N prag t ekspozits t tij m t re me tem sociale, piktori i njohur Ndini Bardhi, na rrfen efektet sociale, t cilat prbjn subjektin dhe objektin e punimeve t tij



"Dshira prej krijuesi m ka nxitur vazhdimisht t shpalos nga njra ekspozit pikture n tjetrn pamje t bukura t natyrs shqiptare. Tek ajo prfitoj vlera t mdha pr t zhvilluar m tej traditn e bukur t peisazhit shqiptar n pikturn time. E bukura pr mua sht vler pozitive e realitetit dhe shfaqje konkrete e artit tim.

N krijmtarin time artistike nj vend t rndsishm si antipod i s bukurs, zn temat e drams, e tragjedis dhe e dhimbjes njerzore n ditt e sotme.

Ato jan pleksur thell n jetn ton dhe vet realitetin. Madje, ato me karakterin e tyre negativ t bukurn e shndrrojn n t shmtuar. Tek njeriu shkaktojn paknaqsi, mrzi, trishtim, indinjat, urrejtje etj, etj.

N mnyr krejt t veant si qytetar dhe si artist jam prpjekur, t sjell momente m pikante t fenomeneve t shmtuara si droga, prostitucioni ose tregu i mishit t bardh, dhuna dhe krimi ndaj femrs dhe familjes, prdhunimi fizik i t miturve, mbajtja e armve tek t rinjt, braktisja e shkolls nga ana e fmijve etj, etj! Ato jan t ulta dhe shfaqje imorale pr shoqrin ton shqiptare. Jan n nj armiqsi me progresin dhe antihumane. Dhe kto i sjell njeriu q sht tepr i rrezikshm, i dmshm pr t tjert, krimineli, tirani, egoisti etj.

Si nj krkimtar dhe vzhgues i realitetit objektiv kam realizuar n veprat e mija dukuri t shmtuara dhe t ulta t realitetit social. Duke pranuar kategorin e shmtuara sjell n vepr dukurit e artit tim. Ato jan gjra t padshiruara pr njerzit.

Historia e artit q n lashtsi, ka dshmuar se trajtimi i dukurive t shmtuara nuk i ka munguar artit. Ai sht edhe sot n shek. 21-t i freskt dhe aktual.

Me trajtimin e tyre n art krijoj vlera dhe knaqsi tek njeriu duke i qndruar origjinal realitetit objektiv dhe jo zbukurimit artificial t tij. Sjell nj karakter tjetr emocionesh negative ndaj shfaqjeve t shmtuara, t cilat kur pleksen me knaqsin veprojn si nj e vetme n nj vepr arti, sidomos kur pasqyrohen me origjinalitet dhe artistikisht.

Tjetr. Kur ato evidentojn qart t bukurn dhe si artist mbaj nj pozicion qytetar dhe mbarshoqrore. Me formn e veprave transplanton t bukurn. N periudha t ndryshme t zhvillimeve shoqrore e shmtuara u b tema kryesore e artit dhe zuri nj vend kryesor n krijmtarin e artistve. Ata jetuan, jetojn edhe sot n raporte t padrejtsive sociale q sjell sistemi kapitalist, i mbushur me plag dhe kontradikta q e asfiksojn njeriun.

Mbi bazn e marrdhnieve mall-para sundon n t gjitha ant e jets fryma e fitimit q ndez instiktin m t fuqishme antinjerzore. E vetmja gj me shum vler sht paraja. N kt rast arti dhe artisti jan t humbur. Afarizmi sht n kundrshti me artin, i cili sht i pandar nga misioni i s bukurs. Kaosi i lufts pr ekzistenc apo pr tu ngopur zhvillohet i veuar duke qn i friksuar n do moment nga ata q i qndrojn afr se mos e kapin pr fyti. Frika, forcat intelektuale, krijimtaria prdoren pr qllime vetmbrojtjeje. Pra, kjo lloj afarizmi q sht n kundrshtim me do gj t bukur sjell t shmtuarn si lypsarin, drogmenin, prostitutn kriminelin etj, etj, duke i shndrruar si shfaqje e shmtuar e jets s prditshme shqiptare. Ngushton t bukurn reale dhe shton shmtirat e dits. Si piktor, n kushtet, rrethanat shoqrore brenda t cilave jetoj e krijoj m jan imponuar me forcn e nj domosdoshmrie objektive, t realizoj vepra me tema t tilla, pr t cilat do t realizoj hapjen e nj ekspozite.

Duke e prqndruar vmendjen n ant e shmtuara t realitetit t sotm, t jets n kompleks t shoqris shqiptare, artit t sotm dhe t djeshm nuk i mungon bukuria.

E bukura si nj cilsi estetike q v re dukurit pozitive n jet ai pasqyron n vepr edhe ant e shmtuara, t ultn e jets s sotme. Artistt me koh t ndryshme i kan pasqyruar n veprat e tyre dukurit e shmtuara e t ulta t realitetit sipas ligjeve t s bukurs, n forma t prsosura dhe estetike. Mjaft artist realist mbrojn mendimin se ska asgj prve s bukurs, duke mos dashur t mohojn dukurit e shmtuara n realitetin e sotm pr ti par n nj kndvshtrim t tij dhe pr ti pasqyruar n mnyr t bukur.

Nprmjet krijmtaris s tyre artistt n ant e shmtuara kan zbuluar natyrshm burimin dhe shkaqet e tyre, lidhjen e ngusht me shfaqjet shoqrore e sidomos raportet e ngushta individuale dhe ambicioze q krijon prona. Arti dhe artisti i kan stigmatizuar dhe kritikuar ant e shmtuara dhe burimet e tyre. I shikojm dhe lexojm n veprat e Gojs dhe Domjes, t shkrimtarve botror dhe shqiptar, t Dikensit, Balzakut, t GOgolit, Tolstoit dhe ehovit etj dhe t Migjenit t madh.

Dukurit e shmtuara t realitetit artistt n trsi por edhe un si pjes e ksaj shoqrie i vlersoj n veprat e mija si baz sociale, i dnoj dhe i kritikoj ato duke afirmuar pozicionin tim demokratik dhe vlern e padiskutueshme t s bukurs si antipod i t shmtuars".

Bisedoi Eda Teferii
ZP