E vetmja gazet shqiptare n Itali, Bota Shqiptare fiton mimin Mostafa Souhir, mes 30 gazetave q i drejtohen t huajve, pr dialogun ndrmjet komunitetit emigrant dhe atij Italian.

Roland Sejko: Mrgimtart, t dyzuar mes qndrimeve t skajshme

Elsa Demo

E prdyjavshmja shqiptare n Itali Bota shqiptare fiton mimin e gazetaris Mostafa Souhir pr multikulturalitetin n media. Nga mse 30 gazeta n 16 gjuh q iu drejtohen t huajve n vendin fqinj, Bota, e krijuar n vitin 1999, sht vlersuar m e mira pr prkrahjen e dialogut ndrmjet komunitetit shqiptar dhe atij italian, duke u konsoliduar njhersh si nj shtpi botuese. Ajo drejtohet nga themeluesi i saj Roland Sejko, i cili prej nj viti boton edhe t prmuajshmen Shqiptari i Italise (Lalbanese dItalia). Mostafa Souhir q mban emrin e nj gazetari me origjin marokene, i ndar para kohe nga jeta, jepet nga Shoqata Cospe, Federata Kombtare e Gazetarve Italian, Rai dhe Komuna e Firences ku dhe u mbajt ceremonia t shtunn m 28 maj.
Aktualisht n Itali ka mbi 100 media multikulturore, radio, gazeta dhe emetues televiziv, q kryejn nj shrbim me interes publik pr komunitetin, duke paraqitur krijuar edhe nj hapsir pr debat dhe duke promovuar pluralizmin kulturor dhe informativ. Kandidat pr Mostafa Souhir ishin 31 gazeta: gjysma e tyre dygjyhshe ose t botuara n m shum se dy gjuh. Nga 16 gjuht e prdorura, artikujt flasin m s shumti shqip, arabisht, frngjisht dhe anglisht. Kandidaturat vinin nga 10 krahina, duke pasqyruar shprndarjen e komuniteteve t origjinave emigruese n territorin kombtar. Prmbajtjet jan t larmishme, q nga informacionet e shrbimit pr komunitetin emigrant, deri tek analizat e prgjithshme t karakterit ndrkulturor e sociologjik dhe informacionet mbi vendet e huaja n dobi t publikut italian. mime speciale iu jan akorduar edhe gazetarve t brezit t dyt emigrant n Itali dhe periodikve Asylum Post, Extra dhe Ristretti Orizzonti, pr kurajon e temave t trajtuara duke paraqitur realitetin e refugjatve n Itali dhe t emigrantve n burgjet e Maters dhe Padovs.
Kshtu, juria e prbr nga Jean Leonard Touadi (gazetar), Khaled Fouad Allam (analist i La Repubblica-s), Nacera Benali, Milena Gabanelli, Raffaele Palumbo dhe Giovanni De Mauro, vlersoi m t mirn Botn Shqiptare, gazet me 20 faqe me ngjyra, me tirazh 10 mij kopje q gjendet n t gjitha pikat kryesore t shitjes s shtypit t huaj n qytetet italiane. sht e rndsishme fitorja e nj gazete e cila qysh ditn e par komunikoi shqip,- ka thn drejtori Roland Sejko, duke falenderuar antart e juris pr aktin e tyre madhor t inkurajimit. sht e para mirnjohje zyrtare q merr Bota Shqiptare, pas asaj t lexuesve tan, q na mbshtesin duke e bler.

Intervista
Zoti Sejko, urime pr mimin. Me shpalljen e Bots Shqiptare gazeta m e mir q u drejtohet t huajve n Itali, mendoni se mes konkurrentve, mse 30, Bota ka prfaqsuar m t mirn e dialogut ndrmjet komunitetit emigrant dhe atij italian?
N mos e ka prfaqsuar vrtet, t paktn sht prpjekur. Jo nprmjet vnies prball t dy realiteteve, atij italian e atij shqiptar, por duke u prqendruar n problemet e komunitetit shqiptar si pjes prbrse e atij italian. Dyzimi identitar e kulturor i shqiptarve n Itali, t ndar mes atdheut e vendit ku kan zgjedhur t jetojn, nnkupton domosdoshmrisht edhe nj ngjizje. Mrgimtart shqiptar e shprehin jo rrall dyzimin nprmjet qndrimeve t skajshme, ose duke mohuar krejtsisht vlerat q ofron nj vend si Italia, ose duke br t vetin nj patriotizm t smur. Qndrimi kritik ndaj ktyre qndrimeve q ne kemi zgjedhur them se ndihmon pr nj bashkjetes m t mir mes dy palve, duke lehtsuar dialogun q ju prmendni.
Bota u lind n vitin 1999 edhe pr arsye t fushatave kundr shqiptarve n Itali, far
mendoni se ka ndryshuar pas gjasht vitesh n kt drejtim?
Periudha e lindjes s Bots Shqiptare prkon me kohn e fushats m denigruese kundr shqiptarve n Itali nga ana e shtypit italian. Efekti i menjhershm i ksaj fushate nuk qe vetm keqsimi i atij q prgjithsojm me fjaln imazh, por edhe nj vshtirsim i drejtprdrejt i jets s emigrantve n prballje me italiant. Solli gjithashtu edhe nj dukuri tjetr, fshehjen e shqiptarve, mohimin e prejardhjes, shprbrjen e grupimeve. Por sado fuqi ka shtypi mbi krijimin e paragjykimeve, po aq i thyen ato prvoja e jets: jan vet shqiptart n jetn e tyre italiane q kan luajtur kt rol. E sot kjo duket e pasqyruar edhe n qndrimin m t moderuar t shtypit.
Para disa kohsh ju dhe bashkpuntort tuaj keni kritikuar ashpr nj fenomen shqiptar n Itali, at t instituteve partizane t kulturs. M pas far efekti ka pasur?
shtja e instituteve t Kulturs ka qen nj ndr temat ku jemi ndalur n vijim t asaj teme identitare q prmenda. Mungesa e nj instituti kulture t ngritur nga shteti shqiptar sipas modelit t instituteve t kulturs italiane solli disa kpurdha q morn prsipr t zvendsojn boshllkun. Me nj fjal i veshn vetes nj ofiq zyrtar prfaqsimi duke i ln rrug keqkuptimeve dhe prfitimeve. Nj ndr kta prfaqsues, pr shembull, m von sht paraqitur edhe n zgjedhjet rajonale italiane me titullin drejtoresh e institutit shqiptar t kulturs, q n Itali sht nj tagr zyrtare. Nuk ka patur asnj reagim nga Ministria e Jashtme apo nga ambasada shqiptare n Itali.
Meq ra fjala, si sht bashkpunimi me ambasadn?
Deri tani Bota shqiptare ka patur nj bashkpunim mjaft t mir me konsullatat shqiptare duke botuar listat e pasaportave t gatshme. Por m duhet t shtoj se koht e fundit ka munguar krejtsisht informimi nga ambasada pr bashkatdhetart nprmjet gazets mbi veprimtarit e ndryshme q kryen prfaqsia. Q me ardhjen e ambasadorit t ri para rreth gjasht muajsh, nuk di t na ket mbrritur edhe nj njoftim i vetm i do lloji. Ndryshon puna me Konsullatn e Prgjithshme t Milanos q, edhe pse sht m larg, informon rregullisht mbi veprimtarit e veta.
far kan t prbashkt mes tyre gazetat n gjuhn shqipe, arabe, franceze, angleze q botohen n Itali?
Informacionin n gjuhn mm. Megjithat, shum nga gazetat q u drejtohen t huajve n Itali lindin kryesisht nga iniciativa q mbshteten nga fonde publike. E veanta e Bots, q ndoshta e kan marr parasysh edhe antart e juris duke e vlersuar, sht se mbetet ndr t paktat dy a tre t tilla q kan zgjedhur t prballen me lexuesin n pikshitjet e gazetave. Bota shqiptare nuk ka patur e nuk ka asnj financim publik, por lind dhe mbetet nj siprmarrje e mirfillt botimi, q shitet anemban Italis si gjith gazetat e tjera. Q prej vitit t kaluar, shtpia botuese Bota shqiptare, e vetmja shtpi botuese n gjuhn shqipe n Itali, nxjerr edhe nj t prmuajshme Shqiptari i Italis.
Kjo e fundit, duket se i l m shum vend shqiptarit t bukur e t suksesshm. Do t vazhdoj t ruaj kt linj?
Nuk sht vetm shqiptari i suksesshm n kopertin q prbn thelbin e tij. Shqiptari i Italis, i cili ka ngjallur emrin e s pars gazet t historis s shtypit shqiptar botuar n Napoli nga De Rada, prmban shum informacione q, pr shkak t natyrs s tyre, nuk mund t gjenin hapsir n faqet e Bots shqiptare. N pjesn m t madhe prbhet nga informacione t dobishme, pr pagesn e taksave, pr shrbimin shndetsor italian, pr kontratat e puns. Kt e bn nprmjet nj bashkpunimi me avokatt e specializuar t emigracionit t shoqris Stranieri in Italia. Brenda nj viti, Shqiptari i Italis e ka gjetur menjher lexuesin.
Kujt ia kushtoni kt mim?
mimi si gazeta m e mir pr t huajt n Itali i prket gjith grupit t puns q e ka br Botn Shqiptare t rritet. Prve stafit ton, nuk besoj se do t vazhdonim t nxirrnim nj botim t vlefshm pa kontributin e bashkpuntorve tan Ardian Vehbiu, Aurel Plasari, Rando Devole, Francesca Niccolai, Elvira Dones, Ardian Ndreca e t tjer. N emr t t gjithve, ashtu si n ceremonin e dorzimit t mimit n Firence, i kushtohet lexuesve tan e gjith shqiptarve n Itali.




31/05/2005
KATEGORIA: Kulture
nga Shekulli