Close
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 3
  1. #1
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,187
    Postimet n Bllog
    3

    Si e rrzuam monumentin e Enver Hoxhs

    Petro Luarasi, dshmitar okular n ngjarjen e 20 shkurtit 1991 rrfen se far ndodhi at dit, si u rrzua monumenti i Enver Hoxhs, si e dha lajmin e rrzimit t diktatorit n Qytetin Studenti duke brohoritur: e hodhm qelbsirn. Plagosja e Fatmir Mekoit i cili kishte hipur n bazamentin e monumentit e guxoi t shpaloste flamurin pa yll dhe t gjitha dyshimet pr ato q ndodhn

    Si e rrzuam monumentin e Enver Hoxhs

    Belina Budini

    Thot se u bashkua me lvizjen demokratike popullore pr shkak t genit t paraardhsve idealist dhe bindjes personale pr t kontribuar me sa mundej pr shkatrrimin e diktaturs. Dhe u gjend n zemr t ngjarjeve pr t cilat ka vendosur t flas, pasi sht i zhgnjyer nga disa rrfime t njerzve e kinse dshmitarsh q kan qen shum larg ngjarjes dhe q megjithat guxojn t flasin pr t. Ndrsa ai vet sht gjendur n shesh dhe tregon gjithka, q nga fillim i protests e deri tek shembja e monumentit. Historia e rrzimit t monumentit u parapri nga zhvillime t tjera q nisn me krkesat ekonomike t studentve t ILB-Kamz, protesta e t cilve u ndihmua edhe nga dorheqja e rektorit. M 7 shkurt filluan nj protest m t organizuar edhe studentt e Universitetit t Tirans t cilt krahas t tjerave kmbngulnin q universitetit ti hiqej emri i diktatorit. Po ashtu t shfuqizohej dekreti i 30 janarit 1990 Pr mbrojtjen e monumenteve e figurave historike. Nga dita n dit, krahas propagands e represionit t diktaturs, rritej frymzimi dhe solidariteti popullor me studentt. Ndrkoh q urdhrohej mbyllja e universiteteve dhe policia filloi t zbraz konviktet, u vendos nga komisioni studentor fillimi i nj greve urie. Ajo nisi n mesditn e 18 shkurtit kur mbi 700 student e pedagog me n krye studentin e anglishtes, Shinasi Rama, puthn flamurin e u futn n kinoklubin Studenti pr fitore ose vdekje. Ndrsa m 20 shkurt ndodhi akti m domethns, rrzimi i monumentit t diktatorit dhe ksisoj i vet diktaturs, pr t cilin rrfen personazhi yn, Petro Luarasi, dshmitar n vendngjarje.

    far kujtoni nga ngjarja e 20 shkurtit t vitit 1991 ku keni marr pjes edhe vet?

    Nuk jam dakord me shum nga ato q jan thn npr emisione televizive Opinion: lavazh truri e zemre ku glojn kompetentt me rrfime pr datn e bekuar 20 shkurt 1991 e prmbysjen e simbolit t diktaturs. Nj kryetar partie i djatht shpreh me frym moderatore ngjarjen q e kishte ndjekur nga shkallt e Pallatit t Kulturs, nj opinionist komenton vzhgimet e rralla me teleskop nga mali i Dajtit e burgu i Qaf-Barit, nj shkrimtar prshkruan me prmallim emocionet mbreslnse nga alpet zvicerane, teksa kishte dgjuar nga mediat ndrkombtare lajmin e bujshm. Kto historika, pa asnj personazh pr be, mi ngurtsojn emocionet e ma shprfytyrojn keqas ngjarjen fatlume. Ia vlen q disa vzhgime personale, ndryshe, ti shpalosen lexuesit t nderuar.

    Pikrisht, far kujtoni ju konkretisht nga kjo ngjarje? Cila sht e vrteta juaj, ajo q ju pat t ndodhte para syve tuaj?

    Dita e 20 shkurtit zbardhi disi e veant. Pas nj ndrgjegjsimi t madh, at dit filloi nj vrshim masiv nga popullsia e Tirans dhe tr rrethet e vendit. Nj ndihmes vendimtare dhan sindikatat e pavarura. Entuziazmi i t pranishmve arriti kulmin n mesdit kur n godinn e degs mekanike, prball kinoteatrit, u shfaqn disa drejtues midis tyre edhe aktorja e mirnjohur Rajmonda Bulku e cila iu drejtua nnave e motrave q n ball t popullit t marshonin drejt Presidiumit t Kuvendit Popullor pr t krkuar q emri i diktatorit t mos bhej objekt kurbani pr grevistt e uris. Njerzit t entuziazmuar u nisn prmes rrugs s Elbasanit. Konfrontimi i par u b me zjarrfikset tek cepi verior i ambasads amerikane ku me dhjetra njerz u sprkatn me nj kimikat t kuq e m pas u krye nj prpjekje e vogl n krah t RadioTirans. N turm dallova dy flamuj pa yll q valviteshin nga Artur Zadrima e Fatmir Merkoi. Kur turma u afrua n cepin lindor t Kryeministris, ndrhyn dhunshm forcat e rendit. U prdorn edhe qent, u dgjuan edhe t shtna armsh nga gardistt. Protestuesit u trhoqn prapa, kurse disa dhjetra syresh, midis tyre edhe un me disa shok polikumsa, kaluam gardhin e INIMA-s dhe dolm tek bulevardi Dshmort e Kombit.
    Atje filluam t protestojm me thirrjet Polict vllezrit tan, Pr mmdhen, eja mblidhuni ktu-ktu. Meq ishte e pamundur t ahej gardhi i policve pasi edhe numri i protestueve ishte relativisht i vogl, nj pjes u drejtua nga sheshi Sknderbej pr t bashkuar popullin n protest. I gjith bulevardi Dshmort e Kombit ishte i boshatisur. Vetm prball hotel Dajtit pran trotuarit t parkut Rinia, na filmoi nj kameraman. (Disa vite m pas e kam par veten n foton e nj ekspozite. N rreshtin e par, n qendr, n krah t majt t t njohurit tim t vjetr dhe shok bange n universitet, dega elektrike, Artur Zadrims i cili mbante flamurin pa yll. E prmend kt emr, pasi m vjen keq se shum artikullshkrues t ksaj ngjarje, ndoshta nga padia nuk e prmendin kt trim). Zbritm n lulishte e m pas n shesh ku na sulmuan zjarrfikset e forcat e rendit. A.Zadrima me flamur e dy-tre t tjer hipi tek monumenti i Sknderbeut, Fatmir Mekoi me flamur dukej tek banka, ndrsa un me ndonja njzet t tjer u gjendm tek shkallt e para t monumentit t diktatorit duke brohoritur Polict vllezrit tan!. Nuk m hiqen nga mendja ato momente tragji-komike t cilat mendoj se ia vlen t tregohen me hollsi.

    Pse tragji-komike?
    Nuk ishim m shum se 20-30 veta, prball rreth njqind forcave policore. Rreth e rrotull trotuareve, tek Muzeu, Pallati i Kulturs, Xhamia e banka, me mijra njerz brohorisnin dhe hidhnin gur mbi morrat e policis q rrotulloheshin me trsllim. N sulmin e par t policve u plagos nj bashkprotestues q nuk e njihja. Ndrsa e ndihmova t vendosej n cep t trotuarit, n t djatht t monumentit, u ktheva prsri prball forcave t policis q ishin trhequr, duke u br thirrje t bashkoheshin me ne. M trhoqi vmendjen fakti q dy t rinj po i qllonin pa shkak me copa gursh e mermeri. Kur i kshillova q t mos qllonin kot pa shkak, se polict ishin vllezrit tan q i kishin sjell me zor, ata donin t m qllonin edhe mua, por u ndaln nga disa t tjer. Ata u distancuan e vazhdonin t qllonin. (Mos ishin provokator?). Ndrkoh filloi sulmi i dyt e m pas edhe i treti q ishte m i fuqishm dhe polict arritn t na zmbrapsnin deri prapa monumentit. M i vendosuri ishte nj polic q shtinte me pushk me fishek manovre. Ai plagosi Fatmir Mekoin i cili kishte hipur n bazamentin e monumentit e guxoi t shpaloste flamurin pa yll. Polict e tjer e masakruan. Rrahja e Fatmirit ishte aq barbare sa ai ra n gjendje kome. (M von m tha se kishte shptuar n spital vetm n saj t neurokirurgut t shquar Arjan Xhumari). T gjith, popull e polic, menduan se vdiq. Zemrimi i jashtzakonshm i turms i ngurtsoi polict (ndoshta ata kishin urdhr q t mos vrisnin njeri) dhe prcaktoi paqen. Tashm grupit ton i ishin shtuar me qindra.

    Si u rrzua monumenti i diktatorit?
    Pas ndonja erek ore pash dy persona q po sillnin nj kavo t gjat dhe u afruan pas monumentit. I uditur u afrova. Ndrsa dikush po qllonte me nj cop mermer pr t prishur lidhjen midis bazamentit prej betoni e fundit t kmbve (?!) ( bazamenti nuk kishte vida si kan fantazuar disa) njri tha q kavon ta lidhnin tek dora prapa shpine e monumentit pr ta rrzuar. Nj djal hipi mbi monument. M pas dikush solli nj litar m t gjat, i lidhn nj kaprton biiklete e ia hodhn tek koka. Pas disa trheqjesh, monumenti u lkund e m pas ra (ishte ora rreth 13, 55) Vrtet fat i madh q nuk zuri prfund njeri. Momenti i rnies ishte madhshtor. Tek u lkund dhe ra, nga heshtja e beft shprtheu nj klithm fantastike nga ata dhjetra mijra frym q qndronin anemban sheshit Sknderbej. U mahnita kur ndrkoh pash edhe disa polic tek prqafoheshin e hidhnin kapelet prpjet. Kjo ishte pasqyr madhshtore e ndjenjs popullore t amshimit apolitik pr liri e demokraci. Ndrsa turma glonte rreth krms, e i zhvaste copra pr kujtim, e pa shqetsuar as nga uturima e nj helikopteri q u vrdallos pr disa minuta, ndjeva t m thrriste nj z. Ishte ish-pedagogu im, Niko Qako, me motorin e tij Vespa. Ai ishte dhndr i ministrit t Mbrojtjes Prokop Murra dhe dinte shum gjra. Keni shptuar pr mrekulli, o Petro, -tha i gzuar dhe me bujari ma plotsoi dshirn q t m onte me motor tek Qyteti Studenti.

    Pra ju jeni ai anonimi me Vespa q uat lajmin e rrzimit t bustit n Qytetin Studenti?
    Po, kam krenarin t them se un jam ai anonimi me Vespa q dhash lajmin e rrzimit t bustit tek studentt. I thrrita Metin Jarecit: Tini, Tini! E hodhm qelbsirn, e hodhm qelbsirn! Por pas ca kohe gzimi u kthye n tmerr, kur pam q nga prposht rrugs s Elbasanit po ngjiteshin disa tanke, por q pr fat vazhduan rrugtimin drejt Varrezave t Dshmorve. M pas msuam se ishte prhapur lajmi se gjoja do t sulmohej varri i diktatorit. Por gzimi u b edhe m i madh kur solln me kamion krmn e shprfytyruar tek studentt. Hareja skishte t prshkruar. Koka e diktatorit u var n litar n katin e dyt t kinoteatrit. Atje u takova edhe me Artur Zadrimn me shok, tek festonin hareshm. Sia kisha ngen t qndroja por u nisa me nj frym pr n shtpi, t dgjoja lajmet. Tek fillimi i ambasads amerikane takova nj shok i cili m tha q t hidhnim nj sy andej nga Garda pr t par se bhej. Tek shatrvani i universitetit e m pas pran Gards pam repartet ushtarake q shkonin drejt objekteve shtetrore. Pamja e tyre na drithroi: shikime gjaksore, xheste prej t droguarish. Rrotull Bllokut ishin prqndrua tanke. Ky ishte vizioni tragjik i t nesrmes q pr fat nuk prgjaku tr Tirann, vetm n saj t prkushtimit t disa heronjve me n krye Neritan Cekn. N shtpi lajmet q dgjova me shokun na qetsuan disi. Televizioni e radio kishin ngjyrime festive ku fekste vet Alfons Gurashi, por n dark u shprfytyrua gjithka. M pas filluan arrestimet.

    Pra kush mendoni ju se e prgatiti rrzimin e monumentit t Hoxhs?
    Natyrshm dyshoja pr mekanizmin e rrzimit e m lindnin pyetjet: Si ishte i fiksuar bazamenti dhe deri n mas sigurohej monumenti shtat metrosh q t mos rrzohej nga ndonj trmet apo ky fakt dshmon pr punn sabotuese t armikut ndaj udhheqsit? N kushtet kur sapo kishte dal nj ligj i rrept pr ruajtjen e monumenteve, masa u morn pr ruajtjen e tij n qendrn e Tirans? Kush mbante prgjegjsi n rast se ai dmtohej? Kush e mendoi dhe zbatoi aksionin pr rrzimin e tij? Si shpjegohet q gjat disa orve q u prleshn protestuesit me forcat e policis (nuk kishte gjkundi forca t ndrhyrjes s shpejt) nuk u zbraz as edhe nj plumb prej vrteti, ndrsa sapo u prhap lajmi se do t shkatrrohej varri i Enver Hoxhs n Varrezat e Dshmorve, pr atje u nisn disa tanke t Gards t gatshm pr kasaphan q do ta bnin me siguri dhe t nesrmen po t sulmohej Blloku? Kaq e parndsishme ishte ruajtja e monumentit pr diktaturn, apo drejtuesve t saj iu fanit fundi tragjik i ausheskut? far shtje m madhore se ideali dhe prjetsimi i madhshtis do t'i bashkonte t shoqen dhe ndihmsin m t afrt t diktatorit?
    Rrzimi i monumentit sht pasqyruar gjersisht nga masmedia kt dekad, sht folur gjer e gjat pr t mirat e t kqiat e ktij akti. Shum njerz e bile forca politike jan prpjekur t prvetsojn meritat. Por me kt rast edhe un vet do t doja t dija, pr hir t s vrtets e si dshmitar okular i ngjarjes, pa u nisur nga asnj motiv politik, thjesht t zbuloj rrezen e s vrtets: Kush e hodhi monumentin?
    Duke u bazuar edhe n faktet q kam msuar m von, mbi debatet n Byron Politike, shprehem se kt ngjarje e ka paraprgatitur Ramiz Alia me prkrahsit e tij, por ndihmoi edhe rastsia: Plagosja pr vdekje e Fatmir Makoit dhe reagimi popullor i drithroi strukturat e rendit q nuk qlluan me plumba prej vrteti. Pr kt personalisht u jam mirnjohs se me nj plumb pr hir t idealit mund t kisha shkuar edhe un pr dhjam qeni.


    Intervistoi: Belina Budini

  2. #2
    djalli,m i dashuri i Zot
    Antarsuar
    23-03-2005
    Vendndodhja
    N Zvicerr
    Mosha
    55
    Postime
    116
    M duket se kjo nuk i solli asnj t mir Shqipris prveq dshirs(mashtrimit) se e reja do t na sjell parajsn Evropiane!...Shum m tepr u plqyen nga Evropa ata q nuk e rrzuan historin e vet komuniste me dhun djeg-je dhe shkatrrime!...
    Ndryshuar pr her t fundit nga BlueBaron : 17-05-2005 m 12:16

  3. #3
    i/e regjistruar Maska e Brari
    Antarsuar
    23-04-2002
    Postime
    18,827
    KUJTIMET E HRUSHOVIT PR SHQIPRIN

    Hrushov, kujtimet pr Enver Hoxhn

    Nikita Hrushov n kujtimet e tij pr Shqiprin, i mshon ides se Konferenca e Tirans do t kishte sjell demokratizimin n Shqipri, sikur t ishin zvendsuar Hoxha, Shehu dhe Balluku

    Belina Budini

    T shkruara n kohn e reflektimit dhe t distancimit t tij nga Stalini, n kujtimet e Nikita Hrushovit z nj vend t rndsishm edhe kapitulli pr Shqiprin. Kur shkruante kto kujtime, Hrushovi kishte mundur t perceptonte se kush kishte qen n t vrtet Stalini me t cilin kishte qen shum i afrt, por q si shkruan vet, nuk kishte arritur ta njihte para vdekjes prmasn e krimeve t tij t tmerrshme. Shqipria n kt koh ishte divorcuar me sovjetikt dhe ishte hedhur n prehrin e Kins. Kto jan ankorime kohore q Hrushovi i jep vet gjat kujtimeve t veta, ndrsa n Kujtimet shqip t prkthyera nga Nikolla Sudar dhe t botuara nga Ombra Gvg, nuk ka asnj informacion pr kohn dhe rrethanat kur Nikita Hrushov i mbajti kto kujtime. Prve ktyre kujtimeve Hrushovi ka shkruar edhe nj autobiografi, e cila ende nuk sht prkthyer n gjuhn shqipe dhe ku bn nj reflektim prfundimtar pr botn komuniste. Sidoqoft, n kto kujtime q vijn pr her t par n shqip, sht interesant reflektimi i ish-udhheqsit komunist pr botn komuniste shqiptare.
    Sigurisht, Hrushovi nuk e sheh Shqiprin n kto kujtime si ndonj faktor m vete, por n kuadrin e marrdhnieve t Bashkimit Sovjetik me Partin e Puns s Shqipris dhe qeverin shqiptare. Dhe marrdhniet midis ktyre dy vendeve ishin tamam si krkohej midis vendeve socialiste, si shkruan Hrushovi, t paktn gjat periudhs s Stalinit, kur mes dy vendeve ende nuk kishte patur asnj kontradikt t vetme. Por kur flet pr periudhn e lufts s popullit shqiptar kundr nazifashistve, ai i referohet Titos, duke shkruar dika shum t diskutueshme nga pikpamja historike se n at koh populli shqiptar i kishte unifikuar energjit e veta me jugosllavt dhe krah pr krah ata kishin luftuar kundr armiqve t prbashkt- Gjermanis hitleriane dhe Italis fashiste. Gjithnj duke iu referuar atyre q i ka treguar Tito, Hrushovi shkruan se Partia Komuniste e Jugosllavis i kishte dhn nj ndihmes t madhe popullit shqiptar n organizimin e lufts kundr fashizmit.

    Kur Enver Hoxha mbahej n fije t perit
    N kujtimet e tij Nikita Hrushov flet jo pak pr procesin e demokratizimit, nismtar i t cilit n fakt ka qen edhe vet n Bashkimin Sovjetik, edhe pse brenda ides komuniste pr botn. Pr sa i prket Shqipris, ai shkruan se n kt vend kjo shtje mori nj kthes t veant. Bashkpuntor t ambasads son ather, m kan treguar se aktivi i partis pr Tirann u zhvillua nn nj tension shum t madh. Kjo mbledhje zgjati disa dit dhe Enver Hoxha mbahej n fije t perit. At e kritikuan rnd, madje u hodh ideja q t zvendsoheshin Hoxha, Shehu dhe Beqir Balluku, e tr kjo trojk. Nuk m kujtohet se kush tjetr nga drejtuesit partiak iu nnshtrua kritiks n aktivin e partis pr Tirann. Por un po i kushtoj vmendje ktij fakti, sepse, me sa u duk, ai do t kishte rndsi vendimtare pr zhvillimin e mtejshm t marrdhnieve midis Partis Komuniste t Bashkimit Sovjetik dhe t Partis s Puns s Shqipris. Megjithat, Hoxha e kaloi lumin. Edhe ai, edhe Shehu, edhe Beqir Balluku mbetn n udhheqje, ndonse kjo ngjarje i trembi pr vdekje, - shkruan Nikita Hrushov n kujtime t tij pr Shqiprin. Prve ksaj, Hrushovi shkruan se ata ishin t tronditur n t gjitha drejtimet, sepse e quanin veten autoritete dhe udhheqs t pakritikueshm, q irritoheshin me ata njerz q kishin guxuar t ngrinin zrin n aktiv dhe t trondisnin autoritetin e tyre dhe q madje jo vetm e kishin tronditur, por si shprehet Hrushovi, gati sa nuk i kishin rrzuar nga postet e tyre drejtuese.

    Si do t gllabrohej Shqipria
    Pr sa i prket shtjes s prfshirjes s Shqipris n Jugosllavi, Hrushovi kujton se kur akoma ekzistonin marrdhnie shum t mira midis Bashkimit Sovjetik dhe Jugosllavis dhe Tito gzonte besim absolut te Stalini, m kujtohet se n prezencn time Stalini diktoi nj telegram pr Titon, ku flitej se marrdhniet e mtejshme reciproke me Shqiprin duhet t synonin q ajo t futej n prbrjen e Federats Ballkanike. Ky telegram u drgua. Sigurisht q n Shqipri pr kt shtje askush nuk dinte gj. Stalini e kishte br t vetn iden e krijimit t Federats Ballkanike dhe shpesh e shfaqte kt mendim n rrethin ton. M tej, n kujtimet pr kt shtje, Hrushovi shkruan se ajo kishte filluar t konkretizohej aq shum, saq pr selin e qeveris s re t Federats Ballkanike ku do t bnte pjes edhe Shqipria e vogl q ende nuk dinte gj, kishte nisur t ndrtohej nj pallat afr Beogradit. Kur un isha n Beograd, e pash at vend. Atje ishin ndrtuar shum konstruksione betonarmeje, por m pas gjithka u braktis. Prfshirja e Shqipris n prbrje t Jugosllavis nuk ishte n kundrshtim me iden e Stalinit pr krijimin e Federats s Shteteve Ballkanike. Kur u ndrpren marrdhniet miqsore me Jugosllavin dhe Stalini filloi ta urrej Titon, ideja e Federats Ballkanike u varros, - kujton Hrushovi.
    Kur flet pr marrdhniet e mtejshme me Jugosllavin, Hrushovi megjithat prmend si rastin m ekstrem t politiks antijugosllave pikrisht Shqiprin. Nj gj e till sigurisht q i kishte plqyer pr nj far kohe Bashkimit Sovjetik, i cili madje e kishte inkurajuar kt politik t pals shqiptare. Por Hrushovi mendonte se ky pozicionin i Shqipris u b dmtues, kur Bashkimi Sovjetik dhe ai vet vendosi t ndrmerrte hapa drejt normalizimit t marrdhnieve sovjeto-jugosllave. Shqipria ishte i vetmi vend q, si kujton Hrushovi, u b penges pr normalizimin e ktyre marrdhnieve. Udhheqsit e shtetit shqiptar dhe t Partis s Puns i pritn shum keq propozimet tona dhe u prpoqn t vrtetojn se jugosllavt jan njerz t pandreqshm, se ata nuk jan komunist. E tra kjo shprehej me nj duf keqdashs. Veanrisht u zemrua Enver Hoxha. Ai ka karakter t ashpr dhe kur flet pr at q nuk i plqen, fytyrn sikur ia kap ngri dhe gati sa nuk krcet dhmbt, - e prshkruan Hrushovi Enverin n kt fragment nga kujtimet e tij.
    Megjithat, Shqipria n fund e pranoi propozimin e BRSS-s dhe Hrushovi thot se kjo ndodhi ngaq Bashkimi Sovjetik i bindi ata, por se e pan q nuk kishte rrugdalje tjetr. Kur flet m tej pr marrdhniet mes BRSS-s dhe Jugosllavis, n politik dhe n ekonomi, Hrushovi kujton se nj gj e till shkaktoi nj neveri edhe m t madhe n Shqipri. N ato kohra ne mbanim qndrimin e shokut m t madh n mosh: po t bsh, kur ata nuk e kuptojn? Por do t rriten dhe do ta kuptojn se n t vrtet, ktu nuk ka asgj shqetsuese. Dhe ne e sqaruam pozicionin ton, n mnyr q shqiptart t na kuptonin sa m mir, - shkruan Hrushovi. Sipas tij, marrdhniet e BRSS-s me Shqiprin nuk ishin thjesht vllazrore, por marrdhnie t barabarta. Raportet e t madhit me t voglin, sipas tij, lindin kur vjen puna te dhnia e ndihms. Dhe n kt rast ishte Bashkimi Sovjetik shoku i madh q kishte harxhuar mjete t shumta pr t ndihmuar Shqiprin.

    Hrushovi: T gjitha meritat pr ushtrin e Bashkimit Sovjetik
    Ndrsa vendeve t tjera BRSS-ja u jepte ndihm me kushte favorizuese, ndaj Shqipris Hrushovi shkruan se ndihma sht realizuar kryesisht nprmjet rrugs s dhurimit. Ai shkruan se ishte Bashkimi Sovjetik ai q mori prsipr mbajtjen e ushtris shqiptare me uniforma, me ushqime, me armatime, me municione dhe t gjitha kto gratis.
    Sigurisht, nj arsye pr kt kishte dhe sht pikrisht ajo q imagjinohet. Pakti i Atlantikut Verior ishte krijuar dhe Shqipria kishte nj pozicion t favorshm strategjik n detin Mesdhe, t cilin, si shkruan Hrushovi, Bashkimi Sovjetik e konsideronte si baz t vendeve socialiste n kt det. Shtrohej pyetja: A ishte e nevojshme q ne t mbanim atje ushtrin ton apo t krijonim nj ushtri t fort shqiptare? Realisht Shqipria mund t mbante nj ushtri t vogl n numr, e cila nuk do t ishte n gjendje ti bnte ndonj prshtypje kundrshtarit. Vet ajo praktikisht nuk prodhonte armatim. Prandaj vendosm ta ndihmojm materialisht pr krjimin, brenda mundsive, t nj ushtrie shqiptare t madhe n numr..., - kujton Hurshovi, duke shtuar se kur filluan t ashprsoheshin marrdhniet e BRSS-s me Perndimin, pas lufts, nj konflikt ushtarak nuk ishte mundsi e prjashtuar.
    Fal pozicionit t vet Shqipria prbnte nj krcnim serioz pr veprimtarin e bllokut ushtarak t NATO-s n detin Mesdhe. Prandaj n at koh ne u morm vesh me shqiptart pr t ngritur tek ata nj baz nndetsesh. Kshtu u miratua vendosja atje e 12 nndetseve. Merreni me mend, ky ishte nj prqendrim ushtarak mjaft i fuqishm- 12 nndetse n detin Mesdhe. Me nj prqendrim t till duhet t prballeshin kundrshtart tan. Kto nndetse ne donim tia jepnim Shqipris. Marinart tan arritn atje me t gjitha pajisjet zhytse dhe riparuese pr ti trajnuar ushtarakt vends dhe, sapo t krijohej njsia shqiptare e ndndetseve, tu dorzoheshin atyre kto mjete. Nj hap i till dshmon besimin e madh, por un do t thoja, edhe dashurin e madhe q tregonim ne pr miqt shqiptar. Delegacionet shqiptare vinin te ne, t kryesuara n disa raste nga Enver Hoxha dhe Mehemet Shehu. Midis nesh u krijuan marrdhniet m t mira, pa folur tashm pr popullin e thjesht shqiptar, - kujton Hrushov.

    Nikita Hrushov: Shqipria, ekonomi mizerabl
    Nikita Hrushov shkruan n kujtimet e tij se Shqipria ishte nj vend aq i varfr, sa nuk kishte asgj n kuptimin e rezervave q mund t ngjallte interesin e Bashkimit Sovjetik. Prandaj marrdhniet ekonomike midis dy vendeve ishin kryesisht n interes t Shqipris. Madje edhe ajo sasi mizerabl nafte, t ciln Shqipria filloi ta nxjerr me ndihmn ton, po vet ne ia blinim, - shkruan Hrushov, duke shtuar se kjo ishte naft e nj cilsie aq t ult, saq ishte e pamundur ta nxirrje n tregun perndimor dhe se BRSS-ja e bleu at sasi nafte pr t shlyer furnizimet e tyre. Madje shton se nj gj t till e bnin sepse po t mos e merrte Bashkimi Sovjetik, askush tjetr nuk do ta blinte kt naft, gj q do t thoshte se duhej t hiqej dor nga nxjerrja e nafts. M tej Hrushovi shkruan se Patsaj ne u kemi dhn shqiptarve edhe traktor. Territori i tyre sht i vogl dhe ka pak tok t punueshme. Por ne donim q t ndihmonim pr ta ngritur ekonomin shqiptare n nivelin bashkkohor, pr ta br Shqiprin nj xhevahir, i cili t joshte botn myslimane, veanrisht Lindjen e Afrme dhe Afrikn drejt komunizmit. Ja cilat ishin n thelb synimet tona dhe politika q ndiqnim atje, - shkruan Hrushov, ndoshta jo me ndonj sinqeritet t madh. Mandej ai nuk l pa prmendur radiostacionin, t cilin propozuan ta ndrtonin n Shqipri dhe portin e madh q arriti t ndrtohej.





    Fragment nga kujtimet e Nikita Hrushovit pr vizitn e tij n Shqipri

    Nuk vura re asnj re t zez nga Hoxha dhe Shehu

    Disa her shqiptart na ishin lutur pr t drguar nga ana jon nj delegacion partiak dhe shtetror t nivelit m t lart. U vendos q nj delegacion t till ta kryesoja un dhe ne u nism pr n Shqipri. Para se t niseshim, i informuam miqt shqiptar se nuk dshironim q publikisht, n pranin ton, t adresohej ndonj kritik ndaj Jugosllavis dhe udhheqjes s saj. N at periudh Shqipria mbante marrdhnie shum t acaruara me Jugosllavin dhe zhvillonte kundr saj nj duel t hapur edhe n shtyp. Un isha i mendimit se kjo gj po sillte dm. Prandaj e shqyrtuam mes nesh dhe njoftuam Enver Hoxhn se nuk dshironim q gjat kohs s qndrimit t delegacionit ton n Shqipri, t vazhdohej konflikti n shtyp midis Shqipris dhe Jugosllavis. Ne i paralajmruam q edhe npr mitingje t mos na prfshinin n diskutime t tilla...
    Gjat kohs s vizits son, npr mitingje dhe npr mbledhje t tjera, shqiptart iu shmangn kritiks ndaj Jugosllavis. Por dukej qart se e prballonin me vshtirsi. N biseda me dyer t mbyllura shqiptart prpiqeshin t na bindnin se me jugosllavt nuk mund t kishte pajtim, se ata nuk jan komunist e plot gjra t tilla. Ne nuk u mirkuptuam dot me ta, ndonse edhe nuk i prkrahnim t gjitha gjrat q ndodhnin n Jugosllavi... Gjat kohs s qndrimit ton n Shqipri, shqiptart u solln si miq dhe midis nesh nuk lindi asnj frkim... Atje kaluam disa dit, pam kryeqytetin e tyre, vizituam edhe qytete t tjera, fshatra dhe porte. Kudo vum re nj qndrim jashtzakonisht entuziast ndaj Bashkimit Sovjetik, ndaj popullit ton, ndaj partis son, si nga ana e punonjsve shqiptar, ashtu edhe nga ana e Hoxhs dhe e Shehut. Un nuk konstatova ndonj re t zez q t mund t errsonte diellin e miqsis, nn t cilin ne dshironim ti gzoheshim jets dhe t ndrtonim marrdhnie vllazrore midis BRSS-s dhe Shqipris. Midis nesh nuk lindn mosmarrveshje... Gjithka e re, e ndrtuar atje, ishte realizuar me ndihmn ton, me kredin ton, nga specialistt dhe puntort tan... Shipria sht nj vendi vogl. Por populli i saj, i kufizuar numerikisht, jeton n nj vend interesant gjeografik, ku ndrthuren kontradikta t ndryshme t Evrops, prandaj t shumt jan edhe kundrshtart e saj.


    Nikita Hrushov shpjegon hap pas hapi t gjitha lvizjet politike q shnuan prishjen e marrdhnieve mes Bashkimit Sovjetik dhe Shqipris

    Shqiptart doln t humbur nga prishja me BS-n

    Lidert shqiptar e prqafuan me dshir politikn antisovjetike, t ciln e kishte shpallur Mao Ce Duni. Nuk ishte e nevojshme q t nxiteshin, sepse, nisur nga situata e rrezikshme q u krijua pr ta pas Kongresit XX t PKBS-s, ishin prgatitur pr t jo m pak se kinezt. Ata e kuptonin se ku prmblidhej esenca e goditjes ndaj kultit t individit: ajo drejtohej kundr pushtetit personal, kundr normave antidemokratike t jets n parti dhe n mbar vendin. Kjo gj nuk trembi vetm lidert shqiptar, por edhe m gjer... Por demokratizimi nuk prputhej sigurisht me veprimtarin praktike t Hoxhs, Shehut dhe Ballukut. Kur midis nesh u acaruan marrdhniet dhe m pas ato kaluan n armiqsi, te ne rendn disa shok shqiptar, t cilt, duke hedhur lot, na tregonin hollsisht se far situate ishte krijuar n vendin e tyre dhe ku ishin katandisur... Mnyra e tyre i ngjante shum mnyrs q zbatonte Stalini. Kjo situat i shkaktua n Shqipri nga frika e demokratizimit t vendit, nga frika e demokratizimit t jets shoqrore dhe politike, rrug t ciln un e quaja t pashmangshme. Pikrisht pr kt shkak midis nesh ndodhi prishja e marrdhnieve. Npr cilat etapa kaloi prishja? Para s gjithash ne u informuam se shqiptart po zhvillojn bisedime me kinezt, t drejtuara kundr PKBS-s dhe partive t tjera motra. Fakte t tjera m par nuk kishim. N kt koh nga Kina nprmjet Bashkimit Sovjetik, po kthehej nj delegacion shqiptar. N Komitetin ton Qendror erdhi nj shqiptare, grua shum e ndershme. Mendoj se tashm t gjorn e kan zhdukur. Gestapo nuk kishte arritur ta asgjsonte, ndrsa vllezrit i lan hesapet me t dhe e eliminuan, sepse si nj komuniste e sinqert erdhi te ne n Komitetin Qendror, dhe na tregoi se pr far kishin biseduar kinezt me delegacionin shqiptar dhe se si kta t fundit ishin marr vesh me ta. Nisur nga naiviteti yn, sapo e morn vesh kt gj, rendm te Mehmet Shehu, q ather kurohej te ne n spital. Atij i treguam gjithka dhe e pyetm sesi ishte e mundur q n Kin t zhvilloheshin bisedime t tilla. N t vrtet Shehu largua me ngut nga spitali dhe po n at ast fluturoi drejt Shqipris.
    Shkputja prfundimtare ndodhi n Kongresin e radhs t Partis Komuniste t Rumanis... Tani nuk m kujtohet emri i prfaqsuesit t Partis s Puns s Shqipris n Kongresin e Bukureshtit. Ndrkoh un e pyeta at: Si sht puna? Ai mu prgjigj: Shoku Hrushov, edhe un vet nuk po kuptoj gj, por kam marr direktivn t mbshtes kinezt... Dhe kur n vitin 1960 u mblodhn n Kremlin pr nj kshillim t t gjitha partive komuniste dhe t partive t tjera motra, Hoxha mbajti nj fjalim me akuza antisovjetike. Ai na tregoi dhmbt m fort sesa vet kinezt...
    Lidert shqiptar, me metodat e tyre t ekzekutimeve t fshehta dhe t hapura, krijuan nj partie, e cila mbahej e bashkuar vetm nga frika. Ata nuk mund t pranonin vendime t Kongresit XX t Partis Komuniste t Bashkimit Sovjetik, sepse n luftn kundr PKBS-s, ashtu si edhe kinezt, ngritn lart emrin e Stalinit. Stalini- ja ideali i vrtet pr ta!... Kjo natyrisht ishte tragjedia e vrtet e popullit shqiptar. Nuk e di q shqiptart t ken dal t fituar nga e tra kjo, por un kam mendimin se kan dal t humbur: Ne ua ndrprem atyre t gjitha ndihmat dhe grism t gjitha marrveshjet....

    Episodi, sipas Hrushovit
    Konflikti pr nndetset q mund t
    kishte hapur luft mes BS-s dhe Shqipris

    Nikita Hrushov tregon edhe nj episod nga konflikti i fundit i Bashkimit Sovjetik me Shqiprin. Ne i dham asaj 12 nndetse, si kam thn dhe kur marrdhniet tona u acaruan. Ne vendosm ti merrnim t tra nndetset, si edhe pajisjet q i shoqronin ato. Shqiptart e kundrshtuan kt gj. M duket se n tri nndetse ekuipazhi ishte trsisht shqiptar, n nj apo dy ishte i przier. Ne mundm t heqim tet apo nnt nndetse dhe tri apo katr mbetn n Shqipri. Madje prisnim edhe veprime agresive nga ana e shqiptarve, prandaj kur i trhoqm nndetset, anijet tona luftarake, nuk m kujtohet se sa, ndodheshin afr brigjeve t Shqipris pr t ndrhyr po ta lypte nevoja. N rast se autoritetet shqiptare do t prpiqeshin ti mbanin nndetset tona me forc, ather anijet tona luftarake do ti krcnonin ata. Ai i mbyll kujtimet pr Shqiprin, duke shtuar se ky epidos shnoi edhe prishjen e plot me Shqiprin.


    Nikita Hrushov pr Enver Hoxhn

    Karakter i ashpr, zemrak

    Duke folur pr refuzimin q i bn udhheqsit e shtetit shqiptar dhe t Partis s Puns s Shqipris propozimeve t Bashkimit Sovjetik pr normalizimin e marrdhnieve sovjeto-jugosllave, Nikita Hrushov shkruan n kujtimet e tij se pala shqiptare shprehu nj duf keqdashs. Veanrisht u zemrua Enver Hoxha. Ai ka karakter t ashpr dhe kur flet pr at q nuk i plqen, fytyrn sikur ia kap ngri dhe gati sa skrcet dhmbt, - e prshkruan zemrimin e diktatorit shqiptar Hrushovi.


    Nikita Hrushov pr trojkn Enver Hoxha, Mehmet Shehu, Beqir Balluku

    Treshja q kryente krime t llahtarshme

    N kujtimet e tij pr Shqiprin, Nikita Hrushov flet edhe pr at q ai e quan trojka e udhheqsve shqiptar dhe q prbhej nga Enver Hoxha, Mehmet Shehu e Beqir Balluku. Hrushovi shkruan se Tito i kishte treguar se drejtuesi kryesor i Partis Komuniste t Shqipris kishte qen nj shok shum i mir, t cilin e njihnin dhe e mbshtesnin jugosllavt dhe q vinte nga radht e klass puntore dhe ishte ky organizatori i vrtet i Partis Komuniste t Shqipris. Por Hoxha, Shehu dhe Balluku organizuan nj komplot kundr tij, madje flitej se personalisht Shehu e kishte mbytur kt njeri. Pa kaluar shum koh, ne u informuam edhe pr raste t tjera t llahtarshme: dik e mbytn dhe dik tjetr e vran fshehurazi. Atje zbatohej nj sistem i till: nse dikush gabonte dhe kt e konstatonin Hoxha, Shehu dhe Balluku, ather t tre bashk jepnin ndshkimin. Mjaftonte q t tre t ishin t nj mendje se ky njeri ishte i dmshm dhe ata e gjenin mnyrn sesi ta zhduknin fshehurazi, prandaj ky njeri zhdukej pa vones. E tra kjo i ngjante shum mnyrs q zbatonte Stalini. Nprmjet Berias dhe personave t tjer t till, ai arriti t asgjsonte shum njerz t ndershm, - shkruan Hrushovi.


    Hrushovi pr librin e Boris Pastrnakut

    Nuk ia fal vetes q ndalova Doktor Zhivagon

    Duke kujtuar fatin e librit Doktor Zhivago, nuk ia fal vetes q ai u ndalua te ne. Un jam fajtor se nuk veprova ashtu si me librin Fletorja e kaltr. Dallimi (ndonse nuk m jutstifikon dot) qndron n faktin se un e kisha lexuar Fletoren e kaltr, dhe se e kisha pikasur me syt e mi budallallkun e censurs. Un krkova prej saj q t sqarohej Presidiumi i Komitetit Qendror. Por ata u treguan t lkundur, madje qesharak dhe ne pa shum mundim, e eliminuam manovrimin e tyre policesk. Ndrsa Doktor Zhivagon un nuk e kisha lexuar, madje, askush n udhheqje nuk i kishte t hedhur t paktn nj sy. Ne e ndaluam librin, duke i besuar atij q ishte i ngarkuar me detyrn pr t vlersuar veprat artistike. Pikrisht ky ndalim na solli shum t keqija, duke e dmtuar direkt Bashkimin Sovjetik.


    Hrushovi pr Stalinin

    Nuk dgjonte asknd ve vetes

    Shum njerz pyesin sesi ka qen Stalini si njeri, cilat ishin veset dhe stili i tij i t drejtuarit. N mendjen e shum njerzve qytetarve zotrojn paqartsi lidhur me Stalinin, sepse pr t flitet edhe mir, edhe keq. Kshtu ka qen e kshtu do t mbetet, ka t ngjar, pr shum personalitete historike. Konkluzionet e mia mbshteten mbi nj afrsi t ngusht dhe t gjat me Stalinin si para, gjat dhe pas lufts. Un kam mundur t vzhgoj se si i vlersonte ai ngjarjet e ndryshme, veprimet e veta dhe rolin personal n luft... Stalini mbetet marksist n parim, por jo n vepra konkrete dhe po t prjashtojm mosbesimin e tij t smur, egrsin dhe pabesin, ai e analizonte situatn sakt dhe kthjellt... Pikpamja, sipas s cils vetm personaliteti i Stalinit e nxori vendin nga kriza dhe se ushtria fitoi si rezultat i udhheqjes gjeniale t tij, sht plotsisht e pathemelt. Ushtria do t kishte fituar edhe pa Stalinin, madje edhe me m pak humbje... N parim, Stalini u mbeti besnik ideve t socializmit, por n natyrn e vet ai ishte diktator, ishte njeri q nuk dgjonte dhe nuk kishte dshir t dgjonte asnjrin prve vetes s vet. Kjo ishte veanti e personalitetit t tij. Nse nj tipar i till sht n natyrn e njeriut t vogl, vuajn familja dhe fqinjt. Por kur ajo sht cilsi e personit q z nj post t lart, ather vuan populli... T tr njerzit q nuk ishin t nj mendimi me t, Stalini i etiketoi armiq t popullit, q dshironin t kthenin rregullat e vjetra. Gj pr t ciln kta armiq, paskshin hyr n aleanc me reaksionin ndrkombtar. Pr kt arsye u ekzekutuan disa qindra mijra njerz t ndershm...




    16/05/2005

    ------
    Ndryshuar pr her t fundit nga BlueBaron : 19-05-2005 m 10:38

Tema t Ngjashme

  1. Misioni Amerikan N Shqipri (1946)
    Nga DriniM n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 8
    Postimi i Fundit: 30-07-2010, 21:39
  2. Ramiz Alia pritet n Kosov si kryetar shteti
    Nga vagabondo_nyc n forumin Aktualitete shoqrore
    Prgjigje: 124
    Postimi i Fundit: 23-01-2010, 14:21
  3. Katr misteret q shoqruan Koi Xoxen
    Nga Brari n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 7
    Postimi i Fundit: 07-08-2006, 08:38
  4. Nen nje Batanije leshi..
    Nga Brari n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 16
    Postimi i Fundit: 10-01-2005, 02:02
  5. Intervist me nusen e Nexhmie Hoxhs
    Nga Fjala e drejte n forumin Aktualitete shoqrore
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 22-03-2004, 19:52

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •