Close
Faqja 2 prej 5 FillimFillim 1234 ... FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 21 deri 40 prej 97
  1. #21
    Kenga me poshte nuk eshte shkeputur nga Cikli i Kreshnikeve, por eshte mbeshtetur ne kete cikel

    Mejdani i Mujos me Balozin

    Kur ka ken' Baloz Edelia
    ne Jutbin' Balozi ka ra
    Kunen Mujit don me ia marr
    N'saraj t'Mujit Balozi ka dal'
    po na rrin tri dit' e tri nete
    kurrsesi Kunes s'mund ia njese
    Trimi Muj' ne bjeshk' me gjua
    ne kambe trimi a varrua
    Hajt, Baloz, gjokun me ma pru
    Shkon Balozi gjokun me ia marre
    - Bjerem uj' Kune, po du me pi!
    Shtrin doren njet me ia dhane
    mas berrylit kerahin ia kape
    n'vidhe t'gjokut Kunen ma ven
    per krajlie e njaty e a nise
    Mir' Muji Balozin e heton
    mrapa Balozit i asht vu
    Thojt' ne fyt Balozin ma kape
    nen veti Balozin ma rrzon
    krye e krah' me shpat' ia shkurton


    Mali i Rrencit
    Lezhe
    Ndryshuar pr her t fundit nga shigjeta : 05-11-2004 m 03:44
    Mos shkruaj gj kur je me nerva, sepse, ndrsa plaga e gjuhs sht m e keqe se e shpats, mendo ka mund t jet ajo e pends

  2. #22
    i/e regjistruar Maska e Era1
    Antarsuar
    19-12-2004
    Postime
    1,307
    shigjeta mbas kaq vjetesh lexova "Vajtimin e Ajkunes" qe me pelqen shume keshtu qe nuk me ngelet gje tjeter vetem te te falenderoj. Faleminderit sepse me shtove disa momente te bukura.
    Firma ime eshte : SHQIPTARE

  3. #23
    Era faleminderit per fjalet e mira

    Ne ciklin e kreshnikeve paraqiten 30 kreshnik me Mujin dhe Halilin ne krye si figura qe pasqyrohen me te plota. Pervec karakteristikave te perbashketa, secili prej tyre dallohet nga te tjeret per cilesi te vecanta. Keshtu, Basho Jona eshte nje kreshnik plak, i nderuar nga te gjithe dhe shquhet per pjekuri e urtesi, Zuku Bajraktari eshte nje trim i ri, i sinqerte dhe i ndjeshem, Arnaut Osmani i cili shquhet per qendrese te jashtezakonshme etj.

    Arnaut Osmani

    ǒfare ka ba ai Arnaut Osmani!
    Dymbedhjete shoke i ka bashkue
    Ne Bjeshke te Nalta trimi ka dale
    Dymbedhjete aget shkjete ia kane zane
    E jua kane shti prangat ne kambe;
    Shka ka qite krali e i ka pyete:
    - Cili jush sarajet mi ka djege?
    Qysh ka fole ai Osman Aga i Ri
    - Vete sarajet, kral-o, ti kam djege
    Vete une kullat, kral-o, ti kam shembe
    fare kishqite krali e kish thane;
    - Shume nder, po une due me u ba
    Thelle ne burg une due me u shti
    Drite e diell mos me pa me sy
    Flet Osmani me shoket e vet:
    - Si sma mesuet mue nji dredhi
    Si te dalim prej ketij burgu te zi?
    Sa mire shoket Osmanit i kane thane:
    - Paj, ne bafte kush ndonje dredhi
    prove te madhe krali ka me i ba
    be te rande Osmani paska ba
    - Ne shtate furra te kuquna me m shti
    qerpiku i synit njiher ska me mu drithe
    po provoj, - tha sonte me u shti
    sikur vdekja mue me ka ardhe
    kambet Arnauti mi ka shtri
    mi ka mbledhe ai duert permbi gjoks
    miu kane mbledhe shoket perreth tij
    kane marre britme trimat e piskame
    kane nise gjamen trimat me gjamue
    - Mjeri une per ty, vllau em, o vella
    Kur kane leshua, po, gjamen e trete
    I ndjeu krali ne ode te vet
    I ndjeu krali e po na i pyet
    - ǒkini ju, more robe te tretun?
    A ju ka ra malli i shtepise?
    A ju ka ra nder mend babe e nane?
    A ju ka ra nder mend per moter e vella?
    A ju ka ra nder mend per shijergja (qingja) te bardhe?
    A ju ka merzite, - tha - balta deri ngju?
    A ju ka merzite tha - mjekra per pa u rru?
    A ju ka merzite tha drita per pa dale?
    fare kane thane aget e ngujuem
    - Asnji asosh, kral, nuk po ashte
    Por nji shokn, kral-o na ka vdeke
    Bese nuk zanka krali sa ka vdeke
    Por ma therret ai iken e vet
    elsat ne dore ikes ia ka dhane
    - Ulu nji here te ai burg i zi
    Edh kqyr se cfare ka ndodhe aty
    Kur ka nise tha nate burg me hy
    Arnautin po ma shef te shtrime
    Bash jaran ma kish pase ate djale
    Para kralit ika kishte dale
    Ka qite kralit ika e i ka thane
    Ne vig ishte Osman Aga i Ri
    A ma fal qe ne dhe ta shtij?
    Aspak bese krali s'e ka zane
    Njiqind vete ndere tburgut i ka cue
    Dhjete ma te fortit brenda nburg i ka shti
    Krejt i vdekun Arnauti ngjan
    Jashte e qiten, krali ma ka pa;
    Por sa kopil krali kishte qene!
    Ka nise poven e prove po ban:
    I ka mbledhe nante gjarpna tshullanit
    Ne gjoks gjarpnat trimit ia ka vue
    Sa fort gjarpnat e kane qokate (pickuar)
    Sa i gjalle kish qene, per tgjalle su ndie!
    I ka ndeze dy zjarre te medhenj
    E ndermjet Osmanin po ma shtjen
    Pra e mbrapa lekura mi pelcet
    Gjalle kish qene, per tgjalle su ndie!
    Aspak bese krali si ka zane
    Mi ka marre njezet maja gozhdash
    Per nen thonj thelle ia ka shti
    Dersa gjaku trimit mi ka dale!
    Gjalle kish qene, per tgjalle su ndie!
    As hi bese krali si kish zane
    Se i pabese vete fort kishte qene
    Po don krali dhe nji prove me ba
    Mi ka zgjedhe tridhjete ika tmira
    Mire po i vesh e mire po i mbathe
    Ne krye tvdekunit bashke po kercejne
    Perreth te vdekunit ikat po lodrojne
    Perreth te vdekunit mire po kendojne
    ika e kralit tek kryet i ka qellue
    Mire Osmani iken ka hetue
    Me njanin sy ai ma ka shikue
    Buza n'gaz trimit m'iu ka ba
    Mire po qesh njera ane e mustakut
    ika e kralit asht kujtue
    Mbi fytyre shamine i ka leshue
    ǒkane qite ikat tjera e kane thane!
    -Tash, po, qesi Osman Aga i ri!
    -Zoti u vrafte, - ika u ka thane-
    se ky djale nji here ka vdeke
    shpirti ngaz, shoqe, i ka dale
    ka i ka thane ika babes se vet:
    - Pash ate zot, kral, qe tka dhane
    dhe ne vdekje njeriun me e mundue
    e gjithfare provesh ne te me i provue?!
    Po ai ka vdeke e ka mbarue;
    Era e keqe ketij ashte tue i ardhe
    Se tash tri dite ka denje mbi doke
    A thue tvdekunit, kral, po i trembesh?
    Hiqja prangat, pra babe, - i ka thane
    Edhe duert me ia shpengue!
    As hi krali prape ska besue!
    Ma ka thirre ai balozin me shpate
    Nder sy te tij Osmanin e ka lirue
    Per mbi krye shpaten ia ka leshue
    Sa mire Osmani shpaten e ka hetue*! (e ka pare)
    Fluturim ne kambe asht ue
    Shpaten ne dore ai po e merr
    Se i terbuem balozin po e pret
    Kurkujt nder mend spo i bjen me qendrue
    Tmerr i madh te gjitheve u ka hy
    Ttane te vdekun Osmani i ka ba;
    Synin kralit trimi ia verboi
    Krahin kralit trimi ia shkurtoi
    Rrafsh ne toke kullat ia rrenoi
    Dymbedhjete aget trimi i liroi
    Se atje une vete nuk kam qene
    Si kam ndie e si me kane thane
    Po burrat e forte gjithka mund ta bajne

    Shale Malesia e Madhe
    Mos shkruaj gj kur je me nerva, sepse, ndrsa plaga e gjuhs sht m e keqe se e shpats, mendo ka mund t jet ajo e pends

  4. #24
    Citim Postuar m par nga deep_blue
    Po "MUji , pas vdekjet"?
    Ajo eshte e bukur , nder te tjera...

    Ne bjeshke te nalta Mujin e kap nji dhimbe e forte e vdes. Kalojne shate vjet e kurrkush nuk din gja per te; nji baloz vec, tue mos ndie, se e permende kush Mujin per trimni, bahet nakl per dek te tij e shkon me ia kerkue vorrin. I a gjene e ia dhunon, tue i lype ma teper te dekunit bejleg.
    Muji don mu cue e smundet: atehere porosit nje qyqe, te shkonte me i lajmue Halilit per shka po i bante e po i thonte balozi.
    Halili del e pret balozin, i cil vorrin Mujit, te cilin e gjen gjalle e te forte, e merr me vedi e kthejne ne Jutbine.


    Muji mbas deket

    Kur ish kane Muji me Halilin
    Nbjeshke te nalta trimat kenkan dale
    Dhimbte e madhe Mujit ia ka ngjite
    Edhe Muji Halilit te i ka thane:
    -Dhimbte e madhe, vlla, ma ka ngjite
    Nuk po muj nkambe me qindrue
    Por qe jete, Halil, due me ndrrue:
    E tma mbarojsh nji vorr te gjane
    Ne vorr mue si tme shtish
    E ne shpi kur tbajsh me kthye
    Se a dek Muji kuj mos i difto
    Se me ndie krajlica se un jam dek
    Aty vendin ty nuk ta lane.
    Qaty jete Muji paska ndrrue
    E ne vorr Halili te e ka shti
    E nshpi djali kenka shkue
    Na jane mbushe shtat dit e net
    Kan kalue e jane ba shtate vjet
    Kush per Mujin gja nuk ka dijte
    Por Halili, kur pe pvetin
    Thote: ka dale nder miq me shetite
    I a bjerre, tha, pahi ageve te rij
    Sndihet kush ma per trimni
    Kan nise shkjet me cue krye
    Tha, deri zana po pevete:
    Si nuk shkojme Mujin me e gjete;
    Qe shtate vjet qi se kem pa
    Edhe ndore si kem dhane
    Kishte dale nji baloz prej deti
    E te krajli kenka shkue
    Edhe krajlit balozi i ka thane:
    -Sa kopil Muji kenka kane
    Qi nbjeshke tnalta qi ka deke
    E Halilin e ka porosite
    Qi kurrkuj mos me i kallxue
    Due me dale vorrin me i a lype.-
    Nbjeshke te nalta balozi ka hipe
    Paska ndeje tri dit e tri net
    I a ka lype vorrin, i a ka gjete
    E ka nxjerre nji hu te gjate
    Tgjith me rend vorrin tuj ia rrehe:
    -ou, mor turk, nmejdan me mdale
    Ndo ta arti fen e Muhametit
    Ndo ti nxjerr eshtnat prej vorrit!
    Ka marre Muji per mu cue
    Spe lane drrasat nkambe mu cue
    Por mka ndie nji qyqe tuj kendue:
    Amanet qyqes te i ka thane:
    Shko e mi thuej Sokol Halilit
    Ka dale nji baloz prej detit
    Ma ka lype vorrin, ma ka gjete
    Gjith me hu vorrin tue ma rrehe
    Mthote: ou turk, nmejdan me mdale
    Ndo ti nxjerr eshtnat prej vorrit
    Ndo ta arti fen e Muhametit
    Fluturim, tha, qyqja kenka que
    Nbahce Halilit mi ka shkue
    Ka marre pushken Halili per me e gjue
    Atehere qyqja te i ka thane:
    Moti djale, mue per me mgjue
    Se mue Muji me ka cue
    Nji fjale tkeqe me tdifute:
    Se i ka dale nji baloz prej detit
    Edhe vorrin me hu a tue ia rrehe.-
    Sa mire Halili qyqen ma ka ndigjue
    Shpejt e shpejt nshpine gjogut i ka ra
    Tim e mjegull gjogun ma ka ba
    E te vorri Mujos mi ka shkue
    Shpate ne qafe balozit mi ka ra
    Kryet ne toke balozit ia ka qite
    Edhe Mujos vorrin ia ka zbulue
    Kambekryq Mujin ma ka gjete!
    Mujin zanat e kin pa ue
    Se fort nakl in kane ba
    Qysh ne vorr kreshniku mu kalbe
    Doren Mujit Halili ia ka dhane
    E prej vorrit Mujin ma ka qite
    E mgjog tvet Mujin ma ka hipe
    Shndoshe e mire nJutbine me te ka ra
    Shum trimni bashke prap qi i kam ba

    Curraj Epr
    Mos shkruaj gj kur je me nerva, sepse, ndrsa plaga e gjuhs sht m e keqe se e shpats, mendo ka mund t jet ajo e pends

  5. #25
    R[love]ution Maska e Hyllien
    Antarsuar
    28-11-2003
    Vendndodhja
    Mobil Ave.
    Postime
    7,708
    Ku e ka origjinen eposi i Mujit dhe Halilit ? Eshte interesante se tek ajo piktura shoh dhe dy kuaj mbrapa tyre ... ?
    "The true history of mankind will be written only when Albanians participate in it's writing." -ML

  6. #26
    Ikon-thyes Maska e Qafir Arnaut
    Antarsuar
    27-07-2002
    Vendndodhja
    Shum po shndrit aj Diell, e pak po nxeh
    Postime
    1,542
    Citim Postuar m par nga Cyclotomic
    Ku e ka origjinen eposi i Mujit dhe Halilit ? .. ?
    A nuk jane ata nga Jutbina e Krahines sipas vete epikes? Ka nje debat qe zhvillohet pasi cikli i ngjashem i perket edhe Boshnjakeve, dhe se kush eshte me i hershem..s'po merret vesh.

  7. #27
    i/e regjistruar Maska e Kreksi
    Antarsuar
    20-11-2004
    Vendndodhja
    Franc
    Postime
    5,616
    Kur e lexojm "iliaden" e homerit, hasim ne perndi e heronje te tille si ne eposin e Mujit e Halilit dhe nga struktura e themelimit te ketyre vargjeve apo cikli i kreshnikve, i perngjane shume kohes se Herkulit dhe detyrat e tija heroike.
    me ardhjen e turqve ne ballkan, dhe pranimin e islamit, shqiptarët ne ballkanë fillojn te kendojn keto kengë, zakonisht te percjellura me ahutê, ne oda.
    Mirepo zanafilla eshte e lashtë, mendoj se i perkete periudhes para homerike, se paku qe nga mivjeçari i i dyte para krishti !

    Judbina dhe Kraina, jan vise pellasge, sipas mendimit tim, te bosnjes dhe hercegovines se sotme, ku ilirët pastaje e percjellin kete cikel te ne, trashegimtaret e tyre.
    Une s'kam qen ne Judbin qe sot egziston me emrin Udbinë ne bosnje por kam takuar njerz qe kan vizituar kete vend qytez e vogël dhe thuhet se aty eshte ende grazhdi i kalit te Mujit, tejet i lartë, sa nje njeri i ngritur ne këmbë, i lartë !
    mandej thuhet se deri vonë ka qen e ruajtur njera qizme e Mujit ne vendlindje te tijë.
    Me siguri se me ardhjen e e sllaveve, shumica e banorve te ketyre anve shperngulen drejt jug-lindjes, ne malet e larta te shqiprise, ku prezervohet me se shumti ky cikel e ku pasatje perfshin edhe viset tjera.

    Armet e herojve kreshnike nuk jan te kohes autentike, perpos muzdrakut e shtizave, shpatave etj, por armet e zjarrta jan çpikur si dihet krejt vonë, me ardhjen e fiseve mongole, ne krye Gjingis Kanin dhe pasardhsve te tije, qe pastaj venedikasit e perdorin pere here te parë në shekulin e XIII-të si bomba hedhse ndaj piratve.
    Keshtuqe gjate kohes nder shekuj mund te themi se edeh cikli i kengve te kreshnikve iu eshte pershtatur epokes dhe modernizimit, sidomos aty kur thuhet ne nje vend se Muji kishte ndezur llullen me duhan dhe tymi ne vrancine po i shkon duke e pritur Arnaut Osmanin ne mejdan. Dihet pra se duhani vjen nga kontinenti i amerikes, pas Kolombos, më 1492, kurse kenget jan shume me te hershme e qe ky duhani iu eshte shtuar qe te behet kenga më e pershtatshme me kohen.
    Mandej flitet edeh pere pirjen e veres, me shumicë nga halili, kjo tregon origjinen mitologjike te hershme mivjeçare, ku e gjejm edhe te greket, permes homerit, qe dikur ne ballkane vera konsiderohej si e shenjte dhe kishte perendin e saje te shenjtene vete. Pra kjo tregon se ngjarja ka ndodhur ne nje epoke para islamike dhe para historike se permenden ne te edhe bajlozet, si ne legjenden e Trojes ku hasim ngjajshmeri edhe tek legjenda tjeter e Gjergj Elez Alisë.

    Ndryshimi i emrave ka ndodhur edhe ky me vone, pra pas islamizimit, duke e ilustruar kengen me emra islam te disa personazhve me negative, si duket pa humbur fare vleren e heroit kryesor Mujit, qe besoj se ka mbetur origjinale qe prej mija vitesh keshtu, e ndryshe eshte emri i Halili Garis, kuptohet i ndryshuar, por vete mbiemri tregon se ka origjine tipike iliro shqiptare.

  8. #28
    R[love]ution Maska e Hyllien
    Antarsuar
    28-11-2003
    Vendndodhja
    Mobil Ave.
    Postime
    7,708
    Mirepo zanafilla eshte e lashtë, mendoj se i perkete periudhes para homerike, se paku qe nga mivjeçari i i dyte para krishti !
    Ku bazohesh per nje pohim te tille ?
    "The true history of mankind will be written only when Albanians participate in it's writing." -ML

  9. #29
    Me poshte po sjell disa fragmente nga parathenia e librit Eposi i Kreshnikeve dhe Legjendave, botuar ne 1937 dhe permbledhur nga At Bernardin Palaj dhe At Donat Kurti

    Ne nji numer te panjehun kangesh, percjelle goje ne goje gjate shekujve, populli ka ruejte gjymtyret e njij eposi te vertete, qi ka protagonist Gjeto Basho Mujin (me mujte - pas fuqise qe i dhane Zanat e Oret), nji kreshnik te fuqishem, te pathyeshem e te pavdekshem.

    Kanget, si siellen rreth ktij kreshniku e rreth shokve te tij, nuk kendohen gjithkund; por kemi me i ndie posaçe ne Malci te Madhe, ne Dugagjin, ne Kosove, ne Puke, ne Diber, ne Ljare e ne Shestan.
    ….
    Kemi perpara sysh nje kolekcjon 342 kangesh, materjal i çmueshem mbledhe me mund te madh per gadi 40 vjet prej françeskanvet. Meritimi ma i pari i mbete At Shtjefen K. Gjeçov, arekeologut shqiptar qe i mblodhi ne vj. 1905. Mbas drejtimit te tij ne vj. 1919, P. Pernardin Palaj filloi kolekcjonin systematik neper male.
    Ne vj. 1924 me botimet ne “Hylli i Drites” u bani me dijte shqiptareve e te huejve, se kanget e kreshnikeve jo vec se s'ishin per t'u perbuze, por perkundrazi do te cmoheshin si visare literatyre, si monumenta te gjalle fisnikije shpirtnore e si perfytyrimet e pasterta te karakteristikave kombetare.
    ....
    Asht per t'u vu re, se kanget e kreshnikvet kendohen gjithmone e vetem me lahute, qi ne Malci te Madhe thirret laute e me ndoi kange edhe sharki.

    Kanga, me te cilen percillen rreshtat, asht faret e thjeshte e gjithmone melankonike. Ne setcillin mbarim rreshti keputet me nje ceure te gjate, qi ka lidhni me rreshtin, qi vjen.

    Jonja ndrron pak a shum si mbas kangtarit;

    Mbas rithmit muzikues te gjitha kanget e lahutes kendohen pa perjashtim dheterrokeshe; me sa ne deklamacjon dalin 9-10 rrokshe perzie shpresh me 8-7 rrokshe.

    Kangtari rroket i plotson tue persrit fjale, a tue shtue nji ''tha'' a ''kqyr'', a tue shti ndermjet bashktinglloresh a ne mbarim te fjalve ndoi -e- te ngulte si bie fjala pevete, kendon, dhane, sote, mjesnat-e...
    Mos shkruaj gj kur je me nerva, sepse, ndrsa plaga e gjuhs sht m e keqe se e shpats, mendo ka mund t jet ajo e pends

  10. #30
    i/e regjistruar Maska e Kreksi
    Antarsuar
    20-11-2004
    Vendndodhja
    Franc
    Postime
    5,616
    Me avancimin e e e teknologjise dhe informatikes, sidomos imazhit numerikë, do ishte e udhes qe regjisoret tane t'i hyn punes duke vjelur vlerat tona kombtare e sidomos duke e adaptu(pershtatur) ciklin e kengve kreshnike, do dalin filma te shkelqyer, jo vetem pere ne, por edhe pere boten e jashtme.
    Besoj se me mjete te vogla mund t'ia arrijm se shpejti te dalim me Trillogjin e Gjeto Basho Mujit me titull : "Gjigantet e bjeshkve te Namuna" ose ne tri pjese, besoj se do te ishte njeqind here me e pasur se sa " Perndia e Unazave"

  11. #31
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    27-06-2006
    Postime
    12
    dua t t faleminderoj shum SHIGJETA sepse vertet ke bre nj pun t madh
    qe ke shkruar gjith ket pjes per kreshniket

  12. #32
    Rising Star and Legend Maska e Davius
    Antarsuar
    20-04-2003
    Vendndodhja
    Underground
    Mosha
    37
    Postime
    11,960

    Kngt m t bukura t kreshnikve

    Vladimir Zoto, botohen 50 kng t epiks shqiptare legjendare

    Kngt m t bukura t kreshnikve

    RE.KU

    Studiuesi Vladimir Zoto boton s fundmi nj volum me 50 rapsodi tipike t epiks shqiptare. Ky volm quhet Eposi i kreshnikve dhe ka brenda tij kngt m karakteristike dhe m t bukura t ktij eposi. Autori Zoto shpjegon se n kt volum paraqiten motivet dhe tematikat m kryesore t epiks legjendare shqiptare, prmes varianteve q prfaqsojn vlerat m t arrira artistike duke iu shmangur motrzimeve t t njjtit motiv. Kt volum e kan nxjerr n treg pasi sht br edhe shqyrtimi nga Arkivi i Institutit t Kulturs Popullore, n t cilin jan t arkivuara 700 kng t asaj kohe. Ky volum hapet nga knga pr Gjergj Elez Alin, q sht njra nga veprat m t mdha t poezis shqiptare t legjends. Pastaj ka kng epike pr etn kreshnike t Jutbins me tridhjet lufttar t kryesuar nga Muji dhe Halili, personazhet kryesor t epiks shqiptare legjendare. Edhe figura t tjera q jan Dezdar Osman Aga, Ajkuna, Basho Jona dhe Omeri e njohin lexuesin n kt vepr. Kundrshtart e tyre jan ata q ka paraqitur historia Kreshto Kapedani, krajlat e Krajlis dhe Balozi. Kjo vepr sht botuar nga Shtpia Botuese Dasara".

    Gazeta Shekulli
    My silence doesn't mean I am gone!

  13. #33
    Hyllin Maska e Hyj-Njeriu
    Antarsuar
    22-07-2007
    Vendndodhja
    Fatkeqesisht mes ndergjinoresh
    Postime
    2,945
    Citim Postuar m par nga Genesis Lexo Postimin
    Ku bazohesh per nje pohim te tille ?
    Ndoshta jo per ciklin e kreshnikeve qe njohim po epika popullore mund te kete lind qe nga kohrat qe smbahen mend...ne fund te fundit percillet historia me kenge...

    Po duke lexuar ato komentet mbi Fillimin e luftimeve buze danubit,me lind nje dyshim i forte mbi origjinen e ciklit sepse tokat e panonise ishin me se shumti te latinizuara ne shek 6,pastaj me qen e me mace kishin kaluar,banuar vrare e prere ne Panoni...
    Mbase fillimi i Mujit mund te jete me dyndjet kelte te 400 p.l.k ose me ato Skithe te 700 p.l.k meqe kuajt permenden shpesh ,e kuajt ne mal jane gje e rralle,ne krahasim me fushen...

    Po ajo Jutbina ne kroaci,cfare provash paraqet per vec emrit?
    Ka edhe nje jutbina afer Sarajeves e duke qene se boshnjaket e kendojne ,pse te mos jete jutbina boshnjake po ajo kroate?
    Shqiptari e ka care rrugen e historise me Palle ne dore!

  14. #34
    Perjashtuar Maska e BARAT
    Antarsuar
    20-07-2006
    Vendndodhja
    Himarjot jet' e jet', Zot mbi male Hyll mbi det
    Postime
    2,565
    Ndoshta jo per ciklin e kreshnikeve qe njohim po epika popullore mund te kete lind qe nga kohrat qe smbahen mend...ne fund te fundit percillet historia me kenge...

    Po duke lexuar ato komentet mbi Fillimin e luftimeve buze danubit,me lind nje dyshim i forte mbi origjinen e ciklit sepse tokat e panonise ishin me se shumti te latinizuara ne shek 6,pastaj me qen e me mace kishin kaluar,banuar vrare e prere ne Panoni...
    Mbase fillimi i Mujit mund te jete me dyndjet kelte te 400 p.l.k ose me ato Skithe te 700 p.l.k meqe kuajt permenden shpesh ,e kuajt ne mal jane gje e rralle,ne krahasim me fushen...

    Po ajo Jutbina ne kroaci,cfare provash paraqet per vec emrit?
    Ka edhe nje jutbina afer Sarajeves e duke qene se boshnjaket e kendojne ,pse te mos jete jutbina boshnjake po ajo kroate?
    Hyj-njeriu, te Skythet je plotesisht ne drejtim te Shkja/skuth

    Kroatet e sllovenet jane, ose ishin me te guximshmit ne formulimin e teorise se romanticizmit, ku ata njehsoheshin me Iliret. Teori qe si perfundim rezultoi nje dallavere qesharake, ose nje enderrime posesive e popujve qe erdhen te fundit fare ne gadishullin Ilirik, qe tash quhet Ballkan.
    Ku ka rapsodi aktualisht?

    Muj=shqip 200%
    Halil=shqip 200%
    (ti ose studion ose lexon per histori e arkeologji..dhe e kupton fare mire pse eshte HALILI 100% shqip)
    Cili popull ka trashegimi gojore me te fuqishme se shqiptaret? (lexo suedezet dhe studimet e tyre ne lidhje me sagat, sepse ne kohen e xhaxhit ata vinin ketu dhe benin studime paralele per lahutaret tane)

    me te mira

  15. #35
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    18-04-2008
    Postime
    13
    shum shum shum shum shum bukur

  16. #36
    me 40 hajdut Maska e alibaba
    Antarsuar
    12-12-2005
    Vendndodhja
    Ne shpellen e pirateve
    Mosha
    34
    Postime
    5,644
    Po duke lexuar ato komentet mbi Fillimin e luftimeve buze danubit,me lind nje dyshim i forte mbi origjinen e ciklit sepse tokat e panonise ishin me se shumti te latinizuara ne shek 6,pastaj me qen e me mace kishin kaluar,banuar vrare e prere ne Panoni...
    Nj kronikan bizantin thot q ilirt n Panoni edhe n shekullin e 4 apo 5 flisnin gjuhn e tyre, e prderisa e kan ruajt gjuhn deri n kt shekull kuptohet q e kan ruajtur edhe m tej.

  17. #37
    Hyllin Maska e Hyj-Njeriu
    Antarsuar
    22-07-2007
    Vendndodhja
    Fatkeqesisht mes ndergjinoresh
    Postime
    2,945
    Citim Postuar m par nga alibaba Lexo Postimin
    Nj kronikan bizantin thot q ilirt n Panoni edhe n shekullin e 4 apo 5 flisnin gjuhn e tyre, e prderisa e kan ruajt gjuhn deri n kt shekull kuptohet q e kan ruajtur edhe m tej.
    Deri ne shek 4 jam dakort e deri ne fillim shek 5 po me tej, ajo zone u shkeput nga perandoria e u nenshtrua nga hunet ,pastaj ostrogotet ,pastaj longobardet e pastaj avaro-sllavet.
    Avaro-sllavet kur hyne debuan longobardet,pra nuk ishte ndonje tragjedi e madhe,barbar per barbar. Pastaj ngjashmeria me Hylliaden e Homerit ,tregon per ekzistencen e vazhdueshme te nje epike e cila fillesen e saj e humbet ne kohe. Niveli i larte qe tregon Hylliada, eshte deshmues i nje eksperience popullore e po njesoj niveli i Eposit te Kreshnikeve deshmon nje eksperience te meparshme te strukturuar mire .
    Lahuta me nje tel,pavaresisht cka mund te thone per te eshte vegel shume antike muzikore dhe eshte ruajtur vetem per kenget e kreshnikeve,ashtu sikurse polifonia labe trajton gati vetem kenge trimerie.
    Koncepte te eposit e struktura e vargut e ritmi duhet te jene te vjeter sa vete lahuta. Forma ndryshon ne baze te armiqve e ndryshon edhe emri i shume pjesemarresve. Kete elasticitet te emrave sipas armiqve kane shfrytezuar Boshnjaket kur bene armiq ne epos Hungarezet ndersa kenget ngelen te ngjashme.

    Ajo qe dua te them eshte qe nese sllavet sdo ishin me armiq po do vinte e zeme gjermani nga lart atehere armiku do quhej Kajzer e jo Kral,nderkaq kenga do ngelte.
    Ndryshuar pr her t fundit nga Hyj-Njeriu : 11-06-2008 m 19:01
    Shqiptari e ka care rrugen e historise me Palle ne dore!

  18. #38
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,066
    Postimet n Bllog
    3
    Anton Nik Berisha, zbulime t reja mbi Eposin e Kreshnikve

    Nga Anton efa

    Trajtimi i problemit t zanafills, moshs, origjinalitetit, mendsis dhe vlerave artistike t eposit ton t kreshnikve dhe parashtrimi i mendimeve vetjake pr kto probleme, me numrin aq t madh t studimeve q jan br n kt fush, sht nj pun e vshtir, e ndrlikuar dhe me prgjegjsi pr do studiues. Mendoj se autori i ktij studimi, sado t prmbledhur, ka disa cilsi t nj rndsie t dors s par pr t’i dal ksaj pune n krye me sukses. Anton Nik Berisha ka nj formim t gjer teorik pr letrsin gojore, n prgjithsi, dhe pr epikn gojore n veanti; njeh m s miri literaturn e botuar deri tani pr kngt tona t kreshnikve, por edhe pr epikn gojore heroike ballkanike dhe t Evrops Juglindore dhe m prtej ; ka nj prvoj t pasur jetsore n mbledhjen e lnds folklorike n terren dhe n botimet e saj, dhe ka br her pas here objekt studimi probleme t ndryshme t letrsis gojore dhe t kngve t kreshnikve . Mbi bazn e nj prgatitjeje t till, n kt studim jan parashtruar disa nga rezultatet m rndsore t deritanishme t studiuesve tan e t huaj pr shtjet kryesore t eposit ton dhe jan dhn n mnyr shkencore e mbi baza t drejta metodologjike e metodike mendime t vyera vetjake.

    Studimi hapet me vshtrimin e disa shtjeve teorike t mvetsis dhe veantis s tradits letrare gojore, duke hedhur drit mbi kohn kur mund t ken lindur llojet e letrsis gojore, ndryshimin e pasurimin e tyre n koh; formimin, ruajtjen dhe zhvillimin e tradits, mbijetesn e saj krahas letrsis s shkruar, veorit e letrsis gojore lidhur me gjuhn poetike, nprmjet s cils shprehen mesazhet artistike dhe sigurohet ndikimi estetik; pasqyrimin e mendsis s mjedisit shoqror e etnik. Duke vazhduar n kt hulli trajtese, theksohet pamundsia e ndrtimit t mirfillt t rrjedhs s zhvillimit historik t llojeve t letrsis gojore, vshtirsia e prcaktimit t kohs s lindjes s tyre, rndsia e varianteve, si dukuria m e veant e letrsis gojore. Pr kt t fundit thuhet: “Ndryshimet q ngjasin n botn e brendshme dhe n botkuptimin e individit, gjakimi q t shpreh botn q i prket dhe pasurin e vet shpirtrore, t dshmoj aftsin vrojtuese dhe shqiptuese n raste e n rrethana t ndryshme kur e kndoi kngn ose e rrfeu tregimin, kushtzoi variantet e shumta, q sht dukuria qensore e letrsis gojore dhe e llojeve t saj”.

    Duke hedhur drit mbi natyrn e tradits gojore n lmin konkret t epikave gojore shqiptare dhe serbe, ai v theksin n faktin q tek studiues t ndryshm u vrejtn interpretime t gabuara n prcaktimin e kohs: “Koha e shnimit dhe e botimit t krijimeve gojore, u mor shpesh si element qensor pr prcaktimin e lashtsis s nj epike dhe pr nxjerrjen e prfundimeve pr prparsit dhe pr pozitn superiore t njrs dhe pr pozitn inferiore t tjetrs, si ndodhi me epikn gojore serbe e myslimane t Bosnjs e Hercegovins ndaj asaj shqiptare”. Analiza dhe prfundime t gabuara u nxorn pr arsye se disa epika gojore u trajtuan t shkputura nga llojet e tjera t krijimtaris gojore kombtare, si ndodhi me epikn ton gojore, sidomos me kngt e kreshnikve.

    Mendime me shum vler pr lashtsin e origjinalitetin e kngve t kreshnikve autori nxjerr duke trajtuar problemin e pasuris s bots mitologjike e kalorsiake t tyre. Qeniet mitologjike, jo vetm jan t pranishme, por ato kan nj funksion t shumfisht. Ato, duke luajtur rol t shumfisht, jan n themel t qensis s bots tematiko-motivore dhe nj prbrs i rndsishm i vlerave t tjera t eposit. Autori sjell shembuj t rndsishm nga kngt pr rolin e ktyre qenieve: gjarprinjt dhe bishat gjallojn n barkun e Mujit ose i mjekojn varrt atij, fakt q dshmon prmasn e nj realiteti mitik; ort e zanat, dielli e hna bashkpunojn me kreshnikt, duke marr pjes n zhvillimin e ngjarjeve, u ndihmojn e i marrin n ndore, etj.

    Ve lnds mitologjike, si dshmi pr hershmrin, autori ka prmendur edhe organizimin matriarkat t shoqris s kreshnikve, t cilin e ka trajtuar si element t rndsishm t ktyre kngve.

    Duke trajtuar kultin kalorsiak, “q nnkupton kultin ndaj trimris, ndaj kalit, ndaj femrs s bukur, q me shekuj sht gjakim i qensishm i njeriut”dhe duke e cilsuar at si nj prbrs q sht “thellsisht i mishruar n kngt tona”, autori rrzon nj nga tezat, deri tani m e pranueshmja, q kngt e kreshnikve pasqyrojn luftrat iliro-shqiptare kundr sllavve, tez q e ka zanafilln me mbledhsit, botuesit dhe “kodifikuesit” e par t ciklit t Mujit e Halilit, At Bernardin Palaj e At Donat Kurti. “Me prjashtim kur ndonj kng bn fjal pr pushtimin e kullotave, q jan pron individuale, e q m shum sht akt q merret si shkas pr t nxitur lindjen e ballafaqimit ose t luftimit me ndonj trim, kngt kreshnike, - shkruan autori, - shqiptojn bmat individuale, dyluftimet, aventurat pr t grabitur gra ose pr t’i liruar ato.” Dhe vazhdon; “Pjesmarrja kolektive e trimave (nga t dy palt) n prleshje t ndryshme, nuk shpreh qensin e veprimit kolektiv t natyrs shtetrore, po nevojn pr t’i shkuar n ndihm nj trimi.”

    Kngt e kreshnikve shqiptojn, si dhe disa tradita t tjera epike, mendsin etnike (kodin shoqror, kulturor, moral, religjioz, etj.), q i takon nj shoqrie fisnore pa autoritet shtetror dhe q i prgjigjet, pr sa i takon vlerave etike, shoqris homerike, si e ka pohuar, kohve t fundit, studiuesi japonez Yamamoto. Gjithsesi, Halili, i ndodhur n kull t krajlit t Kotorrit, kur ky largohet, duke i ln n bes kulln, gruan dhe vajzn, vepron plotsisht sipas vlerave etike kanunore. Por n ndryshim nga studiuesi japonez, Berisha sht i mendimit q ndrsa botn homerike e cilson patriarkati; shoqria tek cikli i Mujit e Halilit ka prmasa t dukshme matriarkale.


    Pse Berisha e kritikon Stavri Skendin?


    Konkluzione t rndsishme pr lashtsin dhe autorsin e eposit ton jan nxjerr, gjithashtu, gjat shqyrtimit t veorive t prbashkta t kngve t kreshnikve me llojet e tjera t letrsis son gojore si legjendat, baladat, vajet, prrallat, gojdhnat, etj., sidomos pr sa i prket bots tematiko-motivore dhe sistemit gjuhsor e shprehs poetik. Kshtu, pr afrin me prrallat prmendet fakti shum i rndsishm q aksioni n kto kng nxitet e prmbushet n baz t rregullave q zbatohen edhe n prrallat n prgjithsi dhe n ato shqipe.

    Trajtimi i kngve t kreshnikve jasht sistemit t letrsis son gojore, arsyeton autori, solli q rezultatet e studimit t ishin “t pjesshme, t shumtn e herave t paqndrueshme”. Kshtu: “nse do t prfillej mendimi se kngt e kreshnikve na qenkan t huazuara nga epikat boshnjake dhe serbe (meqense prkimet e kngve kreshnike me llojet e tjera letrare gojore shqipe jan t mdha) e njjta gj pasksh ndodhur dhe me llojet e tjera t letrsis gojore shqipe! Pra sipas ktij kndvshtrimi (e logjike), shqiptart, si popull, nuk paskshim identitet letrar e artistik, kulturor e shpirtror pr arsye se paskshim huazuar gjith krijimtarin letrare gojore”.

    N rrafshin krahasues t traditave epike gojore, autori i kushtoi vmendje t veant shtjes s prkthimit t ktyre kngve. Duke analizuar prkthimet e Mioviqit, Berisha nxjerr prfundimin se vargu dhjetrroksh i epiks gojore shqiptare nuk mund t bartet e t prkthehet si duhet n gjuhn serbe me dhjetrrokshin prkats t ksaj epike. Mioviqi shpesh u detyrua ta prkthej vargun shqip me 12, 13, 14, 18 rroksh ose me dy vargje dhjetrrokshe pr t kapur “trsin kuptimore sintakso-metrike e metaforike t vargut shqip”. Nga kjo pun krahasimtare, autori nxjerr prfundimin se edhe vet prkthimi i Mioviqit e prjashton mundsin e bartjes s vargut gojor sllav n kngt tona t kreshnikve.

    N fushn e studimit t epikave gojore, t vargut e t dukurive t tjera, thekson autori m tej, i duhet kushtuar nj vmendje e veant kontekstit jashtletrar t tekstit artistik, i cili sht i ndryshm n tradita epike t ndryshme. Si shembull bihen morfemat shqipe ndore, bes, or etj., t cilat “nuk mund t ken asnjher t njjtn vler e t njjtin kuptim e konotim” n nj sistem tjetr gjuhsor. Ky pohim shoqrohet edhe me vrejtjen q “struktura gjuhsore e tekstit epik gojor, e epiks gojore t popujve t Ballkanit nuk sht studiuar sa duhet”.

    N rrafshin e studimeve krahasuese t kngve tona legjendare me traditat epike t popujve t Evrops Juglindore sht me rndsi t nxirret n pah roli dhns i eposit ton, q si epos i lasht, i pasur me prbrs qensor mitologjik dhe q pasqyron nj rend shoqror primitiv me mbeturina matriarkati, etj., premton shum n kt drejtim. Lidhur me kt problem, autori ka vn n dukje disa t dhna nga studiues t huaj q shnojn ndikimet e mnyrs s jets, organizimit shoqror, kulturs, etj. t popullit ton ndaj popujve t tjer t Siujdhess Ballkanike. Kshtu, studiuesi Spiro Kulishiq ka shprehur mendimin se shoqria familjare sllave n disa rrafshe sht zhvilluar nn ndikimin e organizimit t lasht ballkanik. Duke qen shoqria familjare shqiptare m arkaike dhe m autoktone, ajo ka ndikuar n organizimin shoqror t familjes s sllavve t Ballkanit. Studiuesja e njohur ruse Desnickaja ka shprehur mendimin q tradita epike shqiptare n krahasim me traditn epike boshnjake sht m e pasur, m arkaike e origjinale dhe dallimet mes ktyre dy traditave jan t mdha.

    Berisha sht plotsisht mbushamends kur kritikon Stavri Skendin, i cili, duke pasur Alois Schmaus-in udhheqs t tezs s tij t doktoraturs pr epikn gojore shqipe, iu nnshtrua mendimit t studiuesit gjerman, q kishte prfillur mendimin e studiuesve serb pr huazimin e kngve t kreshnikve shqiptare nga ato boshnjake e serbe, edhe pse Schmausi nuk e njihte n origjinal eposin ton, mbasi nuk e dinte shqipen.

    Nj tjetr prfundim i autorit t studimit, n rrafshin krahasues t kngve tona t kreshnikve me epikn sllave, lidhet me faktin q n kngt tona t kreshnikve mbishtresat e periudhs osmane jan fare t parndsishme pr t’u marr parasysh; ndrsa epika sllave, si mendon edhe pjesa drmuese e studiuesve serb, fillon kryesisht me ardhjen e osmanve n Evrop, n shek. XVI-XVII, ka e dshmojn ngjarje e personazhe t ndryshme t asaj kohe, q gjetn jehonn e tyre n kng t shumta epike boshanje dhe serbe.


    Kndimi dygjuhsor


    Nj vmendje t veant Berisha i kushtoi tradits s kndimit dygjuhsor t rapsodve shqiptar, e cila lidhet me punn e mbledhsve dhe studiuesve si M. Murko, A. Schmaus, M. Parry, A. Lord, etj. Shumica e kngtarve t ksaj tradite, q kndonin shqip dhe bosane (boshnjake) e ndonjher edhe n ndonj gjuh tjetr, prej t cilve studiuesit e prmendur i morn materialet, thekson autori, ishin shqiptar ose me origjin shqiptare, por pr shkaqe t politiks q mbretronte midis dy luftrave botrore quheshim “mysliman” ose “turq” dhe merreshin si t till, pa u br dallimi midis prcaktimit fetar dhe prkatsis kombtare, sidomos nga “autor t ngarkuar me tendenca e interesa nacionaliste.” Pr paansi gjykimi, autori dallon studiuesin amerikan Milman Parry, i cili “i mblodhi materialet jasht do ngjyrimi e ndikimi politik, q s’kishte ndodhur me mbledhsit e tjer”, pun q ofron argumente pr zhbrjen e tezs tendencioze t “huazimit” t epiks gojore shqiptare nga ajo boshnjake-serbe. M tej, parashtrohen edhe disa t dhna dhe prbrs joletrar, q dshmojn se popujt sllav t jugut u ndikuan nga paraardhsit ballkanik dhe nga shqiptart, n fusha t ndryshme t organizimit shoqror, zakoneve, veshjeve, riteve, e deri tek patronimet e toponimet, emrat e fiseve, etj.

    N kapitullin e fundit “Qensia e tekstit letrar artistik”, autori i qaset tekstit t kngve si “prbrsit kryesor”, q prligj vlerat e tyre si shtjellime dhe si mesazhe, gj q shtron nevojn e domosdoshme t studimit pr t kuptuar vlerat artistike e pr t prligjur origjinalitetin jo vetm t kngtarit, po edhe t nj epike dhe, ka sht m e rndsishme, pr t’i vn n dukje dallojat dhe prkimet e epikave t popujve t ndryshm, n rrafsh krahasimtar.

    Kngt e kreshnikve dallohen pr gjuhn dhe sistemin e pasur t shprehjes artistike, mnyrn e shtjellimit t tekstit dhe mesazhet artistike, q dalin prej tyre dhe mundsojn ndikime t fuqishme estetike: tablot e prshkrimet her-her t pazakonshme, t prftuara me mjeshtri; gjallria dhe dramaciteti, forca e rrfimit, etj. Duke qen se, si vren autori, tek epika gojore, n rastin ton konkret, tek kngt e kreshnikve, mbizotron gjuha simbolike ndaj gjuhs poetike, q sht kryesisht veori dalluese e llojeve t liriks, pavarsisht se nuk ka ndonj kufi t prer mes tyre, kto kng ngrthejn “kode e simbole t ndryshme, deshifrimi i t cilave bhet mbi bazn e mendsis s mjedisit e t kulturs q i prkasin krijuesit”, gj q ndryshon nga nj popull tek nj tjetr. Arsyetim, ky, n t mir t hershmris dhe t mvetsis s eposit ton. Ve sa tham, kngt e kreshnikve dallohen pr nj origjinalitet dhe pasuri t madhe t mjeteve figurative, “q sht shpirti i do krijimi t mirfillt letrar”.


    Provohet teza se shqiptart jan burimor tek gjuha dhe n letrsin gojore


    Studimi mbyllet me mendimin e rndsishm q shqiptart jan burimor si tek gjuha dhe prbrs t tjer t kulturs materiale e shpirtrore, ashtu edhe n letrsin gojore. Kndej ndjehet nevoja e studimit t epiks gojore shqiptare brenda fenomenit epik t popujve, jo vetm t Siujdhess Ballkanike, por edhe t Evrops Juglindore e m gjer.

    Berisha zbaton n studimet e veta nj qasje e interpretim t veant, pr t ciln gj meriton t thuhen dy-tri fjal. Njra nga veorit e metods s puns s tij studimore njmendsohet n trajtimin teorik t shtjeve, mbi bazn e t cilit ai inkuadron me mjeshtri problemet konkrete t objektit t studimit, n rastin konkret, t kngve t kreshnikve, duke ndrtuar shqyrtimin analitiko-sintetik nprmjet polemikave me rezultatet e arritura nga studiuesit e mparshm, me miratimin, vnien n dyshim a hedhjen posht t tyre dhe duke nxjerr gjithnj prfundimet vetjake. Kshtu, duke synuar t jap vlerat artistike t tekstit poetik t kngve, fillimisht ai prpunon nga ana teorike qensin poetike t tekstit dhe mbi themelin teorik t ndrtuar mbi bazn e rezultateve m t reja t ksaj fushe, ai parashtron veorit kryesore artistike, q i dallojn kngt e kreshnikve. N fund, ai nxjerr jo vetm tezat vetjake, por shpesh edhe udhzime metodike pr t’u pasur parasysh nga studiuesit si p. sh.: “Vetm analizat tekstore e t veantive t tyre mund t ndriojn mirfilli ngjasimet dhe ndryshimet dhe mbi bazn e tyre t nxirren prfundimet prkatse t qensishme.”

    N studimin e vet autori miraton e mbshtet plotsisht arritje pozitive t studiuesve t tjer paraprak, shqiptar e t huaj. Kshtu, n fusnotn 86, ai sjell nj mendim t rndsishm t studiuesit gjerman G. Geseman: “Duke br fjal pr nevojn e studimit t epikave gojore t disa popujve, prkatsisht t nevojs s studimit t stilit serbo-kroat me stilin epik te rust, bullgart, shqiptart, grekt, rumunt, hungarezt – pr t ditur m n fund se kush prej kujt ka mundur t huazoj, Gerhard Geseman, mes tjerash thot: ‘Huazimet e pastra prmbajtsore (...) nuk jan aq instruktive pr historin e brendshme t epiks popullore sa pikrisht lidhjet e ndrsjella t elementeve stilistike’.”

    Me rndsi pr t’u vn n dukje sht dhe puna serioze e autorit n prdorimin e gjuhs e t shtjellimit t fjalis dhe t terminologjis prkatse t ksaj fushe shkencore. Si n veprat letrare poetike, ashtu edhe n ato studimore, ai sht shum i kujdesshm n prdorimin e gjuhs, krijon fjal dhe pasuron me ngjyrime t reja kuptimore fjalt q prdor. Po prmendim: prvijzim– projeksion, gojshmri – tradita e letrsis gojore, njjtsi – t qent identik, i njjt, kngtim – procesi i t knduarit, pranim – receptim, kumtim – mesazh e ndonj tjetr.

    Me prfundimet e arritura, Berisha ka uar m tej studimin e folkloristiks shqiptare lidhur me kngt e kreshnikve, por edhe pr ndonj problem tjetr t letrsis son gojore n prgjithsi. N kt kontekst, mund t themi pa ngurrim q metoda e trajtimit t problemeve, mnyra e argumentimit dhe prfundimet e nxjerra do t ndihmojn n studimet e mtejshme t ksaj fushe jo vetm shkencn ton po edhe at ballkanike dhe m gjer.


    Ky studim, q po botohet edhe si vllim m vete, i konceptuar dhe i shtjelluar si parathnie e nj antologjie t vllimshme me 51 kng t kreshnikve, t zgjedhura n baz t kritereve t prcaktuara mir, para s gjithash, pr vlerat e tyre poetike dhe trsin shtjelluese, do t’u shrbej studiuesve tan e t huaj, po dhe lexuesve t zakonshm, q ushqejn krshrin ndaj ktij monumenti madhshtor t kulturs shpirtrore t popullit ton.


    Autori njeh n origjinal eposin sllav; prktheu nga gjermanishtja kngn e pest t “Kngve t Nibelungve” dhe e bri objekt stu-dimi kt epos (botuar n librin: “Njmendsia e fjalve – Mundsi interpretimesh letrare” “Shpresa-Faik Konica”, Prishtin, 2006.). Gjithashtu, prktheu nga gjermanishtja dhe e plotsoi me shnime “Epin e Gilgameshit” (Prishtin 1984, botimi i dyt Tiran 1990).

    N librin “Qasje poetiks s letrsis gojore shqipe”, (Rilindja, Prishtin, 1998), Berisha, ndr t tjera, trajtoi edhe kto shtje: “Poetika e letrsis gojore n krahasim me poetikn e letrsis s

    shkruar”, “Krijuesi gojor dhe prcjellsi gojor”, “Prkimet poetike n dritn e shtjes homerike”, “Klasifikimi – problem kompleks”, “Rreth disa vlerave artistike t letrsis son gojore”, “Pr nj qasje m t drejt dhe pr nj studim m kompleks t epiks son gojore n krahasim me epikat e popujve t Siujdhess Ballkanike”, “Hyrje n poetikn e prralls”, “Mendime dhe vlersime t qensishme t Mark Milanit”, “Maximilian Lambertzi pr epikn gojore shqip-tare”, “Rndsia e t dhnave t Matthias Murkos pr poezin ton gojore”, “Kndimi i kngtarve shqiptar n gjuhn ‘bosane’ ose kush ishte Abdullah Mexhedoviqi”, “ka dshmojn kngt shqi-pe t mbledhura nga Vuk Karaxhiqi?”, “Funksioni i formuls-meve n nj kng kreshnike”, “Kulti kalorsiak n kngn ‘Halili merr Begzadn e Bardh”, etj.

    N librin “shtje teorike t letrsis”, (“Faik Konica”, Prishtin, 2005), ai trajtoi edhe kto shtje: “Ndrliqsia e natyrs s artit t fjals”, “Veantit e tekstit letrar dhe t tekstit joletrar”, “Teksti poetik si komunikat dhe estetika e tij”, “Letrsi gojore, letrsi po-pullore ose folklor?”, “Letrsi e shkruar, e kultivuar ose artistike?”.

    Autori botoi, n gjuhn shqipe dhe n gjuh t huaja dhe punime t tjera n revista e periodik, q lidhen me problemet e epiks gojore, vemas me kngt e kreshnikve, q jepen n fusnota t ktij studimi.

  19. #39
    me 40 hajdut Maska e alibaba
    Antarsuar
    12-12-2005
    Vendndodhja
    Ne shpellen e pirateve
    Mosha
    34
    Postime
    5,644
    Deri ne shek 4 jam dakort e deri ne fillim shek 5 po me tej, ajo zone u shkeput nga perandoria e u nenshtrua nga hunet ,pastaj ostrogotet ,pastaj longobardet e pastaj avaro-sllavet.
    Po e vazhdoj m tej...

    Dhe duke qen se zona fushore (Panonia) u pushtua, bashk me t edhe Klladusha (gjendet n rrafsh), ather ilirt fusharak u larguan tek vllezrit e tyre n alpet dinarike, duke e ngjeshur kshtu popullsin n nj zon t ngusht, duke mbrojtur m mir at pak tok q i ka mbetur.

    Bjeshkt e Jutbins, pr her t par jan pushtu n shekullin 11, ather kur t part tan ikn kndej n trojet e sotme. Shkaku q e humbm Jutbinn sht se Kroacia krijoi shtet, krijoi ushtri, dhe nuk mund t qndrohej m gjat.

    Po ajo Jutbina ne kroaci,cfare provash paraqet per vec emrit?
    Toponimet e ngjashme n vende t ndryshme nuk tregojn gj tjetr vese dyndje. Jutbina e par sht ajo n Kroaci. Aty pran saj gjenden edhe Klladusha, Fusha e Sejes, Krali i Sejes, Zaharja, Janina e Madhe (Oenona ilire, Nini i sotm). Kurse Jutbina e dyt tregon vendqndrimin e dyt t kreshnikve pas shprnguljes s tyre, dhe pran Jutbins s dyt kemi edhe Kotorret e Reja (qyteti Katera).

    E tr kjo shpjegohet me at q kjo popullsi, ishte e ardhur nga fushat duke u bashku me malsort q ishin m hert aty, pr shkak t dyndjeve t mdha, kurse m von fillon shprngulja pr n juglindje aty tek Bosna e m pas n Malsi.

    Shiko se toponimin Gruda e gjen q nga Dalmacia Bosna Raguza e deri tek Malsia, vetm trheq nj vij nga njri toponim tek tjetri edhe para syve do t'a kesh rrugn nga kaluan Grudasit.

  20. #40

    Muji pret Bajlozin e Detit te Zi

    MUJI PRET BAJLOZIN E DETIT TE ZI


    O,lum e lum ,o zot ,i lumi zot/
    E qnka qen ky baloz i zi
    E kalon krejt Detin e Zi
    e q del n kufi t Jutbins
    dhe banrrn Jutbins ja rrzon
    rrafsh me tok ,thiu ,e ka rrzue
    banrrn e vet ai e ka vn
    mbapsh ,thiu ,sht kthye
    dhe tri dit a ndal me pushue
    n vend nj letr e ka shkrue
    te qiraxhit ,thiu ,e qnkqa shkue
    -Qiraxhi ,kur jini duke udhtue
    mbas bagtive kemi me shkue
    ǒka po krkoni kt letr me ue?
    ndonj dukat ke me na pague
    -Emin Ags n dor me ja ue
    shpejt te Aga letrn ma kan ue
    e merr letrn aga me e kndue
    lot pr faqe tmjerit jan duke i shkue
    spo di arsyen se ka me mbarue
    N beden t kulls aga ka hyr
    E po e zbraz pushkn e haberit( lajmit)
    Kreshnikt shokt e e tij e kan dgjue
    E t gjith mire qnkan shtrngue
    E tek Emin Aga shpejt qnka shkue
    Emin Aga para u ka dale
    E qoft pr hajr lajm na ke ue
    far lajmi thon me na kallxue?
    -Lajmi i zi na ka ardh
    jua nxjerr letrn pr ta kndue
    Osman Aga n kmb na u ue
    E merr letrn pr me kndue
    -Haj medet ne ka paska shkrue
    Njmij copa gjedh ju a due
    posht katrqind kile nj eksiq se due
    dhe t majme duhet t qllojn
    dhjete vargan(karvan) me grur me i qrue
    dhjet vargan grur me i ngarkue
    dhe n kufij me mi ue
    ja n mejdan me m dale mue
    Ah tan kreshnikt kryet e kan ungj(ul)
    Ja n mejdan me m dale mue
    Ja ka kam lyp ,ju mos me ma ue
    krejt Jutbinn kam me e farue !
    Osman Aga ja ka nis e po flet:
    -Hajmedet ka na ka gjet
    O nj n mejdan atij smundemi me i dal
    Shtatdhjet mbretri ai thi i ka marr
    Te tan harain jan duke ja ue
    Duhet mallin ka lyp me ja ue
    O hajmedet qnkan kujtue:
    -Duhet mallin me ja ue
    dhe ka nis mallin me ja nda
    njmij cop thiut ma ja ba
    nn katrqind kile mposht nuk i due
    edhe t majme for me qllue
    Dhjet karvan me grur me ja qrue
    Edhe me ato buk me ja prgatit
    Pr nj mot kena me u lirue !
    Ja kan nis bagtin e po ja ndajn
    Po m ish kan dhe Muj fukaraja
    E dy vllazn ata ishin kan
    Mujin e Halilin jetim baba i ka lan
    Tetmbdhjet vjet Muji i pat lan
    Fukara Muji ka qllue
    Kur po gatisin bagtin Muji po I tubon
    Gja Mujit nuk mund me i shkrue
    -At gja ai me na i rue
    Tana gjat ja kan nis me i da
    U kan nis gjan tu Emin Aga me i ue
    Te Emini i kan tubue
    Edhe Mujin rrogtar e kan shkrue
    N Bjeshk t Zeza pr me i ue
    Me i kullot Muji mir me i rue
    Edhe Muji gjan n agim po i merr
    E n Bjeshk tZeza po mi qet
    S a ka qn dita Muji i ka kullot
    N mbrmje te shpija i ka ue .
    Emin Aga gjs para u ka dal
    Ja ka nis gjn e po i numron
    -Ore Muji bre djal !-i ka thn
    dy gja n bjeshk i paske ln
    ato t dyja sonte ti me mi pru
    ja kryet mrena ,tybe ,n ket shpi!
    Sa fort Muji paska pritue
    Mir mobuzn n krah po e qet
    E n Bjeshk tZeza Muji po del
    Prrue m prrue o breg m breg
    Duke i lyp hi kurkund si gjet.
    E n nj prrue Muji kur po shkon
    Dy fmij i gjen tuj brtit
    Sa po mundin fmijt po piskasin .
    Ngadal Muji n at prue po shkon
    Te fmijt kur ka shkue
    Britm t madhe fmija paskan ue.
    Ndrmjet djepave Muji m ish hi
    T dy lidhun djepat ishin kan
    Ja ka nis fmijt po i prkund
    Edhe vajin fmijt e kan ndal.
    Edhe gjumi aty Mujin po e merr
    E ja ka nis kerrshi po krcet
    Edhe gjumi Mujit po i del
    Nja dy Zana ,tha ,Muji po i sheh,
    si dy diella ato q po bjn,
    ashtu drit zanat si po bjn!
    Prap Muji ngjum sht ra me fjet
    Krism kerrshit e ushtim po i shkon
    Ato zana te djepat po vijn
    Afr ato kur jan afrue
    Kuku motr,ka u marue?
    Ndrmjet djepave dikush tek sht ra
    T dy djemt ,oj motr i ka mbyt!
    Duke brit zanat dhe duke shkue,
    I gjejn djepat t dy mbulue ishin kan
    Edhe djepat shpejt kur i shpalojn
    Edhe gjumi fmijt mi ka zn .
    Shqelm Mujit zanat i kan rn
    Muji shpejt more qnka ndreq
    -Po ty ktu ,nkt vakt ,kush t ka pru?
    Dy gja n mal m kan mbetur mua
    Po un jam dal sonte me i lyp,
    E n kt prrue kur jam hi,
    I kam gjet tue brit kta dy fmij
    Gjynah i madh mka ardh mue
    E kam ardh i kam prkund
    Ato gjumi o i ka zan
    Un jam ndal kta fmij me i rue .
    -Ori motr kti ka ti bajm?
    Duhet shprblim ,oj motr ,me i dhn,
    Shprblim t madh kti duhet me i dhan.
    -Fol bre djal ka po don ?
    a don mall,sa duhesh me t dhan
    A po don kerrsh ,dukat ta bajm?
    A po don fuqi me t dhan?
    E me krali ti me u mbrojt,
    Ku ah nmejdan
    ty smundet me t dale
    Se krejt harab ti ke me i ba!
    A ndal Muji e sht kujtue
    < Me lyp mall o sa due un
    vjen balozi ka me mi marr
    kt kerrsh dukat me ma ba
    vjen balozi thiu e ma zapton
    ka m ngjan e gj mbi dhe nuk mi len>
    -E npa takat(fuqi)mir me m dhan,
    me krajli un me e prapue ?
    Motra e madhe te vogls i ka than
    Je ma e re e gjinin ma t forte ma ke
    Epi gji ,lum motra ,q t pine,
    E fuqi ktij djali me i dhan,
    Nder krajli djali me davranue !
    -Hajde djal thithe gjirin (cicn)!
    Ka shkuar Muji ka nis me pi
    Pik m pik nji cic e kish pi
    -Kape gurin ,djalo ,njmij kile
    Njmij kile gurin me peshue !
    E tja ngjit gurit njmij kile
    Deri nkrye Muji ma ka ue
    Epi hov ku mujsh me gjue!
    E pes metra larg gurin ma ka gjue.
    -A don ma fuqi ty me t dhan?
    Po sa t kesh takat
    mue me m dhan
    se me krajli un kam me luftue!
    Tjetrn sis ,zana po ma nxjerr,
    ja ka nis Muji po ma thith,
    pik m pik edhe kt ma ka pi.
    -Rroke gurin ,djalo,njmij kile!
    E rrok gurin Muji njmij kile
    I ep hov e mundet me e qit;
    Tetdhjet metra larg po e qet.
    Motra e madhe ,zana ,po brtet:
    -Shum fuqi kti tha i ke dhn,
    sht i ri e mend dro a q e lan
    krejt harabe ai kt dyje e ban!
    edhe Muja ,gajle , thot se kam
    -Ore djalo! po mi paska than,
    e ti emrin ,djal si e ke ?
    -Un emrin Muj e kam
    E shum fat ,bre djal,ti paske pas
    E me ne ,more ,ti je vllaznue
    Shum fuqi ty kemi me t dhn
    sa te jet jeta ti ke me qn
    knga jote Muj ka me u kndue
    e pr gzime ,Kng kan me tu kndue
    E emir yt Muj ska me u harue !
    Ore Muj bre !-djalit mi kan than
    Motra me ty duam me u ba ,
    e sa hern ngusht ,ti ke me qen
    o motra na ty kemi me tu ba
    vetm se fmijt ti na i ke rue
    Dy lopt zana ja kan lshue
    I merr lopt Muji e ka fillue
    E pr shtpi o mi ka ue .
    Dielli besa nalt sht ue
    Emin Aga vet ka dal
    Gjasht oban me vete mi ka marr
    Po e shohin Mujin gjn q po e bjen
    Mujin obant ngjau qe shum po shajn
    Mujit mrzi mi ka ardh,
    Pr krahsh Muji kur jua ngjet
    Fluturim ,besa ,larg po i qet !
    Emin Aga sa mundet po ik
    -Ikni shok! Emini u paska than
    edhe mnt Mujin e paskan lan!
    E te Emin Aga Muji kur ka shkue
    T tan kreshnikt aty qnkan ardh,
    Fjaln Muji e ka marr:
    Kta gja ju kini me i marr,
    Vet bajlozit pritn kam me ja xan
    E me t un dua me da mejdan.
    Emin aga Mijit i ka thn:
    -Dorin e mejdanit ty ta paa dhan
    shpat e nizdrak t mijat ti kam dhan
    Dy kobure n shok ja ka dhan
    E pr hajr more Mujit ja kan ba .
    Edhe Muji qnka shtrngue
    E po shkon Bajlozit n prit me I dal:
    -Prite Mujin e ka me ardh
    e ka ndrmend neser me dal.
    Doris n shpin Muja ju ka gjue
    Ka marr udhn te balozi ka shkue
    Tre sahat kur iu kish afrue :
    -Haram t qoft ,gjog, mbajten q t kam ba
    ne vend te tagjis oriz aga t ka dhan!
    E rrapllim t madhe ti me ue ,
    Tokn nn gur balozit me ja lue
    Jargt n gjyk atij me jagjue !
    Ja nis gjogu po turfullon
    Jargt bajlozit ngryk po ja qet
    Rrapllim t madhe paska ue,
    Tok e krresh ,bajlozit ,po ja lue;
    Piskam t madhe Muji paska ue
    Dymbdhjet zana n,gjoks Mujit i kan le
    Piskam t madhe trimi ka marue ,
    At piskam bajlozi e ka ndgjue
    Prej njeriut kjo piskam nuk sht
    Prej kudreti ka tek un po vjen !
    O ,thot bajlozi ,e si vettim asht ue
    Edhe topuz bajlozi ja qet;
    Jam tehir (gati) n mejdan me t dal!
    Aspak Mujin topuzi se ka marr
    Nshpin t sharkut bajlozi i ka ra
    Hov t madh Muji ka ba
    Shum strvit gjokun e kish msue
    E n dy gjunj gjoku asht palue
    O afr Muji ju kish afrue
    edhe me shpat n krye mi ka mshue
    gjysmn e kres ja ka shkurtue
    e me sy t prishun n gjog ja ka gjue ,
    prej dories n tok e koka ka ra
    bajlozit koka ka qn tuj shpurth
    kryet Muji ja ka kput,
    n dueq kryet ja ka shti
    gjak i madh aty ish ba
    krejt gjaku Mujin e ka mbulue
    Askund Mujin ska mujt me varrue
    Po nshtat dorin ja kish plague.
    Ka marr udhn Muji pr ship me ardh
    Kryet e bajlozit n big ja ka marr;
    Ka marr udhn n Jutbin ka shkue
    E prpara Mujit shokt mi kan dale
    Krejt i kuq Muji ish qen mbarue
    N kull te hekrit trimi kur ka shkue .
    _Shihni kryet e bajlozit e kam marr
    e dy opash kryet ja kam da
    me shpat kryet ja kam shkurtue
    ma bajloz ska me sundue !
    Mblodhi Stavri Trako

Faqja 2 prej 5 FillimFillim 1234 ... FunditFundit

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •