Close
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 2
  1. #1
    i/e regjistruar Maska e ALBA
    Antarsuar
    21-05-2002
    Vendndodhja
    Gjermani (Dortmund)
    Postime
    2,610

    Emigrimi i arbreshve pr n Itali

    Vala e par - 1448 - Familja Reres e Epirit

    N vitin 1448 Mbretit t Napolit, Alfonsit t Aragonit, iu desh t shtypte nj kryengritje t disa baronve n zonat fshatarake t mbretris s tij n Italin e Jugut.

    Ai kishte nevoj pr ushtar t aft q t mund t mposhtnin kryengritsit dhe kshtu i bri thirrje aleatit t tij Gjergj Kastriotit pr ndihm. Sknderbeu, n prgjigje t thirrjes, drgoi atje nj trup ushtarake t komanduar nga gjeneral Dhimitr Reres. Kjo trup thuhet se ka qen johomogjene, d.m.th e prbr nga ushtar t fiseve t ndryshme shqiptare, t cilt solln me vete grat dhe familjet.

    Kta arbresh e shtypn me sukses kryengritjen dhe rivendosn rendin. Mbreti Alfonso e shprbleu Dhimitr Reres pr shrbimet e tij ndaj Napolit duke e caktuar at Guvernator t Kalabris. Ndrsa ushtarve t tij u dha tok n zonn malore t provincs s sotme t Catanzaro-s (Katanxaros). Bhet fjal pr 12 qytetet e mposhtme: Amato; Andali; Arietta;Caraffa d' Catanzaro; Carfizzi; Gizzeria; Marcedusa; Pallagorio; S. Nicola dell'Alto; Vena; Zagarise; dhe Zangarona.

    Mbas dy vjetsh, nj trup tjetr ushtarake shqiptare u drgua n garnizonin e Siilis pr t luftuar nj kryengritje si dhe liruar ishullin. Kto trupa u udhhoqn nga Gjergj dhe Bazil Reres, djemt e Dhimitrit. Kjo trup ushtarsh u ngunjua n fushime ushtarake t ndara n provincn e Palermos duke formuar m von fshatrat Contessa Entellina; Mezzojuso; dhe Palazzo Adriano.

    Vala e dyt: 1462 - Sknderbeu

    N vitin 1458 vdes Mbreti i Napolit, Alfonsi i Aragons, dhe mbretria i kalon fmijs s tij t jashtligjshm Ferdinandit, gj q u kundrshtua nga baront feudal fshatarak t mbretris t cilt me ndihm ushtarake nga Franca nisn nj kryengritje t re. I mbshtetur edhe nga Papa Pius II, Ferdinandi i bn thirrje Sknderbeut t vinte n ndihm prsri, poashtu si i ati kishte br prpara pothuajse 20 vjetsh.

    N vitin 1461 Sknderbeu zbret n Brindisi s bashku me 5 000 ushtar shqiptar nn komandn e tij, dhe thyen rrethimin q ushtria franko-italiane t Giovanni DAngio-s kishte ushtruar mbi Barletta-n brenda s cils ndodhej Ferdinandi. Ky e cakton m pas Sknderbeun komandant t ushtris s prbashkt napolitano-shqiptare dhe m 18 Gusht 1462 forcat e tij shpartallojn prfundimisht ushtrin e baronve n betejn e Ursara-s, q shnoi edhe fundin e kryengritjes.

    Pas fitores Sknderbeu u kthye menjher n Arbri pasi kishte marr vesh q turqit po bheshin gati t vrsuleshin atje. Sidoqoft trupat e tij mbetn n Itali dhe u shprblyen nga Ferdinandi pr shrbimin q i kishin br mbretris s Napolit me toka n lindje t qytetit t Tarantos n Puglia. Fshatrat q ata themeluan ishin: Carosino, Faggiano, Fragagnano, Monteiasi, Monteneosola, Monteparano, Rocaforzata, S. Crispieri, S. Giorgio Ionico dhe S. Marzano. Vet Sknderbeut iu dhan si shprblim siprfaqe t mdha toke n Foggia, pran S. Giovanni Rotondo, si dhe u titullua si i pari i fshatit t Trojs ku mund t strehohej nse turqit do t pushtonin Arbrin.


    Prgatiti Alvin Ekmekiu
    Burimi: The Italo-Albanian Heritage Pages
    "Jeten duhet ta paguash me cmimin e vuajtjes."
    .

  2. #2
    i/e regjistruar Maska e ALBA
    Antarsuar
    21-05-2002
    Vendndodhja
    Gjermani (Dortmund)
    Postime
    2,610
    Vala e tret: Rnia e Arbris: refugjatt 1468-1492

    Vala e tret e ngunjuesve shqiptar n Itali nuk ishte ushtarsh por refugjatsh. N vitin 1467 ushtria turke pushtoi Shqiprin dhe pr her t par pas 25 vjet prpjekjesh, kishte arritur t zinte vend n tokn shqiptare.

    Sknderbeu u detyrua t zhvendosej n Lezh pr shtje sigurie, por atje e pickoi nj mushkonj q mbartte smundjen e malaries prej nj knete t atypran dhe vdiq atje prej etheve n vitin 1468.

    Lidhja shqiptare e fisnikve feudal dhe krerve t fiseve nisi t shthurej. Qytetet e fortifikuara shqiptare t cilat Sknderbeu ia kishte ln Venedikut ti mbronte, nisn t binin njri pas tjetrit n duart e trupave t Sulltan Mehmetit. Pas rnies s do qyteti qytetart ose merrnin arratin npr male ose prtej detit pr n Itali, sidomos Venedik, ndrkoh q t tjer u ngunjuan n shum fshatra t ln apo pak t populluar t jugut t Italis.




    Pikat e kuqe jan ngunjimet arbreshe n Itali

    Gruaja dhe familja e Sknderbeut u arratisn gjithashtu pr n Itali ku njra prej vajzave t tij u martua me nj fisnik t Napolit dhe u b Princesha Bisagnato. Duke pasur nj pozit me influenc, thuhet se ajo ka ndikuar q mbretria e Napolit t pranonte dhe t'u jipte toka refugjatve q vinin nga vendi i saj. Djali i Sknderbeut Gjon Kastrioti, q ishte martuar me Irene Palaeologus nga nj familje mbretrore Bizantine, u arratis gjithashtu pr n Itali ku edhe iu dha nj dukat. Ai vazhdoi t udhhiqte ekspedita ushtarake kundr turqve pr pesmbdhjet vjet t tjera por me pak sukses.

    Venediku nuk ia dilte dot t vazhdonte i vetm luftn kundr turqve dhe nuk arriti t gjente aleat t mdhenj me t cilt t bashkohej kundr turqve. S fundi ai u detyrua t nshkruaj nj traktat jo t favorshm me Sulltanin duke i ln Perandoris Osmane pjesn m t madhe t porteve shqiptare. Si rrjedhim akoma m tepr refugjat shqiptar e lan vendin dhe shkuan n Itali. Gjat ksaj periudhe u krijuan pjesa e tjetr e fshatrave shqiptar n Itali, n zonat e Puglia-s, Molise-s dhe Kalabris, si dhe nj fshat n Siili.

    Vala e katrt: 1500 dhe m von - nga "Morea".

    Vala e fundit e emigruesve arbresh n Itali rreth viteve 1500 dhe 1534 ishte e prbr kryesisht nga ushtar, por t cilt erdhn nga Jugu dhe Perndimi i Greqis. Kta arbresh kishin shrbyer n ushtrit e feudalve t ndryshm pr disa shekuj, derisa u przun nga pushtimet turke t viteve 1480. Pjesa m e madhe e tyre u arratisn pr n qendrat tregtare dhe kshtjellat venedikase prgjat bregdetit grek, si n Corone, Modone dhe Napulia t Peloponezis (q n mesjet njihej si "Morea"). Ata ishin nn urdhrat e Stradiotti-t, "kalorsia e leht koloniale" e Venedikut, dhe ishin vendosur n tokat jasht kshtjellave pr t penguar kshtu msymjet dhe bastisjet e turqve. N fund t shekullit t 15-t dhe fillim t atij 16-te, Venediku i humbi kto avanposte n Greqi dhe i lvizi garnizonet e saj prfshir ktu at t Stradiottit pr n poste t reja ishullore n detet Adriatik, Jon dhe Egje.

    Hyrja e shekullit t 16-t solli nj fuqi t re n Europ, i cili ishte perandori Karli V, pr t prballuar Perandorin Turke. N mnyr q ti dilte prpara kanosjes q Turqia i bnte Europs Qendrore Karli pushtoi Peloponezin dhe rimori kshtjelln e Corone-s. Ai rekrutoi nj numr t madh ushtarsh shqiptar, prfshir ktu edhe Stradiotti-t pr shkak t prvojs s tyre dhe sukseseve t arritura n luftimet kundr turqve. Karli urdhroi admiralin e tij, Andria Doria, t largoj 200 rrug anijesh t mbushura me t till ushtar nga jugu i Greqis, prfshir edhe ata t garnizonit t Corone-s, duke i uar n shum prej ngujitjeve egzistuese arbreshe n Italin e jugut. Ky veprim u krye pr ti dalur prpara nj sulmi t mundshm t Sulltanit n jugun e Italis.

    S bashku me trupat shqiptare, erdhi dhe nj numr i vogl oficersh grek t Stradiotti-t. Kta ishin kryesisht antar t mrguar t familjeve mbretrore bizantine t Lascaris dhe Palaeologus, t cilt ishin arratisur pr n Peloponezi pas rnies s Konstandinopolit. Prve ushtarve, shum tregtar grek shfrytzuan rastin t merrnin arratin s bashku me flotat luftarake, pasi kshtu ishin m t sigurt sesa t udhtonin vetm.
    Kjo val e fundit imigrantsh solli nj ndikim t madh greko-bizantin ndr shum fshatra arbreshe tek t cilat ata u ngunjuan. Sidoqoft grekt u larguan nga fshatrat me kalimin e viteve duke paraplqyer jetn e qytetit. Kshtu pjesa m e madhe e fshatrave n fjal rimori identitetin kulturor arbresh. Shum banor t fshatrave shqiptare, sidomos ata prqark Kalabris, vazhduan zanatin e tyre si ushtar t regjimenteve t ushtris Napolitane pr shekuj t tr n vazhdim, sidomos gjat Luftrave Fetare, deri n koht e Luftrave t Napolonit. Venediku gjithashtu vazhdoi t merrte njsi kalorsie shqiptare prbrenda ushtrive t saj italiane pr vite t tra pas rnies s zotrimeve t saj prtej detit.


    Prgatiti Alvin Ekmekiu
    Burimi: The Italo-Albanian Heritage Pages
    "Jeten duhet ta paguash me cmimin e vuajtjes."
    .

Tema t Ngjashme

  1. Emigrimi, shpres apo zhgnjim?
    Nga LeNNoN n forumin Kultur demokratike
    Prgjigje: 73
    Postimi i Fundit: 07-02-2018, 11:55
  2. Emigrimi ne Australi
    Nga Kryeplaku n forumin Emigracioni
    Prgjigje: 27
    Postimi i Fundit: 04-01-2014, 17:25
  3. A sht Gjermania nj vend emigrimi apo jo?
    Nga Davius n forumin Emigracioni
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 09-06-2006, 15:46
  4. Emigrimi frontiera aktuale e shqiptareve
    Nga B-rexha n forumin Emigracioni
    Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 30-04-2006, 03:58
  5. Emigrimi Rinor
    Nga Agim Doi n forumin Letrsia shqiptare
    Prgjigje: 12
    Postimi i Fundit: 08-01-2003, 13:50

Fjalt Kye pr Temn

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •