Close
Faqja 0 prej 6 FillimFillim 12 ... FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 101
  1. #1
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17

    Katalog i Kodikve Kishtar Mesjetar t Shqipris

    THEOFAN POPA


    Beratinus-1

    Kodiku i Purpurt i Beratit njihet n botn shkencore me emrin Codex Purpureus Beratinus.
    Ky thesar dorshkrimor, m i vjetri i lashtsis son, ruan vetm dy ungjij: t Mateut dhe t
    Markut. Prbhet prej 190 fletsh pergamene t ngjyrosura n ngjyr t purpurt, n t kuqe t
    thell, sot shum e zbeht. Grafia e kodit sht me shkronja argjendi t tretur. Disa fjal jan
    t shkruara me ar. Shkronjat jan kapitale, t tipit t przier, kuadrat, (unciale majuscule).
    Shkrimi sht i vazhdueshm, pa ndarje midis fjalve. Nistoret jan t mdha, por jo t
    stolisura.
    Formati i fletve sht 314 x 268 milimetra. Teksti sht n dy kolona, me 17 rreshta pr
    kolon dhe me nj motiv dekorativ t thjesht.
    Prve shkrimit kaligrafik, q paraqitet si art m vete, kodiku ruan nj dekor me nj motiv prej
    zemrash, q prbrenda kan nga nj lilan tri petalesh. Ky sht nj motiv interesant pr
    vjetrsin. Motivi prfshihet brenda dy linjash paralele t vendosura vertikalisht dhe q
    kryqzohen horizontalisht, duke krijuar nj knd t drejt.
    Ky motiv i thjesht, q simbolizon epiqendrn shpirtrore t njeriut, si m i vjetri n bibliografin
    ton m t lasht, trashgohet n kodik tan m t von, n mnyr identike, si n Kodikun
    nr. 4 t Beratit, n Kodikun nr. 8 t Beratit. I stilizuar motivi gjendet edhe n zbukurimoren e
    disa kodikve t tjer, si n Kodikun nr. 5 t Vlors dhe n Kodikun nr. 11 t Vlors.
    Ky kodik sht dmtuar rnd gjat Lufts s Dyt Botrore, duke qen i fshehur pr nj
    koh t gjat n Berat. Esht restauruar, por paraqitet mjaft i dmtuar.

  2. #2
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    Beratinus-2

    Ky kodik u quajt prej Batiffol-it me emrin Codex Aureus Anthimi. Kjo pr nder t emrit t
    peshkopit t Beratit, Anthim Aleksudhi, i cili e kishte ndihmuar Batiffol-in pr t njohur antikitetet
    e Beratit.
    Kodiku n fjal sht katrungjillsh, me 420 flet pergameni, me tekst n njshkolon, me
    format 24 x 19 cm, me grafi prej shkronjash t vogla korsive ari t tipit t vjetr dhe me 17
    rreshta pr faqe.
    Kodiku ka qen i stolisur me katr figurat e ungjillorve, t dekoruara me korniza t gjera, me
    katr vinjeta, nga t cilat tri ruhen, ndonse mjaft t dmtuara, kurse e katrta sht zhdukur
    krejt. Nga pjes t ruajtura t kornizave dhe pjes t vinjetave sht br rindrtimi i plot i
    tyre n nj kopje identike t ktij kodiku.
    do figur e ungjillorve sht pikturuar brenda nj katrkndshi me prmasa rreth 12 x 19
    cm. Jan kompozuar thjesht, pa ndonj sfond arkitekturor, madje pa tryezn e shkrimit, brenda
    nj katrkndshi t ngusht, saq figura e Shn Gjonit del pak prmbi linjn e siprme
    prkufizuese. Megjithat, kto figura paraqiten t trajtuara bukur: Shn Gjoni ulur mbi nj fron
    me mbshtetse t lart t harkuar nga sipr, kurse Shn Marku e Shn Luka mbi stola t
    vegjl prej druri, n pozicion pak t prkulur mbi ungjillin e hapur q mbajn mbi gjunj.
    Pr portretet e ktyre figurave Batiffol-i ka shkruar, qysh n shekullin e 19-t, se ato jan
    shuar trsisht. Sot ato mund ti shohim n siluet. Pjest e tjera t figurave paraqiten,
    gjithashtu, t dmtuara shum. Tek Shn Marku mungon gjith pjesa e pergamenit mbi t
    ciln sht pikturuar ungjillori ndenjur. Ngjyrat e veshjeve sot paraqiten si nj fush e rrafsht
    ngjyr kafeje t errt, t turbullt. Trajtimi i figurave sht i nj stili grafik t that. Rrudhat
    prcaktohen me an linjash t zeza, t thyera e t drejta, kurse me linja t lakuara piktori
    anonim sht prpjekur t arrij format e gjymtyrve dhe pozicionin e krrusur t figurave.
    Kshtu, ndonse t thjeshta, por me vizatim t sakt, kto figura vlersohen pr nj fines t
    theksuar n vizatimin e siluets. Pozicionet e figurave pak t krrusura karakterizohen nga
    eleganca.
    Proporcionet e figurave pak t krrusura, po t krahasohen me ato t miniaturs m t mir
    t shekullit t 10-t, t Kostandinopojs, me siguri do t duken si t nj tipi gati naiv, si e ka
    vn n dukje Batiffol-i. Pr ti pasuruar artistikisht kto figura t thjeshta, artisti i ka stolisur
    me korniza t bukura t trefishta, mbushur me motive gjeometrike e shirita t grshetuar, me
    medalione t vegjl si vargje prej rruazash ari ose lilan t stilizuar, t gjitha prej ari, mbi
    sfondin e purpurt, me nj ton si n blu t errt.
    Kto stolisje t kornizave me motivet e tyre t stilizuara florale e gjeometrike, prbjn nj
    zbukurim artistik jo t zakonshm, i cili, si pjes prbrse e pandar e kompozimit n trsi,
    ia rrit vlern artistike figurs s pikturuar. Pa kto dekorime t pasura e t bukura t kornizave
    t gjera, figurat do t paraqiteshin tepr t varfra, si t cunguara.
    Nga katr vinjetat e kodikut ruhen vetm tri, t vizatuara edhe kto n form katrkndshi
    knddrejt, prej katr brezash t mbushur me motive gjeometrike e florale t stilizuara, me
    motive shtes brenda medalionesh t vegjl, ose me motivin e sovajkave, t vendosura n
    form zigzagu. Piktori ka krijuar me to trekndshe. Fushat e brendshme t vinjetave kan
    titullin e ungjillit prkats. Tek ajo e Ungjillit sipas Luks ky sht shkruar n form kryqi
    prfshir prej nj linje t trash. Tek vinjeta e Ungjillit sipas Markut titulli prfshihet prej dy
    rrathsh t mdhenj dhe tek ajo e Ungjillit sipas Gjonit - brenda nj fushe katrkndshe.
    Duke u mbshtetur n kaligrafin me shkronja t vogla ari dhe n tipin korsiv t vjetr t
    shkronjave, n inicialet e pazhvilluara, n motivet gjeografike e florale t stilizuara t kornizave,
    si dhe n linjn elegante t trajtimit t figurave, mendojm q kodiku Beratinus-2 mund ti
    atribuohet gjysms s dyt t shekullit t nnt dhe mund t shkoj deri nga dekadat e fundit
    t atij shekulli. N favor t ktij datimi mendojm se flet edhe ngjashmria e kodikut ton me
    kodik t huaj si Cod. Gr. 53 i shn Peterburgut, q K. Witzman e daton te shek. t 20-t.

  3. #3
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 3-T, I BERATIT
    (PERIKOPE UNGJIJSH)

    Materiali: Pergamen.
    Prmasat: 28 x 18 cm.
    Sasia e fletve: 145.
    Teksti: N dy kolona pr faqe.
    Kapakt: Nuk ka pasur.
    Ngjyra e shkrimit: Kafe, titujt jan n kafe t kuqrremt.
    Datimi: Gjysma e dyt e shek. IX. Ngjan me Cod. Urbin, Gr. 61 (Vatikan) dhe Cod.
    Plut. (Laurenziana).
    Dekoracione: Ruan dy vinjeta, njrn n fletn e 2-t dhe tjetrn n fletn e109-t.
    Dekoracionet jan n ngjyr kafe me nuanca. Ka dhe iniciale / nistore / t pikturuara.
    Anshkrime: Ruan nj anshkrim n fletn 143, ku lexohen fjalt: Fjeti shrbtori i
    Perndis Mihaili Sidhirofa, n muajin janar 13, ditn e diel, ora 9.00.

    Vrejtje: Nuk kuptohet se far vlere i jep shifra p greke, vendosur mbi omegn (w),
    q dihet se tregon numrin 100.
    Fleta e par e dorshkrimit sht i ndonj kodiku tjetr dhe duhet t jet vn pr mbrojtje,
    meq Kodiku i 3-t i Beratit nuk kishte kapak. Teksti i ka shkronjat mjaft t zbehta, sa q
    her-her nuk lidhen fjalt.
    Gjendja e kodikut: Ky dorshkrim ka psuar shum dme. Prej flets s par deri n t
    nntn sht ngrn pergamena n cepin e majt ku lidhen flett, duke dmtuar mjaft edhe
    tekstin e kolons s majt, sidomos prej flets 2 deri n fletn 8.
    N fletn 3, n mes t kolons s djatht, sht ngrn pak pergameni, por duke mos i
    zhdukur shkronjat. Gjithashtu n fletn 12 kolona e djatht ka psuar pak grisje duke dmtuar
    tri shkronja. Prej flets 13 deri n fletn 16, kolona e djatht, n t shtat rreshtat e siprm, e
    ka t holluar pergamenn, duke dmtuar shkronjat, kurse fleta 14, nga hollimi i pergamens,
    ka dmtime n pjesn e poshtme t kolons s majt dhe asaj t djatht. N fletn 18,
    kolona e djatht, rreshtat e siprm, si dhe n fletn 19, pjesa e poshtme t dy kolonat, jan
    dmtuar mjaft nga hollimi i pergamens. N flett 21, 22 dhe 23 sht dmtuar teksti i kolons
    s djatht. N fletn 26 ka nj grisje t rrumbullakt t pergamens n kolonn e djatht
    sipr, duke dmtuar n pjesn fundore rreshtin e tret e t katrt. N fletn 47 kan humbur
    dy-tri shkronja n rreshtat 3, 4 dhe 5 t kolons s djatht. Sipr flets 55 ka nj grisje n
    kolonn e majt, deri n rreshtin 5. Flett 59, 60, 61 dhe 62 e kan t dmtuar tekstin n
    rreshtin e fundit t kolons s majt nga grisja e pergamens. Fleta 79 ka nj grisje n
    rreshtin 12 nga posht t kolons s djatht, grisje q ka kaluar mjaft dhe n t majtn. Fleta
    86 ka nj grisje n katr rreshta t kolons s djatht. N flett 94, 95 e 96, n kolonn e
    majt, rreshtat 4, 5 e 6 kan t ngrna n pergamenn e holluar nga dy-tri shkronja. Fleta 114
    ka nj humbje teksti (ngjyrosje) n rreshtin 7 nga posht n kolonn e djatht. Fleta 126, n
    rreshtin e fundit t kolons s majt, ka t grisura tri shkronja nga hollimi i pergamens.
    Flets 127, nga dmtimi i pergamens, i jan zhdukur mjaft shkronja t kolons s djatht.
    T dyja kolonat e fletve 130 dhe 133 kan nj shqyerje t vogl mbi rreshtin e tret nga
    posht, pa e dmtuar shkrimin. Prej flets 139 deri n fletn 144 dorshkrimi ka nj vrim n
    rreshtin 4 t kolons s djatht, e cila vjen duke u zmadhuar e duke dmtuar shkronjat deri
    n fletn e fundit 145; kurse prej flets 142 deri n at 145 sht hapur nj vrim tjetr, po n
    kolonn e djatht, duke dmtuar rreshtin 4 e 5.
    Fleta e fundit, n cepin e siprm, ka t dmtuar rreshtat e kolons s djatht. Tre rreshtat e
    par jan zhdukur krejt, i katrti ruan shkronja, kurse i pesti ka t dmtuara disa shkronja. N fletn e fundit teksti i perikopes sht i pambyllur.
    Rreshtat e kolonave: do kolon ka 25 rreshta.

  4. #4
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 4-T, I BERATIT
    (KATRUNGJILLSH)

    Materiali: Pergamen.
    Prmasat: 20.5 x 16 cm; trashsia 9 cm.
    Sasia e fletve: 238.
    Teksti: Me nj kolon, me 25 rreshta pr faqe.
    Kapakt: Prej drrase, veshur me lkur dhe kjo riveshur sipr me plhur, q ruhet
    n mnyr fragmentare.
    Grafia e tekstit: Kafe e elt n t kuqe. Shnimet e kanoneve, si dhe titujt e ungjijve
    dhe inicialet e perikopeve, jan prej ari.
    Kodi prmban katr ungjijt: Ungjillin sipas Mateut, sipas Markut, sipas Luks dhe sipas
    Gjonit.

    N gjasht faqet e para jan vn kanonet q tregojn perikopet, q lexohen gjat gjith vitit,
    sipas festave. Kanonet jan ato t Eusebit. Ka dhe shnime rreth kanoneve.
    Zbukurime: N tri flett e para ruhen gjasht kanone me ornamente prej skenash t ndryshme,
    t pikturuara me motive lulesh t stilizuara, ku mbizotron m tepr bluja, kurse kornizat e
    tyre prkufizuese jan prej linjash ari. Jan pikturuar nga dy pallonj, thllza dhe tre ifte
    zogjsh t stilizuar, mbi do kanon nga dy shpez.
    Kodiku ka vinjeta t pikturuara me t njjtat motive lulesh si dhe kanonet. Kto gjenden n
    flett: 6, 7, 9, 73, 74, 75, 113, 115, 117, 186, si dhe n fletn 189, recto e verso. Kodiku ka
    figura t pikturuara. N fletn 8 sht figura e ungjillorit Mateu. Ndrmjet flets 74 e 75 sht
    marr nj flet, n t ciln ka qen figura e ungjillorit Mark. N fletn 116 ruhet figura e ungjillorit
    Luka. N fletn 189 ruhet figura e ungjillorit Gjon. Kto figura, ndonse kan psuar shum
    dme, sidomos n portretet, paraqiten nga m interesantet pr nga vlera e tyre artistike,
    vshtruar nga do aspekt, si n kompozimin real t tyre, si pr ngjyrat e kultivuara dhe gracioze,
    prdorur n mnyr harmonike, por sidomos pr arritjen e tyre me nj plastik t theksuar
    reale, q vrehet m mir tek figura e Shn Luks.
    Grafia e teksit mund t thuhet se do t jet marr nga kaligraft m t shquar n prgjithsi
    n artin e kaligrafis bizantine - sht grafi e dors s par nga do aspekt. Gjithashtu, sa u
    takon zbukurimeve, si pr kanonet dhe vinjetat, pr motivet e luleve dhe pr dekoret e
    ndryshme, mund t thuhet se jan t nj niveli shum t lart artistik. Sa pr shpezt, pallonjt,
    thllzat, zogjt e stilizuar, kto flasin pr vjetrsin e ktij kodiku dhe pr ndikimin e tipareve
    antike.
    T gjitha kto na bjn t pohojm se burimi i ktij kodiku duhet ti atribuohet shekullit t 10-t.
    Fleta e fundit nuk ka lidhje me shkruesin e kodikut, ajo sht prdorur pr t prforcuar
    lidhjen e kodikut. Kjo flet prmban nj pjes nga teksti i Ungjillit sipas Gjonit, pikrisht pjesa
    q bn fjal pr episodin e dnimit / faljes s lavires.

  5. #5
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 5-T, I VLORS
    (KATRUNGJILLSH)

    Materiali: Pergamen.
    Prmasat: 23 x 18 cm.
    Sasia e fletve: 308.
    Teksti: N nj kolon, me 22 rreshta.
    Kapakt: Prej drrase, veshur me lkur dhe me pes figura t punuara n pllaka
    argjendi, nga t cilat katr jan me figurat e ungjillorve: t Mateut, Markut, Luks dhe t
    Gjonit; secila me prmasa 7 cm x 5.5 cm. Kurse pllaka e mesit prmban nj sken t punuar
    me savat n basoreliev. Figurat n portrete jan mjaft t dmtuara. Ungjillort jan punuar n
    gjysmfigur. Pllakat jan mbrthyer me gozhd argjendi me koka t rruzullta, q dalin mbi
    siprfaqe pr t mos dmtuar basorelievin e figurave. Figurat e ungjillorve jan arritur me
    mjaft art.
    Fleta e par e kodikut ka kt fraz me shkronja t imta: Libri i Pandokratorit. Pandokratori
    ka qen nj manastir i dgjuar n Kostandinopoj. Kjo fraz sht shkruar po aty dhe katr
    her t tjera, nga duar t ndryshme. N ann tjetr t flets s par ruhet nj tekst i imt, q
    flet mbi kanonet e ungjijve sipas Eusebit. Ky tekst sht i prfshir prej brezash katrkndor,
    me ornamente. Kjo vazhdon n faqen e tret, me korniz t njllojt.
    N faqet e para t kodikut gjenden 9 kanone t stolisura me lule t stilizuara brenda skemave
    t ndryshme, ku mbizotrojn ngjyrat blu dhe e kuqja. Sipr jan t stolisura me shpez t
    ndryshme, si thllza, pllumba, rosa e t tjera, si dhe me bisqe e lule t elura anash
    vinjetave. Kodiku ruan katr figurat e ungjillorve n faqet prball me fletn ku fillon teksti
    ungjillor. Figurat e ungjillorve jan m t vona nga koha e shkrimit t kodikut. Jan pikturuar
    mbi letr dhe jan ngjitur mbi faqen e pashkruar t pergamens.
    Shtojc pas tetraungjillit: Prej flets 298 deri n fletn 306 jan shkruar 10 perikope nga ungjij
    t ndryshm. Duket ndryshimi i kaligrafis dhe prania e nj dore tjetr. Fleta 307 prmban
    sqarime me shkronja t imta nga orologjia, q tregon far duhet lexuar n festat fetare t
    vitit, n shrbesat e kultit. Fleta e fundit sht shkruar me shkronja t arta, me siguri prej nj
    dore tjetr nga ato m t parat. Q kjo faqe e shkputur sht marr nga ndonj libr tjetr
    dhe ngjitur ktu, e msojm nga prmbajtja e frazave letrare teologjike.
    Dmet q ka psuar kodiku jan fare t pakta n krahasim me ato t kodikve t tjer. Fleta
    2 sht e shkputur, fleta 4 ka nj prerje n mes t kolons s djatht t pikturs s kanonit,
    n mnyr vertikale deri posht n linjn prkufizuese t kanonit, si dhe n linj horizontale,
    duke mos dmtuar shnimet e kanonit. N fletn 11 ka patur nj shnim prej 6-7 rreshtash,
    i cili sht fshir krejt. N fletn 12 teksti sht zbehur shum nga t fshirt dhe me vshtirsi
    lexohet. Prej flets 290 e deri n fund jan gati duke u shkputur flett, pr shkak t dobsimit
    t t lidhurit, prandaj duhet t qepen. Kodiku ka disa flet t ndotura, ka mjaft pikime dylli, t
    cilat mund t pastrohen leht duke mos dmtuar tekstin
    Prmbajtjet e krerve t do ungjilli jan shkruar me ar. Tek Ungjilli sipas Gjonit jan zbehur
    mjaft.
    Kapakt prej lkure e kan t dmtuar lkurn n vendin e lidhjes, si posht dhe sipr.
    Duke u mbshtetur n motivet e vinjetave dhe n mnyrn artistike t realizimit t tyre, n
    pikturimin e shpezve mbi to, si dhe n tekstin me shkrim kaligrafik t tipit t vjetr, ka t
    ngjar q ky kodik ti prkas mesit t shekullit t 11-t.
    Kodi nuk e ruan nnshkrimin e riprodhuesit.

  6. #6
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 6-T, I BERATIT
    (PERIKOPE UNGJIJSH)

    Materiali: Pergamen.
    Prmasat: 21 x 19 cm.
    Sasia e fletetve: 50.
    Teksti: N dy kolona, me 26 rreshta pr kolon.
    Kapakt: Prej drrase, veshur me lkur.
    Datimi: viti 1043.
    Kodiku ka tri vinjeta t pikturuara dy n form shiriti dhe nj me grshetime t dy ngjyrave, blu
    dhe kafe. Vinjeta e flets 31 ruhet m mir. Esht e ndar n 9 katrkndshe, secila me nga
    nj ornament n form luleje t stilizuar. Ajo e flets 1 sht e errsuar (ka qen n ngjyr blu
    dhe t kuqe t errt).
    Kodiku ka dhe disa germa iniciale t pikturuara. Relativisht m t bukura jan dy T (gr. tau)
    n fletn 33, me ngjyr t kuqe dhe blu.
    Dmtimet: Ky kodik sht shum i dmtuar nga insektet, si n kapakt dhe n flett me
    tekstin. Prej flets 1 deri n fletn 9 pergamena sht ngrn nga insektet n kolonat e majta,
    duke dmtuar shum tekstin. N disa nga kto faqe teksti sht zhdukur nga zbehja, si n
    flett 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9. Gjithashtu zhdukje t pjesshme t tekstit kan flett: 11, 12, 14, 15.
    Fleta 18 ka nj grisje, por jan ruajtur copat e pergamens, t cilat mundet t restaurohen.
    Fleta 21 ka shum zbehtsi. Flett 23-26 jan prer me thik n kolonn e majt deri n
    rreshtin 10, por duke mos zhdukur shkronjat. Kurse fleta 23 ka 7 rreshta t fshir shum. N
    fletn 30 sht zbehur shum teksti i kolons s djatht. Kjo prsritet edhe n flett 36, 39-
    43, 45 dhe 46. Flett 48 dhe 49 e 50 kan tekste me grafi t ndryshme prej asaj baz, gj q
    tregon se jan disa duar shkruesish, t ndryshme prej asaj t kopjuesit.
    Vlera e ktij kodiku qndron n datimin e sakt q ai e ruan. Me ann e kaligrafis s ktij
    kodiku mund t bhen krahasime me paleografin e teksteve t padatuara dhe mund t
    datohen me shum prafrsi. Ky tekst duhet ti prkas kishs s ndonj fshati, duke u
    mbshtetur n nivelin jo aq t lart artistik t tij, si dhe n vinjetat, n inicialet dhe n grafin e
    tij.

  7. #7
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 7-T, I VLORS
    (PERIKOPE UNGJIJSH)

    Materiali: Pergamen.
    Prmasat: 27 x 22 cm.
    Sasia e fletve: 287.
    Teksti: N dy kolona pr faqe, me 21 rreshta pr kolon.
    Grafia: Me shkronja t vogla t tipit t vjetr, n ngjyr kafe, me dy piksime t kuqe.
    Kapakt: Prej drrase, veshur me plhur n ngjyr blu. N faqen e siprme ka nj
    medalion argjendi ku sht punuar figura e Krishtit. Kjo mban datn 1886. Kurse kapaku i
    faqes s poshtme ka nj pllak argjendi n form trapezoidi, me skenn e pagzimit t
    Krishtit.
    Punimi i ktyre ilustrimeve sht me forma naive, pa art.
    Zbukurimet: Kodiku stoliset me katr vinjeta n formn e germs p (pi) greke, t stolisura
    me lule t stilizuara mbi nj sfond ari.
    Germat fillestare t tekstit stolisen me ar dhe zbukurohen me ngjyr blu.
    Vinjeta ruhen n flett 1, 40, 100, 131. Kodiku ka patur dhe dy vinjeta t tjera. N fletn 81 kjo
    ka qen n form shiriti. Tjetra ruhej n fletn 269.
    Inicialet e perikopeve jan t zbukuruara me ngjyr blu e jeshile, kurse disa t tjera jan fare
    t thjeshta, n ngjyr kafe n t kuqe.
    Dmet q ka psuar kodiku nuk jan t pakta. Fleta 1 ka shum vrima prej brejtjes nga
    insektet. Fleta 9 ka pak prishje posht, n mes dy kolonave, duke mos prekur tekstin. Fleta
    11 e ka t prer pak pergamenn pas rreshtit 7 t kolons s djatht. Fleta 18 ka grisje t
    pergamens n cepin e fundm t kolons s djatht, por pa e dmtuar tekstin. Fleta 34 ka
    t shqitur pjesn e poshtme t saj. Fleta 36, n kolonn e majt, ka nj grisje prej posht deri
    n rreshtin e katrt, po kshtu dhe fleta 38. Flets 41 i jan zbehur dy rreshtat e poshtm t
    kolons s djatht. Gjysma e dy rreshtave t kolons s majt t flets 47 ka t grisur
    pergamenn n mes t kolons s majt, deri afr rreshtit 11 nga sipr. Fleta 62 ka grisje n
    pjesn e poshtme. Fleta 68 ka mjaft grisje n pjesn e poshtme, po kshtu dhe fleta 73. Fleta
    82 ka t prera dy rreshta t kolons s majt. Me sa kuptohet, kan prer vinjetn dhe e kan
    marr. Fleta 83 ka nj t grisur posht. Fleta 86 e 87 jan grisur shum nga pjesa e poshtme,
    si dhe fleta 104. Flett 116, 135, 137, 139, 141, 145, 147, 155 nga posht kan grisje dhe jan
    shqitur nga vllimi. Fleta 174 sht grisur n pjesn e poshtme; tri rreshtat e kolons s
    majt i ka t qepura pas grisjes. Fleta 231 sht shqitur shum dhe ka grisje t vogla. Shum
    flet t teksti jan t zbehta: 239, 240, 241, 232, 233, 244, 245, 247. Fleta 262 ka zbehje
    teksti n dy kolonat posht. Kjo prsritet dhe n flett: 263, 264, 265, 267, 268, 270, 271,
    273, 278, 279, 281, 286.
    N fletn 2 ruhen dy shnime dhuratash.
    Vinjeta e fl. 3 sht e ngjashme me nj vinjet t Psaltrit t Petrburgut (Cod. Gr. 214); me
    nj vinjet t Cod. Gr. 44 t Patmosit dhe me nj tjetr te Cod. 110 t Oksfordit, t gjith t
    shek. t 10-t, deri shek. i 11-t.

  8. #8
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 8-T, I BERATIT
    (PERIKOPE UNGJIJSH)

    Materiali: Pergamen.
    Prmasat: 26.4 x 21.4 cm (prmasa e flets s brendshme).
    Sasia e fletve: 348.
    Teksti: N dy kolona, i shkruar prej duarsh t ndryshme, prandaj dhe numri i kolonave
    dhe i rreshtave t tyre ndryshon sipas shkruesit. Prej flets 3 deri n fletn 42 kolonat kan
    nga 23 rreshta. Prej flets 43 deri n fletn 182 kolonat kan nga 23 rreshta. Prej flets 184
    deri n fletn 285 kolonat kan prsri nga 23 rreshta. Prej flets 288 deri n fletn 292
    kolonat kan nga 22 rreshta. Prej flets 294 deri n fletn 335 kolonat kan nga 23 rreshta.
    Fleta 336 ka nga 35 e 36 rreshta. Prej flets 337 kolonat kan nga 23 rreshta, deri n fletn
    348, q sht mbyllja e dorshkrimit.
    Kapakt: Prej drrase, t veshur me lkur, mbi t ciln, n t dy faqet, t siprmen
    e t poshtmen, prmban ornamente lineare dhe florale t stilizuara, t stampuara me pres,
    q kan rndsin e tyre, sepse i prkasin kulturs s shekullit t 11-t, kur sht shkruar
    kodiku. Ornamentet n lkur dhe n prgjithsi kapakt jan n gjendje shum t mir pr
    kohn kur jan punuar.
    Grafia: Jo unike, prmban t paktn shkrimin e tre njerzve t ndryshm. Ksaj i
    prgjigjet numr i ndryshm i kolonave. T tria grafit jan anonime. Kolonat jan me 23
    rreshta (autori i par), me 20 rreshta (autori i dyt) dhe me 22 rreshta (autori i tret). Shkrimi
    i t tre autorve ka vler kaligrafike. Deri n fletn 43 shkrimi sht n ngjyr kafe t elt,
    kurse prej flets 43 deri n fletn 182 sht n ngjyr kafe t errt. Shkrimi i tekstit prej flets
    288 deri n fletn 292 sht i errt n t zez. Kjo sht grafi pak e imt. N disa krer
    perikopesh, sidomos tek vinjetat, grafia sht me ngjyr ari ose m sakt e shkruar me ar.
    Zbukurimet: Ky kodik ka pasur 11 vinjeta, nga t cilat vetm ajo e flets 184 ruhet. Kjo vinjet
    prmban lule n ngjyr blu n t gjelbr, t stilizuara, mbi nj sfond ari t ndritshm, si jan
    dhe vinjetat e kodikve m t hershm, t shekullit t 10-t dhe t 11-t. Dy vinjeta t tjera si
    kjo jan prer e marr, duke dmtuar dhe nj pjes t kolons pran. Kt e vrteton titulli
    prej ari i perikopes, si dhe nistorja n ar e me ngjyr zbukuruese blu. Njra nga kto ka qen
    n fletn 293 dhe tjetra n fletn 203. N kt flet sht prer edhe titulli i perikopes me
    shkrim ari, si dhe iniciali i stolisur me ar e boj blu. Nnt vinjeta t tjera jan vizatuar prej
    linjash t holla t kuqe me motive t ndryshme gjeometrike, florale, t bukura. Kto, si dhe
    inicialet m t stolisura, me ngjyr t kuqe, jan n flett: 43, 293, 311, 320, 321, 332, 333,
    337 dhe 339.
    Gjendja fizike e kodikut sht e mir, prve dy vinjetave q jan prer e grabitur. Kodiku nuk
    ka psuar ndonj dm tjetr.
    Si pr grafin e tij, si dhe dekorimet e vinjetave e t inicialeve, kodiku duhet ti atribuohet
    shekullit t 11-t.

  9. #9
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 9-T, I BERATIT
    (PERIKOPE UNGJIJSH)

    Materiali: Pergamen.
    Prmasat: 31.5 x 24 cm.
    Sasia e fletve: 151.
    Teksti: N dy kolona dhe prmban ungjij n perikope. N fletn e par, kolona e par,
    gjendet nj pjes teksti nga jeta e martirve. N t njjtn flet, nga fundi i kolons s majt,
    sht nj poezi mbi martirt, e cila vazhdon edhe gjat gjith kolons s djatht deri n
    gjysmn e kolons s majt recto. Nn t fillon nj perikope e letrs s Palit pr hebrejt.
    Kolona e djatht n kt faqe prmban perikopen e Ungjillit sipas Gjonit, mbi psimet e
    Krishtit. Kolona e majt e flets s dyt prmban nj perikope t Ungjillit sipas Mateut. Nn t
    sht tregimi mbi rigjetjen e relikeve t Shn Stefanit. Kolona e djatht ka poezi kushtuar
    Shn Stefanit, shkruar me alfabetin e vjetr muzikologjik bizantin. Kto dy flet, me tekste
    fragmentare, jan m t vona nga teksti kryesor (t shekullit t 13-t ose t 14-t). Me rndsi
    jan kompozimet me nota bizantine n fletn 2, q, n krahasim me dorshkrime t ngjashme
    q gjenden n prbrje t kodikve t tjer, tregojn zhvillimin e tyre si tradit gjat shekujve.
    Dy flett e fundit t kodikut prmbajn nj tregim mbi martirizimin e dshmorve t Roms.
    Nj kolon e ksaj pjese t fundme duhet ti atribuohet kohs prej gjysms s dyt t shekullit
    t 11-t, deri n fillimin e shekullit t 12-t.
    Kapakt: Prej drrase, veshur me lkur, e cila prmban po ato dekorime t presuara q
    kan dhe kapakt e Kodikut t 8-t t Beratit, me zbukurime t ndryshme lineare dhe florale
    t stilizuara.
    Kodiku prmban poezi kushtuar Shn Mris, si n faqen e par recto, ashtu dhe n at
    verso.
    Shkrimi sht i imt dhe me rreshta jo t dendur. Duket sikur autori ka pasur pr qllim t
    vendos paralelisht tekstin dhe notat.
    Kodi ruan nj vinjet formn e germs p-pi greke - n faqen 7, sikurse gjendet edhe n
    kodik t tjer t shekullit t 11-t. Ky ka po ashtu dy dekore florale t stilizuara, vizatuar me
    ngjyr blu mbi sfond ari, me iniciale prej ari e boj blu. Titulli i perikopes shkruhet me shkronja
    ari. Vinjeta e dyt, gjithashtu, vendoset mbi sfond ari dhe ka linja blu me t bardh, t rruzullta
    e t harkuara. Titulli me shkronjn nistore jan prej ari.
    Grafia: N ngjyr kafe n t kuqe.
    Dmet: Flets s dyt i mungon nj e treta; pergamena e pjess q ruhet sht e ngrn deri
    tek notat. Prej flets 9 deri n fletn 12 ka nj shqitje t lidhjes nga sipr, kurse fleta 13 ka t
    dmtuar pergamenn n tre rreshta n kolonn e par sipr. Flett 75-76 jan prer mjaft
    nga ana e poshtme, me sa duket duke shnuar vizat, t cilat orientojn rreshtat dhe distancn
    e kolonave. Fleta 86 ka nj t prer t pjerrt n kolonn e majt, kurse fleta 123 ka nj t
    qepur prej gjysms s kolons s djatht e deri posht n fund. Fleta 143 ka nj fragment t
    grisur e t qepur n pjesn e poshtme t kolons s majt.
    N prgjithsi gjendja fizike e kodit rezulton relativisht e mir.

  10. #10
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 10-T, I VLORS
    (KATRUNGJILLSH)

    Materiali: Pergamen.
    Prmasat: 28.2 x 20.3 cm.
    Sasia e fletve: 305.
    Teksti: N nj kolon, me shkronja t tipit t periudhs s mesme, n ngjyr kafe.
    Kapakt: Prej drrase, veshur me kadife t gjelbr dhe me dy pllaka argjendi mbi to.
    Pllaka e siprme ka figurn e Krishtit t kryqzuar dhe e poshtmja ka figurn e Shn Vlashit,
    punuar n basoreliev me sovajk, pa ndonj vler artistike. Esht pun e shekullit t 19-t.
    Duke qen pron e manastirit t Shn Vlashit, n shekujt e vont kan punuar e vendosur
    mbi t figurn e ktij shenjti.
    Datimi: Kopjim i fundit t shekullit t 11-t, q mund t shkoj deri n fillim t shekullit
    t 12-t.
    Autori i shkrimit dshmohet nga shnimi autograf n fund t flets s fundit, ku thuhet: Kto
    shkrime jan t zotit Mina.
    Ky kodik nuk ka psuar dme, prve pes fletve t fundit, t cilat jan shkputur nga vllimi
    me gjith kapakun.
    Zbukurimet: Ky kodik sht nj nga m t stolisurit dhe nga m t bukurit n prgjithsi pr
    miniaturn e dorshkrimeve tona mesjetare.
    N faqet q paraprijn fillimin e do ungjilli ruhen skenat me figurn e ungjillorit prkats:
    - N fletn 16 verso sht skena e ungjillorit Mateu.
    - N fletn 150 verso sht skena e ungjillorit Luka.
    - N fletn 236 verso sht skena e ungjillorit Gjon.
    - N fletn 3 ruhet nj vinjet e vogl n form shiriti me dy linja t bardha t grshetuara mbi
    sfond t kuq. Kjo vinjet gjendet para lists s krerve t do ungjilli.
    - N fletn para lists s perikopeve, bashk me prmbajtjen e secils prej ktyre, sht
    pikturuar nga nj fasad arkitekturore kishe t stilizuar, q qndron mbi kolona mermeri, t
    cilat japin iden se jan solide. Kto fasada jan t stolisura me kubera, punuar me ngjyra t
    ndryshme (blu, t kuqe dhe ar). Mbi to jan pikturuar zogj t ndryshm, vemas pallonj. N
    krye t faqes s brendshme t secils sht shkruar titulli me shkronja kapitale ari,si p.sh.:
    Krert e Ungjillit sipas Mateut.
    Para flets me pikturn e do ungjillori pikturohet nj katrkndsh knddrejt, prkufizuar
    prej nj shiriti t stolisur nga brenda prej linjash t kurbta, t cilat lshojn gjethe t vogla t
    stilizuara me ngjyr blu, t gjelbr ose t kuqe. Brenda katrkndshit sht pikturuar nj
    kryq i madh ngjyr ari, nga fundi i t cilit dalin disa linja t lakuara, me t njjtat ngjyra q kan
    dhe kornizat. Kurse pran Ungjillit sipas Luks, para pikturs s kishs, ruhet nj fush
    katrkndshe stolisur gjithashtu prej linjash t kurbta, vizatuar me ngjyr t verdh e t
    kuqe.
    Figurat e ungjillorve jan pikturuar secila mbi nj fasad arkitekturore. Figura e Mateut gjendet
    mbi nj fasad bazilike me dy pirgje t vegjl anash dhe nj kambanare n mes. Ungjillori
    qndron i ulur para tavolins s shkrimit, me mjetet e t shkruarit, duke lexuar tekstin q ka
    shkruar. E gjith skena vendoset mbi nj sfond ari. N t tria ant kjo sht e prkufizuar prej
    nj shiriti mjaft t gjer me lule jasemini mbi sfond ari. Shiriti sipr ka dhe nj lepur, q e
    vshtron nj dhelpr.
    Figura e ungjillorit Luka duket si e pikturuar mbi nj tarac t nj godine me arkitektur laikefamiljare.
    Ungjillori ka tavolinn e shkrimit para dhe shihet duke ndenjur mbi nj karrige pa
    mbshtetse, n veprim, duke mprehur mjetet e shkrimit. Kjo ruhet relativisht shum m
    mir nga ajo e Mateut. Figura e Luks qndron ndenjur me nj karrige me mbshtetse,
    duke shkruar ungjillin, t cilin e mban mbi gjunj para tavolins s shkrimit. Taraca ka nj si
    tend q qndron mbi pes kolona, me nj mbules n form palme, t gjitha mbi sfond ari.
    N kornizn q e rrethon figurn, n pjesn e siprme, sht dhn nj dhelpr e strukur, q
    bhet gati pr tiu hedhur nj gjeli q nuk e ka par rrezikun.
    Ungjillori Gjon pikturohet mbi nj sfond shkmbor, duke shikuar rrezet nga qielli dhe duke i
    diktuar nxnsit t tij, Prohorit, q po shkruan ndenjur mbi nj tavolin. Figura e Gjonitme
    Prohorin ngjan me nj miniatur t Cod. Gr. 41, i shek. t 12-t, q ruhet n Moske.
    Secili ungjill n faqen fillestare sipr stoliset me nga nj vinjet n formn e germs p-pi
    greke - me motive lulesh t stilizuara mbi sfond ari.
    Titulli i do ungjilli shkruhet me shkronja kapitale ari.
    Nistoret e do ungjilli jan pikturuar me ngjyr blu dhe ar, n mnyr artistikisht t veant.
    Fleta e fundit 305 ruan nj shnim, me dorn e peshkopit Joasaf t Beratit, q mban datn 30
    mars 1889, ku thuhet se ky kodik sht pron e kishs s Shn Vlashit t Vlors.

  11. #11
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 11-T, I VLORS
    (PERIKOPE UNGJIJSH)

    Materiali: Pergamen.
    Numri i fletve: 254.
    Grafia: E tipit t vjetr. Shkrimi sht kaligrafik. Teksti sht shkruar me germa t
    vogla, me ngjyr kafe. Titujt e ungjijve jan shkruar me shkronja kapitale dhe kto jan prej
    ari.
    Shkrimi: N dy kolona pr faqe. Madhsia e faqes sht 32 cm x 25.5 cm. Numri i
    rreshtave pr faqe sht jo i njsuar.
    Stolisjet: Kodiku nuk prmban zbatime artistike n miniatur, por n fillim t perikopeve
    gjendet si rregull nj vinjet. Nga kto, pes kan formn e nj katrkndshi knddrejt. T
    tjerat kan formn e nj shiriti me shtrirje horizontale, q zbukurohet me lule tri dhe
    pespetalshe. Kto kufizohen me vijza t holla elegante t bardha, t ngjashme me ato q
    prshkruhen pr kodikt e vjetr t Beratit dhe pr Kodikun e 5-t t Vlors.
    Artistikisht dhe me shije jan vizatuar inicialet, t cilat jan t shumta, t mdha dhe t zhvilluara
    mir.
    Sido q kto motive jan stilizuar bukur prej linjzash dhe vijzash e lulesh, t vna n dukje
    qart mbi nj sfond prej ari t ndritshm, duhet thn se nuk e kan finesn e zbukurimeve t
    ngjashme n kodik m t hershm. Kjo tregon se ky kodik duhet t jet i nj kohe relativisht
    t mvonshme.
    Duke u nisur nga grafia dhe karakteri i zbukurimeve, mund t arrihet n prfundimin se ky
    dorshkrim nuk mund t jet m i hershm se gjysma e dyt e shekullit t 12-t.
    Shnime: N vinjetn me numr 81 ruhet nj shnim q mezi lexohet, ku gjendet emri i
    autorit riprodhues: e shkroi meshtari Joan (Gjon), pa dat.

  12. #12
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 12-T, I BERATIT
    (OMILIE NGA UNGJILLI SIPAS GJONIT)

    Materiali: Pergamen.
    Prmasat: 22.2. x 16.6 cm.
    Sasia e fletve: 603.
    Teksti: N nj kolon, me 20 rreshta, me grafi t tipit t periudhs s mesme.
    Kapakt: Prej drrase, veshur me lkur, mbi t ciln ka ornamente t presuara,
    njsoj si dhe ato t kodikve t shekullit t 10-t e t 11-t. Kto ornamente gjenden n
    kapakun e siprm, kurse kapaku i poshtm mungon, sht vn i ri nga restauratort e
    arkivit.
    Omiliet jan shpjegime rreth temave ungjillore. N kt tekst ka shpjegime vetm nga Ungjilli
    sipas Gjonit.
    Ky kodik nuk prmban asnj motiv dekorativ, prve vet shkrimit t tij, q sht i bukur
    (kaligrafik).
    Kodiku i 12-t sht nj nga ata q kan psuar shum dme. Prve kapakut t poshtm,
    i cili sht zhdukur, kodiku ka shum flet t dmtuara, duke prfshir dhe pjes t tekstit.
    Prej flets 12 deri n fletn 28 cepi i siprm i dorshkrimit sht dmtuar nga lagshtira.
    Flett e para kan t dmtuar edhe tekstin. Lagshti dhe grisje vrehen deri n fletn 73. Po
    kshtu dhe flett 176 e 177, 179, 185, 195, 203, 208, 210, 220, 236, 240, 247, 249, 250, 255.
    Prej flets 257 deri n fletn 268 posht, pergamena sht kalbur dhe grisur, aq sa jan
    dmtuar dy rreshtat e par t tekstit. Pergamena posht ka psuar dme pa prekur tekstin
    n flett 271 e 272. Fleta 276 ka nj t grisur posht, kurse faqja verso e saj sht nxir
    shum. Edhe n fletn 277 sht dmtuar shum teksti. N flett 306, 315, 321 nj pjes e
    pergamens sht kputur, duke mos prekur tekstin. Ndrmjet flets 357 e 358 sht grisur
    dhe hequr nj flet. Flett 367 e 368 kan psuar ndotje. Prej flets 551 deri n fletn 554, n
    cepin e siprm flett jan dmtuar duke prekur fundin e katr rreshtave. Prej flets 563 sht
    dmtuar rreshti i par. Gjithashtu dhe n flett 566, 567, 570, 572, 574, 576, 577. N fletn
    599 jan dmtuar 4 rreshtat e fundit. N fletn 601 sht dmtuar pjesa e fundme dhe tre
    rreshta, kurse n faqen verso 6 rreshta. Dy flett e fundit t kodikut kan psuar shum
    dme, si grisje t pergamens, duke prfshir rreshtat e shkronjat, por dhe errsim t faqeve.
    Nisur nga grafia e tekstit, ka t ngjar q dorshkrimi ti prkas gjysms s dyt t shekullit
    t 11-t. Por duhet br krahasim me shpjegimin e Ungjillit t Gjonit, q ka shkruar Theofilakti
    i Ohrit, i cili ka qen i shquar n pen n shtjet teologjike.

  13. #13
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 13-T, I BERATIT
    (UNGJILL N PERIKOPE)

    Materiali: Pergamen.
    Prmasat: 35 x 37.7 cm.
    Sasia e fletve: 320.
    Kapakt: Prej drrase dhe t veshur me pllaka argjendi. Kto ruajn dy mbishkrime.
    N t parin thuhet: Ky ungjill sht punuar n kohn e Andreas e t Joanit t Papa Janit dhe
    n kohn e Nikoll Anastasit dhe t Kostandinit, t bijt e Joanit, me kontributin e tyre. N
    shnimin e dyt thuhet: ... Dhe iu kushtua tempullit t nderuar t fjetjes s Shn Mris, m
    1729, mars 30 - me dorn e voskopojarit Filip Anastasit.
    Dy kapakt prej argjendi kan skena t punuara n reliev. Mbi kapakun e siprm prfytyrohet
    skena e ngjalljes s Krishtit pr t liruar t drejtt. Katr skenat e tjera prfytyrojn katr
    ungjillort, secili duke shkruar ungjillin, mbi sfonde arkitekturore. Vetm Gjoni qndron mbi
    nj sfond shpelle dhe me katr figurat simbolike t profetit Daniel.
    N kapakun e poshtm, n mes, prfytyrohet skena e fjetjes s Shn Mris, q duhet t
    nnkuptoj vdekjen e saj. Katr figurat e tjera prfytyrojn katr engjj, ndr t cilt Mihaeli,
    Gabrieli dhe Rafaeli. Secila figur engjlli sht punuar n nj pjes t veant argjendi dhe
    sht e lar me ar. Kto jan mbrthyer mbi kapakun e siprm prej argjendi. Sfondi prej
    argjendi, si n kapakun e siprm dhe n t poshtmin, sht trajtuar (zbukuruar) prej linjash t
    kurbta e t rruzullta mbushur me lule t stilizuara, punuar me sovajk n reliev. Figurat e
    skenave ilustruese jan punuar me rrahje.
    N baz t grafis, datimi i kodikut duhet ti jet prej shekullit t 12-t deri n fillimin e shekullit
    t 12-t.
    Kodiku stoliset me tri vinjeta. E para sht n fletn hyrse, e dyta n fletn 85 dhe e treta n
    fletn 185. Dy t parat nuk kan ndonj fines, sikurse stolisjet e vinjetave t kodikve t
    mparshm. Vinjeta e tret sht n formn e germs p-pi greke - vendosur n nj fush
    me linja t kryqzuara, t prkufizuara prej linjash m t holla prej ari, n form kafazi.
    Inicialet e kodikut jan t mdha, n ngjyr blu, prkufizuar prej linjzash ari. Kjo u prngjan
    vinjetave t vjetra, por pa finesn e tyre. Prej ari jan dhe titujt e perikopeve. Grafia sht n
    ngjyr kafe, ka vler artistike.
    Pr ruajtjen e figurave t kapakve sht mir q kto t vendosen mbi nj shtres t but,
    q t mos dmtohen format e figurave, se jan me vler artistike.

  14. #14
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 14-T, I BERATIT
    (JET SHENJTORSH)

    Materiali: Pergamen.
    Prmasat: 22-23 x 17.3 cm.
    Sasia e fletve: 150.
    Teksti: N nj kolon, me shkronja t tipit t von, ngjyr kafe.
    Kodiku nuk ka pasur kapak, por i jan vn nga arkivi.
    Flett e para mungojn, por edhe nga fundi duhet t mungojn disa flet. Dy flett e fundit
    jan t errsuara. Dme t tjera ky kodik nuk ka, vese sht shkruar n flet pergamene q
    duken si mbeturina, n shum raste me pjes t prera dhe prej kualiteti t dobt; duhet t
    ket shrbyer n ndonj manastir t vobekt.
    Fleta 11: Jeta e Shn Konstandinit dhe Elens.
    Fleta 12: Fillimi i mbretrimit t Konstandinit.
    Fleta 20: Vizita e Konstandinit n Rom.
    Fleta 21: Konstandini i madh pagzohet nga Silvestri.
    Fleta 21: Mbi vdekjen e Maksimi(li)an Galerit.
    Fleta 22 verso: Konstandini i madh mund nj mbretri.
    Fleta 23: Mbi qytetin bizantin.
    Fleta 24: Konstandini ndrton Kostandinopojn.
    Fleta 27: Mbi filozofin Efimon Aleksandri, shenjtor ndr shenjtort.
    Fleta 28: Mbi gjith tempujt q ka ndrtuar mbretresha Elena.
    Fleta 35: Si mendojm pr mbretin.
    Fleta 44 verso: E atit ton Teodorit t madh, igumenit t Studitit (sipas emrit t nj prej
    manastireve m t mdhenj t Kostandinopojs).
    Fleta 45: Fjal mbi lindjen e Gjon Pagzorit.
    Fleta 47: Kujtime mbi profetin dhe pararendsin, apostullin dhe dshmorin Gjon Pagzori.
    Fleta 49 verso: Logos (ligjrat) mbi gjetjen e nj dore t Gjon Pagzorit.
    Fleta 63: Fjal mbi apostujt korifej Pjetrin dhe Palin.
    Fleta 83 verso: Martirizimi i Shn Pandeleimonit.
    Fleta 105 verso: Jeta dhe veprimtaria e atit ton Simeon.
    Fleta 123 verso: Martirizimi i Shn Marens.
    Fleta 130: Logos i Grigorit t Nisit, mbi protomartir Stefanin.
    Fleta 138: Martirizimi i nj dshmori.
    Fleta 141: Jeta dhe veprimtaria e oshnares Theoktiste.
    Prej gjysms s flets144 verso grafia ndryshon; shfaqet nj shkrim shum i imt, q vazhdon deri n fletn 153 verso.
    Sipas grafis ky kodik duhet ti atribuohet fundit t shekullit t 11-t deri nga fundi i shekullit t 12-t.

  15. #15
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 15-T I BERATIT
    (KATRUNGJILLSH)

    Materiali: Pergamen.
    Prmasat: 21 x 16.5 cm.
    Sasia e fletve: 256.
    Teksti: N nj kolon.
    Grafia: E tipit t von, por shkrimi sht kaligrafik, ka vlera estetike.
    Esht shkruar me boj n ngjyr kafeje dhe prmban komente ansore. Kto t fundit jan
    me grafi t imt t kuqe.
    Titujt e perikopeve: Me shkronja kapitale ari. Inicialet jan jo shum t mdha, por edhe kto n ngjyr ari. Krert e ungjijve jan shkruar me shkronja t kuqe.
    Kapakt: Prej drrase, veshur me lkur t stampuar me presim. Ornamenti prmban lule t elura prej 5-6 petalesh, si dhe disa motive lineare e korniza linjdrejta ose t grshetuara.
    Stolisja e kodikut: N fletn fillestare t do ungjilli gjendet nga nj vinjet n formn e germs
    p-pi greke - por pa art.
    Ungjijt jan ndar n krer, sipas pjesve t ndryshme t tekstit.
    Lkura e kapakve ka pjes t shkputura anash, si dhe shum vrima pr shkak t brejtjes
    nga mola. Flett 1 dhe 2 t kodikut jan errsuar mjaft. Po ashtu dhe fleta e fundit, me numr 256.
    Duke u mbshtetur n grafin e bukur t kodikut, shkrimi i tij duhet ti datohet afrsisht kohs prej shekullit t 11-t deri n shekullin e 12-t.

  16. #16
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 16-T, I BERATIT
    (PERIKOPE UNGJIJSH)

    Materiali: Pergamen.
    Prmasat: 27.4 x 18.8 cm.
    Sasia e fletve: 161.
    Teksti: N nj kolon, me 12-13 rreshta pr kolon, me grafi t tipit t vont, shkruar
    me ngjyr kafe t errt, me pikzime t kuqe. Titujt e perikopeve jan me shkronja kapitale t
    kuqe.
    Kapaku i siprm i kodikut sht prej drrase, mbshtjell me plhur prej liri, e mbuluar me
    kapak argjendi, q prmban nj sken t kryqzimit t Krishtit. N kt sken, pran kryqit,
    jan kto figura: Shn Mria, Gjoni dhe nj figur tjetr. Anash krahve horizontal t kryqit,
    n pjesn e siprme, ruhen dy figura engjjsh me flet t hapura, me krye t prkulur nga
    kryqi dhe me dorn e djatht t hapur, shenj q mund t tregoj habitje dhe mallngjim.
    Engjllit t ans s majt i ruhet vetm nj flet. N cepin e djatht posht, brenda nj
    medalioni, ruhet nj figur ungjillori me ungjillin n duar, n prmasa t gjysmfigurs. Nn
    kmbt e Krishtit ruhet nj figur pa brezore, duke shkulur gozhdt nga kmbt e Krishtit.
    Vet figura e Krishtit t kryqzuar nuk ruhet. Me siguri duhet t ket qen dhe nj figur
    engjlli nga e majta, si dhe nj figur ungjillori tjetr po nga e majta, pr simetri t kompozimit
    n trsi t skens. Por nuk jan m. Nn kryqin e Krishtit ruhet nj figur kafke, q mund t
    prfytyrohet si kafka e Adamit. Kto figura jan punuar me rrahje mbi forma dhe jan arrir
    me nivel t lart artistik.
    Kodiku n fjal ruan vetm nj vinjet n faqen e par, n form katrkndshi. N fushn e
    saj gjendet titulli i ungjillit. Kjo vinjet stoliset prej linjash t trasha t kurbta n ngjyr blu, mbi
    nj sfond t kuq. Por nuk ka ndonj vler t veant artistike.
    Si grafia, ashtu dhe kapakt prej argjendi me skenn e punuar n reliev me mjeshtri t rrall
    artistike, flasin pr nj vjetrsi jo m t lasht se shekulli i 13-t.
    N skenn punuar n argjend, mbi krahun horizontal t kryqit, lexohen fjalt n reliev: Mbreti
    i lavdis. Ndrsa pran figurs s Gjonit, me shkrim vertikal, lexohet: Joan Theologu.
    Duke qen se punimet e argjendaris me figura n pllaka argjendi, krijuar gjat mesjets
    paraturke, tek ne jan ruajtur fare t pakta, kapaku me skenn e kryqzimit t Krishtit, me
    figurat q prmendm, kan vler artistike dhe historike, sepse dshmojn pr zhvillimin e
    suksesshm t arteve t aplikuara gjat asaj periudhe mesjetare n vendin ton.

  17. #17
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 17-T, I BERATIT
    (PUNT / VEPRAT E APOSTOJVE)

    Materiali: Pergamen.
    Prmasat: 22 x 15.5 cm.
    Sasia e fletve: 99.
    Kodiku stoliset me nj vinjet t realizuar me ar n ngjyr t zbeht, n formn e
    germs p-pi greke.
    Grafia, duke prfshir inicialet, sht n ngjyr kafe.
    Kapakt: Jan prej drrase dhe mjaft t dmtuar. Lidhja e kapakve dhe e fletve
    sht cilsisht e keqe dhe e dobt.
    Flett e para t kodikut mungojn. Nga fleta 94 deri n fund flett jan t shkputura / t
    shqitura. Fleta e fundit sht e dmtuar, por pa e prekur tekstin; ajo paraqitet e ndotur n
    shum vende.
    Shkrimi sht i tipit t vont, por ka vler bukurshkrimore.
    Kodiku duhet t jet i fundit t shekullit t 13-t. Datimi i tij mund t shtyhet deri n dekadat e para t shekullit t 14-t.

  18. #18
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 18-T I BERATIT
    (PSALMET E DAVIDIT, ME KOMENTE)

    Materiali: Pergamen.
    Prmasat: 28.5 x 23.5 cm.
    Sasia e fletve: 175.
    Teksti: N nj kolon, komentet dallohen se jan me shkronja m t imta, ngjyra
    sht kafe e elt.
    Grafia: E tipit t vont
    Kapakt: Mungojn. N munges t t parve, jan vn t rij nga restauratort e
    arkivit.
    Datimi: Sipas tipit t paleografis, me vlera artistike, kodiku duhet ti atribuohet shekullit
    t 12-t.
    Autori i dorshkrimit sht anonim.
    Mungesat: N fletn 1 gjendet psalmi 9, gj q do t thot se mungojn psalmet paraardhse,
    prej 19. Teksti mbaron me psalmin 150.
    Stolisjet: Kodiku nuk ka ndonj figur ilustruese dhe as dekore vinjetash ose t ndonj aplikimi
    tjetr, t ndryshm.
    Kodiku ka psuar kto dme: sht i ndotur, sidomos n flett 7, 19, 57, aq sa ndotja ka
    arritur t zhduk dhe tekstin. N flett 58, 141 verso, 123, 161, 137 verso dhe 159 shfaqet
    ndotje m pak intensive. Ka ndotje edhe n flet t tjera, duke prfshir flett e fundit.

  19. #19
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 19-T, I BERATIT
    (UNGJILL N PERIKOPE)

    Materiali: Pergamen.
    Prmasat: 15.5 x 11.5 cm.
    Sasia e fletve: 195.
    Teksti: N nj kolon, me shkronja t tipit t von, n ngjyr kafe.
    Kapakt e vjetr mungojn. Ka kapak t rij, t vendosur nga arkivistt.
    Kodikut i mungojn flett e fillimit, prej flets 1 deri n fletn 4. Kto jan dmtuar nga brejtja
    e insekteve. N fletn 65 sht prer pergamena bashk me tekstin, deri n rreshtin 10.
    Ndrmjet flets 143 dhe flets 145 sht kputur fleta e ndrmjetme dhe pergameni me
    gjith tekst sht marr. Kurse fleta 152 sht rrudhur dhe teksti sht zhdukur n thellsi
    deri n rreshtin 12. Fleta 184 sht dmtuar n cepin e siprm, duke br t palexueshme
    pjes t katr rreshtave. Fleta e fundit sht errsuar dhe ka disa vrima, q nuk e pengojn
    leximin e tekstit.
    Autori i dorshkrimit sht anonim.
    Datimi duhet ti atribuohet periudhs prej shekullit t 12-t n at t 13-t.
    Nuk ka ilustrime dhe forma t tjera t artit t zbatuar.

  20. #20
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    30,306
    Postimet n Bllog
    17
    KODIKU I 20-T, I BERATIT
    (JETSHKRIME MARTIRSH E SHENJTORSH DHE T TJERA)

    Materiali: Pergamen.
    Prmasat e fletve: 38.3 x 21-22 cm.
    Sasia e fletve: 190.
    Teksti: N dy kolona, me grafi t tipit t vont, shkruar n ngjyr kafe, me 34 rreshta
    pr kolon, me shkrim n madhsi mesatare.
    Kapakt: Prej drrase, t veshur me lkur, mbi t ciln jan stampuar motive lineare,
    ku formohen dhe zemra (kto vendosen n nj korniz katrore), si dhe me lule t stlizuara
    shumpetalshe. Kto jan stampuar si n kapakun e siprm, dhe n t poshtmin. Lkura
    sht grisur ngapak npr qoshe, por mund t restaurohet.
    Datimi: Kopjuar n shekullin e 12-t.
    Autori i grafis sht anonim.
    Zbukurime: Nuk ka. Inicialet jan shkronja kapitale, por t nj madhsie t vogl, ngjyr t
    kuqe.
    Dmet: Flett 1 dhe 2 jan nxir shum anash. Fleta 3 sht ndotur shum n 4 rreshta t
    kolons s majt. Kodiku sht dmtuar prej shqitjes me forc t pes fletve, gjegjsisht t
    fletve 11 deri 16. Flett 108 deri 119 jan shkputur nga lidhja, ndrsa tri flet t tjera pas
    ktyre jan gati n shkputje. Ky dm mund t riparohet prej librlidhsve. Fleta 176 ka t
    prer nj pjes pergamene nga posht, n mnyr horizontale, por pa e dmtuar tekstin.
    Fleta 184 e ka t prer pergamenn n mnyr vertikale, duke dmtuar gjith tekstin e kolons
    s djatht. Fleta e fundit sht errsuar mjaft, por teksti lexohet.
    Kodiku prmban:
    - Logos /ligjrat, mbi nj fest q lidhet me emrin e Krishtit, kolona 14, fleta 1.
    - Mbi martirizimin e Niqiforit, kolona 26, fleta 8 verso.
    - Martirizimi i Shn Vlashit, kolona 20, fleta 14.
    - Jetshkrimi i Shn Martinianit, kolona 52, fleta 21.
    - Martirizimi i Theodhor Stratilatit, kolona 50, fleta 33 verso.
    - Martirizimi i nj tjetri dshmori t kishs, kolona 29, fleta 41 verso.
    - Mbi lutjen se sht m e fuqishme se mbretria, kolona 9, fleta 49, pun e Shn Gjon
    Gojartit.
    - Mbi ata q kan fjetur me bes dhe mbi meshimet q bhen pr ta, pun e Joan Damaskinoit,
    kolona 132, fleta 52.
    - Tregim mbi rrjedhn e gjakut t Krishtit, kolona 14, fleta 88.
    - Pr nj mrekulli mbi ikonn e Krishtit n qytetin Verit, kolona 14, fleta 92.
    - Histori t ndryshme mbi mrekullit q bhen mbi ikonat, kolona 5, fleta 95.
    - Mbi nj mrekulli tjetr q ka ngjar para ikons s Krishtit, kolona 3, fleta 96.
    102
    - Martirizimi i 40 shenjtorve, kolona 28, fleta 102.
    - Testamenti i 40 shenjtorve, kolona 8, fleta 109.
    - Martirizimi i Shn Prokopit, kolona 78, fleta 127 verso.
    - Martirizimi i Shn Pandelejmonit, kolona 53, fleta 141.
    - Tregime mbi perandorin Kostandin, kolona 40, fleta 154.
    - Mbi Shn Gjon Pagzorin dhe mbi gjetjen e koks s tij, kolona 85, fleta 170.
    N fletn 2 ruhet ky anshkrim i von me shkronja t zeza: Ky libr sht i (kishs) s Shn Marens.
    N fletn 27 verso sipr ruhet ky anshkrim: Nga Vlora arriti (tekst i palexueshm).
    N fletn e par ruhen disa pjes nga poezit e quajtura zbritsore t vjeshts, t shkruara
    nga Stavro Xapakia (njra ka titullin Kryqin prvijos Moisiu), kto pjesrisht t zbehta, n
    ngjyr t zez, q do t thot se jan t kohs osmane.
    N fletn 123 verso ruhen 6 shnime me shkronja t zeza t kohs s von. N njrin prej
    tyre, ai q shkruan shnimet vren se kt libr e mori nga ipeshkvia dhe si e lexoi ia ktheu
    kishs. T tjerat jan tekste t prdorimit kishtar, pa dat e pa nnshkrim.

Faqja 0 prej 6 FillimFillim 12 ... FunditFundit

Tema t Ngjashme

  1. Kodiku i Purpurt i Beratit dhe Kodiku i Art
    Nga Brari n forumin Komuniteti orthodhoks
    Prgjigje: 18
    Postimi i Fundit: 26-03-2021, 08:43
  2. Prgjigje: 1013
    Postimi i Fundit: 30-06-2011, 13:05
  3. Projektet greko-serbe pr pastrim etnik
    Nga Drini_i_Zi n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 136
    Postimi i Fundit: 03-03-2009, 08:19
  4. Kryengritja Popullore Shqiptare E 1912 1915
    Nga ORIONI n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 3
    Postimi i Fundit: 12-07-2005, 14:44

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •