentin e tij n Paris. Midis t ftuarve, rrfen nj episod n “Misioni i fundit”, ishte edhe nj funksionar francez i Interpolit. E kishte gruan jugosllave dhe sapo Davor ia prezantoi u largua pr t’i ln qllimisht vetm. Pas nj bisede t shkurtr, vetm pr vetm n kmb, n nj cep t sallonit t vogl, duke folur pr ndryshimet q kishin ndodhur n vendet e lindjes n Evrop, njeriu i shrbimeve t fshehta franceze i pati pohuar Arqile Seminit se “Me njerz si Kadareja dhe ju, shpresoj q Shqipria do ta gjej rrugn e saj”. Sigurisht diplomati shqiptar, pasi e largoi emrin e tij nga ai krahasim jo i merituar, e mori pr mesazh shprehjen “Me njerz si Kadareja...”. Kur ndodhi kjo bised ishte shtator 1990. Nj muaj m von Ismail Kadare do t krkonte strehim politik n Franc.
    Tek mbyll faqet e ngrohta pr diplomatin jugosllav Semini shkruan me pikllim se miku e kolegu i tij i dashur i larguar nga Parisi at shtator vetm nj vit m pas, n 1991, tek pushonte n viln e tij n bregdetin kroat, pati vdekur papritur nga zemra.
    Tek bisedonin pr shtjen e Vorio Epirit, rrfen autori n disa rreshta te “Misioni i fundit”, kolegu grek n nj nga takimet i pati pohuar se n t vrtet fijet e ksaj teze trhiqeshin nga shovinistt e pasur grek q ndodheshin n SHBA dhe se shqiptart duhej ta kuptonin qeverin e Athins pr faktin se kisha greke kishte influenc t madhe mbi shtetin dhe opinionin grek n prgjithsi, brenda dhe jasht Greqis.
    Kurse kshilltari politik i ambasads turke n Paris, punonjs i vjetr i Ministris s Jashtme t Ankaras, koleg me t cilin takohej e bisedonte shpenguar, i pati thn njher me nj t qeshur t gzueshme se n institucionet kryesore t vendit t vet “N do zyr q t hysh ose nga do der q t hapet do t dal prpara nj shqiptar”.

    Ismail Kadare
    Sipas Arqile Seminit mediat franceze rolin e Kadares n Paris e kishin prcaktuar si “Ambasadori m i mir i Shqipris”. “Pr ne q jetonim n Franc”, shkruan ai, “nuk ishte e vshtir t kuptonim at q thuhej se n opinionin francez njiheshin dy personalitete t Tirans: Enver Hoxha dhe Ismail Kadareja! Po me nj ndryshim thelbsor midis tyre, i pari si “Sulltan i kuq”, i dyti si “shpres pr t ardhmen e Shqipris”.
    “Me Ismailin”, ngul kmb ai, “bnim shpesh biseda “t rrezikshme” (apo t ndaluara) pr gjithka q kishte ndodhur n Shqipri: pr punn e fes, t barazimit t pagave, t mbylljes s Shqipris, pr tufzimin e bagtis dhe pr jetesn e Bllokut n Tiran. Me neveri t madhe Ismaili fliste pr “budallenjt q mblodhi rreth vetes Enver Hoxha”. Un ia kisha frikn, jo pr vete, por pr at, se ishte inati e mos i shptonte goja t fliste kaq hapur edhe kur kthehej n Tiran”.
    N far tregon pr vitet e fundit 1989-90 e ndoshta edhe m par, Arqile Semini tek “Misioni i fundit” pohon se “Me Ismailin kemi biseduar shpesh pr gjendjen n Shqipri. Ai m fliste me njfar entuziazmi kur shikonte shenja t zbutjes n politikn e brendshme dhe shpresonte se Ramiz Alia dhe Foto ami do t bnin dika. Pati nj periudh q sa her q vinte n Paris nga Shqipria, Ismaili m sillte ndonj lajm t mir. Shpresonte Ismaili, shpresoja edhe un, se i besoja atij”.
    Npr kt dinamik pr shpjegimin e figurs s shkrimtarit t shumnjohur kshilltari politik i ambasads son n Paris, por edhe miku i tij i sinqert, duke mos harruar t prshkruaj edhe zhgnjimin q Kadare pati nga mosveprimi i gjat i Alis, i hap vend t dukshm ikjes s tij nga atdheu. “Kur e takova Ismailin n Paris, vura re nj far pezmatimi n ehren e tij. Nuk guxova t pyesja se far kishte. Nj parandjenj fatale po m shkpuste nga ai. Nj parandjenj e sigurt! Un isha futur n valle pr shkak t pozits sime n ambasad. Sinjalin e par e mora nga Klod Dyrani, drejtori i “Fajarit”. Ishte fundi i gushtit 1990. Sekretarja e Dyranit, pa dhn asnj shpjegim, m tha se zoti Dyran krkonte nj takim urgjent me mua. E prita menjher. Ai e paraqiti fare thjesht shtjen: krkonte vizn q t shkonte vetm n Tiran dhe sa m par, sepse kshtu kishte rn dakord me Kadaren. Un i premtova q do t bja mos nga ana ime pr t’ia plotsuar dshirn. N t Klod Dyrani dhe Zhak Atali ishin n listn q duhej t shkonin n Tiran q para nj viti. Ata nuk e realizuan kt vizit. N raste t tilla un isha i autorizuar nga Qendra q brenda gjashtmujorit t par t vitit t ardhshm mund t’u jepja viz miqve francez. Mirpo ishim n gusht! Duhej t njoftoja Qendrn patjetr. Rash n hall! E dija, se atje, n Komitetin pr Marrdhnie (me Jasht), do ta strzgjatnin kt shtje. Prgjigja po vonohej. Dyrani merrte prdit n telefon. S fundi at dit q i thash t drgonte sekretaren pr t marr vizn, akoma nuk kishte ardhur autorizimi nga Tirana. Pas dy javsh, ndrsa isha n aeroport pr t pritur njerz me porosi nga Tirana, u ndodha ball pr ball me Klod Dyranin q kthehej nga Tirana. Pas tij vinte nj vajz e re, pak e ndrojtur. Dyrani m pyeti a e njihja dhe pa marr prgjigje nga un, m tha se ishte vajza e vogl e Ismail Kadares. Un e shmblleva menjher, megjithse kisha shum vite pa e par. Pak koh pas ksaj nga “Fajari” m njoftuan se do t vinte n Paris Ismaili me t shoqen (bhej familja komplet, sepse vajza e madhe ishte aty pr studime). Un i thash se, si zakonisht po i zija vend n hotelin e tij t preferuar. Sekretarja e Dyranit nuk m tha as po as jo! Kur vajta n hotel “Derbi” m than se tashm vendet ishin rezervuar. Nuk e di prse at dit nuk u ndodha n aeroport kur arriti Ismaili? Prisja t nesrmen q t m merrte n telefon. M mori nj dit m von, pr nj shtje ordinere. Nga zri mu duk se nuk ishte i qet. I thash q t m lajmronte vet, kur t kishte koh, t paktn pr t pir nj kafe...Mir! tha dhe me kaq u mbyll biseda ime e fundit me Ismail Kadaren n Paris...”.
    “Dhe ja nj pasdite”, vijon Arqile Semini dshmin e tij t padyshimt, “nga ditt e fundit t tetorit 1990, m merr n telefon nga ambasada shoku i shrbimit dhe m tha q t shkoja menjher atje. M dorzoi letrn, nj zarf i madh, q e kishte prur korrieri i “Fajarit” nga ana e Kadares. Un i rash n t dhe pa e hapur zarfin thash me vete: “Si duket Ismaili na la opingat!” N zyr, nga kureshtja po m prisnin dy-tre diplomat, q ishin ndodhur aty...Ishte letra q Ismail Kadareja ia drejtonte Ramiz Alis, ku e njoftonte pr vendimin q kishte marr pr t qndruar me t gjith familjen n Franc. Parandjenja fatale ishte realizuar!
    Gjeta mnyrn q t nesrmen letra t’i binte n dor Reiz Maliles. N Tiran ishte hapur Konferenca Ballkanike. Dikush atje kt rastsi e interpretoi si t br me qllim nga Kadareja! Nuk vonoi reagimi i Tirans. Nj komunikat e ashpr e ATSH-s shoqrohej me porosi nga Ministria e Jashtme q ajo t shprndahej n t gjitha ambasadat e huaja, masmediat dhe n Ministrin e Jashtme n Paris. Edhe n telegramin e mbyllur jepej e njjta porosi me fjal t prera. U ndodha ngusht edhe nga fakti se komunikata e par e ATSH-s ishte tepr bajate, e shkruar me nervozizm. Ajo mbeti n zyrn time pa u shprndar, t paktn kopjet q mbajta pr vete. Pak dit m von shikoja me habi nj kthes n qndrimin e Tirans. Ministri vet me telegram t mbyllur m udhzonte me fjal t matura se si ta trajtonim “shtjen Kadare”...”
    N “Misioni i fundit” Arqile Semini shpjegon po ashtu se m pas Ministris s Jashtme i kishte propozuar t siprmerrte nj takim personal me Kadaren, por i erdhi nj prgjigje negative. Po ashtu edhe nj homolog i nj vendi perndimor i qe afruar me ndihmn t’i organizonte privatisht nj takim me shkrimtarin, madje kjo do t bhej n shtpin e diplomatit t huaj n periferi t Parisit, por kt gj as ia shkroi Qendrs dhe as ra dakord me kolegun. As e kreu.

    Tedi Papavrami
    N mes t dhjetorit 1985 n ambasadn italiane n Tiran kishte hyr familja Popaj, ka e kishte tronditur nga brenda regjimin, por edhe vn n pozit shum t vshtir at n opinionin publik ndrkombtar. Pak jav m von, ndrsa kishte nisur viti 1986 dhe hyr shkurti ndodhi edhe nj ikje tjetr: Tedi Papavrami. “Ishte nj dit e zakonshme, aty nga ora nnt e mngjesit. M mori n telefon ambasadori dhe me nj z pak t shqetsuar m tha q t zbrisja menjher posht n zyrn e tij...e gjeta n kmb Maxhunin (ambasadorin) dhe sekretarin e par t ambasads (Eqerem Gaxhollin). Ata dukeshin te tronditur. Maxhuni me dha t lexoja letrn e Papavramve, me t ciln shpjegonin arsyen prse kishin vendosur t qndronin n Franc. Gjith “sakrifica” e tyre justifikohej me dshirn q t’i krijonin kushte optimale djalit t tyre t talentuar, Tedit, me nj fjal, mundsis pr t br karrier. Pasi lexova letrn, un desha t’i qetsoja shokt e mi, duke u thn se “ishin gjra q ndodhnin dhe se tani duhet t mendojm si ta kaprcejm situatn e krijuar!”
    N vijim Arqile Semini rrfen se iu desh ca koh t merrej me “shtjen Papavrami”. “Bashk me ambasadorin”, dshmon, “shkuam n takim me t mn dhe Tedin unak n Ministrin e Jashtme. Takimi u b n prani t avokatve t familjes Papavrami. Ca koh m von, me porosi nga Qendra, ndrmora nj udhtim me Ylli Qamiranin n drejtim t jug-perndimit t Francs, ku shkova afr Bordos, n nj fshat ku ishte vendosur familja Papavrami. Por autoritetet lokale nuk m lejuan t takohesha me ta, bashkeqytetart e mi, sigurisht me urdhr nga Parisi”.
    Po ashtu Semini, i kthjellt gjithnj t’i oj deri n fund e t’i kumtoj t qarta ngjarjet, idet apo qndrimet e tij, shkruan se “Pr kt shtje nga Ministria jon e Jashtme erdhi nj telegram i rrept dhe q ngarkonte me prgjegjsi ambasadorin ton, pr munges vigjilence, sidomos q nuk kishim njoftuar me koh ardhjen e befasishme n Paris t babait t Tedi Papavramit. Vura re se Maxhuni (ambasadori) po hezitonte pr t’i kthyer nj prgjigje Ministris. Un ngula kmb, q ai t’i prgjigjej menjher Ministris, se Tirana nuk na kishte pyetur fare kur i kishte dhn vizn babait t Tedit dhe se ne e morm vesh, qe ai kishte ardhur n Paris pothuajse “inkonjito”-sic na tha vete, gjoja pr t’i br surpriz t shoqes, ather kur erdhi vet n ambasad. M von, ne e sqaruam me vet ministrin Reiz Malile, kt shtje dhe ishte ky q na tha se edhe vete Ministria e Jashtme nuk dinte gj pr vizn e babait t Tedit. Vizn atij ia kishte nxjerr Ministria e Brendshme. Pak m von, gjithashtu morm vesh se kjo shtje ishte diskutuar Lart n udhheqje t Partis dhe se punt ishin t ngatrruara, por s fundi shtja e vizs s babait t Tedit u la n heshtje. Kjo histori me familjen Papavrami, q u strehuan n Franc, si refugjat politik, na dukej si nj sfid e pals franceze, nj lloj presioni pr t nxitur hapjen e dshiruar t Perndimit pr Shqiprin. Ishte nj konkluzion jo tepr i sakt dhe jo aq i qart. eshtja “Popaj” dhe ajo “Papavrami”, a kishin lidhje me njra-tjetrn?...Me mentalitetin e “vigjilencs revolucionare” mund t gjeje nj lidhje logjike midis dy shtjeve. Kush mund ta dinte?! Megjithat, un nuk e vrava mendjen dhe aq shum pr t hyr n analiza q m par krkonin disa elemente njohjeje nga fusha e zbulimeve, t ciln nuk e njihja. Sidoqoft, un dalloja nj ndryshim thelbsor midis t dy shtjeve. shtja e par kishte vn n prov forcn dhe vendosmrin e principeve t “Murit t vetizolimit”. Ndrsa tek shtja e dyt e Papavramve, pr shkak t implikimeve t familjeve t mdha n Tiran, m dukej se n kt mes kishte njfar bashkpunimi t heshtur midis pals shqiptare dhe franceze. Nuk arrija t kuptoja, se cili ishte pozicioni i vrtet i Ramiz Alis n kto shtje?...”
    Zhylien Rosh
    Zhylien Roshin, emri i t cilit shqiptarve t dhjet viteve t shkuara u kujton pronarin kryesor t gazets tashm t mbyllur “Korrieri”, Arqile Semini e ka peng. N librin e tij i hap vend bisnesmenit francez me brengn q bashkkombsit e tij t mos e harrojn, “sepse mbetet nj njohs dhe mik i vjetr i Shqipris”. N “Misioni i fundit” ka shum dshmi t besueshme t ktij prkushtimi, mes tyre edhe nj artikull q n 18 korrik 1991 Rosh e kishte botuar n gazetn “Le Monde”. Miku i vendit ton qortonte atdheun e vet se “Franca nuk ka treguar as interesin m t vogl serioz pr Shqiprin”.
    Nostalgjia e Arqile Seminit pr Zhyljen Rosh, t cilin e kishte njohur n shkurt 1986 n mjediset e nj koncerti ku merrte pjes edhe Tedi Papavrami, ka nj sinqeritet preks. Vmendjen, por edhe dashurin e veant pr t, ia kishte shtuar qndrimi i ftoht dhe pothuaj diskriminues i nj diplomati t ambasads, atasheut tregtar. Ky nuk e kishte propozuar as si person q mund t ftohej n takimin dhe festimin jubilar t festave t fundnntorit, status t padrejt q vet Semini, duke qen numri dy i prfaqsis son diplomatike dhe pr nj vit e gjysm edhe titullari i saj, ia kishte prmbysur. I dha vendin e merituar n shenj t nj respekti t thell.

    Sadik Premte
    “Mbaja lidhje t rregullta me shefin e shtypit t ambasads greke, i cili e njihte Shqiprin dhe shqiptart”, tregon Arqile Semini nj ast. Pastaj vazhdon “Befasisht nj dit tha se kishte miqsi me Sadik Premten. Un nuk reagova”. Radhn tjetr tek t dy shkonin pr t ngrn drekn n lagjen “Kartie Laten”, ku n Paris ka shum restorante greke, diplomati helen iu lut t’i plotsonte nj krkes “Xhepit”, pseudonimi i lufts i Premtes. Dshironte t vizitonte Shqiprin. “I thash hapur se kjo ishte e pamundur”, shkruan n libr Semini, “Tirana do ta refuzonte n mnyr kategorike”. Por kolegu grek kishte nisur t’i shpjegonte se Sadik Premte tashm ishte plak i smur dhe n buz t varrit dhe se lypte dhembshuri nga shteti i vet deri sa t shkonte n Vlor, t prqafonte nj mbes q kishte atje dhe pastaj le t vdiste. “Kto fjal me prekn”, pohon diplomati shqiptar, “dhe i shkruaja Tirans. Prgjigja dihej: heshtje dhe mos e kruaj”.
    M tej Arqile Semini nuk shkruan m pr “Xhepin”, q n mosprputhje t plot pikpamjesh me Enver Hoxhn dhe i rrezikuar, u arratis nga atdheu n ditt kur ende Tirana nuk qe liruar prfundimisht nga ushtria partizane. Diplomati shqiptar u kthye n Tiran n 27 maj 1991, ndrsa Sadik Premte kishte ndrruar jet n 7 prill. M pak se tre jav m par, n 20 shkurt, kishte lexuar gazetat franceze dhe par n televizion si ishte br i pjerrt e pastaj qe shembur prdhe monumenti i Hoxhs. E mbylli jetn e tij 78 vjeare n kryeqytetin francez, n nj apartament t ngusht dhom e kuzhins dhe pasi kishte vuajtur dy infarkte t miokardit.

    Ylli Polovina
    Tiran m 2 shtator 2011
    Pa Kosov e amri nuk ka Shqipri

  4. #4
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    18,827
    flmn plaku per kte shkrimin me arqile seminin etj.
    gjera interesante.

    plaku..
    e kupton ti kte ceshtjen .. erdhi e bija e kadarese etjetj.. se pse permenden aty?

  5. #5
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    18,827
    Mir zoti Plaku..

    meqe me kerkove sqarim ne mesazh privat po te sqaroj..

    Ne regjimin enverist.. ka pasur rregulla te shkruara e te pa shkruara..

    mosbesimi.. ishte ligji nr 1 i enverit..
    ai nuk besonte kerkend..

    nga ky ligj i pa shkruar i tiji buronin dhe ligje tjera te pa shkruara..

    njeri nga keta ishte..

    asnji shtetas i shqiperise.. nuk mund te dilte jashte.. ne se ne shqiperi nuk ishte si peng.. familja..

    si duhet kuptuar kjo..

    si tek bankat..

    nje banke i jep dikujt borxh.. pra kredi vetem ne se kredi-kerkuesi paraqet nje "peng".. pra nje objekt sigurie..
    psh don hasani me ble kerr..
    i duhen para..

    banka i thote.. kush je ti hasan djali?
    un jam hasani thot ky qe kam ne prone nje shtepi qe kushton 100 000 euro psh..
    silli letrat ketu i thon banka.. pra me bej mua thot banka pronar te shpise e un ti jap leket qe te duhen.. pra ti jap 50 000 euro vetem me kushtin qe shpija 100 000 euro behet e bankes..

    Kur mi kthen keto 50 000 plus rent..ta jap dhe tapin e shpise..

    ky eshte parimi i bankave..

    parimi i enverit ishte keshtu..

    hasani mund te dale jashte shqiperie vetem ne se ne shqiperi mbetet "pasuria" e hasanit..
    kush ishte pasuria e hasanit?

    jo shpia jo kerri jo frigoriferi apo lavatricja..
    joo..
    ishte femija i hasanit.. me gjith grua nene baba vella moter etj..

    Pra ti hasan do shkosh jashte per te kryer nji mision apo nji detyre shteti apo shkollim apo specializim.. vetem kur "pasuria" juaj qendron ketu brenda.. pra kur femija gruaja baba motra etj jan brenda kafazit tim..pra brenda territorit te telo-gjembezuar te shtetit shqiptar..
    pra ne se ti hasan e dredh andej..pra nuk vjen me apo flet dicka.. athere "pasuria" jote ketu brenda ndeshkohet rende.. pra familja jote denohet keq..psh burgosje e internime te renda..

    Ketij rregulli nuk i bente kerkush perjashtim..

    pra qe nga studenti apo punonjsi i ministrise qe nga marinaret e shoferet e eksportit.. e deri tek ambasadoret e ministrat apo antaret e byrose politike.. nuk mund te shkonin jashte ne se nuk mbetej familja brenda..

    pse behej kjo..

    qe ai qe dilte jashte te mos e shkonte ne mendje qe atje te kerkonte azil politik e te fliste kunder regjimit..
    kush guxon te beje dicka kur e di se kjo do shkaktoje tragjedi tek femija i tije apo nena gruaja motra e baba..?
    vetem te cmendurit ose idealistet e medhenj..

    Ky ligj i pa shpallur ishte "forca" e vertete e enverit..

    Pse shum te arratisur nga regjimi i enverit apo te ikur qemoti nga shqiperia detyroheshin ti lepiheshin ambasadave te Enverit?

    Sepse cdo i arratisur apo i ikur.. qemoti.. e kishte dike ne Shqiperi..

    Ne mos gruan kish femijen.. ne mos femijen kishte nenen.. ne mos nenen plake kishte te bijen apo baben apo fisin..
    Kjo eshte dhe arsye pse disa jan arratisur me kuc e mac..psh ne zonat kufitare shpesh ikej jo me 2-3 persona por me 20 30 40 persona.. qe regjmi te mos kish ke ndeshkonte..
    Me keto mjete pra detyronte regjimi qe ti bindeshin e ti rrrinin sus qe nga konispoli deri ne boston.. qe nga kopliku deri ne Melburn.. qe nga tirana deri ne Paris..
    Pra kryemetoda e nenshtrimit ka qene.. Guxo po deshe..un te ndeshkoj femijen..

    Po e sqaroj kte Plak i dashur dhe per ti dhene pergjigje "qeverisblu" i cili me pyeste nji dite se si mundi enveri ti nenshtroje te gjithe.. pra si ata brenda si ata jashte..

    Pikerisht me kte ligj ka lidhje dhe ceshtja e Kadarese kur eshte ne ankth..se kur po i vjen vajza..
    pra ai pret sa e bija te jet diku ne aeroplan.. ne ajer 10 mij metra lart larg grykave te topave te enverit..
    pra kadare pret ne ankth.. sa te bindet qe.. dhe e bija eshte larg ganxhave te sigurimit envero zylyftaro ramizo-ist.. e pastaj qe ai kadareja te guxoj te shpall vendimin qe ka ne koke..pra te shpalle..se eshte kunder rregjimit..

    aso kohe.. nuku ishte aq i forte kontrolli ..
    psh ne vitet 50 60 70 80 as qe mund te arrinte dikush ti kishte ne nji moment te gjithe familjen jashte shtetit..
    mirpo jemi ne fund te regjimit..pra dikund nga 90 ta.. kur kadare ja mbrrin atij casti..
    pra ai eshte ne france.. helena eshte ne france.. njera nga vajzat eshte ne france.. dhe i ka mbetur vajza tjeter..
    kte e kupton arqileja (atashe kulturor i shqiperise ne paris aso kohe) por dhe ai miku francez..prandaj i lutet per vize ambasades qe ai gjoja se po shkon per ceshtje kulturore kinematografike.. ne tirane.. e meqe njihet si mik me shqiperine.. e shfrytezon.. kte rast..plus situaten e turbullt ne tirane.. dhe merr me vete ne kthim nga tirana.. gresen.. te bijen e kadarese..
    pra vjen casti i shum pritur.. qe nje qytetar i shqiperise me ne fund ndodhet jashte gardhit..pra jasht kafazit enverist.. me krejt "pasurine"..pra me krejt te dashurit e tij.. helenen dhe dy vajzat..
    dhe..vetem mbas ketij casti.. pra kur sigurohet se ai me krejt familjen jane tashme ne token franceze.. KADARE SHPALL IKJEN:. pra ate qe aso kohe ishte bomba e madhe.. qe i ra regjimit..
    ti e mban mend besoj se si u trondit ato dite enveroizma e diaspores shqiptare.. sidomos lpk-ja..
    u terbuan..
    i mban mend besoj reagimet bombastike te atyre..
    pra jo kushdo qe nuk i di keto qe tregova mund te kuptoje ate kohe..

    Prandaj ne demokratet e vleresojme ate Kohe qe erdhi.. qe kushdo shqiptar i vetem apo me familje iken e vjen pa u trembur se cdo ti beje sigurimi..
    Kur them sigurimi dmth Partia..

    mirpo kete Fitore madheshtore nuk e kuptojne te huajt..
    e kulmi bejne sikur nuk e kuptojne kulisheria enveriste..

    po nejse..

    ..

    edhe i her pra..lavdi Azemit e Berishes..qe.. e sollen kte dite kur shqiptari leviz lirisht pa u trembur nga ndeshkimi..

    ..


    PLAK..

    aty flitet dhe per rastin papavrami..

    vertet qe djaloshi femije..papavrami TEDi iku me te jatin e te jemen..

    por shteti aso kohe ndeshkoj ata qe mbeten..

    Pra u ndeshkua Gjyshi e gjyshja e Tedit..
    Ata u muarren me dhune nga shpija e tyre ne tirane dhe u internuan diku neper gulage..
    aso kohe plaku ishte vertet shum plak dhe gjith tirana u trondit kur pan skenen se si i famshmi doktor i famshem.. me gjith gruan e tij plake u vidhisen.. perdhunshem.. e u cuan gulageve.. dhe mos gaboj dhe andej vdiqen..

    ..
    Ndryshuar pr her t fundit nga Brari : 13-09-2011 m 03:20

  6. #6
    Mire shte puna mire Maska e PLAKU
    Antarsuar
    19-05-2002
    Postime
    2,443
    Ju falenderoj per sqarimet Brari nerum, po ky cobo skenderi kush ashete mos jet dikush nga hito cakot?
    Ndryshuar pr her t fundit nga PLAKU : 14-09-2011 m 11:25
    Pa Kosov e amri nuk ka Shqipri

  7. #7
    Mire shte puna mire Maska e PLAKU
    Antarsuar
    19-05-2002
    Postime
    2,443




    obo Skenderi: Pyetje Nexhmije Hoxhs
    E Hene, 12-09-2011, 07:07pm (GMT+1)

    obo SKENDERI

    PYETJENEXHMIJE HOXHS

    Sa prindr pa fmij ke ln ti?
    Sa fmij jetim dhe pa ati?
    Sa motra pa vllezr, sa?
    Sa burra pa motra e pa gra?
    Sa vatra shove q n mngjes?
    Sa dashuri kpute n mes?
    Sa zemra nxive si shark?
    Sa jet mbyte q n bark?
    Sa varre ke ln pa emra?
    Sa meshkuj dhe sa femra?
    Sa helmove ditn dhe sa natn?
    Sa vocrrakve ju kalle datn?
    Sa zhduke me t stisurit gjyqe?
    Sa minare dogje dhe sa kryqe?
    Sa pr shokun Tito bre kurban?
    Sa pr Mao Ce Dun vllan?
    Sa pr t Stalinit mustaqe?
    Sa pr ahengje dhe sa pr rraqe?
    Sa djem e vajza vure n litar?
    Sa mbyte n puse dhe sa n zjarr?
    Sa shok t njohur n hell i poqe?
    Sa mikesha e sa shoqe?
    Sa puntor dhe sa fshatar?
    Sa artist dhe sa shkrimtar?
    Sa ushtar dhe gjeneral?
    Sa bashkkombas rrnjdal?
    Sa dete gjaku ti ke pir?
    Sa ton flori ne na i ke fshir?
    Sa vjet drejtove Shqiprin?
    Sa si Helen, e sa si Cian in?
    Sa zagar pate rritur?
    Sa t bler e sa t shitur?
    Pr kto na fol,
    o zgjyr e do zgjyre!
    O mnxyra e do mnxyre!!!
    Pa Kosov e amri nuk ka Shqipri

  8. #8
    Skandinavien Maska e TetovaMas
    Antarsuar
    20-03-2008
    Vendndodhja
    Te vendi i xhenetit
    Postime
    2,665
    Lereni nje coftine qe nuk luane rol , pore kapeni kulshedrat e gjalla qe jane duke ja nxjerre Shqiperise faqen e zeze.

  9. #9
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    18,827
    Dhimiter Lala: Gjashte vitet e jetes sime ne burgun e Spacit

    Izaura Ndoj

    Vitet '70-te ishin vitet kur krijimtaria e artisteve shqiptare u gjet nen kontrollin e rrepte te censures. Per kete arsye, shume emra te njohur te kinematografise dhe letersise shqiptare u denuan per propagande dhe agjitacion ndaj "Partise". Mes emrave te nderuar te kineasteve shqiptare qe u censuruan, eshte edhe ai i operatorit Dhimiter Lala. Nje emer qe eshte i lidhur ngushte me themelimin e dy institucioneve te rendesishme te kultures dhe propagandes, Kinostudios "Shqiperia e re" dhe Televizionit Shqiptar. Arkivi Shteteror i Filmit ne 80-vjetorin e lindjes, paraqet historine e operatorit qe themeloi kinostudion "Shqiperia e re" dhe Televizionin Shqiptar ne nje takim organizuar mes miqsh dhe kineastesh. Me kete rast, u promovua edhe albumi fotografik kushtuar karrieres se tij te shkurter, te nderprere ne mes nga diktatura komuniste. Operatori Dhimiter Lala ka qene nder pionieret qe kane xhiruar metrat e pare te filmit shqiptar, nje vit pas themelimit te Kinostudios dhe nder te paret qe xhiruan ne TVSH, qe prej vitit 1971, vit kur nisen edhe transmetimet ditore te ketij televizioni. Karriera e tij ishte e suksesshme, deri ne mesin e viteve '70-te, kur filloi "gjuetia e shtrigave" ndaj intelektualeve dhe figurave te njohura te artit. Dhimiter Lala ishte viktime e atij sistemi, e atij mekanizmi qe shkaterronte cdo lloj vlere dhe qe provokonte, ndeshkonte e denonte te gjithe ata qe shkonin kunder rrymes, ata qe e kishin kuptuar me kohe falsitetin dhe deshtimin e atij regjimi diktatorial. Ne vitin 1976, ai u denua me 6 vjet burg per agjitacion dhe propagande. U keput ne mes endrra dhe rruga e tij drejt artit, u shkaterrua familja dhe per mese nje dekade, nisi udha e ferrit per artistin e pasionuar. Dhimiter Lala u lind ne vitin 1931, ne Pogradec. Ne fillim te viteve '50-te, filloi pune ne Kinostudio, si pergjegjes i kinemave te Tiranes. Ne vitin 1953, filloi pune si asistent-kameraman dhe me pas si kameraman. Ka xhiruar shume filma kronikale dhe dokumentare, dhe ne disa prej tyre ka punuar edhe si realizues. Puna e pare e tij ishte filmi i shkurter "Femijet e saj", ku punoi si asistent kameraman, bashke me Sokrat Mushen. Nga viti 1971 - 1974, ka punuar si kameraman prane Televizionit Shqiptar. Ne vitin 1975, burgoset per "agjitacion e propagande". Ne vitin 1957, eshte dekoruar me "Urdhrin e punes te klasit te trete" per filmin "Pusi 542" me regji te Ilo Pandos, dhe ne vitin 1969, me urdhrin "Naim Frasheri" te klasit te dyte, per filmin dokumentar "Dyluftim me flaket", si kameraman dhe realizues. Ka marre dhe disa urdhra e medalje te tjera. Pas burgut, me 1982 jeta e tij mori tjeter drejtim, ate te mbijeteses dhe pas viteve '90-te u perball me harresen dhe mungesen e vemendjes. Ai eshte krijues qe i ka dhene vlera ne kinemane shqiptare, kontribute te pamohueshme e te cmuara. Sot nuk gezon as pension te posacem qe i takon me ligj, pasi ka qene edhe artist i vleresuar, edhe i denuar politik, edhe veteran lufte. Jeton me kujtimet dhe brengat e se shkuares, duke pasur gjithmone nostalgji per Pogradecin, per Kinostudion, Televizionin dhe te gjithe miqte e shoket e tij qe e deshen e i deshi.

    Ne kuader te 80-vjetorit tuaj te lindjes, AQSHF-i organizoi kete aktivitet per te sjelle nga afer jeten tuaj si operator. Si ndjeheni?

    C'eshte e verteta, jo se cdo gje e kam harruar, por sot ato qe pashe ne ekran dhe miqte qe me nderuan ne kete aktivitet per sukseset qe kam arritur gjate viteve te rinise time, sigurisht qe eshte nje kenaqesi shume e madhe. Jam prekur shume kur shikoj filmat qe kam xhiruar ne fillimet e karrieres sime, dhe them me veten time, si eshte e mundur qe gjithe kete pune universale e kam pasqyruar me ane te aparatit tim te filmit.

    Ne kulmin e karrieres suaj u shkeputet per shkak te burgosjes ne burgun e Spacit, per "agjitacion dhe propagande"?

    Po, eshte e vertete. Ne shkollen e partise, Fiqerete Shehu deshi te me rehabilitonte, por une nuk pranova dhe per kete arsye me burgosen me 6 vjet ne Spac. Pas shtate muajsh hetuesi, hetuesi Fatos Trebeshina me kontaktoi dhe me tha se do te denohesha e do te shkoja ne nje kamp. Keto 6 vite burgim i realizova me nder, ku cdo dite punoja, deri ne vitin 1982, kur dola nga burgu. Pas daljes sime nga burgu, kam punuar tre vjet ne Uzinen Dajti, si punonjes ngarkim-shkarkimi, dhe ne vitin 1987, kam dale ne pension. Qe nga viti '87-te deri ne keto momente, kam qene ne pension.

    Keni ndonje peng te parealizuar ne jeten tuaj?

    Ne pergjithesi, te gjitha dokumentaret qe kam bere une, edhe pse kane qene te urdheruara nga drejtoria, ekzistojne edhe sot e kesaj dite. Krijimtaria ime nuk u fokusua vetem ne Shqiperi, por edhe ne Itali, Kine e shume vende te tjera, ku une kam realizuar dokumentare qe jane te arkivuara edhe sot. Ne te gjitha sferat e jetes qe ishin atehere, une i kam filmuar me aparatin tim. Gjate kesaj karriere nuk kam asnje peng.

    Ke pasur veshtiresi gjate viteve te komunizmit, duke ditur qe te realizoje nje dokumentar ne ate kohe duhej ta kishe mire me te gjithe drejtuesit?

    Me te gjithe udheheqesit e kam pasur punen mire, nuk kam pasur pengesa ne profesionin tim. Gjithmone kam qene nje djale i shkathet dhe e fokusoja mire punen e operatorit dhe detyren qe me jepnin. Nuk me ka shpetuar asnje moment qe ia vlente te filmohej.

    Ne kete kohe ju vjen ne mendje ndonje moment i vecante gjate punes tuaj?

    Mbaj mend qe ne inaugurimin e shtepise muze te "Luigj Gurakuqit" ishte nje takim i madh, ku ishin te ftuar shume personalitete. Ne ate kohe, erdhi ministri i Arsimit Thoma Daljani dhe preu shiritin e perurimit. Ne keto momente, une po takoja ca miq dhe na iku si pjese. I thashe regjisores se do ta rregulloj dhe ashtu ndodhi, pasi mbaroi aktiviteti iu afrova ministrit dhe i thashe qe ta priste dhe njehere shiritin, dhe ashtu ndodhi. Kjo ka qene nje situate e vecante per mua.

    --

  10. #10
    i/e regjistruar Maska e saura
    Antarsuar
    07-09-2008
    Vendndodhja
    Itali
    Postime
    3,499
    Brari i jati i Tedit Berti kishte miqesi me djemte e Enverit ....ata ja nxorren vizen ...
    gjyshi i Tedit donte qe nipi te studionte jasht .....
    Kur u larguan ata ne France ja prishen shtepine qe e kishin tek medreseja (shtepi private me bae te madhe )e ndertuan pallate .....
    gjysherit i internuan ...nuk me kujtohet mire por me duket ne Lushnje ....(nuk jam e sigurt shume )
    gjyshja nje grua zonje jetonte dhe mbas demokracis i kam takuar ne 92 pak a shume ...
    filluan te ndertonin shtepin aty ku e kishin pasur por nuk ishte siperfaqa e dikurshme ..
    ndermjet dy pallateve ...
    Berti i plakur nga vitet me tha qe shtepia po i hante te gjith kursimet qe kishte mbledhur keto vite te emigracion ....
    Bo... gjith ajo shtepi .... mamaja i vdiq me vone ...nuk besoj te jetoj njeri atje tani...
    E njerzit mundoheshin te jetonin mire me pune , me merita ,me miqsira etjetj ...
    Tedi eshte perkthyesi i Kadares por keta njerez nuk ngjasojne per nga njerzilleku me Kadaren ....
    L'invidia e la forma piu sincera di ammmmirazione.

  11. #11
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    18,827
    i mbaj mend ato dite.
    dhe shpin e tyre e mbaj mend karshi medresese..
    kurse nje mik me tregonte kur internuan pleqte e mjere..e e kish pare skenen e dhimbshme..

    ..

Tema t Ngjashme

  1. Prgjigje: 43
    Postimi i Fundit: 22-05-2013, 16:04
  2. Un, korrieri i Qemal Stafs, dshmoj vrasjen e tij nga Enveri
    Nga Brari n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 15
    Postimi i Fundit: 24-11-2007, 23:58
  3. Dritro Agolli: Historit e sherreve t mia me Ismail Kadaren
    Nga Fiori n forumin Enciklopedia letrare
    Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 30-08-2005, 15:39
  4. Kujtime te nje Gjykatesi
    Nga Brari n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 12-10-2004, 17:11
  5. Kujtime nga koha e ppsh-se
    Nga Brari n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 44
    Postimi i Fundit: 22-02-2003, 07:58

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •