Close
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 11
  1. #1
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    18,826

    Atentati i Avni Rustemit ndaj Esat Pash Toptanit n Paris dhe hakmarrja ndaj tij

    Polemika

    Shkrimtari dhe komentatori i njohur sportiv, shkruan rreth disa shtrembrimeve t figurs s atentatorit t Esat Pashs n librin “Kujtime” t Eqrem bej Vlors

    "Prse ka gabuar beu i Vlors, kur e quan Avni Rustemin karagjoz dhe kriminel"


    Skifter Kllii

    Botimi i librit “Kujtime”, n dy vllime (1885-1912 dhe 1912-1925), shkruar nga Eqrem bej Vlora, “pinjolli i nj prej familjeve m t mdha t Shqipris e t Perandoris Otomane, kushri i afrt i Ismail Qemalit, dshmitar-protagonist i disa dekadave tepr t rndsishme t historis s Shqipris, nj nga njerzit m t kulturuar t kohs”, si shkruan n nj pasthnie t shkurtr publicisti i njohur Pirro Misha, ka ngjallur interesim t madh te lexuesi. Fakte, personazhe, ngjarje t prjetuara nga vet autori, t shoqruara dhe me dokumentime arkivore pr nj periudh kaq t gjat, mbushin boshsi q nuk i gjen n libra historike, ka ia rrisin edhe me shum vlerat ksaj vepre. Pa i vn qllim vetes t rendis m tej vlerat e ktij libri voluminoz dhe interesant, e shoh t arsyeshme t ndalem n disa pasaktsi dhe intepretime krejt subjektive dhe tendencioze t Eqrem bej Vlors, lidhur me figurn e atdhetarit t madh Avni Rustemi, t cilat nuk kan, pr m tepr, asnj baz historike.

    Vrasja e Esat Pash Toptanit n Paris

    I shtyr nga nj mllef vetjak, autori n fjal hedh balt mbi figurn e Avni Rustemit e sidomos mbi aktin e tij historik, atentatin kundr tradhtarit me damk Esat Pash Toptanit (13 qershor 1920). “Q Esat pasha n do vend t qytetruar do ta kishte hak trekmbshin, kjo nuk diskutohet, shkruan ai n libr. Po q ai u eliminua n kt mnyr t padenj, kjo nuk i nderon aspak antart e asaj qeverie. Vrasja e cilitdoqoft motivi shtyts politik mbetet vrasje”. (faqe 166). Megjithat, nga argumentimet q do t sjellim m posht, t nxjerra nga po ky libr, do t dshmohet q eliminimi fizik i Esat pashs ishte nevoj e domosdoshme pr fatet e Shqipris. N faqen 162-163 t librit t tij, Eqrem bej Vlora shkruan: “Menjher pas formimit t qeveris s re t Tirans, t gjitha krahinat shqiptare e njohn autoritetin e saj (20 shkurt 1920). Sidoqoft, zona t gjera t vendit mbeteshin ende nn pushtimin e huaj: Shkodra (qyteti), Kora, Pogradeci nn francezt, viset n veri t Drinit nn sundimin serb. Vlora dhe disa pikmbshtetje t tjera, si u tha, nn varsin italiane” (faqe 163). M posht, autori vazhdon: “Ndrkaq, Esat Pash Toptani, me banin n Paris, u dha urdhr njerzve t tij n Shqiprin e Mesme q t mblidheshin dhe kur t vinte rasti, t rrzonin qeverin. Prball ktij rreziku t ri, qeveria u prpoq t’i bindte me t mir esatistt se prmbysja me dhun e qeveris do t’i rizgjonte dshirat dhe nepset e fqinjve pr t rrmbyer troje shqiptare dhe kjo mund t ishte rrezik i madh pr ekzistencn e Shqipris s lir (po aty). M pas, Eqrem bej Vlora shkruan se qeveria drgoi n Paris nj delegacion, t kryesuar nga Faut bej Toptani, pr t biseduar me Esat pashn, ndrkoh q esatistt “zgjeruan lvizjen e tyre n t gjith Shqiprin e Mesme (nga Rrogozhina deri n lumin e Matit), duke e vn n mes Tirann”. (faqe 163). Nuk mjafton vetm kjo, por esatistt filluan befas t ndrmarrin veprime t dhunshme. Ato pren linja telegrafike dhe telefonike, vendosn njerz t armatosur n ura dhe qafa dhe, kur qeveria nisi t marr masa t rrepta, ata, nn komandn e Osman Balit, rrethuan madje edhe Tirann. Osman Bali ishte nj nga larot m t rndsishm t Esatit, ai q kishte organizuar vrasjen n Shkodr t gjeneralit turk, Hasan Riza pasha. Edhe nj her tjetr qeveria shqiptare u prpoq t mirrej vesh me rebelt. Ndrkoh problemi u zgjidh vetiu nga vrasja e Esat Pash Toptanit para hotelit “Kontinental”, m 13 qershor 1920". (faqe 166). Si e pohon edhe vet Eqrem bej Vlora n kto faqe t librit t tij, rrezikshmria q e krcnonte Shqiprin e re nga Esat Pash Toptani dhe bandat e tij, ishte skajsisht e madhe, aq sa e mbyste at q n djep. T mos harrojm se Esat pasha ishte dhe aleat i Francs. I dbuar nga Shqipria pas kryengritjeve fshatare dhe urrejtjes s thell popullore, ai u shtrngua t hidhej n Itali, ku u prit me madhshti e q atje, me disa qindra bandit t rekrutuar nga Osman Bali, me nj miratim t ministrit francez t Lufts, gjeneralit Fosh, iu bashkangjit me 1916 Armats s Lindjes me qendr n Selanik, t komanduar nga gjenerali Sarai, q luftonte gjat Lufts s Par Botrore kundr ushtrive austro-hungareze. Pas prfundimit t ksaj lufte, si dihet me fitoren e Antants, pra, dhe t Francs, Esat pasha shkroi n Paris dhe u b vegl e ambicieve t qeveris franceze, e cila synonte q ta vendoste at n krye t shtetit shqiptar q kshtu, pasi kishte shtrir ndikimin e vet mbi Jugosllavin, duke vn n krye aleatin e vet, Kryeministrin Pashi, t bnte t njjtn gj dhe n Shqipri. Madje, i ndihur nga qeveritart francez, Esat pasha paraqiti n Konferencn e Paqs n Versaj nj memorandum ku pretendonte se ai ishte kryetar i ligjshm i qeveris shqiptare. Ja pra, prse Esat Pash Toptani duhej t merrte dnimin e merituar. Dhe, prderisa ai nuk lvizte nga Parisi, ky dnim nuk mund t’i jepej atij vese atje. Dhe, doemos, vese me nj atentat. Dhe kt atentat e kreu me nj guxim t pashembullt atdhetar, djaloshi 25-vjear, Avni Rustemi.

    Eqrem bej Vlora kundr Avni Rustemit
    Mirpo Eqrem Vlora, nuk bie aspak n ujdi me kt akt t lart t Avni Rustemit, ndaj n librin e tij shkruan kshtu pr t: “Nj djalosh i quajtur Avni Rustemi, nj nga studentt m t pasuksesshm, t cilt tentojn t shfryjn me heroizma politike dshirn e tyre pr hakmarrje, lindur n Libohov, i biri i nj qehajai t ders s Libohov-Asllan pashs, me an t nj vrasjeje t pabes, i dha nj fund t beft jets aventurore t Esatit. Ky djalosh, q me kt vrasje donte t bnte emr n Shqipri, nuk ishte vese nj vegl n duart e kundrshtarve t Esat Pashs. Ata i dhan mjetet e nevojshme pr kt vrasje dhe morn njhersh prsipr mbrojtjen e tij para gjykats franceze. Se kush ishin kta kundrshtar, sot vshtir ta thuash. Me siguri mund t thuhet vetm se pothuaj t gjith nacionalistt, madje edhe disa bejler (mjerisht edhe t till q kishin prfituar nga Esati), miratuan vrassin dhe vrasjen. Midis tyre n radhn e par ishte edhe Ahmet bej Zogolli” (faqe 166). Ky pohim ka disa prirje sa t mbrapshta, aq edhe t pasakta, pr shum arsye. Avni Rustemi nuk ishte student i pasuksesshm, po t marrim parasysh se kishte mbaruar shklqyeshm gjimnazin italo-arbresh t San Demetrio Korons n Kalabri dhe kishte nisur studimet e larta pr pedagogji n Rom, t cilat ai nuk arriti t’i prfundonte sepse u lidh me lvizjen atdhetare. E dyta, vrasja e tij nuk ishte e pabes. Prkundrazi, nj vrasje tepr e guximshme, q e diktuan rrethanat pr fatet e Shqipris. Pashai i kishte sjell aq tersllqe vendit sa shthurja po sillte shprbrjen. Esati kishte vrar plot pas shpine, jo vetm mbrojtsin e Shkodrs, Riza Pashn, viktimat dhe kurthet e tij, krcnonin t ardhmen e vendit, ndrkoh q bashkpunimi me serbt, grekt ishin moto e taktiks s tij antishqiptare. Avniu nuk e vrau Esat pashn pr hakmarrje, pas shpine, i fshehur diku, por i doli prpara n hyrje t hotelit “Kontinental”, nga ku Esat pasha po dilte, e qlloi dy her n gjoks, dhe nuk e qlloi dot m shum, sepse arma nuk shkrepi, qndroi pa lvizur dhe e hodhi armn prdhe; sipas nj plani t studiuar deri n hollsit m t vogla. Avniu kishte mundsi ta vriste at edhe n mbrmje para ktij hoteli ose diku gjetk, i fshehur, te shtiste n rrugn “kastilione”, para hotelit “Kontinental”, e sidomos nga polict q e rrahn rnd, duke e pandehur pr kriminel ordiner. Dhe kjo sepse ai, gjat procesit hetimor dhe gjyqsor, do t prmbahej me nj aftsi t shklqyer plot gjakftohtsi tezs se ai nuk kishte ardhur n Paris pr t vrar Esat pashn, por pr t studiuar. Mirpo, i ndodhur befasisht para ktij tradhtari, kur priste sekretarin e tij, u trondit, iu b se lexoi n ballin e tij mizorit q ai i kishte sjell Shqipris” dhe n kushtet e ksaj tronditjeje, nuk u prmbajt, e qlloi me armn q e mbante pr vetmbrojtje. Ky ishte plani, pr t cilin ishte prgatitur Avniu, t cilin e vuri n jet deri n fund. Akti i Avniut ishte i rrall, sepse aktakuza e prokurorit Blosh Larok “pr vrasje me paramendim”, e cila sipas neneve prkatse t Kodit Penal francez krkonte dnimin me vdekje, i qndroi atij mbi kok nga 9 shtator deri m 4 dhjetor t vitit 1920, kur prfundoi procesi gjyqsor me lirimin e tij, kur dihej q ai edhe mund t dnohej me kokn e prer n gijotin. Eqrem bej Vlors nuk i intereson fare qndrimi i Avniut dhe e anashkalon at sikur t mos kishte asnj vler.

    Kush e mbrojti dhe liroi Avni Rustemin
    E treta, nuk ishin “kundrshtart” q morn prsipr mbrojtjen e Avni Rustemit para gjykats franceze. Ishin shqiptart e mrguar n Amerik, ata q nga kursimet e tyre mblodhn 5000 dollar, shum tepr e madhe pr at koh, kur dollari kishte shum vler, pr t’ia dhn avokatit francez De Monzi, q mori prsipr mbrojtjen e Avniut gjat procesit gjyqsor. Eqrem bej Vlora ka t drejt vetm n nj pik kur thot: “Se kush ishin ktu kundrshtar, sot vshtir ta thuash”. Vrtet, ashtu sht. Kan kaluar m shum se 80 vjet nga ajo dit dhe askush nuk e di se cilt qen ata q e drguan Avni Rustemin pr t vrar Esat pashn n Paris, sepse n asnj arkiv nuk gjendet as edhe nj dokument, s paku nuk jan publikuar n shtyp. Qoft gjat procesit gjyqsor, qoft dhe kur u lirua nga burgu dhe u kthye n Shqipri, Avniu nuk i rrfeu kujt asgj lidhur me aktin e tij atdhetar. Ai, me gjith kmbnguljen e gjyqtarve, e quajti at thjesht vetjak, pr t mos implikuar qeverin e re t Tirans, sepse nj pohim i till, pra, se ai n t vrtet ishte drguar prej saj, do t kishte pasoja t rnda ndrshtetrore. Kshtu, ata q e drguan, mund t ishin ata t cilt Eqrem bej Vlora i quan nacionalist, pra, ata q luftonin pr Shqiprin e jo ta shisnin at si Esat pasha. Duke lexuar librin “Kujtime” t Eqrem bej Vlors, t habit edhe nj tjetr pohim i ult dhe absurd kur ai shpreh udin se si “drejtsia franceze, me nj manipulim t habitshm t ligjit, e nxori t pafajshm Avni Rustemin dhe q qeveria shqiptare e shpalli hero dhe e bri deputet, kur ky vrass i pabes, pra, kapardisej npr Tiran dhe brohoritej ngado si ndonj shptimtar i atdheut. Ky shembull u tregonte gjith djemve shqiptar se si me an t nj plumbi t shkrepur nga prapa shpins si burracakt, mund t bhesh njeri i madh” (faqe 215).

    Prse drejtsia franceze e liroi vrassin e Esat Pashs

    Nj njeri i knduar si Eqrem bej Vlora nuk duhej t’ia lejonte vetes nj gabim kaq trashanik, kur nnvizon fjaln manipulim t ligjit nga drejtsia franceze. Ai duhet ta dinte se akuzn pr dnimin me vdekje e dha prokurori Blosh Larok, dhe se vendimin si n do rast tjetr e dha juria, e cila prbhej nga njerz t profesioneve t ndryshme, dhe q e gjykuan aktin e Avni Rustemit si shprehje t drejtsis s popullit shqiptar p t zhdukur nj prbindsh, q krkonte, me ndihmn e t huajve, t mbyste Shqiprin. Kta antar t thjesht t ksaj jurie, me sa duket, njohn faktin q n adres t Prokuroris dhe Gjykatores s Jens n Paris dhe gazetave franceze, nga Shqipria dhe nga vende t tjera si Bullgaria, Rumania, Amerika, n emr t shqiptarve t mrguar, kishin ardhur me dhjetra telegrame ku krkohej lirimi i Avni Rustemit dhe se pas ktij akti t madh heroik, shqiptart kudo bnin fest. T mos harrojm se n mbrojtje t Avni Rustemit u ngritm dhe personalitete t mdha franceze, midis t cilve Rene Pio, Zhysten Goda dhe aktori i madh shqiptar me fam botrore, Aleksandr Moisiu etj. Nga t gjitha kto telegrame q iu drguan organeve gjyqsore franceze, un po rendis vetm nj, at q populli i Vlors, pra, i vendlindjes s autorit, pr ironi t fatit, i drgoi gjykats s Parisit: “Populli i Vlors, n nj miting madhshtor t mbajtur sot, vendosi t’i bj thirrje ndrgjegjes s lart t Gjykats s Parisit. Ai tani pret q t mirret parasysh drejtsia e flakt e popullit shqiptar q t ler t lir studentin ton, Avni Rrustemi, i cili bri nj vepr patriotike duke qlluar Esat Toptanin e duke liruar atdheun ton nga nj e keqe shkatrrimtare”. Sidoqoft, mund t hamendsohet edhe ndonj ndrhyrje e drejtsis franceze n astin e fundit. Dhe kjo nisur nga nj qndrim i paprkulur i Avniut gjat procesit gjyqsor, ku ai e demaskoi Esat pashn n planin politik e moral, ashtu si e kishte demaskuar dhe zri i fuqishm i shqiptarve n Shqipri e kudo ku ata ishin. Kur n dhjetor t vitit 1920 tr t huajt ishin dbuar nga Shqipria, Franca zyrtare pa t arsyeshme q t mos vriste Avni Rustemin, jo sepse e smpatizonte, por sepse donte t paraqitej tashm para bots si vend q zbaton parime t larta demokratike. Nuk ia vlen t ndalesh te shprehjet banale pr Avni Rustemin “vrass i pabes”, “plumb i shkrehur prapa shpine si burracakt”, t cilat jan sa t pavrteta, madje t neveritshme, gjynah q kan dal nga pena e Eqrem bej Vlors n librin e tij “Kujtime”.

    Rustemi ideator i atentatit ndaj Zogut n 23 gusht 1923

    Po t shkojm m tutje: Me 23 shkurt 1923, Ahmet Zogut iu b atentat n parlament, nga i cili ai doli i plagosur leht. Atentatori ishte Beqir Valteri, q sipas pohimeve q autori i paska thn m pas vet ai, ishte vn nga Avni Rustemi pr t eliminuar Zogun. Lidhur me kt ngjarje Eqrem bej Vlora vazhdon t rrfej kujtimet e tij: “Ahmet Zogu e dinte kush ishin organizatort. Ai pajtoi nj njeri n Tiran , q kishte marr prej vitesh me qira dy mulli bloje nga Esat pasha (njhersh edhe vet esatist i njohur), i cili qlloi me revolver dhe plagosi rnd Avni Rrustemin, vrassin e Esat pash Toptanit dhe nxitsin kryesor t atentatit kundr Zogut. I plagosuri vdiq dy dit m von n spitalin e Tirans. Ky ishte nj akt i shklqyer hakmarrjeje q jo vetm prputhej me rregullat e kodit t vendets shqiptare, por bnte dhe nj shrbim tjetr; pajtonte dy rryma politike, esatizmin dhe ahmetizmin, deri ather t ndara.” (faqe 214). Pr fat t keq n kto radh Eqrem bej Vlora tregohet kontradiktor edhe cinik n tifozllkun, ku merr ann e vrassit. Kontradiktor, sepse n faqen 166, si e pam, shkruan pr vrasjen e Esat pashs: “Vrasja,-cilado qoft motivi shtyts politik mbetet vrasje”. (faqe 166) Kurse pr vrasjen e Avni Rrustemit, dora vrasse nuk qenka kshtu. Cinik, sepse kt vrasje e quan nj hakmarrje t shklqyer (?)dhe, pr m tepr, q bashkoka esatizmin me ahmetizmin. N kt rast, ai nuk i bn aspak nder Ahmet Zogut, i cili, fal s vrtets, pasi u b mbret prpos disa vrasjeve politike, midis t cilave, ve atentatit kundr Avni Rustemit (1924), kundr Luigj Gurakuqit (1925) dhe Hasan Prishtins (1933), sht shum larg figurs s urryer t xhelatit Esat Pash Toptani. Vazhdojm m tutje: “Por vrasja e Avni Rustemit ishte njhersh edhe shkndija q ndezi flakadan zjarrin, deri ather t mbushur t urrejtjes s vjetr disavjeare midis krahut demokratik dhe atij aristokratik. Urrejtja, si udhkryq, ndante Shqiprin osmano-feudalo-myslimane nga ajo nacionalo-socialisto-demokratike. E n rrethanat ekzistuese ky zhvillim do t onte pashmangsisht n vendosjen e nj diktature q do t zgjaste 15 vjet” (faqe 214).

    Me kt rast, pavarsisht se n faqet e librit ai flet me prmim pr nacionalo-socialisto-demokratt, q ishin Fan Noli, Luigj Gurakuqi, Stavro Vinjau, vet Avni Rustemi, Jashar Erebara, Agjah Libohova e plot t tjer, ai kishte t drejt, aq m tepr se tr kto figura ishin pr ndrtimin e nj Shqiprie t re larg obskurantizmit anadollak. “Nj komedi - vazhdon m posht Eqrem bej Vlora - ishte dhe ceremonia e nderimit para arkivolit t hapur t Avni Rustemit n spitalin e Tirans. T gjith ata q e quanin veten “popull” dhe “demokrat”, kaluan para arkivolit t ktij karagjozi kriminel, t cilin donin medoemos, ta ngrinin n piedestalin e heroit kombtar dhe t martirit”.

    Rustemi “karagjoz politik” dhe “kriminel”?
    Urrejtja patologjike ndaj vrassit t Esat Pash Toptanit dhe nj ndr figurave m t mdha pr nj Shqipri antifeudale e bejlero-agallare, e ka shpn Eqrem bej Vlorn deri n at pik sa t quaj Avni Rustemin “karagjoz politik” (?!). Dhe sht i pari dhe i vetmi deri tani q nxin figurn e tij. M tutje autori vazhdon: “Me radh udhheqsit e partis demokratike ngjiteshin pran arkivolit dhe zbraznin rrket e fjalve t tyre, pa dashur t’ia din se pr popullin kto poza jan krejt t huaja, sepse ato shkelin zakonet dhe kuptimin e tij pr dinjitetin njerzor. Kjo shfaqje u zhvillua pr nj jav t tr n Tiran dhe pastaj n Vlor pr gazin e gjith kalamajve. N kt vazhd befas partia demokratike vendosi t transportoj t vdekurin n Vlor (Po aty). Ktu urrejtja e Eqrem bej Vlors pr Avni Rustemin dhe pastaj edhe pr partin demokratike shfaqet n prmasat m t mbrapshta. Nuk mund t’i lejohet kurr nj eruditi, si ishte n t vrtet ai, ta quaj Avni Rustemin, sado kundrshtar ta kishte, karagjoz, kriminel, kur pran tij e kishin pr nder t rrinin Fan Noli e Luigj Gurakuqi, t cilt kishin m shum kultur se beu i Vlors dhe, pr m tepr, ishin edhe shkrimtar, edhe studiues, me shum vepra, dhe se at e respektonte nj popull i tr. Mjafton t shohsh fotografi t botuara n shtypin e kohs, ve plot e plot artikujve, pr t’u bindur se ishin me mijra ata qytetar tiranas q u mblodhn n shesh, sot t quajtur “Sknderbej”, pr t prcjell arkivolin e Avni Rustemit nga Tirana n Durrs e nga Durrsi me anije n Vlor, ku me mijra t tjer, t ardhur nga t katr ant e Shqipris, me dhembje t thell morn pjes n ceremonin e varrimit t birit t tyre t shtrenjt. Avni Rustemi ishte bir i Shqipris, ishte dhe bir i Kosovs s martirizuar nga shovinistt serbo-malazez, q i kishte demaskuar n sa e sa fjalime n Parlament, t cilat Eqrem Vlora, duke qen deputet, i ka dgjuar, por pr kto kujtime e bn veshin t shurdhr. Ndaj edhe Kosova, pjes e Shqipris, e shkputur nga prudnit e historis, e vajtoi Avniun q e kishte edhe deputetin e vet dhe e nderon at me respektin m t madh. Duke prfunduar, pa mohuar vlerat historike q sjell Eqrem bej Vlora n librin e tij “Kujtime”, jemi t detyruar t pohojm se thniet q cituam m sipr, lidhur me figurn e atdhetarit t menur Avni Rustemi, jan shum larg s vrtets historike, t mveshura me mri e subjektivizm q nuk e nderojn autorin.

    Ky ishte Isuf Rei, i cili e qlloi Avniun pas shpine dhe humbi gjurmt. U vra nga partizant me 1944.


    Panorama
    Ndryshuar pr her t fundit nga Albo : 14-10-2007 m 23:07

  2. #2
    Kalors i Liris Maska e BlueBaron
    Antarsuar
    29-04-2002
    Vendndodhja
    N Tironn e Ondrrave
    Postime
    5,046

    Atentati i Avni Rustemit ndaj Esat pash Toptanit n Paris ...

    Vrasja e Esat pashs para hotelit Continental.


    Prolog

    Paris, 13 qershor i vitit 1920
    Para hotelit Kontinental n rrugn Kastilone, nj djalosh nxjerr revolverin q mbante nn xhaket dhe me dy t shtna rrzon prtok at q ndodhej prball tij. Orvatet t qlloj prsri, por revolveri nuk i shkrep. Ather e flak at mbi viktimn e qndron pa lvizur pran tij. Kalimtart mbeten t llahtarisur, duke u prpjekur tia mbathin a t fshihen pas kolonave t hyrjes s hotelit. Por disa syresh, kur shohin djaloshin t vetarmatosur, i sulen dhe e qllojn si t munden duke britur: Kriminel, vrass!.... Nuk jam kriminel, - shpjegon djaloshi.- Jam student shqiptar. E vrava at sepse lexova n ballin e tij mizorit q ai ka kryer n Shqipri. Vrassi ishte Avni Rustemi, kurse i vrari Esat pash Toptani.


    Esat Pasha
    Esat pasha ndodhej prej dy vjetsh n Paris, vrtet i mbrojtur nga qeveria franceze, por, n dukje, pa rrezikshmri ndaj vendit ton q tashm kishte nj qeveri t veten, t dal nga Kongresi i Lushnjs. Por ende ndihej rreziku i ricoptimit t Shqipris. Dhe ky rrezik vinte jo vetm nga Konferenca e Paqes q po mbahej prej dy vjetsh n Versaj, por pr fat t keq, edhe nga delegacione t tilla si delegacioni i qeveris se Durrsit, madje edhe i princit t Mirdits q pretendonin se prfaqsonin Shqiprin. Atyre u shtohej edhe delegacioni q kryesohej nga Esat pash Toptani, i prbr vetm nga nj ministr, ai i Punve t Jashtme. Q n muajt e par t vitit 1920 ky delegacion nisi ti kundrvihej delegacionit t kryesuar nga Mehmet Konica, i cili prfaqsonte qeverin e ligjshme t Tirans, me kryeministr Sulejman Delvinn.
    Pas Esat pashs qndronte Franca, e cila e monte at pr ndihmesn q ai kishte dhn me 600 ushtar q ishin bashkrenditur n Frontin e Lindjes me qendr n Selanik, ku ushtria franceze, aleate e Antants, s bashku me Anglin dhe Italin luftonte kundr forcave austro-hungareze dhe aleatve t saj q prbnin Bllokun Qendror. Dhe n fakt, q nga fillimi i punimeve t Konferencs s Versajs e deri n mars t vitit 1920, atje u hartuan disa projekte pr Shqiprin. N to u parashikua coptimi i shtetit shqiptar dhe zhdukja e tij nga harta politike e Evrops si shtet i pavarur dhe sovran, (Fjalori Enciklopedik Shqiptar, faqe 505). Esat pash Toptani nuk ishte kundr pretendimeve q po t realizoheshin, do t shnonin gjymtimin e mtejshm t trojeve shqiptare. Pr t, s fundi, ishte e mjaftueshme edhe sikur t kishte nn sundimin e tij vetm Shqiprin e Mesme. Ky konsiderohet si kulmi i tradhtis s pashait q e kishte nisur kt rrug menjher pas shpalljes s Pavarsis. N janar t vitit 1913 ai kishte vrar Hasan Riza pashn, komandantin turk t garnizonit t Shkodrs q t bhej kshtu vet komandant, por jo pr t mbrojtur kt qytet, por pr pr tia dorzuar kral Nikolls. M pas, n marrveshje antikombtare me shtetet fqinje ngriti n Shqiprin e Mesme Pleqsin, pushtet q bri ishte e mundur q t pengonte veprimtarin e qeveris kombtare t Ismail Qemalit n Vlor. M 1914, si ministr i Lufts dhe i Punve t Brendshme t qeveris s Princ Vidit, pengoi me t gjitha mnyrat qendresn e popullore pr lirimin e Shqipris s Jugut nga sulmet greke. Nj vit m pas, m 1915 nnshkroi nj marrveshje me qeverin serbe q dmtonte pavarsin politike dhe toksore shqiptare. Dhe ja tani, duke pretenduar se ishte kryeministr i shtetit shqiptar, ndodhej n Paris pr t vazhduar rrugn e nj tradhtari.
    Madje paraqiste edhe nj memorandum ku shpjegonte arsyet se prse e meritonte kt ofiq t lart. Kam pasur rast ta lexoj kt memorandum, nj kopje e t cilit ndodhet n Bibliotekn Kombtare n Tiran, shkruar m frngjisht, gjuh t ciln ai e flist al-al e natyrisht q nuk dinte kurrsesi ta shkruante. Sipas tij, me t filluar Lufta e Madhe, (kshtu quhej ather Lufta e Par Botrore), duke qen aleat i Serbis, ai u bashkua me Antantn kundr Austro-Hungaris dhe Gjermanis. Kur Turqia u fut n luft pr krah Gjermanis dhe Austro-Hungaris, u dnua prej saj me vdekje n munges. M tutje, gjat Lufts s Madhe u shtrngua t largohej nga Shqipria s bashku me qeverin dhe u vendos s pari, n Korfuz e pastaj n Selanik, i shoqruar nga 600 ushtar besnik q u reshtuan me urdhr t ministrit t Lufts t Francs krahas forcave franceze n Frontin e Lindjes. Atje, pr merita t veanta, kryekomandanti i forcave franceze, gjenerali Sarraj e dekoroi me yllin e Legjonit t Nderit. Lufta tani ka mbaruar. Forcat e Antants jan fituese ndaj forcave t Bllokut Qendror. Shqipria radhitet me shtetet fituese e si pasoj, edhe ai, si aleat e Antants, ka t drejt t jet kryetar i qeveris shqiptare...


    Vendimi pr vrasjen e Esat pashs, ende enigm.
    Po kush e mori vendimin pr t vrar Esat pashn e kush e caktoi Avniun pr t kryer kt akt t lart mmdhetar? Kan kaluar 85 vjet nga dita e atentatit dhe ende nuk sht zbuluar ndonj dokument q t hedh drit mbi kt vendim. Vite m par qarkullonte fjala se Avniut iu caktua kjo detyr pas nj shorti Po kush ishin kandidatt e tjer t mundshm pr t kryer kt atentat? Ku u mblodhn ata? Kush i mblodhi? Dhe n qoft se sht zhvilluar nj mbledhje e till, a ka pasur dijeni pr t qeveria e Tirans, me fjal t tjera, kryeministri Sulejman Delvina, ministri i Jashtm, Mehmet Konica, q aso kohe kryesonte delegacionin ton n Konferencn e Paqes n Versaj? T gjitha kto hamendsime jan t mundshme. Qeveria e Tirans, edhe sikur t mos kishte propozuar q t kryhej ky atentat, duhej ta kishte miratuar n heshtje q ai t bhj, kur rrezikohej fati i Shqipris. Por rndsi ka vetm fakti se me miratimin ose jo t qeveris s Tirans, atdhetart shqiptar kishin vendosur q Esat pasha t vritej me do kusht. Dhe pr kt qllim caktohej ose vetcaktohej Avni Rustemi.
    Mund t shkpussh unat nga TIRONA, por kurr nuk mund t shkpussh TIRONN nga zemra e unave !!!

  3. #3
    Kalors i Liris Maska e BlueBaron
    Antarsuar
    29-04-2002
    Vendndodhja
    N Tironn e Ondrrave
    Postime
    5,046
    Prita e Avni Rustemit ndaj Esat pashs n Paris.


    Avni Rustemi, duke pasur me vete nj shum prej rreth 10 mij frangash, u prgatit t nisej pr n Paris. Natyrisht, askush, duke prfshir ktu edhe shokt m t ngusht, nuk dinin gj pr kt udhtim. Hollsit e tij i msojm nga deponimet q Avni Rustemi jep gjt procesit hetimor n burgun Sante n Paris pas atentatit. Sipas ktyre dshmive, ai m 5 maj t vitit 1920 l Vlorn dhe shkon n Durrs, ku zgjat vizn e pasaports edhe pr nj vit. Q nga kjo dat e deri m 21 maj, si pranon ai, ndodhet n Tiran pr shtje t tij vetjake, ku me siguri ose ka marr pjes n nj mbledhje pr shtjen e atentatit, ose ka biseduar me pjestart e ksaj mbledhjeje pr hollsi t mtejshme t tij (Arkivi Qendror i Shtetit, Fondi Avni Rustemi, Dosja 2, faqe 85).
    Nga Tirana Avniu niset pr n Rom. Atje prefektura e policis i jep vizn pr t shkuar n Franc nga qyteti i Modans. Pasi kalon nga pika kufitare e ktij qyteti, m 30 maj, si tregon viza, m 31 maj Avniu arrin n Paris. Nga studimi i materialeve hetimore e gjyqsore q kemi pasur mundsi t konsultojm,- shkruan juristi dhe historiani i njohur Jusuf Alibali n studimin e tij, Avni Rustemi para organeve hetimore (faqe 211, buletini i shkencave historike nr. 2, 1964),- del nj sinkronizim i prpikt dhe, sipas mendimit ton, aspak i rastit, midis veprimeve t Avniut nga 31 maji deri tek atantati i tij i bujshm m 13 qershor.


    Duke ndjekur Esat pashn.
    Le t prpiqemi t ndrtojm sipas dshmive t tij n hetuesin franceze si mundi ai gjat dy javve tia arrij ktij qllimi me nj saktsi t mahnitshme. Me t arritur n Paris, ai shkon n hotelin madhshtor Princ Albert n rrugn Sen Jasen, ku nuk e pranojn, me sa duket duke u nisur nga veshja e tij tepr e varfr, si dshmon n hetuesi edhe pronari i ktij hoteli. Ksisoj, detyrohet t shkoj n nj hotel tjetr, po n at rrug, me emrin De Tuilri. N kt hotel qndron pr disa dit, duke paguar 35 franga n dit me gjith ushqimin. D Tuilri nuk ndodhet vese disa minuta larg hotelit Kontinental, ku sht vendosur prej kohsh Esat pasha. Tani e ka m t leht q ta ndjek at hap pas hapi. Natyrisht tani i duhet nj veshje e plqyeshme. Ksisoj, me ndihmn e Aibarit, portierit t hotelit, porosit nj kostum n nj rrobaqepsi, pr t cilin paguan 375 franga. Gjat qndrimit t tij n hotel D Tuilri, sipas raportit t policis t dats 28 qershor 1920, (AQSH, dosja Avni Rustemi), Rustemi nuk ka pasur asnj vizit dhe asnj korrespondenc. Ai hante vtm n nj tryez t veuar n restorantin e hotelit, nuk ka zhvilluar bisedime me asnj nga udhtart e tjer q hanin n t njjtn sall. Rustemi dilte pr dit vetm dhe dy ose tri her i shoqruar nga zoti Aibar, me taksi, pr t vizituar Parisin. Aibari ka deponuar n polici se Avniu, ndrkoh e kishte pyetur pr adresn e ndonj shkolle ku t strvitej n qitjen me arm. (Po aty).
    Avniu qndron n hotelin D Tuilri vetm disa dit pr tu vendosur n nj hotel tjetr, Foburg Monmatr 32, ku merr me qira nj dhom, duke parapaguar njhersh 210 franga pr muajin e par. Jo pa qllim, ai krkon t jap prshtypjen se i duhet nj dhom e lir pr xhepin e tij prej studenti, kurse parapagimi do ti shrbj si mjet i fort pr t mohuar akuzn e krimit t kryer me paramendim. Dhe sht mjet i logjikshm, sepse do lloj hetuesi do t mund t kuptonte se nj njeri q kishte ardhur pr t ikur sa m shpejt q t ishte e mundur, nuk kishte pse t parapaguante pr nj muaj, kur mund ta bnte kt do dit.

    Nxiton pr t zbatuar planin.
    M 2 qershor, sipas dshmive t Avniut, (AQSH, fondi A. Rustemi, dosje nr. 2, faqe 46), ai merr takim me delegacionin e qeveris shqiptare q kishte zn vend n hotelin Kempbell n rrugn Frindland.
    U paraqita pr t njoftuar ardhjen time n Paris, - thot Avniu, - por pa krkuar gj t veant. N hotel dgjon se t nesrmen do t hapej nj ekspozit shqiptare. Ather gjykon se atje mund t takoj edhe njerz q mund t din m shum pr Esat pashn. Nuk gabon. Por nuk sht e leht t ndodhesh pran Esatit. Deri tani Avniu di vetm q Esati vazhdon t jetoj n hotelin Kontinental dhe se m pas do t vendoset n viln Said q sapo e ka bler dhe q po pajiset m s miri. Si pr nj pasha!...
    Avniu e kupton se gjithka duhet t kryhet para se Esati t lr Kontinentalin pr n kt vil. Dhe ja, n ekspozitn shqiptare Avniu arrin t takohet me Gjergj Gogn, q kryen funksionet e sekretarit t pashait. Njohja me t bhet gjoja rastsisht. Dhe po kshtu rastsisht, pas disa ditsh Avniu e takon n rrug, ku i krkon ta ndihmoj t gjej adresn e ndonj shkolle n t ciln ai t kishte mundsi t familjarizohet me praktikn e gjuhs frnge. Por Gjergji, meq nuk sht n gjendje ta ndihmoj, i rekomandon t shkoj t takoj Zef Ashikun nga Shkodra.
    Gjat procesit hetimor, Gjegj Goga, i thirrur pr t deponuar pr Avniun, thot se ai m sht dukur nj njeri i sjellshm dhe qndrimi i tij ishte tepr korrekt. Avni Rustemi e kuptonte se nuk kishte far t priste m gjat. N gati dy jav nga dita kur kishte arritur n Paris, kishte msuar shum t reja. Njihte sekretarin e Esatit, kishte njohur lvizjet e tij, kohn kur hante, kur dilte, i kishte krkuar nj takim tjetr Gjergj Gogs, gjithnj me dshirn q ai ta ndihmonte q t gjente nj shkoll ku t msonte me mir frngjishten dhe t merrte leksione pedagogjie. Pra, mund ta takonte edhe nj her kur ai t ishte duke dal nga hoteli pran Esat pashs. Dhe kshtu do t gjente rastin m t mir q ta qllonte.
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura  
    Mund t shkpussh unat nga TIRONA, por kurr nuk mund t shkpussh TIRONN nga zemra e unave !!!

  4. #4
    Kalors i Liris Maska e BlueBaron
    Antarsuar
    29-04-2002
    Vendndodhja
    N Tironn e Ondrrave
    Postime
    5,046
    ATENTATI.


    E diel, 13 qershor 1920

    Zakonisht Avni Rustemi shkonte pr t ngrn drek n restorantin e hotelit D Tuileri, rreth ors 1300. Por jo sot. Ai shkon m hert se zakonisht n restorant dhe krkon q drekn tia shrbejn sa m par. I shpjegon kamerierit, me t cilin besohet t jet miqsuar gjat atyre ditve, se ka nj takim t ngutshm, ndaj nuk duhet t vonohet. (T gjitha kto ngjarje e t tjera, ai i shpjegon pastaj n procesin hetimor). Nga restoranti largohet n orn 1230. Q t arrij n hotelin Kontinental ku banon Esat pasha, nuk duhen vese disa minuta. N hetuesi shpjegon se vajti te Kontinetali q t takonte Gjergj Gogn, i cili n at or zakonisht dilte q t bnte shtitje prgjate rrugs Kastilione. Ja si shprehet vet Avniu n hetuesi: Kalova nja dy her para ports s hotelit n rrugn Kastilione, kur pash se po dilte Esat pasha Esat pasha po ecte ngadal dhe tr krenari. Me ta par at, e tr historia e Shqipris mu ngjall n shpirtin tim. Nj turbullir e madhe m pushtoi. Ather rrmbeva nga xhepi i djatht revolen me gjasht fishek q mbaja me vete dhe qllova shum, pa ditur sa her, mbi Esat pashn q ishte dy metra larg meje. Esat pasha ra menjher dhe un hodha armn time n tok. Un pohoj se veprimi im ka qen krejt spontan dhe nuk e kam paramenduar. (AQSH, Dosja Avni Rustemi, faqe 73).
    Q nga ky ast Avniu nuk lviz nga vendi i ksaj ngjarjeje tronditse. Qytetart q kalojn aty pari mbeten pr disa aste t tmerruar. Por kur shohin Avniun, tashm pa arm, marrin zemr e disa prej tyre nisin dhe e godasin si t mundin, duke brtitur: Kriminel, vrass!. Vetm ndrhyrja e nj polici arrin ta shptoj nga plag t tjera t rnda, sidomos n fytyr, si dshmojn edhe fotot. Nuk jam vrass, jam student shqiptar dhe vrava nj tradhtar t atdheut tim, - arrin t shqiptoj Avniu, kur polic t tjer e kapin dhe e nisin drejt e n burgun Sante, nga m t tmerrshmit e Parisit


    N t gjitha gazetat ndrkombtare.
    Ngjarja bn buj t jashtzakonshme, jo vetm n Franc, por n t gjith botn. T nesrmen pr t shkruajn t tr gazetat franceze, midis t cilave Figaro, Le petit parisien, Ekselsior, T Tan, Paris Midi etj. Madje edhe shtypi botror nuk mbetet pas, duke filluar nga gazetat angleze, italiane, gjermane, madje edhe ato amerikane, braziliane e argjentinase. Lajmi ishte: sht vrar kryeministri i shtetit shqiptar, sipas versionit t qarqeve zyrtare franceze. Ja pse gazeta Ekselsior e dats 14 qershor, nj dit pas atentatit t Avniut, q n titullin e faqes s par, si shihet n foto, shkruan: Esat pasha, kryetari i shtetit t Shqipris, u vra dje, ktu n Paris, duke botuar n t majt nj foto t fundit t Esat pashs, me dekoratn e kalorsit t Legjionit t Nderit, nj nga dekoratat m t larta t Francs, foton e makins q e priste Esat pashn pran hotelit, mbi t t skicuar siluetn e Avniut dhe t Esatit, t hamendsuar n astin e atentatit dhe foton e Avniut marr nga pasaporta e tij dhe nj foto tjetr me fytyr t gjymtuar nga goditjet e kalimtarve pas atentatit.
    E vrteta sht se Parisi dh Franca zyrtare u trondit nga ky atentat. Nj student shqiptar, mu n zemr t kryeqytetit t vendit m demokratik t Evrops s deriathershme, me gjakftohtsi qllon pr vdekje me dy t shtna nj figur t madhe politike shqiptare, nj gjeneral legjendar q ka luftuar gjat Lufts s Madhe prkrah forcave franceze, nj mik t vyer t Francs q pretendonte n Konferencn e Paqes n Versaj t kthehej sa m par kryeministr n atdheun e vet.


    Duke krkuar arsyen ...
    Pas atentatit, kryeministri i Jugosllavis, Pashi, q ishte n t njjtn koh edhe kryetari i delegacionit t vendit t tij n Konferencn e Paqes n Versaj, shprehu keqardhjen e tij t thell pr vrasjen e Esat pashs me kto fjal: Kjo zhdukje sht pr t ardhur keq. S pari, sepse ishte mik i Serbis dhe gjithshtu mik i francezve. (L Tan, 16 qeshor 1920). I pyetur nga gazetari q e intervistonte se cilat mund t ishin shkaqet q e shtyn studentin shqiptar, Rustemi, t vriste Esat pashn, Pashii vazhdon: Ai sht nj shqiptar fanatik nga krahinat jugore t Shqipris. Nj proverb shqiptar thot se hakmarrja sht e shenjt. Shqiptart e ktyre krahinave t Jugut q jan t armatosur, e konsiderojn si detyr vrasjen e Esatit. Krahina t tjera nuk i ishin nnshtruar autoritetit t tij. Ato nxirrnin si shkaqe dallimet fetare, megjith prpjekjet e tij pr t sheshuar kto dallime. Vrassi, nga sa dgjova, sht me origjin nga Libohova dhe, ndonse nuk di gj t sakt, kam bindjen se sht katolik, si shumica e banorve t asaj krahine.
    sht e teprt t komentohet injoranca e kryeministrit jugollav kur thot se banort e Libohovs qenkeshin katolik dhe se Avniu e paska vrar mikun e serbve dhe francezve pr motive fetare. Kjo vrasje, - vazhdon m tej Pashii, - do t sjell si prfundim q n Shqipri t ket mjaft turbullira, gj q nuk do tu plqej fqinjve t tjer t Ballkanit e si rrjedhim, edhe neve (Po aty).
    Por faktet dshmuan se pas vrasjes s Esat pashs, jo vetm nuk pati turbullira, por shteti shqiptar nisi t konsolidohej, duke prjashtuar Lvizjen e Qershorit t viti 1924 pas vrasjes s Avni Rustemit.
    Po t rikthehemi te jehona e atentatit n qarqet diplomatike franceze dhe n shtyp. Shefi i kabinetit t Kshillit Ministror t Francs, Vinjon, n emr t kryeministrit Mileran, shprehu keqardhejn e tij t madhe pr kt akt t shmtuar. Kshtu u shpreh edhe personaliteti i shquar i Ministris s Jashtme t Francs, Graje, edhe n emr t ministrit t Jashtm. Kryeministri grek, Venizellos, q ishte nisur ato dit nga Athina pr n Londr, duke u ndalur n Paris, bri nj vizit n viln Said, ku priteshin vizitat e rastit, s bashku me ambasadorin e Greqis n Franc, Romanos, dhe shprehu edhe ai keqardhjen pr kt vrasje kriminale.


    Hetimet e para t shtypit pr ngjarjen.
    Duke mos njohur realitetin shqiptar t asaj kohe, n prgjithsi shum gazeta, jo vetm franceze, t vendeve t tjera t Evrops, por edhe gazeta amerikane, madje edhe Nju Jork Tajmsi, e konsideronin Esat pashn kryetar t shtetit shqiptar dhe Anvi Rustemin vrass kriminel. Por pati edhe gazetar q zbuluan menjher t dhna pr Esat pashn. I till qe gazetari i L pti Parizienit, Gaston Rishar, i cili nj dit pas atentatit shkruante n kt gazet: Esat pasha ishte nj kalors mesjetar, nj personazh i nj epoke p po zhduket. N nj vil t Selanikut, n rrugn mbretresha Olga, ku jetonte gjat lufts, ruhej nga roje t shumta e qen t mdhenj dhe ndrronte q t bhej, fal Francs dhe Serbis, mbret i Shqipris. I rrethuar nga tri femra q ishin gzimi dhe drita e haremit t tij Ishte nj njeri q nga qytetrimi njihte karabinn automatike, rumin dhe kumarin, loj me t ciln u zhvaste shuma tepr t mdha ushtarakve francez, aq sa gjenerali Sarraj nisi ti ndalonte ata t vizitonin kumarhanen e pashait shqiptar.
    N nj gazet tjetr franceze, L Cri d Pari, vihej n dukje se Esat pasha vrtet i kishte sjell shum shrbime Francs dhe aleates s saj, Serbis, sidomos gjat trheqjes s dhimbshme t trupave serbe nprmjet tokave shqiptare deri n Korfuz, t cilat pa kt ndihm do t kishin psuar katastrof t plot, por kjo ndihm ishte kthyer n tregti t ndyr. Dhe kjo, sepse pas lufts, Esati kishte krkuar q kredit e dhna me kt rast t pagueshin me kursin e ri t dinarit, q ishte ngritur shum, nj allishverish pr t cilin serbt kishin mbyllur nj sy, pr ta pasur at vegln e tyre t bindur.
    Duke prmendur ushtart e Esatit, gazeta t tjera franceze theksonin se ata ishin kusar q u shkaktonin shum telashe komandantve francez, sepse kudo q shkelnin, bnin kusarira. N fillim, duke e ditur se cili ishte Esat pasha, gjenerali Sarraj, q ishte kryekomandanti i forcave franceze n Frontin e Lindjes me qendr n Selanik, kur Esati erdhi me 600 mercenart e tij, mendoi ta kapte pr zverku e ta dbonte se nuk kishte nevoj pr t, por u detyrua ta priste me nderimet e nj gjenerali armate, kur u urdhrua nga Ministria e Lufts n Paris.
    Nuk mungonin dhe gazeta te tjera evropiane nga t cilat po citojm gazetn italiane Mesaxhero, q pas atentatit t 13 qershorit shprehej kshtu pr Esat pashn dhe aleatt e tij serb: Atdhetart e vrtet shqiptar, ata q nuk kan harruar t kaluarn plot dhembje, pr shkak t serbve, pjesa m e shndosh e shqiptarve, ka krkuar t luftoj intrigat e Esat pashs, t ktij njeriu t dhunshm, ambicioz dhe t shtirur. Prova m e qart sht atentati i djeshm. Esat pasha ra viktim e padrejtsive t rnda q i kishte shkaktuar Shqipris.
    Ndaj ktij akti nuk mund t qndronte kurrsesi indiferente dhe qeveria e Tirans, q nprmjet delegacionit t saj n Konferencn e Paqes n Paris dha pr shtyp kt deklarat: Zyra e shtypit shqiptar sht e autorizuar t deklaroj se Esat pasha nuk kishte asnj funksion zyrtar, pr m tepr kurr nuk ka qen kryetar i shtetit shqiptar ose kryetar i delegacionit shqiptar n Konferencn e Paqes, si e kan quajtur shum gazeta franceze. T drejtat e popullit shqiptar i mbron delegacioni i qeveris s ligjshme, i zgjedhur nga Kongresi i Lushnjs, q ndodhet prej kohsh n Paris (Humanite, 20 qershor 1920).
    Mund t shkpussh unat nga TIRONA, por kurr nuk mund t shkpussh TIRONN nga zemra e unave !!!

  5. #5
    Kalors i Liris Maska e BlueBaron
    Antarsuar
    29-04-2002
    Vendndodhja
    N Tironn e Ondrrave
    Postime
    5,046
    N gjyq, dshmitart e Esat Pashs.


    Deri tani, t gjith dinamikn e veprimeve t matura t Avni Rustemit pr t gjetur astin e duhur e pastaj pr t vrar Esat pashn e kemi njohur nga dshmit e atij vet n procesin hetimor. Por tani le ti njohim edhe nga kndvshtrimi i njerzve q e rrethonin Esat Pashn deri n astin e atentatit t 13 qeshorit t vitit 1920.

    Pr hetuesit, e rndsishme ishte t dihej se bnte Esat pasha ato dit e pr m tepr ato aste para atentatit. T part q u morn pr kt qllim n pyetje ishin Xhemil bej Vlora, nipi i Esat pashs, q kishte ardhur n Paris disa dit m par nga Bordigera e Italis ku jetonte, pr t takuar dajn e tij, dhe Eliz Dyfuri, e mbiquajtur prkdhelisht Lizet, nj vajz 22-vjeare q ishte e dashura e Esatit, i cili priste ato dit ti vinte nga Zvicra e shoqja, Azize Hanmi q ndodhej atje pr nj operacion n sy. Esat pashn, si pohon Lizeta n hetuesi, e kishte njohur n Danvil gjat nj balloje ku Esati i kishte propozuar t bhej dashnorja e tij kundrejt nj page mujore prej 100 mij frangash, shum q duhet thn se ishte prrallore pr at koh.

    Nga dshmit e tyre del se Esat pasha gjat gjith kohs s qndrimit t tij n Paris, ruhej nga armiqt e shumt q mund ti krcnonin jetn. Kt ia kishte thn vet Esatit edhe Gani Toptani, nj kushri i tij q kishte takuar m par n Paris. Teksa ora po shkonte 1300, Esat pasha kishte ftuar Xhemil bej Vlorn dhe Lizetn t drekonin n restorantitn e njohur Krmilli i art. Dhe ashtu bn. Por n astin kur ata po dilnin nga hotel Kontinental, si deponon Xhemil bej Vlora n hetuesi, Esati u kujtua pr nj porosi q do tu jepte rojeve t tij, t cilt nuk i ndaheshin asnj ast, ndrsa ai dhe Lizeta u futn n makin n pritje t Esatit.
    Pasi dgjuam dy t shtna, - thot Lizeta n hetuesi, - ne shikuam nga xhami i pasm i dritares s makins dhe pam nj njeri q hidhte prtok nj revolver, njeri t cilin un nuk e njoh. (AQSH, fondi A. Rustemi, dosje 2, faqe 29). Edhe Xhemil Vlora i prmbahet ktyre deponimeve dhe shton se n ato aste i tha Lizets t dilnin menjher nga makina, sepse mund t rrezikoheshin. (Po aty). N fakt ashtu bn. Me t ln makinn, u futn nga nj der n oborrin e pasm t hotelit. Pas pak morn vesh se Esat pasha ishte vrar nga nj student shqiptar.
    Gjat procesit hetimor u mor n pyetje edhe Aibari, roja i hotelit Monmartr, q e kishte shoqruar Avniun gjat ditve t para t qndrimit t tij n Paris. Aibari pohon se e ka prcjell Avniun n magazinat e armve n Grand Bulvar, n vitrinat e t cilave Avniu ka par lloje t ndryshme armsh, por pa bler gj. (AQSH, fondi A. Rustemi, dosje. nr. 2, faqe 15). Kjo e v n dyshim hetuesin Dei, i cili, m pas, i krkon shpjegime Avniut lidhur me kt problem. Dhe Avniu i prgjigjet qetsisht se ai kishte ndrmend t blinte nj revolver m t vogl, pasi i veti ishte tepr i madh dhe se do t shkonte n Bois de Boulogne, nj ndr parqet m t bukura t Parisit, pr tu strvitur pr qitje (Po aty).
    Por t kthehemi t dshmitart e tjer. Jan t gjith ata q Avniu ka takuar n Paris. Pas Aibarit, Mithat Frashri, antari i delegacionit shqiptar n Konferencn e Paqes, me t cilin Avniu ka pasur takim n hotelin Kempbell, thjesht pr t njoftuar se ka ardhur t ndjek kurse speciale pr gjuhn frnge dhe pr padagogji. Gjergj Goga, si e kemi par, sekretari personal i Esat pashs, t cilit gjithashtu Avniu i ka krkuar ndihm pr kt qllim. Dhe ata pohojn t njjtn gj.

    Avniu krkon t bind hetuesin Dei se ai nuk kishte ardhur pr t vrar Esat pashn, i cili rastsisht i doli prpara para hotelit Kontinental, kur priste t takonte Gjergj Gogn. sht e qart se Dei nuk bindet kaq shpejt, por argumentet deri tani jan n favor t Avniut, i cili, pas nj plani, sigurisht t prgatitur me imtsi q n Shqipri, do ti prmbahet deri n fund t procesit hetimor, sipas t cilit, vrasja e Esat pashs sht krejt e rastit, e shkatuar nga tronditja shpirtrore q solli ballafaqimi me kt tradhtar t kombit shqiptar.
    Gjat procesit hetimor Avniu i tregon hetuesit pr jetn e tij. Ka lindur n Libohov, ka studiuar n gjimnazin e Janins, pastaj ka shkuar n Kostandinopoj, ka studiuar n nj kolegj turk. M pas ka studiuar n nj kolegj pedagogjik n Gjenev. N fillim t vitit 1914 sht kthyer n vendlindje, ku sht bashkuar me forcat vullnetare shqiptare q luftonin kundr trupave pushtuese greke. N kohn e shprthimit t Lufts s Madhe Botrore kthehet ne Libohov, i smur e nj vit m pas shkon srishmi n Janin, prsri pr studime. Pastaj Avniu shpjegon se, pasi merr n Vlor nj diplom italiane si msues, jep msime n Tepelen e pastaj n Vlor, por detyrohet t largohet se italiant nuk dshirojn q ai t jap msim ashtu si do ai. M pas shkon me studime n Shn Mitr Koron, nj fshat italo-arbresh, ku ndodhet nj gjimnaz me tradita, e pastaj ndjek n Universitetin e Roms Fakultetin e Pedagogjis. Por meq dgjon se arsimi francez sht shum m i prparuar, vendos t shkoj n Paris. (AQSH, fondi Avni Rustemi, dosja 2).

    sht e kuptueshme, si vren edhe studiuesi Jusuf Alibali n artikullin e tij studimor, Avni Rustemi para organeve hetimore franceze,, (Studime historike, nr. 1964), se kjo nuk sht e tr jeta e Avniut. Ai, me qllim shmang tr veprimtarin e tij politike e atdhetare, pr t treguar se sht thjesht nj i ri t cilit i plqen t studioj pr tu br msues. Dhe kt bn pr tiu shmangur akuzs q i rndonte si shpata e Damokleut mbi kok, sipas s cils, ai krcnohej pr vrasje me paramendim, dhe t prforcoj pozitat e tezs s mbrojtjes, e cila e ka mbshtetur tr dispozitivin e saj t lufts gjyqsore n figurn e krimit t kryer n kushtet e tronditjes s thell shirtrore. (Po aty).
    M pas Avniu i tregon gjyqtarit hetues Dei se n Rom ai ishte antar i nj shoqate q merrej vetm me letrsi, dhe q vetm nj her u mor me politik, dhe pikrisht kur protestoi kundr ambicjeve greke, italiane e serbe n Shqipri. Ka qlluar, - shton ai, - q n bisedat tona private t flasim pr Esat pashn. T gjith ne pa prjashtim, e konsideronim si nj armik t vendit ton, por kurr nuk ishte br fjal pr ta vrar. As un dhe asnj nga shokt e mi nuk kishim parashikuar ndonj mundsi t till. Ne t gjith e dinim se Esat pasha jetonte n Paris, por emri i tij as q sht prmendur gjat bisedave para nisjes sime. (AQSH, fondi A. Rustemi, dosja nr. 2).

    Pra, arsyeja kryesore e ardhjes s Avniut n Paris, sipas dshmive t tij, sht vazhdimi i studimeve pedagogjike dhe prkryerja e frngjishtes. Hetuesi Dei pandeh se tashm e ka zn ngusht, kur i kujton se ai ka ardhur n Paris kur shkollat tashm prfundojn dhe nuk fillojn n qershor. Dhe ngul kmb q ai t rrfej arsyet e vrteta q natyrish ai i lidh me vrasjen e Esat pashs. A nuk sht edhe ky nj fakt, - vazhdon hetuesi Dei, - se studimet jan vetm nj preteks pr udhtimin tuaj n Paris?.

    Por Avniu prsri tregohet shum i matur: Kur erdha, nuk u regjistrova n asnj fakultet, sepse dshiroja t shihja Parisin e t shtis pr disa dit. Nga ana tjetr kisha ndrmend t ndjek disa kurse publike, ku nuk sht nevoja pr regjistrim paraparak. N Paris njeriu ka mundsi t prfitoj pr kohn q kalon n fardo stin e vitit q t jet.

    Para ktyre arsyetimeve gjyqtari hetues Dei, nuk di t thot. Sidoqoft, ai sht shum kmbnguls, ndaj vazhdon sulmin me argumente t tjera pr ta mposhtur Avniun. Ka n dor nj fakt kompromentues. Shumn e t hollave q iu gjet Avniut pas arrestimit. Nuk jan pak, duke marr parasysh se edhe ka shpenzuar gjat dy javve t qndrimit para atentatit, edhe pse ka bler nj kostum. Ka shpenzuar pr t ngrn n hotel e pr shtitjet npr Paris, por prapseprap atij i kan tepruar goxha para. Ndaj hetuesi prpiqet q shumn e parave ta prdor si element fajsie.

    Por edhe ksaj Avniu i del prpara me zgjuarsi. Ai para se t niset pr n Paris, ka krkuar nga qeveria e Tirans q, duke u nisur nga vshtirsit e transportit dhe vonesat e posts, bursa ti jepej pr gjasht muaj njhersh dhe, kur srishmi hetuesi Dei nuk bindet, Avniu shton nj fakt q ishte shum vshtir pr tu verifikuar: se nj pjes tjetr t t hollave ia kishte dhn Fejzoja, i vllai, i cili qe kthyer nga Amerika n mars t vitit 1920. Avniu ka vajtur n Napoli dhe atje ka takuar t vllan, i ka krkuar ta ndihmoj dhe sht e kuptueshme q i vllai ia ka dhn at shum.
    Mund t shkpussh unat nga TIRONA, por kurr nuk mund t shkpussh TIRONN nga zemra e unave !!!

  6. #6
    Kalors i Liris Maska e BlueBaron
    Antarsuar
    29-04-2002
    Vendndodhja
    N Tironn e Ondrrave
    Postime
    5,046
    Surpriza e drejtsis franceze. Avni Rustemi i pafajshm.


    M 9 shtator t vitit 1920, pas tre muaj hetimesh, prokurori i prgjithshm i Republiks, Beguin, pasi shqyrtoi dosjen e Avni Rustemit, t prgatitur nga gjyqtari hetues Dei, hartoi aktakuzn. N kt aktakuz, midis t tjerash, theksohej se: Me t ardhur n Paris, i pandehuri Rustemi studion me imtsi hyrje-daljet e Esat pash Toptanit dhe m 13 qershor t vitit 1920, n mesdit, ai ndodhet pran hotelit Kontinental n rrugn Kastilione. Ai thot se priste zotin Gjergj Goga, i cili do ta ndihmonte t gjente ndonj shkoll private Por n fakt, ai krkonte gjeneralin, sepse po t ishte se ai do t donte t takohej me zotin Gjergj Goga, nuk kishte kuptim q t ishte i armatosur me nj revolver.(AQSH, fondi A. Rustemi, dosja 2).

    Pra, edhe n aktakuz shtjellohet versioni i vrasjes me paramendim. Ky version, si e shpjegon edhe juristi Jusuf Alibali n studimin e tij Avni Rustemi para organeve hetimore franceze, (Studime historike, nr. 2, 1964) mbshtetet n rrethana t tilla t shtjes q, sipas akuzs, jan elemente fajsie t rnda, megjithse t trthorta: kthimi nga Roma n Shqipri n fillim t majit dhe largimi nga Shqipria m 21 maj pr n Itali (dhjet dit m von u gjend n Paris), shuma e madhe e t hollave q iu gjet n momentin e kryerjes s krimit, kujdesi pr t gjetur nj banes n Paris n afrsi t hotelit Kontinental, ku qndron Esat pasha, qllimi i studimeve q nuk justifikon zgjedhjen e kohs (viti akademik sht n mbarim), prandaj studimet mund t jen vetm nj preteks), arma dhe interesimi i tij pr nj magazin armsh e nj fush pr qitje.

    Aktakuza mbyllet me kto fjal: Nga ky grumbullim rrethanash rezulton qart prova se Rustemi e ka paramenduar krimin e tij pr t kryer kt akt. I pandehuri sht shtyr nga nj parti politike n Shqipri q sht kundr qeveris s Esat pashs apo nga nj urrejtje e thell personale? T dhnat dhe faktet nuk na lejojn ti prgjigjemi ksaj pyetjeje. Prandaj i lartprmenduri akuzohet pr vrasje me dashje t Esat pashs n Paris m 13 qershor 1920, vrasje kjo e br me paramendim. Krimi parashikohet prej neneve 295, 296 e 302 t Kodit Penal. Sanksioni i parashikuar nga neni 302 i Kodit Penal francez sht dnimi me vdekje pr krimin e vrasjes me dashje.

    sht e qart q Avniu e parashikonte q sado q do t argumentonte gjat procesit gjyqsor se nuk kishte ardhur n Paris t vriste me qllim Esat pashn, tez s cils iu prmbajt deri n fund t procesit hetimor e gjyqsor, prap se prap ekspertt e drejtsis franceze, duke e shqyrtuar kt proces deri n detajet m t imta, do t prfundonin se ai kishte kryer nj vrasje me paramendim. Avniu, i kshilluar doemos edhe nga shokt q morn kt vendim, kishte hartuar planin q, pasi ta vriste Esat pashn, t mos bnte as prpjekjen m t vogl pr t ikur, q do t shkaktonte dyshime pr vrasje me paramendim, por t qndronte, t merrte parasysh se do t rrihej, madje edhe barbarisht, si u rrah, t deklaronte se e vrau kt tradhtar, kur e pa befas prball e kur lexoi n ballin e tij mizorit q i kishte sjell pr vite atdheut e kshtu shtiu mbi t.
    Kshtu pra, prokurori i prgjithshm, Begin, n aktakuzn e tij krkonte dnimin me vdekje t Avni Rustemit. Dhe Avniu n nj qeli t burgut Sante, priste ditn e gjykimit q mund t sillte edhe vdekjen e tij.


    N Shqipri, me reputacionin e heroit.
    Deri tani jemi marr me rrethanat q solln atentatin dhe personat q e prjetuan at, q ishin dshmitar gjat atyre dy javve t qndrimit t Avniut n Paris deri n astin e atentatit. Por ndodhte n Shqipri gjat ksaj priudhe? Lajmi i vrasjes s Esat pashs n Paris u prhap me shpejtsi rrufeje jo vetm n Shqipri, por edhe n t tr vendet ku kishte mrgimtar shqiptar. N gazetn Mbrojtja Kombtare, q botohej n Vlor, akti i Avniut krahasohej me aktin e Vilhelm Telit. Populli i thuri vargje t tilla si: O Avni Rustem Marina, /Shkove burra, shkove trima /N Paris ia bre prima /Qllove si vettima /Si vettima qllove /Esat pashn e rrzove /Shqipqrin e shptove!.
    Pr t mbrojtur Avni Rustemin, mrgimtart shqiptar n Amerik mblodhn 5 000 dollar q t prballonin shpenzimet gjyqsore. Mbrojtjen e Avniut gjat procesit gjyqsor e mori prsipr avokati i njohur D Monzi, i cili n takimet me t gjat qndrimit n burgun Sante, njohu nga afr se cili ishte Avniu dhe e kishte shtyr q m dy t shtna revolveri ti jepte fund jets s Esat pash Toptanit.
    Nga ana tjetr, lajmi se Avniu, pas procesit hetimor do t paraqitej n Gjykatoren e Sens me aktakuzn q e krcnonte m vdekje, ngjalli nj indinjat t thell n trojet shqiptare, por edhe jasht kufijve t Shqipris, sidomos n Kosov, t drejtat e popullsis s t cils Avniu i kishte mbrojtur me ngulm n debatet e Parlamentit shqiptar. Ja prse n kt periudh drejt Parisit vrshuan me qindra telegrame proteste, n t cilat krkohej q Avni Rustemi t lihej i lir pas aktit t tij q konsiderohej akt atdhetar.
    Djali yn n Paris u ndodh para nj shushunje t madhe q ssht ngopur kurr me gjakun e popullit, - shkruanin prindrit e Avniut n telegramin e tyre drejtuar Prokuroris s Prgjithshme t Francs. - Ja prse e goditi pr vdekje Esat pashn. Kt ju duhet ta kuptoni fare qart, ndaj ne si prindr e mbajm kokn lart. Ai nuk ka kryer asnj krim, prkundrazi, ka kryer nj vepr atdhetare. Ne presim krahhapur djalin ton, ndrsa Shqipria pret patriotin e guximshm. (Dokumente e materiale historike, Tiran 1959).
    Kurse n telegramin e ardhur nga populli i Vlors, ku Avniu kishte kaluar pjesn m t madhe t jets s tij, thuhej: Populli i Vlors n nj miting madhshtor t mbajtur sot, vendosi ti bj thirrje ndrgjegjes s lart t Gjykats s Parisit. Ai pret q t merret parasysh dshira e flakt e popullit shqiptar q t lr t lir studentin ton, Avni Rustemi, i cili bri nj vepr patriotike, duke qlluar Esat Toptanin e duke liruar atdheun ton nga nj e keqe shkatrrimtare. (Po aty). N mbrojtje t Avni Rustemit u ngritn edhe personalitete t mdha franceze t kohs, si Rene Pino, Zhysten Godar, aktori i madh shqiptar, Aleksandr Moisiu e t tjer. Pas tr atyre telegrameve, letrave q vrshuan nga Shqipria dhe diaspora shqiptare sidomos n Amerik, n mbrojtje t Avni Rustemit, sht e kuptueshme se procesi gjyqsor q nisi m 30 nntor t vitit 1920 nuk do t zhvillohej pa tension dramatik. Do t ndalemi n momentet kulmore t ktij procesi.


    Momentet kulmore t procesit gjyqsor.

    Ju ndrkaq viheni n lidhje me sekretarin e Esat pashs, zotin Gjergj Goga dhe akuza pretendon se prania juaj n Paris nuk ka pasur qllim tjetr vese t gjej nj ast t favorshm pr t vrar at q ju e konsideroni si autorin e t kqijave t atdheut tuaj, - thot kryetari i trupit gjykues, Drio.
    N asnj mnyr, - prgjigjet Avniu. Ishte q un t krkoja nj njeri q t m prkrahte. Prve kasaj, un e kam takuar zotin Goga krejt rastsisht.
    Vrtet rastsisht, - pyet jo pa dyshim kryetari.
    Dhe Avniu ia kthen jo pa ironi: Sigurisht q po. Rasti sht mbreti i bots.
    Pra, padyshim rasti ishte ai q ju shpuri gjithashtu te nj armtar pr t bler nj revolver me t cilin t godisnit viktimn?
    Avniu prsri gjakftoht prgjigjet: Kisha nevoj pr nj arm q t mbrohem.
    Por ajo ishte kaq e madhe. Nuk u bezdiste?
    N Paris ka nga ata q e mbajn m t madhe , - prgjigjet srish Avniu dhe vazhdon: Un kam ardhur n Paris q t kryej studimet, t perfeksionoj frngjishten dhe t vizitoj Parisin.
    Muaji i majit nuk sht larg kohs s pushimeve. Kjo nuk sht koh e zgjedhur mir pr t filluar studimet. Prve ksaj, ju e flisni mir frngjishten.
    Oh, kam pasur koh ta msoj n burgun Sante, - prgjigjet Avniu (marr nga Gazet d Tribuno, 12 dhjetor 1920, Paris).

    Un nuk kam krkuar t takohem me Esatin, - vazhdon ai. - I ndodh njeriut t doj t sodis nj lule pranvere, por i ndodh edhe t ik tutje nga nj send i neveritshm. Vetm rasti deshi q sapo t ndodhesha ball pr ball me Esatin, at tradhtar, zemra ime prej patrioti t ohej pesh. Un shtjeva mbi t. Ky ishte nj gjest instiktiv, duhen kuptuar ndjenjat e nj zemre shqiptari Un deklaroj se krahu im sht ngritur nga nj ndjenj e lart. (po aty).

    Po dhe mbrojtja e avokatit D Monzi ishte e shklqyer. Kur kryetari i trupit gjykues, Drio, dhe prokurori Blosh Larok vazhdojn t ngulin kmb n tezn e vrasjes me paramendim, si nj veprim plot mllef e pasion t Avni Rustemit, avokati D Monzi ngrihet e thot:
    - Krim pasional? Sigurisht. Se nuk ka pasion m t madh se dashuria ndaj atdheut!

    Pr fat t keq, ve disa kronikave t botuara n shtypin e atyre ditve t procesit gjyqsor q zgjati tri dit, mungojn hollsi t tjera m t plota t ktij procesi q pati br buj n Paris. Ve t tjerash, n Arkivin Qendror Shtetror edhe sot e ksaj dite mungon dosja e plot e ktij procesi. Sipas ligjeve franceze, kjo dosje do t trhiqet vetm pas 100 vjetsh.


    Vendimi i befasishm pr pafajsi.

    Gjenerali Sarraj, duke mbrojtur personalitetin e Esatit, ka deklaruar n gjyq: Duhet t lesh mnjan legjendn, sepse Esati ka pasur nj legjend. Un nuk mundem vese ta lvdoj si njrin nga bashkpuntort e mi. Un i dhash atij vetm nj gj q ishte nn pushtetin tim Kryqin e Legjionit t Nderit.
    Gjenerali Guro nuk u paraqit si dshmitar, por i drgoi trupit gjykues nj letr, ku edhe ai ngrinte lart Esat pashn, si aleat i denj i ushtris franceze.
    Pati dhe ushtarak q dshmuan n kt proces gjyqsor kundr Esat pashs si Anselmi Lamoku. Kam dgjuar, - tha ky i fundit n salln e gjyqit, - se Esati nuk gzonte popullaritet n vendin e tij, mbase i kishte dhn shum toka Jugosllavis.

    Juria, pasi dgjoi dshmitart e t dyja palve, u trhoq dhe pas jo m shum se gjysm ore dha vendimin e pafajsis pr Avni Rustemin. Ishte nj vendim shum i drejt, i frymzuar jo vetm nga ndjenja e lart e drejtsis, por edhe kryesisht nga fakor t konjukturs politike t kohs, - shpjegoi juristi Jusuf Alibali, (Avni Rustemi para... Studime historike nr. 2, 1964).


    Ende nuk sht hapur dosja e procesit gjyqsor.

    T gjitha ato q kan mbetur pa u zbuluar rreth atentatit t Avni Rustemit.
    Kur po kthehej nga Parisi pr n Shqipri, Avni Rustemi u ndal n Rom dhe sht e natyrshme q u takua me bashkstudent shqiptar t universitetit t atjeshm ku vazhdonte studimet. Por me asnjrin syresh nuk msohet t ket folur rreth atentatit. N fakt, ne as edhe sot nuk dim hollsi t tjera t domosdoshme q i dinte vetm Avniu. Hollsi pr gjasht muajt e qndrimit n burgun Sante, gjat periudhs s hetuesis, si u kurua nga plagt e rnda q mori nga goditjet e furishme t qytetarve q e rrahn menjher pas atentatit, duke e pandehur kriminel; qndrim mbanin polict q e mbikqyrnin gjat burgimit; t dhna pr bisedat q bnte me avokatin e tij mbrojts, D Monzi; a kishte shqiptar q e vizituan n qeli dhe q qen t pranishm n procesin gjyqsor; u kthye vetm pr n Shqipri apo me shok shqiptar Nuk dim t paktn emrin e njrit nga antart e juris q brenda gjysm ore, t ndikuar nga fjala e Avni Rustemit dhe e avokatit mbrojts, D Monzi, kuptuan se Avniu kishte vrar nj tradhtar t shtjes kombtare shqiptare dhe i dhan pafajsin. Nuk dim nse vendimi i juris ishte i njzshm, apo kishte nga ata q mbshtetn aktakuzn pr dnimin e tij me vdekje. Nuk dim se mund t ken thn m pas gjyqtart francez q prgatitn dnimin e Avniut me vdekje, nuk dim si reaguan n kto rrethana disa nga njerzit e rrethit t Esatit. Nuk kemi, s fundi, si e kemi theksuar, as dosjen e procesit gjyqsor q do t qartsont shum nga kto enigma.
    Mund t shkpussh unat nga TIRONA, por kurr nuk mund t shkpussh TIRONN nga zemra e unave !!!

  7. #7
    Kalors i Liris Maska e BlueBaron
    Antarsuar
    29-04-2002
    Vendndodhja
    N Tironn e Ondrrave
    Postime
    5,046
    Vrass i pabes, q kapardisej n Tiran si shptimtari i atdheut.

    Eqrem bej Vlora, n kujtimet e tij shkruan se Avni Rustemi ishte nj student i pasuksesshm q krkonte t bnte emr me vrasjen e Esat pashs dhe se ishte vetm nj vegl n duart e kundrshtarve t Esat pashs.


    Q Esat pasha n do vend t qytetruar do ta kishte hak trekmbshin, kjo nuk diskutohet. Por q ai u eliminua n kt mnyr t padenj, kjo nuk i nderon aspak antart e asaj qeverie (faqe 166).

    Deri tani nga t vetmit studiues q hedh posht atentatin e Avni Rustemit, madje e ul figurn e vet Avniut, duke e quajtur karagjoz politik, sht personaliteti i njohur politik shqiptar, Eqrem bej Vlora.

    N vllimin e dyt t librit t tij Kujtime (1912-1925), ai jep n kt mnyr nj pasqyr realiste t gjendjes n Shqipri gjat periudhs s par t vitit 1920:
    Menjher pas formimit t qeveris s re t Tirans, t gjitha krahinat e njohn autoritetin e saj (20 shkurt 1920). Sidoqoft, zona t gjera t vendit mbeteshin ende nn pushtimin e huaj: Shkodra, Kora, Pogradeci nn francezt, viset n veri t Drinit nn sundimin serb, Vlora dhe disa pikmbshtetje t tjera nn varsin italiane. (faqe 163).

    M posht vazhdon: Ndrkaq, Esat pasha me banim n Paris, u dha urdhr njerzve t tij n Shqiprin e Mesme q t mblidheshin dhe, kur t vinte rasti, t rrzonin qeverin. Prball ktij rreziku, qeveria u prpoq ti bindte me t mir esatistt se prmbysja me dhun e qeveris do ti rizgjonte dshirat dhe nepset e fqinjve pr t rrmbyer troje shqiptare dhe kjo mund t ishte rrezik i madh pr ekzistencn e Shqipris s lir. Pas ksaj paraqitjeje mjaft objektive t gjendjes s Shqiqris n at periudh, Eqerem bej Vlora fajson drejtprdrejt qeverin e Tirans, si nismtare t atentatit: Q Esat pasha n do vend t qytetruar do ta kishte hak trekmbshin, kjo nuk diskutohet. Por q ai u eliminua n kt mnyr t padenj, kjo nuk i nderon aspak antart e asaj qeverie. (faqe 166).

    Pastaj Eqerem Vlora vazhdon: Esatistt filluan befas t ndrmarrin veprime t dhunshme. Ata pren linja telegrafike dhe telefonike, vendosn njerz t armatosur n ura dhe qafa dhe, kur qeveria nisi t marr masa t rrepta, ata nn komandn e Osman Balit, rrethuan madje Tirann... Edhe nj her qeveria u prpoq t mirrej vesh me rebelet Ndrkoh problemi u zgjidh vetiu me vrasjen e Esat pashs.

    Ndrsa pr Avni Rustemin shkruan: Nj djalosh i quajtur Avni Rustemi, nj nga studentt m t pasuksesshm, q me kt vrasje donte t bnte emr, nuk ishte vese nj vegl n duart e kundrshtarve t Esat pashs. Ata i dhan mjetet e nevojshme pr kt vrasje dhe morn njhersh prsipr mbrojtjen e tij para gjykats franceze. Se kush ishin, kt sot vshtir ta thuash...

    Eqrem bej Vlora shpreh habin e tij t madhe se si: Drejtsisa franceze, me nj manipulim t habitshm t ligjit, e nxori t pafajshm Avni Rustemin dhe q qeveria shqiptare e shpalli hero dhe e bri deputet, kur ky vrass i pabes, pra, kapardisej npr Tiran si ndonj shptimtar i atdheut. (po aty)


    Atentatet m t famshme n historin botrore.

    M 14 prill 1865 vritet n teatrin Ford t Uashingtonit presidenti amerikan, Abraham Linkoln. Vrassi, aktori Xhon Buth, pasi arrin t deprtoj pa u diktuar deri n lozhn presidentore, e qllon Linkolnin me revolver dhe nga prapaskena arrin ti hip nj kali q e priste jasht teatrit. Arratia e tij zgjat deri m 26 prill, kur pikaset nga forcat e ushtris dhe zbulimit n nj ferm n Virxhinia. Pas nj luftimi gjendet i vdekur.

    M 28 qershor 1914 studenti boshnjak, Gavrillo Princip, antar i organizats terroriste Dora e zez; vret pr motive nacionaliste n Sarajev, Franc Ferdinandin, princin trashgimtar t Austro-Hungaris. Prpiqet t ik, por kapet. Dnohet dhe vdes katr vjet m pas nga tuberkolozi. Ky atentat, si dihet, shrbeu si shkas pr fillimin e Lufts s Par Botrore.

    M 30 gusht 1918, Fania Kapllan me origjin ifute, antare e s ashtuquajturs Parti Social Revolucionare qllon me revolver Leninin gjat nj mitingu n Petrograd, sepse ai nuk kishte urdhruar ti bhej atentat Carit, kur ndodhej n Kiev m 1911. Krkon t fshihet, por kapet dhe pushkatohet m 3 shtator t atij viti.

    M 22 nntor t vitit 1963, gjat vizits s tij n Dallas (Teksas), ndrsa udhtonte me nj makin t hapur, vritet presidenti amerikan Xhon Kenedi. Pavarsisht se atentatori, Li Osvold, q humbi gjurmt, u kap pas disa ditsh, ende kan mbetur mister shkaqet e vrasjes s Kenedit, sepse Osvoldi u vra teksa dilte nga zyra hetimore nga Xhak Rabini, me preteksin, si u shpreh m pas ai, se nuk mund tia falte atij q vrau presidentin tim.

    M 1981, vetm disa muaj pasi ishte vendosur n Shtpin e Bardh, presidenti amerikan, Ronald Regan, qllohet me revolver nga Xhon Hinkli, nj shkrimtar q merrej me skenare filmash. M 1982 ekspertiza e nxori atentatorin me t meta mendore. Ai edhe sot vuan dnimin n nj spital psikiatrik.

    N tetor 1986 vritet krejt papritur kryeministri suedez, Olaf Palme. Ende edhe sot nuk dihet se cili sht atentatori dhe cilat ishin shkaqet q e shtyn t bnte kt vepr.

    N vitin 1981, ndrsa merrte pjes n nj parad ushtarake n Kairo me rastin e prvjetorit t rimarrjes s Kanalit t Suezit, ekzekutohet n tribun presidenti egjiptian, Anvar Sadat. Atentatort jan ushtarak q zbresin nga nj makin, e cila merrte pjes n kt parad. Shkaqet e vrasjes lidheshin me kundrshtimin e politiks s Sadatit pr afrimin me Izraelin. M pas del se disa nga autort e atentatit ishin bashkpuntor t Bin Ladenit, ndr t cilt dhe i famshmi Al Zavari.

    N 1984 vritet kryeministrja e Indis, Indira Gandi. Autort e atentatit jan dy roje t gards s saj personale nga fisi Sik q e vran n shenj hakmarrjeje ndaj Gandit, e cila kishte urdhruar q trupat e ushtris indiane t futeshin n Tempullin e Art t fisit Sik, i cili dyshohej se ishte kthyer n streh terroristsh. Atentatort q u orvatn t arratiseshin, kapen dhe dnohen me pushkatim.

    N pranver t vitit 1995, pas prfundimit t nj mitingu, qllohet pr vdekje kryeministri izraelit, Itzhak Rabin. Atentatori sht Zhigal Amir, student ortodoks izraelit, i lidhur me grupe ekstremiste. Bn prpjekje t ik, por kapet dhe pohon se qlloi mbi Rabinin se ishte kundr marrveshjes s tij me presidentin palestinez Arafat. Dnohet m burgim t prjetshm.

    N mars 2003 vritet me atentat t kryer me pushk me dylbi, kryeministri serb, Xhinxhi. Autori Zvezdan Jovanovic kapet pas disa ditsh.

    N shtator t vitit 2003 qllohet me thik dhe vdes ministrja e Jashtme e Suedis, Ane Lind. Atentatori sht serbi Mihajllo Mihajllovi, q arrestohet pas disa javsh. Pohon se e kishte vrar Lindin si shenj proteste kundr prkrahjes q ajo u kishte dhn trupave t NATOS-s pr bombardimin e Serbis. Dnohet me burgim t prjetshm.


    Atentate nga historia e Shqipris.

    Mars i vitit 1906. eriz Topulli me shok t ets s tij vrasin komandantin turk t Gjirokastrs dhe humbin gjurmt. Po t kapeshin, do t dnoheshin me vdekje.

    Mars i vitit 1913. Osman Bali, dora e dhjatht e Esat pashs, vret natn Hasan Riza pashn, komandantin turk t garnizonit t Shkodrs, q Esati tia lr t lir kt qytet malazezve. Osman Bali fshihet dhe humb gjurmt.

    N shkurt t vitit 1923, Beqir Valteri i bn atentat Ahmet Zogut n salln e Parlamentit n Tiran, por vetm e plagos leht dhe vet fshihet n nevojtore.

    N prill t vitit 1924, Zogu paguan nj far Isuf Rei, i cili vret Avni Rustemin, kundrshtarin e tij me t rrezikshm politik, prapa shpine. Vritet m 1944 nga forcat partizane, si bashkpuntor i pushtuesve gjerman.

    N mars t vitit 1925, sipas historis s shkruar para regjimit, Zogu v gjithashtu nj agjent t tijin q parpara hotelit Kavur n Bari, ti bj atentat Luigj Gurakuqit, i cili vdes pastaj n spital nga plagt. Vrassi i mbrojtur edhe nga policia bareze, arrin t humbas gjurmt.

    N ver t vitit 1926, Myslim Peza, pas nj atentati n Tiran, qron hesapet me kryebanditin Osman Bali dhe arrin tu shptoj ndjekjeve.

    M 1931, Aziz Cami me shok i bjn atentat Zogut, kur po dilte nga Teatri i Opers s Viens. Por vritet vetm adjutani tij, Llesh Topallaj. Atentatort prpiqen t shptojn, por kapen dhe dnohen.

    M 14 gusht t vitit 1933, njerz t Zogut, sipas variantit t historis s shkruar gjat regjimit, i bjn atentat Hasan Prishtins n Selanik dhe, pasi e vrasin, humbin gjurmt.

    Gjat Lufts Nacional lirimtare, guerrilasi Myslim Keta kryen disa atentate kundr agjentve t rndsishm fashist dhe n t gjitha rastet shpton.

    Shtator 1998. Azem Hajdari, nj ndr themeluesit e Partis Demokratike, vritet pas nj atentati n Tiran.
    Mund t shkpussh unat nga TIRONA, por kurr nuk mund t shkpussh TIRONN nga zemra e unave !!!

  8. #8
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    27,231
    Postimet n Bllog
    4
    Vrasja e Avni Rustemit cilt ishin autort e vrtet


    Pas panikut q pasoi vrasjen e dy turistve amerikan, kur akuzat pr autorsin e Zogut arritn n kreshendo, pikrisht Ai ishte m i interesuari pr t mos i faturuar ndonj vrasje tjetr t bujshme, ka do t’ia rrzonte prtok reputacionin dhe do t’ia rrnonte me siguri karriern.
    Megjithse e dinte se Avni Rustemi ishte kryeideatori i atentatit, pasi u informua me siguri se esadistt donin t hakmerreshin ndaj Avniut duke shfrytzuar anarkin dhe kaosin, Zogu e njoftoi Avniun pr vrasjen e planifikuar dhe i krkoi t largohej me shpejtsi nga vendi. Avniu e kuptoi rrezikun dhe menjher depozitoi krkesn pr viz n Ambasadn e SHBA-ve, por nuk arriti ta marr at.

    Avniu, i cili sikundr shkruan Eqerem bej Vlora, gjith kohs fliste pr eleminime fizike dhe i planifikonte ato, bri gabim t rnd q i nnvleftsoi njerzit e Esatit, teksa vazhdonte sfidn e kalimit do dit nn dritaret e sarajeve t tyre q ndodheshin bash n vendin ku u b atentati. Vrtet Esat Pasha kish ln vetm dy vajza, por byrazeri dhe miku i tij Osman Bali, ishte betuar pr t’ia marr hakun dhe krkonte vetm rastin. Dhe pr kt vrasje pagoi Isuf Rein, t cilit i premtoi edhe pronsin e mullirit t famshm t Toptanajve, n t cilin Rei punonte si mullixhi.

    Mustafa Kruja ka shkruar n kujtimet e tij se Isuf Rei, nj vit para vrasjes s Avni Rustemit, kishte dashur t vriste Ahmet Zogun.
    Pas atentatit ndaj Avni Rustemit, policia mori deponimet e 28 dshmitarve okular, nga t cilt vetm 4 pohuan identitetin e atentatorit. T tjert, t trembur, bn t paditurin, ndrsa t gjith e morn vesh se kjo vrasje ishte nj gjakmarrje e pastr sipas zakoneve shqiptare, madje mendjet e kthjellta kurr nuk dyshuan pr Zogun, megjithse edhe ksaj here Ai u kryqzua nga akuzat pr vrasjen e Avniut, dhe kjo nuk ishte tjetr vese pun e kundrshtarve t Tij, t cilve preteksti pr t br katrahurn, tashm u ra nga qielli.


    Vdekja e Avni Rustemit m 22 prill 1924, n spitalin e Tirans, ishte Bingoja q i ra opozits pr t marr pushtetin, ndrkoh q vendi dhe rendin publik morn tatpjetn dhe anarkia filloi t bj ligjin.
    Opozita politike u dha kushtrimin shqiptarve pr vrasjen e Avni Rustemit dhe me kt rast nxiti kundrshtart e qeveris pr ta shfrytzuar kt vrasje si trampolin drejt pushtetit. Pasi gjeti “vrassin”, q t nesrmen, akoma pa u varrosur i ndjeri, opozita organizoi nj demostrat kundr qeveris s Shefqet Bej Vrlacit dhe m pas demonstruesit e ndrkryer protestuan edhe para shtpis s Zogut duke e akuzuar se kish gisht n vrasje.
    Pa humbur koh, opozita filloi organizimin e nj lvizjeje t armatosur kundr qeveris pr marrjen me do kusht t pushtetit.
    N Vlor filluan t mblidhen t gjith kundrshtart e qeveris, q nxitn hapur marrjen e pushtetit me dhun.
    “Opozita e shfrytzoi deri n fund gjakun e Avniut. T gjith tok, opozitart u nisn pr n Vlon, tue shpall se n Tiran s’kishte ma as siguri jete. Por shkaku e qllimi i vrtet ishin me prgatitun nji kryengritje kundra Zogut. Qeveria qe paralizue kryekput. S’ishte ma e zonja me marr asnji mas kundra tundulluesve”.
    (Mustafa Kruja “Anthologji historike”, faqe 306).

    Zogu i lidhi pension babait t Avni Rustemit


    M 1 korrik 1930, prefekti i Gjirokastrs Kol Rodhe, njofton Zyrn Sekrete:
    “Bashkngjitun, kemi nderin t’ju paraqisim dftesn mbi marrjen n dorzim t 400 fr. ari, nga ati i t ndjerit Avni Rustemit, prcjell prej ksaj prefekture me shkresn nr. 62. res., dat 23 qershor 1930 t N/prefekturs Libohovs”.
    (AQSH, F 152/13, V1930, D 252, fleta 2).

    Ministri i Financave Kol Thai, m 11 korrik 1930, i drgon kt shkres kryeministris:
    “Mbi shkresn nr. 1752, dat 2 korrik 1930, t’asaj P.T. Kryeministrie, kemi nderin t’ju njoftojm se Naim Rustemi (babai i Avniut – shn. i A.K.)..., n themel t vendimit nr. 476 dat 10 nntor 1927 t Kshillit Ministruer, t prmendunit iu lidh nji pages e prmujshme prej fr. ari 100, pr t’u pague nga fondi i msheft i Ministris s Punve t Mbrendshme.
    Lutemi prandej asaj P.T. Kryeministris, q pr pagesn e rrogs s z.Naim Rustemit, t’intervenoni pran Ministris s Punve t Mbrendshme.
    (AQSH, F 152/13, V1930, D 252, fleta 3).

    M 16 korrik 1930, kryeministri Pandeli Evangjeli i drgon kt shkres Ministris s Punve t Brendshme:
    “Ktu ngjit ju drgohet kopja e shkress nr. 93/82, dat 11 korrik 1930, e Ministris s Financavet, me lutje telegrafike t z.Neim Rustemit, me lutjen ton q t paguhet shprblimi i tij simbas vendimit nr. 476, dat 10 qershor 1927 t Kshillit Ministruer. Prfundimi t na njoftohet.
    M 14 gusht 1930, Zyra Sekrete i drgon kt shkres Prefekturs Gjirokastr:
    “Ngjitur ju drgohen fr. ari 400, t cilat duhet t’ia paguani z.Naim Rustemit si kompetenca t tij pr prill – maj – qershuer e korrik t ktij viti, dhe t’i drgoni dftesn e tij pr rregullim.
    M 23 gusht 1930, prefekti i Gjirokastrs njofton Zyrn Sekrete:
    “Pr kompetenc, kemi nderin ktu ngjitur, t’ju paraqesim dftesn e marrjes n dorzim t shums fr. ari 400 prej t’interesuemit, dhe e vrtetueme rregullisht”.

    Armand ZISO

    4 Shtator 2007
    Albania

  9. #9
    i/e regjistruar Maska e Bajraku
    Antarsuar
    29-02-2012
    Postime
    498
    "Marrdhniet e Esat Pash Toptanit me qeverin serbe"

    NGA: FATMIRA NIKOLLA


    TIRANE-Kush ishte Esat Pash Toptani dhe cilat ishin marrdhniet e vrteta mes tij dhe qeveris serbe?! Kush ishte njeriu q pretendoi t bhej mbret i shqiptarve, por prfundoi i varrosur mes ushtarve serb, n varrezat serbe t Parisit? Prgjigja na vjen nga kshilltari i ish-presidentit serb Tadi. Botimet "IDK" kan sjell] n shqip librin me titull "Qeveria serbe dhe Esat Pash Toptani". Studimi i historianit serb Dusan T. Batakovi sht bazuar n dokumentet e Beogradit dhe drit pikrisht mbi nj sr ansh t panjohura t marrdhnieve mes Esat Pash Toptanit dhe shtetit sllav, duke plotsuar ksisoj prfytyrimin ton pr pashain q pr pothuaj nj shekull sht etiketuar si njoll e zez n histori. Duke qen nj nga figurat qendrore t jets e politiks shqiptare n vitet e trazuara kur u ngjiz shteti i pavarur shqiptar, i kudondodhuri Esat Pash Toptani, ka mbetur n kujtesn kolektive t shqiptarve si sinonim i tradhtarit. S fundmi, me nism t Kryeministrit Berisha, jan br prpjekje pr ta rehabilituar figurn e pashait? Po a sht kjo e mundur? Deri m sot, ai vijon t kujtohet si njeriu q pr hir t interesave t veta pr pushtet, qe gati t shiste interesat e popullit e vendit t vet. Botuesi i librit, Z. Pirro Misha, tha dje pr "Gazeta Shqiptare" se libri i siprprmendur hedh drit mbi marrveshjet e fshehta q Esat Pasha ka br me qeverin serbe, dhe jan disa e jo nj e till. Sipas tij, autori sht bazuar mbi arkivat e Beogradit. Sa iu prket atyre duhet shtuar se jan ende t padeprtueshme pr shqiptart.
    Libri
    Pirro Misha i "Botimeve IDK" sqaron prse e boton n shqip kt portretizim serb t Esat Pashs. "E pam t udhs e me interes ta sjellim n shqip kt punim t historianit serb Dusan T. Batakovi, me mendimin se botimi i saj n shqip do prbj nj kontribut t padyshimt pr t plotsuar prfytyrimin ton pr nj periudh aq t rndsishme t historis s Shqipris, si sht ajo mes luftrave ballkanike dhe Konferencs s Parisit, me t ciln prmbyllet Lufta e Par Botrore", thot ai. Misha vren se punimi i D.T.Batakoviit paraqet pikpamjen e mnyrn se si Serbia i shihte (dhe i sheh) zhvillimet q solln lindjen e nj shteti shqiptar n at periudh sa t turbullt aq dhe me rndsi pr historin ton, por pikrisht kjo, sipas tij, e bn kt libr interesant. Por, arsyeja kryesore ka t bj n fakt me vet titullin e studimit. Libri ka informacion t pasur pr nj prej figurave, padyshim qendrore t historis s asaj periudhe, por njkohsisht dhe ndr m famkeqet e historis s re t Shqipris. "Esat Pash Toptanin, q si dihet historia n prgjithsi e ka damkosur si tradhtar, koht e fundit ka pasur nj sr prpjekjesh q drejtprsdrejti apo indirekt, jan prpjekur ta rehabilitojn", -kujton Misha. N fund, dhe s fundi, s'ka dyshim se nprmjet referencave t shumta q sjell, punimi Dusan T. Batakoviit prbn nj kontribut pr t gjith ata studiues q nj dit do vendosin t thellohen n njohjen e asaj q gjendet n arkivat e bibliotekat e Serbis pr sa i takon historis s Shqipris dhe marrdhnieve serbo-shqiptare.
    Autori
    Dusan T. Batakovi, lindur n vitin 1957, sht nj diplomat dhe historian serb, i specializuar n historin bashkkohore t Serbis dhe at t Ballkanit. Aktualisht Batakovi mban postin e As.Prof. n Universitetin e Beogradit, si dhe at t zv.drejtorit n Institutin e Studimeve Ballkanike, n Akademin e Shkencave dhe Arteve t Serbis. Pr disa vjet Dusan T. Batakovi shrbeu si kshilltar i Presidentit Tadi. Nj pjes e mir e veprs s tij u kushtohet pikrisht marrdhnieve shqiptaro-serbe.
    Studimi i marrdhnieve serbo-shqiptare gjat dekadave t para t shekullit t njzet s'sht vese thjesht nj ndr kapitujt e nj historie t gjat t shnjuar nga konfliktet, t cilat, shpesh n pikat e tyre kulmore, kan marr tiparet e nj konfrontimi politik afatgjat dhe t nj intolerance fetare, q me kalimin e shekujve kan ardhur duke u thelluar. Kndej rrjedh detyrimi prse proceset q po studiohen duhet t shihen e prkufizohen n nj perspektive historike. Figura e Esat Pash Toptanit, t cilin e tr historiografia shqiptare e ka dnuar si tradhtarin m t madh t popullit t vet (pr shkak t bashkpunimit me Serbin), na shfaqet n nj drit tjetr, ideologjikisht t paanshme. Epoka q shkon nga fillimi i Luftrave Ballkanike deri n fundin e Konferencs s Paqes s Parisit, u shnjua nga nj shprthim i ri i konflikteve t vjetra mes serbve dhe shqiptarve. Ports iu parashtrua krkesa pr krijimin e nj Shqiprie autonome, t prbr nga vilajetet e Kosovs, Shkodrs, Manastirit (Bitolje) dhe Janins - t gjitha kto zona etnikisht t prziera, ndaj t cilave kishin pretendime (pr arsye t qensishme) t gjitha shtetet fqinje ballkanike. Duke refuzuar bashkpunimin q iu ofrua nga aleatt ballkanik, kryesisht Serbia dhe Mali i Zi, udhheqja e Lvizjes Kombtare Shqiptare vendosi q, duke mbrojtur Turqin, t'i qndronte ides t nj Shqiprie t madhe etnike.

    (d.b/GazetaShqiptare/BalkanWeb)

  10. #10
    Keto dite po shfletoj arkivat e gazetave hollandeze dhe nder to hasa faktin se Avni Rustemi ka vrare Esat Pashe Toptanin, si shenje hakmarrje ndaj eleminimit te Nedjeki beut (dyshohej se Esat Pasha kishte dore ne eleminimin e tij), qe ishte caktuar nga Porta e Larte per te drejtuar Shqiperine.

    Mirepo per permbajtjen e arkivave (gazetave) hollandeze per Shqiperine do te hapi nje teme te veante sepse eshte me shume interes. Aty ka shkrime qe flasin per problematiken shqiptare qe nga shekulli i 19-te deri ne ditet e sotme.

    Tash duhet te gjejme se kush ishte Nedjeki beu?
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura  
    Ndryshuar pr her t fundit nga DYDRINAS : 24-11-2012 m 09:16

  11. #11
    Permbajtja e artikullit:

    Slachtoffer van bloedwraak.
    Albaneezen, kort geleden te Weenen aangekomen, beweren dat Essad Pasja's dood te wijten is aan een bloedwraak. In November 1915 zou Essad Pasja een moordenaar hebben gelast minister Ned jekibey te vermoorden. De neef van den vermoorden nam naar oud gebruik de plicht van de bloedwraak op zich. De jonge man volgde Essad Pasja ruim vier jaar en doodde hem den 13en Juni 1.1. to Parijs.

    http://kranten.kb.nl/view/article/id/ddd%3A010493988%3Ampeg21%3Ap001%3Aa0009

    Perkthimi

    Viktime prej hakmarrjes.

    Shqiptare, qe para disa kohesh mberriten ne Vjene, rrefyen se vdekja e Esat Pashes kishte ardhur si rrjedhoje e hakmarrjes. Ne Nentor te vitit 1915 ia kishte nxitur vrasjen e ministrit Nedjeki beu (emri ndoshta nuk eshte paraqitur sakte nga shtypi i athershem hollandez) - shenimi im). Nipi i te ndjerit (Anvi Rustemi - shenimi im), sipas zakoneve te vjetra, mori persiper qe te marre hak. Ai e ndoqi Esat Pashen per 4 vite dhe e vrau ate me 16 Qershor ne Paris.
    Ndryshuar pr her t fundit nga DYDRINAS : 24-11-2012 m 09:24

Tema t Ngjashme

  1. Atentati ndaj Lul Berishës me raketë tokë-ajër.
    Nga BlueBaron n forumin Tema e shtypit t dits
    Prgjigje: 27
    Postimi i Fundit: 26-11-2009, 20:47

Fjalt Kye pr Temn

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •