Close
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 2
  1. #1
    i/e regjistruar Maska e ALBA
    Antarsuar
    21-05-2002
    Vendndodhja
    Gjermani (Dortmund)
    Postime
    2,610

    Nj gjerman - 5 dit Mbret i Shqipris

    Florenc Qosja

    Nse viziton sot varrezat e Hamburgut, Ohlsdorfer Freidhof, do t ndeshesh n varrin e Otto Witte (16.10.1871 13.08.1958), ku n pllakn e varrit ku ai prehet, dallohet edhe shnimi Ehemaliger Knig von Albanien (ish-mbret i Shqipris). Megjithat n regjistrin e njerzve t shquar, profesioni i tij sht Ekspozues, pra nj njeri q jep shfaqje me banesn e tij lvizse n tregjet vjetore q zhvillohen n Gjermani. Po far lidhjeje ekziston midis ktij titulli t veant dhe profesionit t uditshm?!
    Po, sht e vrtet: kam qen 5 dit Mbret i Shqipris; nj mbret i vrtet, me fron, me shrbtor dhe me ushtri, si i ka hije nj mbreti. Duhet t keni parasysh se Shqipria nuk sht nj republik diku n Amerikn Qendrore, ku her pas here ndonj aventurier ambicioz dhe energjik arrin t dal n krye e t udhheq, apo ndonj ishull n jug t Oqeanit Paqsor, ku do njeri, me para dhe fjal t mira, mund t bhet pak mbret i disa dhjetra polinezianve zezak. Jo Shqipria sht nj vend evropian, q ka afrsisht siprfaqen e lugins s Rinit dhe ka rreth 1 milion banor! Nuk ndodhet as prtej Vollgs, n Lindjen e largt, por sht nj vend mjaft normal n Evropn Juglindore. Me kto fjal e fillon rrfimin n autobiografin e tij 5 dit mbret i Shqipris, t botuar n vitin 1939, gjermani nga Pankow i Berlinit, Otto Witte, q e quan veten ish-mbret t shqiptarve.
    Me sa duket nuk ka qen vetm princi Wilhelm zu Wied i vetmi gjerman q ka udhhequr shqiptart, t paktn gati pr gjasht muaj: nga 7 marsi deri m 3 shtator 1914. Nj tjetr gjerman pretendon t jet ngjitur para tij n fronin mbretror, t paktn pr pes dit dhe t ket drejtuar Shqiprin, mbase vetm n nj pjes t saj (e kush e ka qeverisur ndonjher njkohsisht Shkumbinin e Siprm e t Poshtm?!). Nj histori, pr t ciln ende nuk sht gjetur ndonj dshmi historike e kohs (n burimet shqiptare ky fakt sht pothuajse i panjohur, mbase edhe nga ngjashmria fonetike midis dy emrave Witte dhe Wied), por q duket se n Evrop e sidomos n Gjermani, n dhjetra artikuj e dokumente prmendet dhe, deri diku, edhe besohet si nj nga aventurat m t mdha t shekullit t XX-t.
    Fatet e Shqipris s vitit 1912-13 diskutoheshin n kancelarit perndimore t Londrs, Vjens apo Parisit. Konferenca e Ambasadorve t Fuqive t Mdha, zhvilluar nga data 17 deri 20 dhjetor 1912 n Londr, kishte nxjerr m s fundi, mbas negociateve intensive, nj rezolut, ku e shpallte Shqiprin principat autonome nn nj princ t huaj, i cili do t zgjidhej nga Fuqit e Mdha brenda gjasht muajsh. Qeveria e Vlors i drgonte apel mbas apeli Konferencs s Ambasadorve n Londr pr t zgjedhur kryetarin e shtetit shqiptar. Ndrkoh Esat Pasha, q drejton qeverin provizore, si e prmend Tajar Zavalani n Histori e Shqipnis, do shfaqej m von hapur kundr qeveris s Vlors, duke u dorzuar Shkodrn malazezve dhe duke ndjekur ambicjen pr tu br sundimtar i Shqipris s Mesme, duke akuzuar Ismail Qemalin se bnte nj politik antimuslimane dhe krkonte q qeveria t transferohej n Durrs.
    Mesa dukej caktimi i nj prijsi pr Shqiprin n fillim t vitit 1913 ende po vonohej, megjithse nj emr prflitej m s shumti pr t qen n krye t shqiptarve. Ky ishte Princi turk Halim Eddine (apo Halim Ettin - n shtypin gjerman ndeshet edhe ky version i emrit), nipi i Sulltanit. Nj koh e till trazirash n nj Ballkan, q sishte gj tjetr vese nj pazar i interesave t fuqive t kohs, ku Shqipria pjesa m e egr e tij nuk kishte as kufij e as nj qeveri t qart, gjaku blu i ndonj princi t prkdhelur perndimor nuk do t mund ti bindte shqiptart, q as mes tyre nuk po e gjenin dot gjuhn e prbashkt. Kjo zallamahi do ti mjaftonte ekspozuesit Otto Witte pr t realizuar aventurn m t madhe t jets s tij.

    Kush sht Otto Witte

    Ai lindi m 16 tetor 1871, n Pnakow t Berlinit. Q n moshn 8-vjeare filloi t fitonte para si artist dhe magjistar. Nj pjes t madhe t jets s tij e kaloi si endacak. Ai u end npr Evrop, Amerik, Afrik dhe n Azin e vogl. Gjat ktyre viteve ai ndryshoi shum profesione; si ekspozues, puntor ndrtimi, kamarier, kaps kafshsh, major e shum e shum t tjera, madje dhe mbret. Shum shpejt talenti i vogl msoi t lexonte fatin dhe t bnte magji, por zor se msoi t shkruante e t lexonte, sepse shkolln e ndoqi vetm dy vjet. Megjithat thuhet se ai kishte nj talent t lindur pr gjuht e huaja. Ai fliste mjaft mir turqisht, gj q do ti hynte n pun m von. N vitin 1912 Otto hyn n ushtrin turke, fillimisht si nnoficer dhe me shrbimet e tij t muara arriti t bhej oficer e t gradohej major. N t njjtin vit Shqipria u shpall e pavarur dhe qeveria e saj provizore nuk ishte n gjendje t zgjidhte vet trazirat e brendshme politike. Caktimi i nj mbreti nga Fuqit e Mdha dukej si e vetmja zgjidhje pr t garantuar pavarsin e shtetit t sapokrijuar shqiptar. N bisedimet e zhvilluara n at koh, prflitej emri i princit turk Halim Eddine si njeriu q do t vendosej n krye t shqiptarve, me arsyetimin se nj popullsi e dominuar nga muslimant, nuk kishte se si t pranonte nj princ t nj feje tjetr.

    Historia e mbretit 5-ditsh

    Sipas nj dokumenti t dats 21 gusht 1943, t nj arkivi t Berlinit, Otto Witte ndodhej n vitin 1912 pr t dymbdhjetn her n Kostandinopoj (Stambollin e sotm). Ndrkoh kishte filluar lufta ballkanike dhe megjithse treni orient-ekspres funksiononte akoma, rrugt kishin filluar t mos ishin shum t sigurta dhe shklqimi i Perandoris Osmane venitej dita-dits. Si e krkon fati ndonjher, ndrsa Otto Witte orvatej rrugve t Stambollit, takon papritur nj mik q e njihte prej kohsh, Ismail Arsim, djali i nj tregtari t pasur, q m par kishte dashur t bhej artist, por q ndrkoh shrben n shrbimin informativ t ushtris turke. Otto Witte nuk ndodhej n dit t mira dhe kishte nevoj pr para. Miku i tij e kshillon t futet n ushtrin turke. Otto kryen shrbime shum t vlefshme, si p.sh., sigurimi i materialeve sekrete n Beograd dhe Sofje, t cilat e ndihmojn t bj karrier duke u graduar oficer e m von major. Drejtimi i ushtris turke n kt koh po kalonte nj koh t vshtir dhe gjendja ishte shum e tensionuar. Ndrkaq edhe Shqipria, n fillim t vitit 1913, po shkputej nga Turqia dhe n vend ndodheshin vetm dy trupa ushtarake, ndrkoh q Fuqit e Mdha akoma nuk e kishin caktuar mbretin e provincs shqiptare, megjithse kishte koh q prflitej pr Halim Eddin-in. N kt koh Ottos i lind nj ide e uditshme: pr tu br mbret i Shqipris. Ai drgon dy telegrame rresht n emr t princit, ku njofton ardhjen e tij n Shqipri mbas dy ditve. Ndrkoh ai ka marr me qira edhe nj uniform n Vjen dhe pikrisht m dat 15 shkurt 1913 mbrrin n portin e Durrsit, i shoqruar edhe nga miku i tij, q i shrbente si adjutant. Prej andej mendohet t ket lvizur n drejtim t Kavajs dhe diku aty mendohet t jet vendosur n nj adr mbretrore. Telegramet q kishin mbrritur me par dhe ngjashmria e tij me princin e vrtet, bn t mundur q ai t kurorzohej si mbret. Si i ka hije nj mbreti, ai dha edhe pritje, dhe organizoi parada ushtarake, ndrkoh q t bindurit e tij i ofruan edhe nj harem. Lajmi u prhap nga korrespondentt perndimor n t gjith botn dhe natyrisht arriti edhe Stambollin. Sulltani u udit tej mase nga ky lajm, sepse kishte dijeni q nipi i tij ishte ndrkoh me pushime n Vjen. Nga ana tjetr qeveria osmane dukej e knaqur, q princi i vuri t gjith kundrshtart e mundshm prpara faktit t kryer duke marr kurorn e mbretit. Ndrkoh q Princi Halim Edinne njoftonte nga Vjena se ishte i habitur pr lajmet q vinin nga Shqipria. Kshtu q monarkut t rrem do ti duhej t braktiste nj or e m par mbretrin e tij 5-ditshe. Ktu mbaruan edhe ditt mbretrore t Ottos, i cili tani ndihej shum i pasigurt dhe e dinte se far e priste. Largohet nga syt kmbt, duke i shptuar pr mrekulli edhe nj urdhrarresti t Esat Pashs. Mendohet se pikrisht vajzat e haremit e kan ndihmuar t arratiset dhe t shkoj me vark n Bari.

    Periudha post-mbretrore

    Por Otto nuk do t mjaftohej me kaq. Kjo histori bhet subjekti i jets s tij t mvonshme duke e br pjes t pandashme t ekspozimeve t tij t ndryshme. Madje n vitin 1939 ai vendos ti botoj kto kujtime n nj libr t shkruar nga vajza e tij princesha Elfriede Witte, e cila e quan gjyshin e saj aventurierin m t madh t t gjitha kohrave. Otto Witte arrin t shnoj n letrnjoftimin e tij ehemaliger Knig von Albanien (mbreti i dikurshm i Shqipris). Vendimi gjyqsor pr kt shtes n letrnjoftim nuk mund t ishte Ex-Knig (ish-mbret), sepse t till mund t quheshin vetm ata q kan qen me t vrtet mbretr, ndrsa Otto nuk kishte qen i till, pasi n Shqipri ai mendohej si Halim Eddin. Nj monark q e ka t dokumentuar edhe n letrnjoftim t kaluarn e tij mbretrore, nuk ka se si t mos ndihej i ofenduar, kur n vitin 1957 Princi i Monakos Rainieri III nuk e kishte ftuar n dasmn e tij me aktoren e hollivudit Grace Kally.
    T gjitha kto t dhna mund t jen rezultat i nj fantazie t shfrenuar, aq m tepr kur ato kan ndodhur n nj t shkuar t largt, nga e cila disponojm: ose shum pak t dhna, ose edhe ato q kan mbrritur deri m sot, iu referohen kryesisht t dhnave t protagonistit t ngjarjes. Ka shum njerz q e vn n dyshim kt histori t trilluar, megjithat duket se misterin e ksaj ngjarjeje monarku e ka marr me vete n udhtimin e tij t fundit duke ln pas vetm tri gjra, q hedhin drit mbi aventurn e tij: libri autobiografik, varri dhe letrnjoftimi, t dyja kto t fundit me mbishkrimin ish-mbret i Shqipris. Nga letrnjoftimi i tij nuk mund t t mos bjer n sy edhe datlindja: 16 tetor 1871. Kjo rastsi duket se prforcon edhe m shum pavdekshmrin e ksaj aventure.

    Florenc Qosja
    Ass. Pedagog
    Fakulteti i Gjuhve t Huaja
    Katedra e Gjermanishtes
    Tiran, m 13.02.2004
    "Jeten duhet ta paguash me cmimin e vuajtjes."
    .

  2. #2
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    02-01-2004
    Postime
    46
    E kam lexuar historine. Mbahet nga mashtrimet e shekullit.Bashke me Otto Witte ishte dhe Max Schlepsig, te dy ishin kllouna cirku dhe fale aftesive te tyre kane bere shume mashtrime te tjera para se te arrinin tek kryevepra e vitit 1914.

    Me e bukura eshte se ai ou vetemerua Otto I ne 13 gusht 1914 mbret i pare i shqiptareve!

    Eshte per te qeshur e per te qare...te pakten ata ishin te huaj dhe kishin humor. Te tjeret qe i perndoqen deri ne ditet e sotme jane shqiptare, hajduta, megalomane dhe ju mungon humori!

Tema t Ngjashme

  1. Procesi i Pavarsimit t Kosovs
    Nga AsgjSikurDielli n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 167
    Postimi i Fundit: 12-10-2012, 06:23
  2. Himar, msimi nis me himnin grek
    Nga karaburuni n forumin Tema e shtypit t dits
    Prgjigje: 134
    Postimi i Fundit: 15-08-2009, 04:07
  3. Paketa e propozuar nga Ahtisari pr statusin final t Kosovs
    Nga Nice_Boy n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 451
    Postimi i Fundit: 21-10-2007, 12:59
  4. Rexhep Qosja: T vrtetat e vonuara
    Nga ARIANI_TB n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 20
    Postimi i Fundit: 19-09-2006, 20:51
  5. Projekti i zhdukjes s shqiptarve - Ivo Andriq
    Nga Dita n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 24
    Postimi i Fundit: 26-02-2005, 18:46

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •