Close
Faqja 3 prej 5 FillimFillim 12345 FunditFundit
Duke shfaqur rezultatin 41 deri 60 prej 82
  1. #41
    i/e larguar Maska e forum126
    Antarsuar
    05-10-2003
    Vendndodhja
    USA
    Postime
    1,198
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 3 postime
    Motivet e xhihadit

    Qllimet e islamit n luftra dhe beteja t zhvilluara kundr politeistve nuk kan qen t motivuara nga interesi material, si pushtimet ekspansioniste dhe kolonialiste. Islami ka motive krejtsisht tjera, m t larta. Efekti i par i paraojtjes s islamit n Mek sht shprehur prmes reduktimit t trsishm t interesave materiale t arritura me pelegrinazhin tek tempujt e lasht n qabe nga mbar bota arabe. Kta interesa kan qgn shkak i revolts kundr fes s re e t pastr. Kurejshitt i kputn t gjitha marrdhniet me Pejgamberin dhe ithtart e tij duke i detyruar t largohen n male, ku fsheheshin, gjersa m n fund nuk gjetn strehim n Jethribin (Medine) miqsor, 200 mile n veri.

    Madje edhe n kt mjedis politeistt organizonin sulme t reja kundr muslimanve. Domosdoja e mbrojtjes dhe sigurimit t ekzistencs e detyruan Pejgamberin ta prpunoj dhe soaroj konceptin e "lufts s drejt". Sulmet e tij kundr karvanave tregtare nga lethribi (i cili s shpejti u qtiajt me emrin e famshm 'MedineanNebi', dmth. 'qyteti i Pejgamberit') jan ndrmarrur si preventiv n mnyr q Mekelinjt t mos sigurojn sasi t mdha t armatimit dhe fuoj t madhe m qllim t shkatrrimit t besimit t grupit t tij besnik musliman.

    Kur'ani i thekson qart motivet e caktimit t xhihadit, si prgjegje ndaj agresionit t mundshm. Allahu xh.sh. thot: "U sht dhnleje tluftojn, pr shkak se u sht br padrejt, e AllHahu ka fuol pr t'u ndihmuar atyre (muslimanve). (U lejuan t luftojn) Ata, t dlt vetm pse than: "AllUahu sht Zotiynl", u dbuan pa kurrfer t drejte" (ElHaxhxh, 3940) N ajetin 190 t sures ElBekare thuhet: "Dhe luftoni n rrugn e Allllahut kundr atyre q ju sulmojn e mos e teproni se Allllahu nuk i do ata q e teprojn (e fillojn luftn)."

    Si fe e mbar njerzimit, pr secilin dhe gjithandej, islami nuk njeh kuflj gjeografik, por duhet t'i afrohet do oenie n do pllmb t bots dhe t'ua sjell atyre fjaln e s Vrtets. Historia na mson se asnj sistem ekzistues nuk sht zvendsuar me ndonj m t drejt pa luft. Shembuj pr kt jan revolucioni n Franc, Indi, Amerik, Rusi, Kin. Vetm pas gjakderdhjes dhe mimit t lart erdhn rezultatet. Prejse islami ka filluar ta ndryshoj jetn dhe t gjitha ant negative t njerzimit, si dhe ta prfundoj racizmin dhe eksplotaimin, ka qen e sigurt se do t ket armiq njerzit dhe sistemet t cilt dobit e tyre i kan arritur me korrupcion dhe dhun.

    Dhe vrtet, sa m shum suksese q ka pasur n fitimin e ithtarve an e knd bots me fjal dhe vepr, ao.m i ashpr ka qen reaksioni i atyre q e kishin kuptuar se po humbnin ndikimin ndaj atyre q i kishin nn sundim. Penda dhe fjala e shkruar, pa marr parasysh fuqjn e tyre, nuk jan gjithnj mjaft q n bot t prhapet nj sistem reformator. Kto mjete nuk jan t afta t eliminojn t gjitha prapsit dhe fatkeosit e ksaj bote. Nganjher sht e domosdoshme forca, ngase ekzistojn njerz t cilt nuk mund t lirohen ndryshe nga devijimet shoqrore dhe cilt nuk duan ta pranojn t vrtetn.

    Nse fuqia ushtarake i del n rrug prhapjes t s vrtets, drejtsis dhe fes s Allahut, vall ekziston ndonj mjet tjetr q do t'i kundrvihet, pos nj fuqi gjegjse ushtarake. N historin e islamit sht prdorur fuqia vetm ather kur ishte humbur trualli i prshtatshm pr persiatje t lir dhe baza e rrugs s drejt. Islami flllonte luftn e armatosur vetm kur tirant e pengonin prhapjen normale t s vrtets, mbi islamin dhe porosit e tij, t drejtn e njerzve pr Iiri t plot t zgjedhjes s rrugs s drejt n jetn e tyre. N t kundrtn, e vrteta do t mund t pengohej para se t shpallej.

    Lufta t ciln mund ta inicojn muslimant sht luft lirimtare, n kuptimin e plot t fjals. Luft e cila liron mendjet nga paragjykimet dhe mitomania, liron njeriun nga t gjitha zgjedhat jonjerzore. Kjo sht luft kundr devijimeve, madje edhe nse ato jan n emr t Zotit, q e pengojn njeriun ta gzoj drejtsin dhe dritn. Islami lufton t vendos masat e drejta dhe humane t gjitha vlerave, dhe n kt mnyr t'u siguroj njerzve respekt dhe nder. Islami njerzve t vet u dshiron do t mir dhe synon t'i eliminoj t gjitha pengesat q shkaktojn gjendje kaotike. Muslimant jan t urdhruar t shkojn rrugs s lufts dhe t'i lirojn muslimant e pafuqishm e t shtypur n Mek, t cilt nuk mund ta kryenin hixhrn.

    Duhej mbrojtur dhe siguruar bashksin e sapoformuar islame nga sulmet e armiqve dhe t'i mundsohej asaj zhvillim t lir dhe normal.
    "'keni q nuk luftoni pr Zjotin dhepr (t'i shptuar) t paaftit nga burrat, nga grat e nga fmijt, t dlt luten: "Zoti yn! nxlirna nga ky fshat (Meka), banort e t cilit jan mizor. Jepna nga ana Jote shptim e ndihm" (EnNisa, 75)

    Islami nuk lufton kundr njerzve. Ai lufton kundr shtypjes, tiranis dhe prapsis. Ai synon ti rrnjos idet e gabuara dhe t'i zvendsoj ato me principe m t mira t pastrtis dhe besimit. Ai nuk insiston n okupimin e armikut, por prpiqet ta prfltoj n ann e vet, dmth. n ann e Zotit. Lufta sht mjeti i fundit pr rnjosjen e s keoes dhe dominimit t mirsis n bot. Themeli i thirrjes islame ndrtohet n lirimin e njerzve nga robrimi i do gjje tjetr pos Allahut: q me mendjen dhe zemrn e tij drejton vetm ligji i Allahut dhe vullneti i Tij. Devijimi m i madh sht adhurimi dhe prulja ndaj gurit, drurit apo ndonj gjsendi tjetr t vdekur. fy sht mohim i natyrs s vrtet t njeriut dhe esnecns s tij.

    Prandaj islami armikut i drgon lajmtarin me thirrje pr pranimin e islamit dhe pacj t menjhershm. Kur ushtria muslimane u nis drejt iranit sasanid, komandanti iranian Rustem Faruhzade kishte krkuar nga komandanti i ushtris muslimane Sa'd b. Ebi Vekasi, o t'ia drgoj nj emisar i cili do t'ia soaronte t gjitha qllimet e xhihadit islamik. Ja si e kishte shpejguar ai kt:
    "Cila sht feja juaj?" s pari e kishte pyetur Rustemi.
    Emisari ishte prgjegjur: "Shtylla e fes son sht shehadeti: Nuk ka zot tjetr pos Allahut, ndrsa Muhammedi sht Pejgamber i Tij, si dhe besimi se sht e vretet ajo q sht sjellur nga Allahu."
    "Kjo sht e mir, vazhdoi Rustemi a ka di tjetr".
    "T kthehet populli prej adhurimit t njerzve drejt adhurimit t Allahut Nj" u prgjegj Sa'di.
    "Edhe kjo qenka e mir vrejti Rustemi a ka ende?"
    T gjith njerzit jan bijt e Ademit dhe Havs; vllezr nga nj baba dhe nj nn" u prgjegj emisari.
    "Edhe kjo sht mir" tha Rustemi, pr t vazhduar: "Nse un e pranoj kt e edhe populli im, 'do t bnit ju? A do t sprapseni?"
    "Pr Allahun, do t sprapsemi, i tha emisari "dhe kurr m nuk do t'u afrohemi pos si tregtar apo me ndonj nevoj tjetr."
    Pastaj Sa'd b. Vekasi e drgoi te Rustemi Ebi Shebs b. Re'biun. Rrustemi e pyeti: "Prse ke ardhur?" "Na ka drguar Allahu i tha ky t'i shptojm t gjitha ata q dshirojn nga robrimi ndaj njerzve dhe t'i shpiejm n adhurim ndaj Allahut, ta hapim kt dynja pr t gjith ata o ajo u sht ndaluar, t'i shptojm njerzit nga tirania duke i drguar n drejtsin islame.
    Allahu na ka drguar t'i ftojm njerzit n fen e Tij. Kush e pranon kt edhe ne e pranojm prej tij, pastaj e lm t oet dhe n vendin e tij ta predikoj kt besim. Ai o e refuzon, luftojm kundr tij prderisa t mos arrij premtimi i Allahut." (Tarih Taberi, 4/518520)

    T nesrmen Rustemi e krkoi njerin e njejt. Sa'adi e drgoi Hudhejfe b. Mihsanin, kurse Rustemi e refuzoi. Rustemi srish e krkoi njeriun e njejt, ndrsa Sa'di e drgoi Mugire b. Shu'bein. Ai ia tha po ato fjal; i ftoi n islam dhe u tha, se nse e pranojn thirrjen do t lihen t qet, ndrsa ushtria muslimane do t kthehej duke u ln si trashgimi Kur'anin. (Tarih Taberi, 4/428524)
    Kjo sht e lidhur edhe n librin tashm t cituar (Vasa'el, kaptina mbi xhihadin, t. 2, f. 421), me at q Pejgamberi ia kishte thn Hazreti Aliut. Allahu opft i knaour me te: "Kurr mos u bn agresor, i cili e fillon luftn. S pari e fto armikun n islam. Nse Zoti, prmes tejet, e fut vetm nj individ n botn e fes, kjo sht m e rndsishme se ta posedosh gjith q ndrion Dielli."

    Logjika e lufts n islam sht bazuar n xhihad n emr t Allahut, n afrim ndaj tij dhe arritjen e lumturis s prhershme. Islami nuk krkon nga muslimant t pushtojn vende ashtu si pushtojn tirant popuj t tr. Prandaj pushtimet islame kurr nuk duhet barazuar me kto luftra t padrejta dhe agresive. Ata q kan zhvilluar luftra t tilla nuk kan pasur asnj, motiv hyjnor. qllimi kryesor i tyre ka qen pushtimi i territoreve, interesi material dhe shtypja e popujve. Ndrkaqkur muslimani lufton kt e bn si obligim t shenjt fetar. Muslimant kan luftuar n emr t Allahut, me bindjen se nse n bot prhapet e Vrteta, do t zvoglohet padrejtsia dhe tirania.

    Allahu xh.sh. n Kur'an thot: "Allahu i do ata q luftojn n rrugn e Tij t rreshtuar si t jet ndrtes e fortifikuar." (EsSaff, 4)
    N suren En Enfal Allahu i ka qortuar ashpr disa nga muxhahidt t cilt i prmbaheshin zakoneve t errta nga koha e xhahilijetit (makutria pas pres s lufts): "Ju keni pr qllim prjetimet e ksaj bote, ndrsa AllIIahu dshiron pr ju Ahiretin." (ElEnfal. 67)

    N librin e tij Tufta dhe paoa n islam" e dr. Mexhid Hadduri, n f. 214, shkruan:
    "Islami luftn e shikon si mjet mt t cilin do t ndryshoj 'Darulharb' (bota joislame) n Dar'ullslam (bota islame). Sikur kjo t realizohej nuk do t ekzistonte bota e tiranis. Ndrsa qllimi i xhihadit sht neutralizimi i armiqgve t islamit. Prandaj, Iufta nuk sht qgllim n Iigjin islam, porse mjeti i fundit pr realizimin e paoes n Tok."

    N dispozitat mbi xhihadin, islami trsisht e merr pr baz moralin, pr 'arsye morali pr muslimanin n luft dhe n fushbetej gjithnj ka trheour vmendjen. Islami synon t'i ruaj jetrat e njerzve dhe t ndaloj gjakderdhjen, nse ka ndonj mundsi. Islami e ndalon djegjen dhe rrnimin n luft, ndrsa fmijt dhe grat, t smurt mental dhe pacientt gzojn mbrojtje t plot. Asnj musliman nuk guxon t ndot duart me gjakun e tyre, duke e goditur armikun e vet. Gjithashtu nuk guxojn t sulmohen prfaosuesit, lajmtart dhe emisart e pals armike.

    Profesor Muhammed Hamidullah nga universiteti i Parisit, n librin e tij "Pejgamberi dhe Iufta" (f. 9) shkruan:

    "Pejgamberi Muhammed, s.a.v.s., ka sunduar n nj siprfaqe prej mbi nj milion mila katrore. Kjo sht madhsia e tr Evropes, nse e lm anash Rusin. Mirpo, nuk kan humbur jetn m shum se 150 njerz n konfliktet n mbar iushullin. Gjat 10 vjetve muslimant mesatarisht i kan pasur do muaj nga nj shehid. Askund jeta dhe gjaku i njeriut nuk kan nj respekt dhe shenjteri t till."
    Sipas librit t Vasa'elit, kaptina mbi Haxhin (2/424) thuhet se Pejgamberi, kur do t vendoste t drgoj ndonj ekspedit ushtarake, paraprakisht u deklaronte: "Shkoni n emr t Allahut, n rrugn e Tij dhe n rrugn e popullit t Pejgamberit. Mos tregoni tradhti dhe dyshim ndaj udhzimeve t Tij. Mos e gjymtoni asnjrin. Tregoni mshir ndaj pleoye t pafuqishmve, grave dhe fmijve. Drurin prejeni vetm kur kjo t jet e paevitueshme. do musliman, nse i bhet simpatik ndonj nga politesitt, ai bhet fqinj i tij prderisa t mos e dgjoj thirrjen e Allahut. Nse ju ndjek n islam, ather jan vllezrit tuaj n f, ndrsa nse e refuzojn islamin, siguroni siguri. Shkoni me ndihmn e Allahut."
    Imam Ali b. Hysejni ka deklaruar: Prijsi i besimdrejtve Hazreti Aliu k.v., i ka shkruajtur Malik b. Eshtarit, i cili i ka prir ushtris s tij ditn e Basrs dhe midis t tjerash e kishte porositur: 'qllo me shigjet vetm ate q t sulmon, dhe mos e ngreh kordhn drejt atij q ik. Mos e lndo t plagosurin, ndrsa ai q e mbyll dern e vet prapa, sht i sigurt.

    Nganjher n luft ndodh q armiku t bj di o te muslimant e nxit dshirn pr hakmarrje. Mirpo, muslimaF.ve u sht urdhruar q n raste t tilla t kujtojn qllimin e tyre parsor dhe parimet themelore, dmth. mbrojtja e s vrtets dhe vlerave themelore t tij. Ata n raste t tilla duhet t frenohen. Islami muslimanve u ka mbjellur ndjenjn e njerzis ndaj t gjith pjestarve t komunitetit njerzor dhe asnjher nuk lejohet q ndaj dikujt t bj padrejtsi. Muxhahedinve t vrtet n rrugn e Allahut nuk i lejohet t'i tejkalojn kufljt e drejtsis dhe t mendojn mbi sulmet dhe hakmarrjen.
    Kur'ani kerim prcakton qart kur sht e lejuar t prdoret fuqija e armatosur: "Pra, kushju sulmonjuve, kthenia sulmin ati)edhejupo natmas dhe kini frik nga Allllahu e ta dini se Allllahu sht me t devotshmit." (2:194) UO ju q besuat! Bhuni pbtsisht t vendosur pr hlr t Allllahut, duke dshmuar t drejtn, dhe t mos u shtyj urrejtja ndaj nj populll e VI shmangeni drejtsis; bhuni t drejt se ajo sht m afr devotshmris. Klnie dro Allahun se AllIlahu di hollsisht pr at q veproni." (5:8) "O )u q besuat, mos i shkelni simbolet e Allahut, as muajin e shenjt (mos lefoni luftn), as kurbanin (mos e pengoni), as at me afore (t caktuar pr kurban), as (mos pengoni) ata q dukc krkuar begati nga Zoti i tyre dhe kcnaosin e Tif, kan msyr (pr vizit) shtpin e shenjt (qaben). E kur t hiorii ihramin, ather gfahtoni. Urrejtja ndaj nj populli, e iu pat penguar nga xhamia e shenjt, t mos ju shtyj t silleni n mnyr t padrejt kundr tyre. Ndihmohuni mes vete me t mira dhe n t mbara, e mosnl n mkate e n armiqsi. Kini dro dnimin e Allahut, se me t vrtet Allahu sht ndshkues i forte." (5:2)

    T gjith ne kemi dgjuar vepr rrfimin mbi imam Aliun t krrusur mbi gjoksin e armikut t rrzuar duke ia scjaruar parimet e fes s vrtet, i cili n shenj reagimi e pshtyu n fytyr. 'Aliu befas u ngrit dhe u largua. Ithtart e tij e pyetn pr 'arsye e kishte br kt, ndrsa ai ishte prgjegjur: "E ndieja se mllefi po shtohej n zemrn time pr shkak t fyerjes dhe mezi po duroja ta vras n vend. Sikur do ta bja kt, kjo nuk do t ishte ekzekutim i thjesht i nj jobesimtari t egr pr shkak t padituris s tij t plot, por akt i hakmarrjes personale n vrullin e pasionit. ka ka m t mir n synimin tim t'ia Sqaroj dhe prezentoj besimin e vrtet nse vet un nuk e prjetoj njmend?"

    Islami u paraqit me qllim t mbjelljes dhe prhapjes s drejtsis. Madje nse nj grup muslimansh ka devijuar nga kjo rrug duke iu referuar dhuns dhe padrejtsis, muslimant tjer do t duhej t'i pengonin n kt, nse sht e domosdoshme edhe me forc ushtarake: "Nse dygrupe besimtarsh tentojn t luftojn ndrmjet vete, /u pajtoni ata, e n opft se ndonfrlprej tyre e sulmon tjetrin, ather luftonie atgrup q vrsulet me pa t drejt, derisa t'i bindet udhzimit t Allllahut, e nse ktheheni, ather me drejtsi bnipajtimin ndrmjet tyre, mbanie drejtsin, se vrtet Allllahu i do t drejtit." (49:9)

    Ajo q trheqvmendjen n kt ajet sht fakti q ata, q i pajtojn dy palt n konflikt, kt duhet ta bjn n mnyr t drejt, n mnyr q do grup t mund t realizoj t drejtat e veta. Ngase zakonisht n situata t tilla ndodh q pajtuesit i krkojn nga pala e dobt t lshojn p, pr hir t t ashtuquajturit kompromis, t heo dor nga t drejta e tij, e krejt kjo pr ta prfunduar konfliktin.

    Heqja dor e pals s dobt mund t shkaktoj apetite edhe m t mdha tek pala m e fort. Mjerisht, sot ndrmjetsit (pajtuesit) zakonisht e shfrytzojn pikrisht kt metod n marrveshje dhe i plotsojn krkesat e agresorit, edhe pse kto krkesa jan t pabaza dhe t padrejta.
    Islami urdhron pr heoje dor nga t drejtat dhe interesat individuaie n interes t paos, por n situata t tilla kjo mund t ler prshtypje t gabuar te agresori, e q mund t ket pasoja tragjike. Islami synon t eliminoj tirant dhe agresort nga mjediset muslimane dhe t paralajmroj njerzit q me dhun dhe mashtrim nuk mund t arrijn asgj. Nj raport njerzor i muslimanit ndaj t popujve t mundur ka pasur si pasoj o gjithandej kan qen t pritur mir dhe jan prshndetur nga ana e banorve vendor.

    N qytetin Hims i kan mbyllur dyert e oytetit para kmbve t ushtris s Heraklit. U kishin thn romakve se qeveria muslimane me drejtsin dhe ligjet e tij sht m e mir se tirania dhe forca me t ciln kanoseshin ata.
    Kur ushtria muslimane nn komandn e Ebu Ubejdit kishte hyr n territorin e |ordanit, krishtert nga ato vise u kishin drguar letr n t ciln thuhej: "O musliman, ju jeni m t mir se bizantint edhe prkundr faktit se ata kan f t njejt si ne. |u jeni m besnik, m t drejt, m t mir, m t mshirshm dhe m bujar pr ne. Ata jo vetm q e kan pushtetin mbi neve, por na kan plakitur edhe shtpit tona."

    Filip Hiti, n blenin e dyt t librit t tij "Historia e arabve" (f. 638) shkruan:
    "Kudo qg ka shkelur kmba e ushtris muslimane, njerzit e atyre viseve i kan pranuar duarhapur dhe u kan ofruar uj dhe buk, duke garuar n dalje nga istikamet e veta pr t'iu bashkuar muslimanve. Kjo mund t kuptohet leht nga ata q e dijn 'ka qgn tirania e vizigotve."

    Muslimant nuk i kan detyruar popujt e viseve t pushtuara ta ndrrojn fen e tyre. Islami ka ndrtuar sistemin i cili u garanton liri t plot t gjitha besimeve t tjera n shtetin islam. Ata kan t drejt n format e tyre vetanake t adhurimit, zakonet e veta me rastin e lindjes, lidhjes s martess, vdekjes, pr shkolla dhe prdorimin e gjuhs s tyre nse e kan pasur t zhvilluar, si ishte ajo turke, armenishte, kurdishte ose arameishte. Kan qen t liruar nga zecjati, e q ka oen detyr pr t gjith muslimant. N vend t ksaj kan paguar tatim individual pr kok apo mbrojtje flzike (xhizja), duke pasur parasysh se nuk kan oen musliman. Pagesa e ktij tatimi u ka garantuar t drejta qytetare dhe siguri t plot n tr komunitetin. Ky ka qen raport i islamit ndaj ndjenjave subtile t ithtarve t religjioneve t shpallura. Islami e potencon interesin e vet lidhur me kto shtje n nivel t trajtimit ligjor t fenomeneve kriminale, shtjeve ekonomike dhe civile dhe t gjitha aspekteve t jets fetare.

    Pakicave, qpfshin ato fetare apo etnike, u jan garantuar liri t plota dhe t drejta qytetare.
    N Kur'an jan shpallur rregullativa adekuate t raportit ndrmjet muslimanve dhe jomuslimanve. Nse jomuslimant shprehin qllime miqsore ndaj muslimanve, muslimant ndaj tyre duhet t sillen n frymn e koekzistencs paosore. Natyrisht, me kt rregull, muslimant nuk jan privuar nga imperativi q kundr armiqsive, opft t fshehura apo publike, duhet t prgjigjen me mas t njejt. Mirpo, pr muslimant sht e ndaluar t fillojn fardo forme t agresionit, si thuhet n suren El Mumtehine, ajeti 8,9: "Allahu nuk ju ndalon t bni mir dhe t mbani drejtsi me ata q nuk ju luftuan pr shkak t fes, e as nuk ju dbuan prej shtpive tuaja; Allahu i do ata oe mbajn drejtsin. AllIIahuju ndalon t'u afroheni vetm atyre qju luftuan prshkak t fes, o /u nxorrn prej shtpive tuaja dhe qe ndihmuan dbimin tuaj; Ju ndalon t miosoheni me ta. Kush miqsohet me ta, t tilltfan dmtues t vetvets."
    Pakicat krishtere dhe hebreje kan jetuar n kondita t prshtatshme n vendet islame, n bashkekzistenc me krahas respektimit reciprok t t drejtave. N Jethrib, ku ishte vendosur Pejgamberi, jetonin edhe disa fise e grupe hebrejsh, t cilve muslimant nuk ua ndalonin asnj t drejt njerzore, pas vendosjes s jurisprudencs islame n qytet dhe rrethin si dhe pas shpalljes s Kushtetuts medinase. Pozit t barabart kan pasur edhe n kohn e kalifve t drejt, pas vdekjes s Pejgamberit.

    Muhammedi, s.a.v.s., kishte thn: "Kush e lndon dhimiun (jomuslimanin) m ka lnduar edhe mua. Kush i shkakton dm, ose e ngarkon me at q nuk mund ta bart ose ia uzurpon pa t drejt edhe pjesn m t vogl t pasuris, do t'm ket mua si akuzues n Ditn e gjykimit."

    Imam Aliu si kalif, e kishte takuar nj dit nj plak t verbruar dhe t dobsuar, i cili po lypte. LJ interesua pr te. Bashkpuntort e tij i than se ishte krishter i cili n rinin e vet, gjersa ishte ende i fuqjshm, kishte punuar si shrbtor i qytetit. Aliu tha: "E kan shfrytzuar pr pun kur ka qen i ri, ndrsa e kan braktisur kur sht plakur dhe dobsuar. Duhet t'i jepet nga fondi pulik sa pr t'ia siguruar jetesn"

    Dr. Vagleri shkruan:

    "Popujt e mundur i kan pasur t gjitha t drejtat dhe sigurin e plot t pasuris nga pushteti isiam. I gzonin thuaja t gjitha t drejtat si edhe muslimant. Kur arabt kan qgn m t fiiqishm, gjithnj i kan ofruar armikut paoe me kushte gjegjse pr kompenzim material n kmbim pr sigurl dhe mbrojtje t plot, krahas gzimit t t gjitha te drejtave q i gzonin edhe muslimant. Nse i shikojm pak m seriozisht i)alt dhe praktikn e Muhammedit, s.a.v.s., si dhe ekspanzionin e islamit n periodn e hershme t tij, do t kuptojm se nuk ka baz t duhur historike pohimi se islami i sht imponuar popujve t ndryshm me dhun. Kur'ani thot n mnyr t oart: N f nuk ka detyrlm."
    Pejgamberi u kishte ofruar siguri krishterve n Nerxhan dhe kishte urdhruar t mbrohen faltoret e tyre. Ai ia kishte ndaluar komandantit t vet n Jemen t shqetsoj hebrejt n rrethin. Muslimant u kan lejuar jomuslimanve ta predikojn lirshm besimin e tyre dhe t'i ruajn zakonet. Duke paguar "xhizjen" ata e kan gzuar mbrojtjen e plot t shtetit, ndrsa xhizja ka qen nj obligim material m i vogl se tatimi i obliguar pr muslimant.

    Orientalisti Adam Mec shkruan:

    "Vendet muslimane kan dalluar nga Evropa krishtere per shkak t ekzistimit t t ashtuquajturave pakica fetare dhe etnike n to, oe i kan gzuar t gjitha t drejtat dhe lirit. Nje gj t till Evropa nuk e ka poseduar." (Abd alAfeef Tabbarah, Rouh addin alislamiyya)

    Dr. Gustav Le Bon shkruan:

    "Pr disa shekuj muslimant e kan ndryshuar trsisht pamjen kulturore dhe ekonomike t Spanjs. Spanja ishte krenaria e Evropes. Ndryshimi ishte i dukshm edhe n planin moral. Muslimant kan synuar t zhvilIojn te krishtert nj virtyt t madh civilizues, deri ather pr ta fare t panjohur jetn e prbashkt me perfaoesuesit e besimeve t tjera. Raporti i muslimanve ndaj popujve t mundur ka qen tejet tolerant: u sht lejuar themelimi i kshillave kishtare dhe shkencore ne Sevil dhe Kordob n vitin 852. Shum kisha t ndrtuara n kohn e pushtetit islam tregojn sa i kan respektuar muslimant fet tjera. Shum krishter e kan pranuar islamin, ndons pr kt nuk ka pasur ndonj arsye t posame. Edhe hebrejt edhe krishtert i kan pasur t drejtat si musli mant. Ata kan mundur t ken pozita t larta n pushtet."
    Rrethimi i Kudsit nga kryozatat paraoet kulmin e brutalitetit dhe egrsis. Krishtert kishin kryer krime dhe masakra t papara ndaj popullats s pafajshme t qytetit. Npr qytet, andejktej, jan vrejtur grumbuj t pjesve t prera t njerzve. Vetm n xhamin e Omerit ishin vrar rreth 10 mij njerz.


    Kenet Klark shkruan:

    "Se n historin e njerzimit nuk jan par shkatrrime m t tmerrshme t njerzve prej tyre q kan In pas vete fushatat e kiyqzatave, t motivuara me epshin normandik pr tok dhe pasurit e begatshme t Lindjes."
    Kryqzatat e mbajtn Kudsin 88 vjet dhe pas ksaj periode e humbn nga sulmi i furishm i ushtris muslimane t ciln e udhhocu gjenerali Salahuddin Ejjubi, t cilin krishtert e quanin Saladin. Kjo kishte ndodhur n tetor t vitit 1187 (rexhep 583 h.).


    N vend t masakrave ndaj krishterve, ashtu si i kishin masakruar krishtert qytetart musliman para 8& vjetsh, Salahuddini i urt dhe pacjsor shpalli amnistin e prgjithshme, ndaloi ekzekutimet, plakitjet dhe torturimet e krishterve, duke ia shtuar kshtu edhe nj kaptin t shklqyeshme fams botrore t islamit. Fryma e vrtet e islamit ka qen udhheose e soldatesks s tij n kt dhe n t gjitha luftrat tjera. Salahuddini e shpalli sigurin kushtetutare pr t gjith qytetart e Kudsit. Secili o dshironte t largohej nga qyteti, duhej t paguante nga 10 dinar pr do mashkull, 5 dinar pr do femr dhe 2 dinar pr do fmij, ndrsa si kundrshprblim mund t merrte me vete tr pasurin dhe pronn e vet. Kudsi atbot ishte qyteti m i sigurt n shtet, pr 'arsye shumica e funksionerve botror i kishte vendosur familjet e veta n at qytet. Peshkopi krishter deshi ta braktiste qytetin me nj pasuri t madhe.

    Shokt i propozuan Salahuddinit t'ia konfiskonte pasurin dhe t'ua ndante luftarve musliman, gj t ciln ai e refuzoi preras, duke deklaruar:
    "Nuk mund te bj nj krim te till. Do t'ia konfiskoj vetm 10 dinar t caktuar per te dhe asgj m shum."

    Xhon Devejnport shkruan:

    "Kur Salahuddin Ejjubl hyri n Kuds nuk sht varr asnj njeri. Ai tregoi mshir t madhe ndaj robrve krishter.'' (Krkimi ndjess ndaj Muhameddit dhe Kur'anit, f. 139)

    "Egrsia t dln e kishin shfaour krishtert n Spanj nuk ka qgn aspak m e vogl se ajo <je e kishin treguar n Kuds. Pas gjith asaj oe muslimant kishin ln n Spanj, krert fetar t ushtrise krishtere me nxitjen e Filipit II, urdhruan likuidimin e t gjith muslimanve, plecie t rinj, gra e burra. Para se t arrinin t iknin, tri t katrtat e muslimanve ishin vrar, ndrsa ata q i kishin shptuar nga kjo vdekje nuk arritn t shptonin nga dnimet me vdekje t inkuizidonit kishtar. N kt period jan vrar rreth 3 milion musliman.

    N veprn e njejt, n f. 133, Xhon Devejnport vazhdon:

    "Si t mos mrrekullohesh nga kreshnikia e sundimtarve musliman n Spanj, ose t uditesh me prmendoret e civilizimit, trashgimin kulturore dhe arkitektonike qg e kan ln pas? Dhe s! t mos kujtojm sjell
    jen e krishterve, fanatizmit t tyre, mosdurimit, paditurise dhe barbarizmit, t cilt jan prcjellur me mundime dhe shtypje?"

    Xhorxh Zejdani rrfen:

    "Se si pushtuesit krishter n Spanj i kishin detyruar muslimant dhe jehudijt o t bartin shenja identifikimi oe t njihen ngado q lvizin. N fund i vun para zgjidhjes midis pranimit t krishterimit ose vdekjes."
    (Historia e civilizimit araboislamik, 4/282)

    "Krahas ksaj shton edhe q krishtert i kishin shndrruar xhamit muslimane n idsha, muslimant i kishin privuar nga t gjitha lirit fetare, kishin rrnuar varrezat e tyre, u idshin ndaluar t gjitha domosdoshmrit jetsore dhe kishin shkatrruar hamamet e tyre."

    "Sipas dshmis s vet krishterve, n kohn e Henrikut IV, n Spanj 400.000 banor n qytetin Dilan ishin mbytur nga dora e te krishterve." (Ibidem, 1/174)

    Kjo sht domethnia dhe esenca e sistemit t oet dhe tolerant n jetn e krishterve gjat historis. A sht imperializmi modern i bots son civilizuese di m i mir? A nuk i shkel ky sistem dinjitetin dhe individualitetin e t gjithve q ndodhen nn dominimin e tij, vall nuk i privon nga mirsit e civilizimit? A nuk e prangon mendjen, shpirtin dhe intelektin, si dhe trupin e vartsve t tij? A nuk e ngulfat Iirin e mendimit t masave, pr t siguruar proflt vetanak dhe n mnyr q kurr t mos u bjer ndr mend q t'i kundrvihen vullnetit t tij? Fjalt e mira t fuqive t mdha mbi paon vdesin para veprimeve imperialiste. Madje edhe e ashtuquajtura demokraci perndimore sht n funksion t qllimeve imperialiste.

    Islami, ndrkao, paon e bazon n edukatn e njerzve dhe rregullimin e ambicieve e planeve t brendshm t tyre. N baz t ksaj mund t sigurohet pacja, siguria dhe stabiliteti i shooris. N t kundrtn, t gjitha teorit mbi nj shoori t lumtur jan vizatim n uj, dhe si t tilla nuk do t mund t organizojn komunitetin njerzor n nj jet t qgt dhe tolerante n kuadr t familjes s gjer botrore. Elementet e strukturs shoqrore jan individt, burra e gra. Struktura harmonike mund t ndrtohet vetm me individ e n harmoni reciporoke, t secilit me secilin dhe secilit brenda vetvetes. Prandaj islami synon q t rregulloj paqn e brendshme ndrmjet individve duke ua plotsuar zemrat e tyre me besim dhe bindje individuale, t cilat qgtsojn ndrgjegjen dhe formson cilsit mendore dhe fizike n nj harmoni t veprimit t prbashkt deri n ditn e fundit t caktuar nga Zoti. Rezultati i besimit duhet t tregohet me shembull dhe sjellje t do muslimani, andaj realiteti t cilin e dshirojm do t jet rezultat i gjendjes s brendshme t njerzve.

    Islami nuk e l njeriun vetm n kt rrafsh. Ai i parashtron ligje dhe dispozita, t cilat i sigurojn siguri dhe drejtsi. Pr kt arsye do pjestar i komunitetit musliman e ndien at siguri t vrtet t jets dhe pasuris s vet.
    Islami e gjykon shtypjen e ndrsjell t klasve. N vend t ksaj, islami sht predikues i bashkpunimit dhe ndihms s dyanshme n mirsjelljen e heshtur fojnjsore dhe miqsi. Ai i propozon edhe normat e sjelljes dhe i mson banort e vet pr nj jet t oet dhe tolerante n kuadr t normave n prakitik, ndrsa e ndalon urrejtjen dhe armiqsin. Natyrisht, dobsit e natyrs njerzore dhe kufizimet e mundsive t tij, imagjinata e veprimit, nuk i lejojn gjithnj q kto ideale t arrihen pa gabime, kshtu q t eliminohen trsisht padrjetsit. Rastet ekzistuese t cilat asnj drejtsi botrore nuk mund t'i zgjidh; ku drejtsia nuk mund t knao ambiciet. Mirpo, n islam gjithnj sht e pranishme dshira pr zbulimin e t gabuars dhe me vendosjen e srishme t gjrave n vendin e duhur, e mbi t gjitha, ekziston drejtsia absolute hyjnore, e cila ua kujton t gjith njerzve se do t prballen me Gjykatsin e vet Ditn e gjykimit.


    Tani ta shqyrtojm shtjen e teoris dhe konceptit islam t paos dhe marrveshjes pacjsore. Marrveshja paosore, sipas pikpamjes islame, mbi vendosjen e paos midis dy palve t konfrontuara ushtarakisht dallon dukshm, sipas konceptit, por edhe sipas aplikimit t mjeteve pr realizimin e qllimit t njejt, nga pikpamjet e fuoive t mdha perndimore. Konceptet e marrveshjes paosore mbi sferat e interesave t fuojve t mdha n dm t interesave ekonomik, politik dhe territorial t vendeve t ashtucjuajtura t bots s tret, nnkupton marrveshjen brenda fuqive t mdha imperialiste. Thn shkurt, qllimi i tyre sht represiv dhe krahas prdorimit t fuqjs ushtarake, imponimi i vullnetit politik vendeve m t dobta, me qllim t eksploatimit dhe sundimit ose kontrollit t plot ndaj resurseve natyrore t ktyre vendeve. Prandaj fiiqjt e mdha edhe nuk tregojn ndonj interes dhe qllime t sinqerta pr vendosjen e paos s njmendt. T gjitha parullat e tyre, kongreset, bisedimet paqsore, hulumtimet nuk ofrojn kurrfar rezultati konkret.
    Mirpo islami pretendon t vendos paon n baz t s drejts s barabart t t gjith popujve t bots, pao e cila do t eliminoj jo vetm armiqsit, por do t zhduk edhe t gjitha brthamat e konflikteve t ardhshme. Thuhet q 'deklarata mbi t drejtat e njeriuf sht baz e fort pr paon n bot.
    Mirpo, nse kjo edhe t arrihet, a do t realizohet m kt liria e mendimit dhe zgjedhjes pr do popull? Ngase t dy bllooet, lindor e perndimor, pohojn se e dshirojn stabilizimin e sistemit botror. Mirpo, a sht kjo e mundur t arrihet pa lirit e plota t popujve?

    sht fakt q opozicionart politik nuk munden politikisht t veprojn lirshm as n bllokun lindor as n at perndimor. T dy bllooet, n vend t ofrimit t ideve dhe programeve, tentojn me forc t shkatrrojn do mendim, pikpamje politike dhe bindje tjetr.

    Mirpo, islami konsideron q pacja vetvetiu nuk mjafton pr t siguruar lumturin e njeriut. Islami pohon fundamentalisht baza dhe vlera t tjera duke i konsideruar principet kruciale t jets shoorore t popullacionit botror.
    Njerzit n islam kan t drejt t mendojn lirshm dhe t deklarojn at q dshirojn dhe si dshirojn, t'i peshojn t gjitha mundsit, duke gjykuar arsyeshm pr t gjitha, n mnyr q t zgjedhet mnyra m e mir e jets koekzistenciale. Ky sht edhe udhzim kur'anor, i cili prbn ajetin 256 t sures El Bekare: "N fe nuk ka dhun. shtSqaruar e vrteta nga e kota." Ose nsuren ElEn'am, ajeti 104: "Juveju erdhn argumente toarta ngaZotiijuaj e kush i sheh (kupton) aiekapr vete, e kush verbrohet, aiekapr t zezn e vet. E un (pejgamberi) nukfam rojajuaf." Ose, srish, n suren ElCashije, ajeti 22: "Ti ndaj tyre nukje mbizotruesr!" Bindja dhe besimi jan shtje t zemrs. Nuk ka dhun me ciln zemra mund t detyrohet t bindet. Vetm msimi, ushtrimi, edukimi, logjika, argumenti mund t sjellin ndryshim n t. Kur islami t liroj ndonj territor dhe t eliminoj lvozhgn e vjetrsis intelektuale, u l njerzve mundsin q ta zgjedhin lirisht islamin ose ndonj f tjetr qjellore. Prandaj sht fare i pabaz pohimi se muslimant i kan detyruar popujt tjer ta pranojn islamin. Misionart krishter vazhdimisht prhapin t pavrteta mbi Muhammedin, s.a.v.s., dhe prhapjen e islamit me shpat. Ata me kt rast thirren n shpalljen nga ana e Pejgamberit t xhihadit n fillim t islamit. Mirpo interpretimet e tilla jan larg nga e vrteta.

    Po si qndron puna me luftrat e tyre fetare, nacionaliste, imperialiste dhe ekspansioniste? 'u b me represaliet e inkuizicionit ndaj jokrishterve dhe krishterve t akuzuar pr herezi? A jan manifestimet e tilla t fuqJs fare m t drejta, pr shembull, se sulmet e hordhive tatare e barbare t Mongolve dhe Tatarve? (Islam mekteb mubarez ve muvelled, f. 9)

    Marrveshja n Hudejbie, t ciln Pejgamberi, s.a.v.s., e kishte nnshkruajtur me politeistt Kurejshit, e kishte pr qllim vendosjen e paos, siguris shoorore dhe stabilizimit n regjionin e Meks dhe Hixhazit. Pikat e ksaj marrveshje tregojn vlern e islamit dhe frymn e tij.
    N t sht edhe marrveshja pr t gjith ata q pohojn se islami sht prhapur prmes forcs.


    Njra nga pikat e rndsishme t marrveshjes ka qen:
    "do kurejshit, i dli e braktis Mekn pa leje t kujdestarit t vet dhe i bashkohet muslimanve, do t kthehet, ndrsa nse muslimant ildn te kurejshitct, ata nuk jan t obliguar ta kthejn." Kur pejgamberi e shpalli kt marrveshje, shum musliman reaguan, ndrsa disa edhe deklaruan:
    "O Pejgamber i Allahut, a nuk jemi na t drejtt, ndrsa armiku yn n gablm?!" Pejgamberi u pergjegj: "Ashtu sht." "Po, perse po poshtrohemi n at mnyr n fen ton?" than ata. "Allahu m ka premtuar dhe kurr nuk e ka thyer premtimin," u prgjegj Pejgamberi "ndrsa, ai q na braktis edhe nuk na nevojitet. Mirpo, muslimant n Mek nuk do t'i ekspozohen dhuns s armikut pr shkak t islamit t tyre, as do t pengo hen n kryerjen e ceremonlve fetare. Kurejshitt e kan pranuar kt."

    Kshtu edhe ndodhi. Gjendja e muslimanve n Mek u prmirsua, ndrsa ngjarjet q pasuan pas ksaj, i shtyn kurejshitt t krkojn prishjen e piks s cekur t marrveshjes. Luftrat e sotme dhe gjakderdhjet e shumta n vende t ndryshme t bots e kan dshmuar qart pafliqJn e civilizimit materialist q ta ndrtoj nj bot n baz t vlerave universale njerzore dhe t siguroj paon n bot. Me dispozitat e veta mbi luftn dhe pacjn, islami i gjykon t gjitha ata q shkaktojn luft dhe t gjitha iuftrat q i ka zhvilluar bota moderne pr shkak t interesave materiale dhe okupimit t popujve. Krejt gjersa vlerat shpirtrore n bot t mos e marrin vendin e tyre, nuk mund t pritet paoa. Prkundrazi, edhe m tej do t jemi dshmitar t gjendjes s tanishme t paondrueshme. Sa m shum q zhvillohet teknologjia e fuqjs dhe civilizimi material, popujt do t prodhojn arm m t rrezikshme dhe m shkatrruese me arsyetimin se me kt do ta sigurojn sigurin dhe paon vetanake.

    Krejt kjo tregon se njerzimi ndodhet n udhkryoin e zgjedhjes midis vetshkatrrimit total n luftra ose shptimit me besimin te Allahu dhe me pranimin e principeve morale, si dhunti m t dobishme t ciln njerzimit ia kan dhuruar t drguarit. Prandaj, njeriu duhet t zgjedh: ose Allahun, ose mashtrimin. Ne konsiderojm se nj dit njerzimi do t mund ta njoh islamin prmes persiatjes s dijetarve t shouar islamik, ndrsa n favor t lumturis s vet. Njerzimi nuk ka rrugdalje tjetr nga kjo situat jostabile dhe e pandryshueshme e cila kanoset me shkatrrim, pos nse e pranon islamin.

    Pikrish si ka thn Tolstoi:

    "Ligji, t dlin e ka sjellur Muhammedi, do t sundoj n bot, per arsye se sht trsisht n harmoni me natyrn, mendjen dhe menurin e njeriut."
    'ka ndodhur me ne , trashgimtart e ktij civilizimi briliant dhe t famshm? ka i ka kuflzuar kushtet tona t sotme t jets? 'sht shkaku i degradimit t kulturs, shkencs dhe ndikimit politik te ne? 'e ka penguar zhvillimin ton drejt ktyre caoeve? Prse ua kemi lshuar udhheojen e ekonomis dhe shkencs perndimorve, t cilt tani na nevojiten neve atje ku dikur ne kemi oen t domosdoshm pr ta? Prse muslimant, edhe prkundr t kaluars s shklqyeshme n Lindje e Perndim, ulin kokat n kt bot moderne?
    Ajo q lartsoi islamin deri n nivelin e dominimit atbot, nuk ka qen t fryrt n burin vetanake ose t mshuarit n lodrn vetanake. Kjo ka oen kultura jon, revolucioni yn i jashtzakonshm intelektual dhe shooror. sht turp q e kemi shpenzuar fuojn ton n konflikte t ndrsjella dhe grindje vrastare, e o e kan shndrruar famn e unitetit n nj form t zbrazt.

    Nj komb i fort mund t ndrtohet vetm n principet e fort t zakoneve, moralit dhe rendit, mbi burimet unikale t progresit. Islami nuk ia ka borxh fuqin e vet kanoneve, tanksave dhe armve, por mendimit superior t ulemas, karakterit t popujve t vet dhe ndjekjen e udhzimit t Allahut n rrug t drejt (pr ciln lutemi n "Fatiha" 17 her n dit), rrugn e drejtsis, miqsis dhe vllazris.

    Historia na demonstron n mnyr t pagabuar se, sa her q muslimant e kan ndrtuar filozofin e vet t jets n frymn e msimeve t shpallura pr ta nga qielli, kan arritur prosperitet, ndrsa sa her q e kan devijuar at udhzim, kan rn n varfri dhe mjerim. Muslimant, themeltart e ksaj kulture briliante dhe mirqenie shoorore n t kaluarn, i kan pasuar t gjitha kto doktrina shum m sinoerisht se ne: n nivelin individual, kolektiv dhe kombtar.
    Dielli i kulturs ka ndriuar gjersa jan aplikuar kriteret e shkencs, mendimit, materies dhe shpirtit. Kur e kemi braktisur kt qasje, bajraku i angazhimit, zellit dhe lufts pr t mir, na rrshojti nga dora pr ta marrur perndimi, duke zhviiluar nj sistem t organizuar t vlerave.

    Ku u tret ai respekti i dikurshm, integriteti, nderi dhe e vrteta muslimane? Ato dikur kan oen suaza t rrugs son. Kur i tejkaluam, u gjendm t humbur n shkretirn pa gjurm, duke harruar thirrjen e lart t shpallur si kodeks hyjnor pr ne, si udhzim pr njerzimin t jetoj sipas vullnetit t Zotit. Duke braktisur kt fat jemi zhytur n rr t gjall t korrupcionit, padituris dhe varfris e cila na rrethon sot.

    Megjithat, islami njmend i integruar mund ta mundsoj kthimin n at thirrje t lart dhe ta shpiej njerzimin shtigjeve t transformimit shpirtror. Kjo do t jet mirqenie pr t gjith.
    Miku i Napoleonit gjersa ishte n mrgim n ishullin Shn Helena, shkruan:

    "N Egjipt Napoleoni vazhdimisht i persriste admirimin e tij pr t mirat q Pejgamberi! islamit dhe prijsit e tij historik ua kan sjellur vendeve q i kan pushtuar. Ai e shikonte islamin me shpres, si nj fuqi e cila mund t'ia ofroj bots srish kto t mira. Madje deklaronte: 'mendoj se edhe vet do ta pranoj islamin'."

    Shoqria autentike muslimane do t dallonte mjaft nga ato ekzistueset an e knd bots. Mendimi dhe jeta n t do t duhej t realizonin edhe nj her principet e larta nga znafilla e vet n trsi, si thot poeti: "Islami sht vrtetsi e pastr, pa t met dhe njoll; pr do gabim q e shikoni, fajsoni muslimant tan."


    Pr t marrur hisen e plot n revolucionin shpirtror q duhet patjetr t prhapet n tr botn, islami do t duhej t angazhohet n planet e sotme giobale. Ai duhet t nxit reformat interne t cilat do ta pasqyronin rehabilitimin e tij n raport me trashgimin e prapambeturis. Duhet t balansohen konditat morale dhe materiale me raport t drejt dhe n harmoni me parimet morale t zhvilluara deri n perfeksion, t cilat e kan shnuar t kaluarn e tij t lavdishme, e cilat i shpall Zoti i dy botve, ksaj dhe asaj t ardhshmes. N kt do t gjejn jo vetm ekzistimin vetanak, por, gjithashtu, edhe sekretin e ekzistimit t bots se dhe mnyrat se t'ia imponoj mbar njerzimit.

  2. #42
    i/e larguar Maska e forum126
    Antarsuar
    05-10-2003
    Vendndodhja
    USA
    Postime
    1,198
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 3 postime
    Islami dhe familja


    Si trupi i njeriut q prbhet prej shum njsive t ndryshme por t lidhura n mnyr t natyrshme, ashtu edhe bashksia njerzore prbhet prej m shum asosh t vogla, respektivisht familjeve. Familjet n t cilat dominon mirkuptimi reciprok, sinoeriteti dhe dashuria prbjn nj bashksi t plot dhe t shndosh. N t kundrtn, bashksia njerzore nuk mund t zhvillohet dhe do t jet e drmuar nga prarjet dhe konfliktet e brendshme.

    Instikti pr mbijetes sht i lindur pr oenien njerzore. Lindja e fmijve sht shprehje e jets, ngase fmija paracjet vazhdim t personalitetit t vet njeriut dhe garanc pr vazhdimsin e llojit. Nevojn e themelimit t familjes shum dijetar e kan krkuar n instikt pr mbijetes dhe vazhdimsi t llojit.
    Nevoja pr ta ushqyer dhe siguruar familjen e nxit njeriun n prodhimtari dhe aktivitet n planin ekonomik.

    Disa mendimtar konsiderojn q nevoja primare pr themelimin e familjes, sht thjesht instikti seksual; t tjcrt i japin prparsi instiktit shooror, ndrsa t trett konsiderojn se martesa sht n rend t par transaksion tregtar midis familjeve t cilat aty hyjn pr shkak t profitimit.
    N realitet, jetesa e prbashkt n shoori familjen e konsideron njsi konstruktive t veten. Ta reduktosh dashurin e pastr midis burrit dhe gruas vetm n seks, profit apo mbrojtje, do t thot ta mohosh natyrn e njeriut si t till.

    Disa thon, n kohn e krijimit t jets njerzore, gruaja si qenje m e dobt nuk ka mundur t ekzistoj, pos nn mbrojtjen e mashkullit. Kjo sht marrzi e kulluar, ngase ata e mohojn nevojn e njeriut pr grua e cila mund t jet e ndryshme nga nevoja e gruas pr burrin, por gjithashtu sht pjes e thell dhe e pandashme e natyrs. Njmend, mashkulli sht ai o e mban familjen n shumicn e rasteve, mirpo, atij i nevojitet nj shok si partner pr lumturi, gzim dhe jet t ndershme. Martesa sht mburoj nga vetmia. do gjini ka nevoj pr tjetrn. Prandaj 'Ai ata i ka br prej tij dhe prej saj."

    Zoti e ka krijuar nxitjen seksuale dhe ka krijuar dallimet gjinore. Ai ka krijuar nxitjen pr mbijetes, nxitjen pr siguri dhe nxitjen pr bashkim.

    Sociologu gjerman Mollen thot:

    "Ekzistojn tri shkaqe kryesore pr ka njerzit martohen: ekonomik (material), seksual dhe nevoja per femij. Ndonse kto shkaog i hasim n t gjitha bashksit, megjithat kto shkaoe dallojn, varsisht nga koha dhe etapat historike. Kshtu bashksit e para rndsi m t madhe ia kan kushtuar faktorit material. N zhvillimin e mvonshm t shooris civile n rend t par sht nevoja pr fmij,ndrsa n clvilizimet moderne ai sht nxitja seksuale." (Xhami'ah Shansi, Samuel Kink, f. 232.)

    Islami i prgjigjet pozitivisht thirrjes s natyrs duke insistuar n familje si mbrojtsin m t mir t pastrtis dhe bindjes se ajo sht rruga e vetme e drejt.
    Nsure AnNahl', ajeti 72, thuhet: "Allllahu krijoi pr ju bashkshorte nga vet lloji juaj, e prej bashkshorteve tuaja fmij e nipa dhe ju furnizoi me (ushojme) t mira. A besojn ata t pavrtetn, e t mirat e Allllahut i mohojn?"
    Islami i kshillon kujdestart e familjeve t'ia mundsojn martesn rinis n moshn madhore, pr t'u ruajtur instikti natyror seksual nga devijimet, si dhe q rinia t shptoj nga akumulimi i panatyrshm i instiktit. Prandaj prindrit kan prgjegjsi pr kshillimin e rinis dhe orientimin sipas rregullave jetsore pr zhvillimin e zellit n rrugn e devotshmris. Islami, gjithashtu, i konsideron prgjegjs prindrit pr martesa t hershme pr ata q ende nuk jan pjekur pr kt pun. Themelimin e familjes islami e konsideron rrug t vetme pr pengimin e devijimeve shoqrore t cilat mund t'i shkaktoj instikti seksual, si dhe mnyr t vetme pr lumturin e komunitetit njerzor.

    Muhamedi a.s. n nj hytbe t tij kishte deklaruar:
    "M erdhi Xhibrili a.s. dhe m tha: 'O Muhammed, Allahu t on selam dhe t porosit: Vajzat tuaja jan si frutat e pjekura n pem'".
    Kulejni shton: "Vajzat jan si frutat n pem. Nse pema t piqet, dhe nuk vjelet, dielli do ta djeg dhe era do ta kput. Kshtu sht edhe me vajzat. Kur t picjen si femr, ilai i vetm i tyre sht martesa. N t kundrtn, sht vshtir t ruhen nga prishja, ngase edhe ato jan qenie njerzore."

    Lidhur me kt nj njeri kishte pyeiur: "Pr k t'i martojm?" Pejgamberi ishte prgjegjur: "Pr ata q i prshtaten." "Po, secili mund t'u prshtatet?", ishte kmbnguls njeriu. "Besimtart jan t prshtatshm njri per tjetrin. Besimtart jan t prshtatshm njri pr tjetrin." u prgjegj Pejgamberi.
    Imam Xhafer esSadiku shton: "Pejgamberi nuk kishte zbritur nga minberi prderisa nuk e kishte martuar vajzn e Zybejrit, Daba'ah, pr Mikdadin, birin e EsvedelKindit." (Vasail, 14/51).

    EsTusi transmeton q Ali bin Mihizjar AlAhvazi t ket thn: "E kam lexuar letrn e Ebu Xhaferit r.a., q ia kishte drejtuar Ibni Ebi Shejbe ElAsfahanit, e ku shkruente: 'E kam kuptuar q ma prmend problemin e vajzave tua, si dhe
    q nuk mund t gjesh asnjrin q sht si ti. Mos shiko n at mnyr, Allahu t mshiroft, ngase Pejgamberi i Allahut, s.a.v.s., ka thn: 'Nse (pr misit) u vie dikush, me moralin dhe besimin e cilit jeni t knaour, martojeni. Nse nuk veproni n kt mnyr, do t shkaktohet huti mbi Tok dhe rregullim i madh'. (Vasail, 14/51.)

    Kshtu islami jo vetm o nuk paraqet pengesa n rrug t martess, porse kt fuqi t natyrs e prezenton si prparsi t shoqris dhe individit pr mirqenien e tij fizike, shndetin mental, oetsin e shpirtit dhe knaosin e zemrs. Islami martesn e konsideron bashkim t shenjt t zemrs, burim t gzimit dhe siguris pr t dy partnert.

    Pr ta prmbushur kt detyr nevojiten kto cilsi: pastrtia, butsia, njerzia, devotshmria dhe besimi me thellsi t zemrs, si thuhet edhe n ajetin 21 t sures ErRum: "Dhe nga faktet (e madhris s) e T]j shtopr t mirn tuaj, Ai krijoi nga vet lloji juaj paln (grat), ashtu qe t gjeni prehje te ato dhe n mes jush krijol dashuri e mshir. N kt ka argumente pr njerzit o mendojn. "
    Islami cakton rregulla t qarta q rregullojn marrdhniet brenda familjes, si dhe raportet midis familjeve. Sura En Nisa martesn e quan "lidhje t fort" ... dhe kurato kanmarrprej jush nj bes t fort, ndrsa 42 ajetet e par merren pikrisht me detajet praktike t marrveshjes martesore t kontrats martesore dhe prmbushjen e tij.

    Kultivohet ndjenja e prkatsis. Sinoeriteti dominon n do pjes q partneri e ofron dhe pranon n kt kontrat. Secili partner ofron sipas aftsive t veta dhe secili pranon sipas nevojave t veta. Si konfirmon surja "ElBekare, ajeti 228: "Edhe atyre (grave) u takon e drejta sikurse edhe prgjegjsia n bashkshortsi"

    Islami i kushton vmendje t duhur mundsive t secils gjini, duke pasur parasysh detyrat dhe profesionin e tyre. Mashkulli e merr detyrn e ushqyesit dhe sigurimit t gjitha nevojave materiale. Nga ana tjetr, gruaja pranon obligimin e lindjes, edukimit dhe ritjes s pasardhsve, si dhe kujdesjen pr familjen. fy sht funksioni i saj parsor. Islami i pranon pasojat e natyrs s gruas dhe prandaj nuk lejon q prej saj t krkohet tepr ose t degradohet n fardo mnyre, por e mbron nga poshtrsit e atyre q dshirojn ta shpiejn n rrug t shtrembr; ai i jep dinjitet n shtpi dhe jasht. Islami i Iejon gruas t punojn edhe jasht shtpis, n pajtim me nevojat e saja individuale dhe shoorore. Mirpo nuk e lejon krijimin e marrdhnies midis mashkullit dhe femrs n baz t knaosis fizike dhe nxitjeve t shejtanit; ngase kjo mund t shkaktoj vetm rregullim, prapsi dhe humbje n shoori.

    Si dhe do institucion tjetr, familja dhe shtpia krkojn nj udhheos prgjegjs, ngase pa t familja i sht ekspozuar rregullimeve dhe shkatrrimit. Prandaj, edhe burri edhe gruaja, duhet ta marrin udhheojen e familjes, ndrsa edhe njri edhe tjetri jan t aft pr kt. Mashkulli, n baz t prgjegjsis pr punt e shtpis, nevojat jetsore, miroenien, fmijt dhe prkujdesjen pr ta, meriton autoritetin e drejtuesit ngase forca m e madhe, qndrushmria dhe durimi e bjn m t prshtatshm pr ta bartur barrn e prkujdesjes s familjes nga shkatrrimi dhe rregullia. Gruaja sht krijes m senzibile, andaj m leht e kaplojn ndjenjat. Te gruaja m shum dominon zemra, ndrsa te mashkulli koka. Prandaj islami, n rend t par e v prgjegjsin te personi me mendje dhe mashkullit ia beson udhheojen e familjes pikrisht si e prshkruan kt neni 213 e Kushtetuts m t re franceze. Njkohsisht islami si rregull e vendos pun e prbashkt, partneritetin, prgjegjet dhe planifikimin e prbashkt. Mashkullit n asnj mnyr nuk duhet ln liria q t'i imponoj dshirat e veta me dhun. Ai nuk guxon ta terrorizoj, keqtrajtoj dhe ndshkoj gruan e vet. N ajetin 19 t sures En Nisa thuhet: "O ju q besuat, nuksht lejuar pr ju t trashgoni grat (e t vdekurve) n mnyr t dhunshme, e as t'l shtrngonl pr t'u marr dika nga afo qju kenl dhn atyre, prve nse ato bjn ndonj Imoralitet t hapur. onijet t mir me to. Nse urreni ato, bnl durim qAllIIahu tjap shum t mira n nf send qju e urreni."

    Mashkulli e bart barrn e sigurimit material t familjes dhe ai ka kontroll t plot n kt dhe detyr e tij sht rregullimi i detajeve t jets s prditshme, rregullimi i punve shtpiake dhe rritjen e fmijve. Pejgamberi, s.a.v.s., ka thn: "Burri sht mbrojts i familjes dhe ai sht prgjegjs pr t, ndrsa gruaja sht rojtare e shtpis dhe pasardhsve, dhe ajo sht prgjegjse pr kt." Pr rrnimin e sotm t marrdhnieve bashkshortore fajtor sht injorimi i botkuptimit t lart t martess. N vend t ksaj martesa sht e degraduar me gjra t parndsishme. Persiatjet e mashkullit mbi martesn jan minimizuar gjersa familjet nuk filluan t shkatrrohen. Shumkush ka hyr n martes, e q t mos ken menduar fare n rndsin e harmonis s mendjes dhe shpirtit midis burrit dhe gruas. Gjuetart e fatit, kazanovt, laprdhart, duke vlersuar fytyrn e bukur dhe pasurin mbi gjithka, i kan dbuar vlerat shpirtrore jasht horizontit dhe interesat e veta m vitale pa dashje i kan shkelur. sht fare normale q familjet e tilla nuk i presin dritat e ardhmris.
    Disharmonia dhe mosprshtatja e thell n t menduarit midis mashkullit dhe femrs shkaktojn arje t thell, e cila do dit shtohet edhe m, ndrsa qetsia familjare tretet pa fund. Ata i shkojn n nerva njri tjetrit. Harmonia, t ciln e sjellin vlerat morale, joegoizmi dhe dashuria njerzore, ai dhe gatishmria
    q t dy palt t bjn gjith o sht e mundur pr ta forcuar jetn shpirtrore t njri tjetrit, po tretet. Pr edukimin e gruas sht e domosdoshme t merret pr baz rrethanat, mjedisin dhe atmosfern familjare, si dhe harmonin shpirtrore midis bashkshortve. Kjo sht tejet me rndsi n ndrtimin e familjes. Pr martesn duhet menduar si pr di themelore dhe t shenjt. Vetm nse martesa shikohte n kt mnyrt t drejt, do t mund t zgjidhen n mnyr t knaoshme t gjitha vshtirsit e jets s prbashkt.
    Islami i kushton vmendje t gjitha pasojave shkatrrimtare t martesave t krijuara gabimisht, grindjet dhe vuajtjet e tyre. Ai nuk e bazon familjen n pasuri, n pasione, n bukurin e jashtme, ose n bazn materiale, por n besim dhe virtyt, n vlerat shpirtrore dhe dashuri, si dhe n respektim e devotshmri t burrit dhe gruas.


    Pejgamberi, s.a.v.s., ka thn: "Kush e merr gruan vetm pr shkak t bukuris s saj, kurr nuk do t gjej at q e dashuron tek ajo. Kush e merr gruan pr shkak t pasuris s saj, e merr at q Allahu edhe ashtu ia ka besuar. Prandaj Allahu do ta braktis. Krkoni gruan bukuria e cils prkufizohet n besim."

    Pejgamberi, s.a.s.v., ka thn: "Institucioni m i respektuar te Allahu sht martesa." Njerzit o i ikin themelimit t familjes me arsyetime t papranueshme jan qortuar fort.

    Prijsi i besimdrejtve hazreti Aliu k.v., ka thn: "Martohuni, ngase kjo sht praktik e Pejgamberit t Allahut. Ai ka deklaruar; 'Kush m don mua (synetin tim), duhet ta dij se martesa sht pjes e synetit tim'".

    Transmetohet o Pejgamberi, s.a.s.v., ka thn: "Martesa sht suneti im. Kush sht kundr sunetit tim, nuk sht imi (prej nesh)."

    Po n kt mnyr, islami kundrshton edhe bashkimin e njerzve t cilve u mungojn kualitetet personale, shpirtrore dhe morale.

    N kaptina 7 e 'Libri mbi martesn' prej el Kulejnit thuhet q Pejgamberi, a.s., t ket thn: 'lkni nga bimt e bukura dhe lulet q rriten afr ujit t ndotur dhe t papastr!' Sekush e kishte pyetur: 'O Pejgamber i Allahut! 'sht ajo lulja afr ujit t ndotur?' Ndrsa ai ishte prgjegjur: 'Femra e bukur e rritur n familje jo t mir.'

    sht e natyrshme q bashkshorti i cili nuk i prmbahet ligjeve morale dhe fetare kurr nuk mund t'i siguroj lumturi dhe miroenie familjes. Fryt i martesave t tilla mund t jen vetm fmijt pa siguri dhe stabilitet shpirtror. Prandaj islami synon t siguroj lumturi pr t dy palt. Islami largon nga martesat nga familjet e rrnuara moralisht dhe t zhytura n mkat. Kjo sht mburoj kundr krijimit t gjeneratave t prapa dhe imorale.

    Nse t rinjt, n momentin kur duhet ta zgjedhin shokun e jets, e bjn kt n harmoni me parimet dhe ligjet islame, (n vend t shikojn vetm pamjen e jashtme) dhe t vlersojn drejt gjrat qensore q jan t rndsishme pr Iumturi, duke mohuar mendimin e gabuar e nxitur nga pasionet e papastra q kalojn aqshpejt, s'ka dyshim q mjerimi dhe rrnimi i familjes, q e shkakton dhnia ndaj liris seksuale, do t zhduk;n shum shpejt. N mesin e rinis s sotme ka edhe t atill q preferojn pr marrdhnie paramartesore pr t veriflkuar nse ifti i prshtaten njri tjetrit, dhe kt e konsiderojn prgaditje ideale pr partneritet jetsor. Si mund t mendojn q nj prvoj e shkurtr e knaosis s prkohshme t 6y trupave mund t ndryshoj thellsin e vlerave shpirtrore, aftsive mentale, dhuntive morale dhe cilsive karaktersitike t shpirtit tjetr? T pressh q t krijohet nj marrdhnie jetgjat nga disa aste knaosie nuk sht e arsyeshme. Kto fakte jan t mjaftueshme pr kritikn e ksaj praktike. Pos ksaj, kto lidhje t prkohshme mund t shkaktojn shum dme morale dhe shpirtrore. Kualitetet e brendshme t personalitetit shfaoen vetm kur jeta t ndahet pr nj koh m t gjat. Skena e ndryshueshme e jets s prbashkt sht ajo q zbulon t vrtetn e natyrs s brendshme t dy partnerve. Durimi, t epurit, prkushtimi, qetsia, knaosia, joegoizmi, vetmohimi, zbulohet ather kur tundjet e jets t rndojn mbi shpirtin ton. Si munden astet e shkurtr t pushimit, argtimit dhe udhtimit n dysh t deprtojn n oensit e thella morale? A mundet shkuarja n kino apo ndonj vend tjetr t argtimit t zbuloj vlern e vrtet t partnerit? N t vrtet, n martesat provuese, t dy partnert synojn t fshehin ant e tyre negative dhe t fshehen prapa masks s gjentilencs n mnyr q ta mashtrojn njri tjetrin.
    A mundet nj i ri n vlimin e pasionit t marr vendimin m t rndsishm pr fatin e tij? A mundet martesa provuese t'i bind partnert se nuk ekzistojn dallime shpirtrore dhe pika t dobta n lidhjen e tyre? Dhe si mundet nj i ri, i udhhequr nga ajo q e kushtzon mosha e tij, kur nxitja pr plotsimin e dshirave seksuale sht aqe fort, t mas n mnyr t drejt konditat pr martes t shndosh? Si mund t jet i sigurt se n t ardhmen nuk do t lindin grindje dhe dallime?

    Realiteti dshmon pr di krejt tjetr. Sa shum jan qg pastaj i kuptojn t gjitha negativitetet dhe t metat e partnerit? Mashkujt duhet ta dijn se sht e mundur arritja e harmonis s plot fizike dhe shpirtrore n mes partnerve, duke pasur parasysh q mnyra e t menduarit t gruas dallon shum nga mnyra e t menduarit t mashkullit.

    Prandaj islami preferon o para nnshkrimit t marrveshjes martesore t rinjt duhet t takohen dhe t bisedojn, por, njkohsisht, e q sht shum m me rndsi, duhet pasur njohuri mbi karakterin, shijen, cilsit e partnerit si dhe aftsit psikofizike nga ana e shkuesve t pavarur q jan t aft t japin gjykim objektiv n baz t prvojs personale. N raste t tilla sht e ndaluar shpifja dhe spiunimi.

    Lumturia e vrtet n bashkshortsi vie si rezultat i vlerave morale dhe flijimit midisi partnerve. Prandaj fjala e mir, butsia, falja dhe flijimi jan garant m i mir i jets stabile familjare. Si ka vendosur rregulla pr meshkujt dhe femrat, n kuadr t familjes, si dhe i ka caktuar secilit detyrimet dhe t drejtat, islami, gjithashtu, ka prcaktuar parimet morale pr qndrueshmri dhe jet t lumtur t familjes. Islami krkon nga njeriu q t mos bhen koprrac pr asgj n familjen e vet.

    Transmetohet q Pejgamberi i Allahut t ket thn: "M t mirt nga mesi juaj jan ata q sillen mir ndaj grave t tyre. Ndrsa un sillem m s mir s t gjith ju ndaj grave t mia. "M i miri r. mesin tuaj sht ai q vepron mir ndaj familjes s vet, ndrsa un jam m i miri prej t gjithve ndaj familjes sime." Gjithashtu gruaja duhet t sillet mir ndaj burit t vet. "Xhihadi i gruas sht raporti i mir ndaj burrit." Nj nga pengesat e mdha, t cilat sot qndrojn para lidhjes s bashksive familjare jan shpenzimet e mdha pr martesa. Blerja e mobilieve prestigjioze, ceremonit, mimet e larta t shtpive, si dhe shum shpenzime t tepruara shtes, jan mbi standardin mesatar t rinis bashkkohore.

    Shpenzimet e tilla t larta nuk jan n pajtim me qllimet e islamit. Islami insiston n zgjidhjen fatlume t ktij problemi dhe lufton kundr do gjje q do t mund ta pengoj njeriun t bj martes.

    Pejgamberi, i Allahut s.a.v.s., ka thn: "Femrat m t mira jan ato q zgjohen fytyr qeshur dhe t cilat nuk kerkojn paj t madhe martesore."

    Krkesat e teprta martesore mund t zbulojn se, nuk sht vetm familja e nuses, por sigurisht edhe vet dhndrri jan makut dhe zemrgur. "Nj dit Pejgamberi i Zotit por rrinte me nj grup sahabsh t tij, kur iu afrua nj grua e re dhe, pasi prshndeti me prshndetje t zakonshme, foli: 'O Pejgamber i Allahut, dua t martohem!' Pejgamberi u kthye nga t pranishmit dhe pyeti: 'A dshiron dikush t martohet me kt grua?' Njri prej tyre tha se dshironte. Pejgamberi e pyeti far mehri do t'i ofroj. Ai u prgjegj: 'Nuk kam asgj pr t'i dhn.' Pejgamberi tha: 'Jol Ajo e prsriti dshirn e vet. Pejgamberi pastaj iu drejtua personit t njejt: A din di nga Kur'ani?' 'Po', u prgjegj ai.
    Po t martoj me kt grua, ndrsa mehri t jet ta msosh nga Kur'ani at Q e din vet.'
    Prandaj islami refuzon mundsin q vshtirsit materiale t bhen penges pr lidhjen e martess midisi njerzve t rinj dhe lejon q edhe t varfrit t mund t lidhin martes sipas ligjit. Frikn nga skamja dhe vshtirsit materiale islami i konsideron arsyetime t rreme pr t'i ikur ligjit t Zotit, jets n bashkshortsi dhe thot se Allahu i njeh nevojat e familjes dhe se nuk do t lejoj t zhytet n varfri.

    N ajetin 32, t sures EnNur thuhet: "Dhe martoni t pamartuarat (t pamartuarit) edhe robrit e robreshat tuaja qjan tndershm e tndershme. Nse jan t varfer, Allahu i begaton nga mirsit e Tij, Allahu sht bujar i madh dhe i din t gjitha."


    Natyrisht, nderi dhe puna e zellshme jan mnyra n t ciln njeriu duhet t'i knaq nevojat e veta. Kur njeriu i merr prgjegjsite e martess, si dhe pr ta siguruar materialisht familjen, duhet t'i shtoj aktivitetet e tij dhe prpjekjet n pun. Kjo sht nj nga rolet e martess n ngritjen e standardit jetsor dhe zhvillimit t tr shoqris.
    137

  3. #43
    i/e larguar Maska e forum126
    Antarsuar
    05-10-2003
    Vendndodhja
    USA
    Postime
    1,198
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 3 postime
    Islami dhe pozita e femrs


    Perndimort jan predikues t zshm pr lirimin e femrs duke mos ditur far kthese ka br islami lidhur me shtjen e gruas. Atbot kjo ishte hap tejet i rndsishm. N kohn e paraoltjes s islamit pozita e gruas ishte baraz me statusin e prons s tundshme t mashkullit, vlera e cils mezi kalonte vlern e shtazs shtpiake. Ata q e studjojn islamin thelbsisht e dijn q Perndimi nuk ka ofruar asgj t re n kt plan, pos shtimit t liris, e cila e ka shtuar shfrenimin dhe degjenerimin. Islami e ndalon shfrenimin, imoralitetin, vulgarizmin, poshtrimin dhe degjenerimin. E pengon kjo ndales progresin dhe zhvillimin e gruas? Cila prej ktyre gjrave i siguron gruas fisnikri dhe nder, si dhe e lartson personalitetin e saj?

    Islami konsideron se Zoti e krijoi mashkullin dhe gruan pr t'i lartsuar deri te forma e plot e qenieve t prsosura njerzore e q sht n kundrshtim me at q i proklamojn librat qiellor, t cilat i kan fshehur Jehudijt dhe krishtert. Atje thuhet:"Ndr do njmij njerz paraqitet nj t cilin Zoti e don, mirpo n mesin e t gjitha grave t bots nuk mund t gjendet asnj q do t prekte mshira dhe mbrojtja e Zotit." (Cituar sipas: Civilizimi araboislamik, f. 519.)
    Islami nuk bn dallim n mes mashkullit dhe gruas. N baz t doktrins islame njerzit ndahen sipas shfaojes nga ana e tyre e virtyteve, devotshmris, respektit, kualiteteve morale dhe shpirtrore. I lejohet edhe mashkullit edhe gruas t'i kultivojn kto vlera t jashtzakonshme. Ditn e gjykimit do t gjykohet do shpirt, pa marr parasysh gjinin, n baz t fryteve t veprs s tyre, dhe sipas kriterit t cekur. N ajetin 97 t sures 'EnNahl' thuhet: "Kush bn vepr t mir, opft mashkull ose femr, e duke qen besimtar, Ne do t'ijaplm atijfet tmir (n kt bot), e (n botn tjetr) do t'ufapim shprbllmin m t mir pr veprat e tyre."

    Islami konsideron q mashkulli dhe gruaja plotsojn njri tjetrin, pr ka dshmon ajeti 195 i sures Ali Imran: "Zotii tyre iu prgjegj lutjes s tyre (e tha): 'Un nuk ia humb mundin asnjrit pref jush, mashkull apo femr; ju jeni njri nga tjetri…"

    Duke shfrytzuar mendjen dhe duke poseduar virtytet morale, shum femra kan arritur nivel t lart t njerzis dhe lumturis. Shum meshkuj biejn shum posht ngase nuk sillen n frymn e arsyes dhe i nnshtrohet pasioneve t ulta. Me paraoitjen e islamit pozita e femrs ndrron dukshm. Ajo sht e inkuadruar drejtprdrejt n punt e udhheqjes.

    Lidhur me kt dshmon edhe shembulli, t cilin e transmeton Ibni elXhezvi n veprn 'EIMuntazam'.
    Flitet q me nj rast kalifl i dyt Omeri r.a., para nj mase t madhe njerzish, nga minberi kishte deklaruar:
    "O njerz, mos e shtoni mehrin e gruas m shum se 400 dirhem, ndrsa ai qe e bn kt, shtesa do te derdhet n arkn e shtetit musliman (bejtulmal)." Njerzit u ngritn t'i prgjigjen, ndrsa nj grua me ndihmoi e deklaroi: "Si mund t thuash di t till, ndrkaq q Kur'ani, n suren Nisa, ajeti 20, thot: "N qoft se dshlroni t ndrroni (ta merrni) nj grua n vend t nj gruaje (t lshuares) q i keni dhn shum t madhe, mos merni prej saj asnj send." Omeri r.a. nuk mundi ta mohoj akuzn dhe trhooi deklaratn e tij me fjalt: "Gruaja e tha t vrtetn, ndrsa mashkulli gaboi."

    N kundrshtim me trajtimin e gruas n islam, sht tragjike shtypja e femrs n Arabin paraislamike. Sa dinjitet t lart ia ka siguruar islami gjinis femrore, duke i dhn t drejtn q t kritikoj publikisht kalifin dhe ta detyroj t trheo qndrimin e vet q sht n kundrshtim me Kur'anin. Islami meshkujve ua ka marrur t drejtn e posedimit t femrs dhe ka vn barazin midis tyre, me respketim t plot t dallimeve n konstitucionin e mashkullit dhe femrs. Ligjet e vendeve moderne evropiane e privojn gruan nga t gjitha t drejtat e posedimit t pasuris.

    N shekullin XIX lidert fetar n Franc, pas nj diskutimi t gjat, kishin vendosur:
    "Gruaja sht qenie njerzore, por sht krijuar per t'i shrbyer mashkuliit."

    Vetm s voni grat n vendet evropiane e kan fituar t drejtn per posedim t pasuris.
    Me ligjin e vitit 1850 n Angli, gruas i sht marrur e drejta per perkatsi kombtare. Ajo nuk kishte t d/ejt t posedoj pasuri, madje edhe veshmbathja e trupit nuk ishte pron e saj. Henri VIII kishte dhn dekret me t cilin u ndalohet grave t lexojn librat e shenjt." (Shpirti i dinit islam, f. 231.)
    N Anglin e vitit 1882 ishte sjellur nj ligj i cili gruas i siguronte disa t drejta t cilat nuk i kishte pasur m par. N mes tjerash kishte fituar t drejtn e disponimit t lir pr pasurin, n vend q t'ia dorzoj drejt prdrejt burrit t vet.

    Islami q para 14 shekujsh i ka deklaruar pavarsin e plot materiale t femrs, t drejtn e saj pr t poseduar dhe disponuar me pasuri pa mbikqyrjen dhe kontrollin e ndonj mashkulli, t udhheq punt, t tregtoj dhe t bj transaksione q kan t bjn me fltimin dhe humbjen e saj, duke prfshir edhe kryerjen e bmirsis, pa e kontrolluar askush.

    N ajetin 32 t sures En Nisa thuhet: "Mos lakmoni n at, q AllIlahu gradoi disa nga ju mbi disa t tjer. Burrave u takon hise nga ajo q fituan ata dhe grave, g/ithashtu, u takon hise nga ajo o fituan ato. /dlUahut krkoni nga t mirat e Tij. Allllahu sht l difshm pr do send."

    Pos t drejts s pronsis, islami gruas i ka dhn edhe dinjitetin, lirin dhe pavarsin. Kur sht fjala pr martesn si nj nga statuset m t rndsishme dhe m sensibile n jetn e femrs, islami ka br gjithka q n kt plan t'i siguroj dhe mundsoj lirin e zgjedhjes me cilin dshiron t hyj n martes. T drejtat dhe privilegjet, t cilat i kan arritur femrat evropiane pas presioneve n shoorit ku jetojn dhe q i kan arritur vetm tani s fundit, islami e ka rregulluar juridikisht pr t gjitha femrat, pa pasur nevoj q me rebelim t participojn n shpalljen e normave t tilla ligjore, edhe at shum shekuj m par. Dhe, vrtet, s'ka moment n jetn e njeriut dhe s'ka problem me cilin mund t ballafaophet, e pr cilin islami nuk ka gjetur zgjidhjen m t mir.
    sht e vrtet q pozita e femrs ii Lindje sot sht i paknaqshm, por, pr kt nuk jan fajtor dispozitat islame. Problemi qndorn n injorimin e dispozitave fetare n planin politik, shoqror dhe ekonomik.

    Varfria sht nj nga arsyet kryesore pr kushte e koja t jets s gruas n Lindje. Nj grup sht tepr i pasur, ndrsa shumica jan tepr t varfr, dhe jan viktima t uris dhe mjerimit. Si rezultat i ktij diskriminimi ekonomik, njerzit nuk kan fuoj pr t'iu kundrvn dhe krkuar ndryshime n mjedisin e vet, ndrsa paknaosin e vet pr kt e shprehin tek grat dhe fmijt. N situat t till as grat nuk kan fuoj t'i shfrytzojn t drjetat e veta ligjore dhe t krkojn mbrojtje gjyosore pr shkak t dhuns dhe tiranis s burrave t tyre. Femrat frikohen nga vshtirsit jetsore pa mashkullin bashkudhtar n botn mashkullore, ndrsa kusherinjt e saj nul mund ta mbrojn. S'ka dyshim q vlerat morale treten n shoqri t skamnorve dhe t injoruarve, ndrsa kto i zvendson padrejtsia dhe dhuna. Prandaj, shkaku kryesor pr nj pozit t till t femrs n Lindje sht varfria, dhe jo sistemi shooror islam dhe dispozitat islame.

    Islami lufton kundr varfris dhe padrejtsis, ndrsa pasurit natyrore i ndan n mnyr t drejt dhe t barabart midis t gjitha shtresave t shooris. Islami e ndalon shkaprdarjen, eliminon padrejtsit sociale dhe dallimet n shoori. Islami sht kundr padrejtsis dhe shtypjes s njerzve, si sht edhe kundr shfryrjes s paknaosis dhe mllefit ndaj gruas dhe fmijve. Islami insiston pr mbrojtje t drejt juridike t femrs, pa marr parasysh n far situate ndodhet ajo.

    A mundet nj njeri i menur t konsideroj se parregullsit dhe padrejtsit n mjediset islame jan rezultat i aplikimit t dispozitave islame? Vall dispozitat islame nuk bazohen n edukat morale, drejtsi, respekt dhe dinjitet, si dhe dashuri midis t gjith njerzve, e n veanti midis pjestarve t nj familje. Islami i till e ka shptuar gruan nga poshtrimi dhe shtypja n ciln ka jetuar para paracytjes s islamit dhe fal atij ajo e ka fituar vendin meritor q i prket si qenie njerzore.

    Shtrohet pyetja far roli dhe pozit ka femra n Perndim; far vlere i ofron civilizimi evropian? Vlera e femrs n kohn moderne ka rn n nivelin m t ult. N botn bashkkohore femra shfrytzohet pr qetsimin e pasioneve shtazarake t mashkullit, si dhe me qllime t ndryshme propagandistike. Kinemaja, televizioni dhe tregtia e shfrytzojn si objekt pr pushim dhe argtim.
    Dinjiteti dhe respekti sot nuk mohen mbi vlerat morale, arsimimin dhe diturin e saj. Shpesh femrat e ditura dhe besimtare mbesin n hije, ndrsa respekti dhe fama i prkasin femrave t cilat veten e qiiajn 'artiste', ndonse nuk kryejn ndonj pun t dobishme n shoori dhe nuk jan burim i t mirave pr njerzit. Ato, n emr t artit, bjn mijra mkate dhe krejt atyre q jan n kundrshtim me moralin dhe nderin.

    Sociologi amerikan shkruan:

    "Striptizetat bashkkohore munden gjat vitit t fitojn rreth nj milion dollar; njeriu qg mundet ta rrzoj njeriun tjetr me nj goditje t grushtit i fiton gjysm milioni dollar; ndrkaqq njeriu i dli tr jetn e ka kaluar duke i shrbyer t tjeret, n kohn kur flokt i thlnjen, ka vetm sa per t mbijetuar."

    Profesori Albert Konoli shkruan:

    "Femra angleze n vitin 1919 ka luftuar pr t drejtn t jet e zgjedhur n Parlament duke mos u frlkuar burgut as vdekjes. Kush ka mundur atbot t parashikoj se liria pr t dln ka luftuar do t zvendsohet me rnie t plot morale dhe shoqgrore t femrs edhe at vetm gjysm shekulli m pas. Sikur ato femra sot t jetonin, do t duhej t Iuftonin srish pr Iirin e vet. Prvoja tregon se n pesdhjet vjett e ftindit femrat nuk kan fituar asgj me kt liri. Prkundrazi, vetm e kan flijuar nderin dhe pozitn t ciln e kan pasur m par." (Cituar sipas revists 'Mendimtari i arsimuar', nr. 829.)

  4. #44
    i/e larguar Maska e forum126
    Antarsuar
    05-10-2003
    Vendndodhja
    USA
    Postime
    1,198
    Faleminderit
    0
    3 falenderime n 3 postime
    Islami dhe shkurorzimi


    E dhna t ciln n kt kaptin duhet t theksojm n radh t par sht se shkurorzimi sht n kundrshtim me ligjet e natyrs. Kputja e lidhjeve familjare dhe ndarja e dy njerzve, o duhet t jen bashkudhtar jetsor sht mohim i natyrs s njeriut dhe kuptimit t jets s vrtet. do shoqri n t ciln ka shum shkurorzime pasoj e cilve jan shkatrrimi i familjeve, ka devijuar nga rrjedha normale e jets s njeriut.

    Psikologt, juristt dhe sociologt t shoetsuar me pasojat e shkurorzimeve dhe ndikimin e tyre n moralin e personalitetit t bashkshortve, e kan shqyrtuar thellsisht kt materie dhe i kan paraqitur mendimet dhe qndrimet e tyre. Pasi q me shkurorzim t iftit bashkshortor i jepet goditje vdekjeprurse ligjit t familjes, ndrsa ngrohtsia e jets shtpiake e zvendson me ftohtsi, madje edhe fmijt e familjeve t shkurorzuara i nnshtorhen imoralitetit dhe devijimeve t ndryshme shpirtrore dhe psiqike, shum sociolog dhe psikolog konsiderojn se pr shkak t arsyeve t theksuara duhet ndaluar shkurorzimet, pos n raste t veanta, si dhe q n mnyr t prer t pengohet ai q dshiron ta shkatrroj lidhjen familjare. sht e sakt q shkurorzimi sht gj e paplqyer dhe e qprtuar, por ka t bhet n rast t ndarjes s patjetrsueshme t bashksis martesore? A duhet bashkshortt t mbeten n ferrin t cilin e kan krijuar apo pr ta mund t gjendet ndonj dalje?

    Krishterimi e thot qart: "Nuk ka shkurorzim!" Mirpo, islami e legalizon me konditat e caktuara saktsisht. Islami e lejon shkurorzimin, n mnyr q t ndrprehet lidhja nga e cila nuk ka kurrfar t mire. Mbajtja me dhun e ksaj bashksie sht dshtim total, ndrsa presioni ndaj bashkshortve pr t qndruar edhe m n kt bashksi, edhe m shum keqsojn jetn e tyre. Prandaj shkurorzimi, ndonse i cilsuar si 'gjja me e keoe e lejuar nga Allahu' sht i mundur kur sht m i miri nga zgjedhja midis dy t kqiave.

    Mund madje edhe t ndodh q vetm ndarja t'i eliminoj shkaoet e mosdurimit n mes mashkullit dhe gruas ndrsa koha e ndarjes ('iddet') t zbus zemrat dhe t ftoj n kujtes ant pozitive t cilat ishin tretur n disharmonin e dhimbshme. Nuk sht raritet q bashkshortt e ndar prkohsisht t krkojn prsritjen e lidhjes martesore, ndrsa n disa raste, vrtet, edhe t filloj lidhjen e njejt me m shum mirkuptim dhe lumturi.

    Meo ollimi i islamit sht themelimi i nj lidhje t fort martesore, n interes t realizimit t ktij qllimi sht kufizimi i disa lirive. E drejta e shkurorzimit i sht dhn vetm mashkullit, pos n raste t posame. Kjo sht br pr arsye t ruajtjes s interesit t vrtet t femrs dhe t kursehet, pr t mos oen viktim e pasioneve. sht evidente o nse dy njerz kan t drejt pr t filluar procesin e shkurorzimit, baza e besimit do t jet tejet e luhatshme nga t dy ant dhe shtohet mundsia e shkurorzimit. Prandaj m mir t'i jepet e drejta e shkurorzimit njrit prej bashkshortve, i cili pr nga natyra ka aftsin m t madhe t arsyetimit t shndosh, i cili sht m i qndrueshm n vuajtje, cili mund ta duroj humbjen e mjeteve q jepen n emr t 'mehrit' dhe cili duhet t duroj obligimet materiale pr rritjen e fmijve.


    Dallimet n konstruksionin flzik t gruas dhe burrit jan evidente. Te mashkulli gjat marrjes s vendimit n rend t par sht mendja, ndrsa te gruaja zemra. Mendja dhe ndjenja jan dhunti q u jan dhn t dyve me rastin e krijimit.

    Psikologu i njohur Aleksis Karel ka deklaruar:
    "do qeliz dhe organet e ndryshme t trupit t mashkullit dhe femrs, e n veanti sistemi nervor, bartin n vete karakteristika t posame gjinore. Prandaj ata oe punojn n edukim dhe arsimim duhet t'i marrin n konsiderat dallimet psikofizike dhe ato fizike n mes mashkullit dhe fem rs dhe funksionet e tyre natyrore. Vrejtja e ktyre dallimeve sht me rndsi t posame pr ardhmrin e civilizimit ton. Ata q e mbrojn t drejtn e gruas nuk i hetojn kto dallime, andaj pohojn se t dy gjinit mund t arrijn arsimim dhe edukat, si dhe o mund t barazohen n prgjegjsi dhe detyra." (Njeriu i panjohur, f. 8487.)

    Pikrisht pr shkak t ktyre shkaqeve e drejta islame supozon 'se shkurorzimi sht n duart e mashkullit'. Ndrsa nga vmendja ndaj sensibilitetit t qeniess femrs, e drejta e prfundimit t jets s prbashkt nuk i sht ln asaj. Islami, si shtes pr masat e shumta q i ka marrur pr t'ua lehtsuar njerzve hyrjen n bashksi martesore dhe organizimin e familjes, gjithashtu e ka vshtirsuar edhe rrnien e familjes. sht br gjith q ka qen e mundur pr t siguruar jet t lutur dhe t ndershme pr t mirn e t gjith pjestarve t familjes dhe shooris q i prkasin.

    Prandaj Kur'ani, n suren En Nisa, ajeti 19 i drejtohet meshkujve: "onl jet t mir me to. Nse urreni ato, bni durim qAIIllahu t jap shum t mira n nj send qjue urreni."
    Prandaj, islami e fton njeriun t ket durim dhe oetsi ndaj indinjats q e ndien, n mnyr q me kt t shuaj zjarrin e mosdurimit dhe indinjats n vete, pr t'ia zgjuar vetdijen dhe t'ia eliminoj smundjet. Kur'ani sikur u thot: "Nuk sht mir ta braktissh gruan ndaj dls ndien indlnjat. Mbase pikrisht aty edhe sht hajrt (dobia) dhe bereoeti iAllahut, ndrsa ti nuk e shikon kt.'
    Nga ana tjetr, Kur'ani n suren e njejt i drejtohet femrave: "Nse ndonj grua i friksohet largimit dhe ftohjes s burrit t vet ndaj saj, ather nukgabofn po qe se bjn mes vete marrveshje (pajtim) e marrveshja sht mnyra m e dobishme. Megjithkt, njerzitjan t krijuar makut. "(4/128.)
    Do t thot nuk sht mkat q bashkshortt t merren vesh ashtu q gruaja t heo dor nga disa shprehi t vetat, ngase heoja dor prej disa shprehive q e iritojn burrin sht m e mir se shkurorzimi dhe ndarja.
    Mospajtimi me shkurorzim, si m e shmtuara nga t gjitha masat e fundit q jan t lejuara t prdoren n rast t nevojs s domosdoshme sht veprim aflrmativ nga ana e t gjith juristve islamik.

    Transmetohet q Muhammedi, s.a.v.s., t ket thn:
    "do grua q dshiron t jet e shkurorzuar nga burri i saj, pos n rastin e domosdoshmris s vrtet, del nga mshira dhe falja e Zotit.' (ElBukhari, n Wasael 15/280). Ose, srish, po n kt n faqe 144, thuhet:
    "Martohuni dhe mos u shkurorzoni nga grat tuaja, ngase shkurorzimi lkund edhe vet fronin e Zotit."

    Islami gjithashtu edhe mashkullit ia kufizon mundsin e zgjedhjes s shkurorzimit. Mashkulli nuk guxon ta braktis gruan e vet n mnyr t dhunshme, duke i shkaktuar lndime ose n mnyr q mund ta sjell n rrugn e imoralitetit. Kshtu islami q hert i ka tejkaluar t gjitha arritjet e deritanishme n vendet perndimore n synimin e tij t eliminoj dallimet dhe ta rikthej mirkuptimin n jetn familjare. Kjo sht posarisht e sakt pr 'gjyoet mirbrse familjare'. Pr kt g|ycizgjedhen dy persona t sinoert nga farefisi i t dy bashkshortve q kan talent pr prmirsimin e marrdhnieve midis njerzve. Ata analizojn me kujdes dhe hulumtojn shkaoet e dallimeve, mospajtimeve dhe ftohjes s raporteve n mes bashkshortve, pastaj mtojn t gjejn zgjidhje dhe t prmirsojn marrdhniet midis tyre. Meq kta persona jan nga fareflsi i bashkshortve, u lejohet t hyjn edhe n raportet e tyre intime, ndrsa bashkshortt nuk kan frik se fshehtsit e tyre do t zbulohen.

    Kur t gjitha shkaoet t dalin n shesh, pjestart e gjyoit do t bjn prpjekje t sinoprt ta zgjidhin problemin duke nxitur t dy palt n vetmohim, durim dhe falje sa t jet e mundur.
    Duke pasur parasysh se burri dhe gruaja nderojn m t vjetrit dhe kan besim t plot n sinoeritetin e tyre, sht fare normale q n rastet m t shumta pranojn propozimet e ktij gjyoj familjar.

    N kt aspekt flet preras edhe ajeti 35 i sures EnNisa: "Nse i friksohen prarjes mes tyre (burrit e gruas), drgoni njpari t drejt nga familja e tij dhe njpari t drejt nga familja e saf. Nse keta t dy (ndrmjetsuesit) kanpr oellim pajtimin, Allahu ju mundson afrimin mes tyre (burrit e gruas). AllHahu sht i dijshm, sht njohs i mir."

    Nse shkaqet dhe rrnjt e akuzs pr shkurorzim tregohen tepr t thella, pr 'arsye edhe ka filluar shkatrrimi i paprmirsueshm i marrdhnieve bashkshortore, ndrsa t gjitha prpjekjet e pajtuesve pr ta kthyer shpresn pr pajtim dshtojn, islami n realitetin e tij l hapsir pr do an t shkoj rrugs s vet. sht e natyrshme q ky gjyojamiljar do t ket m shum rast pr suskes se t gjitha tubimet publike ose kshillimoret bashkshortore. N realitet, ata tepr shpesh, meo jan t huaj n at familje, dhe nuk jan t afrt pr nga natyra e brendshme, vetm e shtojn humnern, pr shkak t pakujdesit t prjekjeve t tyre. Detyra e gjykimit publik sht t dgjoj argumentet q i parashtrojn palt, dhe pastaj n mnyr t oet dhe fare oet dhe objektivisht t vendosin cila pal ka t drejt dhe sipas ksaj t sjellin vendimin. Gjyoi nuk guxon t'i nnshtrohet presioneve t familjes s bashkshortve. Islami, gjithashtu, insiston n pranin e dshmitarve e rastin e shkurorzimit.

    N Kur'an thuhet: "Kt do ta dshmojn dy dshmitar t drejt nga mesi juaj dhedshmin zbatojeni prhirt Allahut."(, Talak 2)

    Pa kta dy dshmitar nuk ka shkurorzim legal. qllimi i angazhimit t tyre sht t provojn t'i pajtojn bashkshortt n procesin e shkurorzimit dhe ta ruajn martesn para se, me keoardhje, kur kt duhet ta bjn, t pajtohen se nuk ka rrugdalje tjetr. Nuk sht e rrall q dshmitart e menur ia dalin me prpjekjet e tyre ta ruajn bashksin familjare.

    Islami synon ta eliminoj do penges e cila qndron n rrug pr mirmbajtjen e lidhjes bashkshortore. Nganjher nuk do t jet e mundur t sigurohen dy dshmitar qg do t onte n minimum mundsit e ndarjes deflnitive.
    M pas sht vrtetuar se askush absolutisht nuk mund t shkurorzohet para se gruaja t dal nga perioda e 'hajdhit' dhe 'nifasit' apo gjersa t kryhet lindja. Nevoja e pritjes s nj kohe shpesh sht hapsir pr pushim n t cilin ndjenja e butsis dhe emocionit te mashkulli qetsojn zemrimin dhe ndikojn q t largohet shkurorzimi.

    Kur njeriu t prfundoj se jeta bashkshortore me nj grua e ka humbur do kuptim dhe arsye, si dhe kur t vendoset pr shkurorzim, vendimi i tij nuk sht vetvetiu mjaft pr t prfunduar jeta e tyre e prbashkt, as bhet e vlershme deri n skadimin e 'idetit', dmth. Periodn t ciln e ka vendosur 'flkhu', e gjat cils gruaja e shkurorzuar ose vejusha nuk mund t martohet pr nj njeri tjetr. Kjo period, gjithashtu, ofron mundsi pr ndryshimin e disponimit madje edhe vendimit pr ndarjen prfundimtare.

    Pas zbatimit t formalitetit pr 'slikurorzim t kushtzuar' (talaciiraj') mashkulli nuk mund t'ia mohoj gruas qndrimin n shtpi deri me prfundimin e periods s 'idetit' i cili mund t zgjat deri tre muaj, as gruaja mund ta braktis shtpin e prbashkt gjat ksaj periode, pos n raste t jashtzakonshme.
    N ajetin I t sures Et Talak thuhet: "O Pejgamber, kur t'i lshoni grat, lshonl ato n vigjile t fillimit t pritjes s tyre (n kohn e pastrtis s tyre) dhe kohn e pritjes mbanie mend mir e kini frik Allahun, Zotin tuaj, dhe mos ! nxirrnl ato prej shtpive t tyre, por edhe ato t mos dalin, pos nse bjn ndonj vepr t keqe t vrtetuar. Kto fan dispozitat e Allahut, e kush del jasht dlspozitave t Allllahut, ai e ka dmtuar vetveten. Anuk e di, Allllahu pas asaj mund t ofroj rishtazi."

    N kso rrethana nuk jan t nevojslime kurrfar formalitetesh q t prishet 'shkurorzimi i kushtzuar' gjat ktyre muajve. Vetm shnimi i dshirs q t prtritet lidhja martesore nga ana e mashkullit mjafton. Lehtsimet q i ofron islami pr prtritjen e lidhjes familjare tregon cjart brengn e tij dhe dshirn pr vazhdimin e saj dhe urrejtjen pr kputjen e saj.

    Nse gruaja ndien urrejtje t pandalshme ndaj burrit dhe ia ofron pjesn ligjore t marrveshjes martesore, ose nj pjes t pasuris personale, pr ta liruar, ky, megjithat, ka t drejt ta mbaj n shtpi gjat 'idetit', nse ajo e ndryshon mendimin, e mund t'ia kthej pasurin e dhn. N kt dhe shum mnyra t tjera islami e ruan institucionin e shenjt t martess nga vendimet e shpejtuara pr t cilat bashkshortt mund t vendosin n baz t ndonj shtrngate emocionale. Me kufizime t ndryshme dhe konditat t shkurorzimit, islami u ofron rast t persiatin qet dhe mir, mbi pasojat, t cilat sidoqpft mund t kufizojn prishjen e lidhjes bashkshortore. Nga gjith q u tha, sht kujdes i qart i islamit pr ruajtjen e bashksis martesore, m shum se do f ose sistemi tjetr.

    Islami, gjithashtu, investon shum ne mbrojtjen e t drejtave t gruas para fillimit t jets n mjedisin q e shqetson. N mesin e masave humane dhe juridike jan edhe si vijon:

    1. Me rastin e lidhjes s marrveshjes martesore gruaja mund t kushtzoj t jet prfaqsuese e burrit n t drejtn pr shkurorzim, andaj nse sillet keq ndaj saj ose ia shkurton furnizimin ose sht shum gjat jasht shtpis ose martohet me t, gruaja ka t drejtn e inicimit t procesit t shkurorzimit ose pr kt e autorizon ndonj njeri tjetr n vend t vet.

    2.Gruaja mund ta krkoj t drejtn pr gjyq nse burri tregohet i paaft ose i pazellshm n mirmbajtje ose i paraqet pengesa pr vetmbajtjen e saj ose nse njri prej bashkshortve e provon tjetrin nga t drejtat martesore ose dshton n detyrat bashkshortore. Nse akuza e gruas dshmohet, kadiu mund ta detyroj burrin t sillet me korektsi ndaj saj, t pajtohet, ta paguaj shumn e caktuar, t'i jap t drejta n do trajt, ndrsa nse burri tregohet i vendosur, ose refuzon ta dgjoj urdhrin e gjykatsit, gjyqi mund ta detyroj t shkurorzohet prej gruas.

    3.Gruaja mund t ngris akuz n gjyq dhe t krkoj seanc gjyqsore nse burri e akuzon pr pandershmri, tradhti dhe jet t shfrenuar, ose nse e mohon etrin e fmijs, andaj nse burri nuk e dshmon t drejtn e tij, gjyqi do t caktoj shkurorzimin n pajtim me dispozitat pergjegjse ligjore.

    4.Bashkshortt munden, n rast t padurueshmris s ndrsjell, n mnyr t thjesht ta prishin lidhjen martesore, ashtu q gruaja heqi dor nga mehri i saj dhe e liron burrin nga obligimi i mbajtjes gjat 'idetit'.

    5.Gruaja mundet, nse burri sht nj koh t gjat larg shtpis, (ose konsiderohet i zhdukur), kurse ajo nuk rrerr kurrfar lajmi nga ai, dhe bie n vshtirsi financiare dhe t tjera, t'i drejtohet gjyojt me krkes pr shkurorzim. Gjyoi ather do t zbatoj formalitetet e domosdoshme pr shkurorzim.

    N ajetin 229, t sures EI Bekare, thuhet: "Lshimi (pas s cilit mund t bhet rikthimi) sht dy her, e (pastaj) ose jet e njerzishme (bashkshortore) ose shkurorzim me mirkuptim. E juve (burrave) nuk u lejohet t'u merrni asnj send nga ajo q u keni dhuruar (si nikah), vetm nse q t dy friksoheni se nuk do t mund t'i ruajn dispozitat e Allllahut (n bashkshortsi). E nse keni frik se ata t dy nuk do t mund ti ruajn dispozitat e AllIlahut, ather pr at, me ka ajo bn kompensim pr shkurorzim (hule), pr ata t dy nuk ka mkate. Kto fan dispozita t Allllahut, pra mos i kundrshtoni, sepse kush i tejkalon dlspozitat eAllllahut, pikrisht t tillt jan zullumqart."

    E shikojm, pra, se islami i respekton ndjenjat e gruas dhe dshirat e saj. Ai i l mundsin e shptimit nga jeta e padurueshme,
    Ekzistojn raste n t cilt gruaja nuk sht e detyruar ta pres burrin q t'i jap shkurorzim, porse ajo vet mund ta inicoj dhe prish marrveshjen martesore, si dhe n rastet e ndonj smundje t pashrueshme si lepra apo elefantiaza, ose pr shkak t marrzis apo mangsive flzike q e pengojn marrdhnien bashkshortore, si sht impotenca ose kastracioni i burrit. N situata t ngjashme gruaja ka t drejt ta prish ose abrogim (fash) t marrveshjes martesore, e kjo nuk sht njsoj si shkurorzimi (talak.)

    E drejta islame i jep gruas hakkifash (t drejtn pr prishje apo abrogim t martess), ku 'fashi' nuk sht njsoj si 'hul' dhe nuk i nnshtrohet kompenzimeve n para nga ana e gruas si sht rasti me shkurorzimin.
    Perndimi vuan shum nga lshimet o lejohen gjat shkurorzimit dhe nga rritja e shpejt e rasteve t shkurorzimit. Kto katastrofa jan, vrtet, reakcion ndaj presionit t tepruar t kishs e cila shkurorzimin e ndalon krejtsisht tanim shum shekuj. Prandaj pushtete sekulariste n fund jan detyruar t pranojn dhe legalizojn shkurorzimin. Pr shembull, n Franc shkurorzimi ka oen plotsisht i ndaluar deri n Revolucionin francez, t tetorit t vitit 1789. Duke iu prgjegjur krkesave popullore, shkurorzimi sht legalizuar n vitin 1804, mirpo 12 vjett e ardhshm shkurorzimi sht shtuar aqshum, pr 'arsye trupat kishtar e prtritn presionin e tyre pr mbajtjen e martesave, deri n vitin 1816, kur u abrogua ligji mbi shkurorzimin, ndonse ishte e lejuar ndarja fizike e partnerve. Mirpo, presioni i opinionit srish shtohej, pr 'arsye n vitin 1884 shkurorzimi, n kufij t caktuar, srish u legalizua.

    Sipas ktij ligji bashkshortve u lejohej prishja e kurors n rastet vijuese:

    1.Pr shkak t veprs kriminale t br nga cilido prej partnerve dhe q trheqin dnim t prjetshm n burg, humbjen e t drejtave qytetare apo burg t gjat me pun t rnd;

    2.Pr shkak t dhuns fizike, prostitucionit me para, dhe disa veprave t tjera t ngjashme kriminale t kryera nga njri prej partnerve kundr tjetrit;

    3.Pr shkak t tradhtis t njrit prej partnerve, edhe pse n raste t tilla gruaja ka t drejt t shkurorzimit vetm nse mashkulli ka kryer tradhti me nj grua tjetr n shtpin e cila i prket gruas t tij dhe atij.

    Mnyra n t ciln tregohet tradhtia e burrit apo gruas sht si m posht:
    "Policia duhet t jet dshmitar i tradhtis s burrit apo gruas. Burri dhe gruaja vendosin t jetojn n vende t ndryshme pa marr parasysh kohn e shkurtr. Ata duhet t dakordohen qe nj person i tret t vhet si ndihms, me kusht q at rol ta pranoj, pastaj, n kohn e caktuar, gruaja apo burri duhet t kapen n flagranc me personin e tret, ndrsa njri prej bashkshortve do ta ftoj policin n vendin e ngjarjes, pr t dshmuar tradhtin e bashkshortit. Kur gruaja apo burri kapen n kt tradhti, kjo konsiderohet baz e majftushme pr shkurorzimin e bashkshortve." (Ligji mbi prishjen dhe prtritjen e martess, f. 99)

    Shikoni se si e drejta pr shkurorzim sht br shkak i prhapjes s imoralitetit dhe zvetnimit. Kjo sht bota e 'civilizuar' perndimore q i mundson gruas t hyj n jetn sociale dhe politike, ndrsa nga ana tjetr e privon nga nderi, feminiteti dhe kualitete e larta, q do t duhej t ishin privilegj i saj, pastaj loz dhe e poshtron at.

    Megjithat duhet t pranohet se kohve t fundit n Perndim po bhen prpjekje me qllim t eliminimit t ktyre veprave t turpshme. Nse njri prej bashkshortve e shoetson, poshtron apo injoron tjetrin, ather n kto situata, n Itali, Franc dhe Portugali, sot aplikohet i ashtuquajturi ligj mbi 'ndarjen flzike'.

    N t vrtet, bhet fjal pr faktin o bashkshortt dshirojn shkurorzim, jetojn ndaras m s shumti 3 vjet. N kt period burri sht liruar nga mirmbajtja e gruas, ndrsa ajo sht liruar nga obligimet martesore n shtrat, gjersa pasojat tjera t martess vlejn ende. Nse pas ksaj periode bashkshortt nuk jan t gatshm pr jet t prbashkt, ather martesa definitivisht shkputet. Amerika e lehtson shkurorzimin pr t dy partnert. Prandaj nuk habit se kjo proindje e shkurorzimeve sht m e larta pikrisht n Amerik.

    Liria e pakufishme n planin e prishjes s lidhjes martesore, si dhe barazimi gruas me burrin n t drejtn e shkurorzimit ka shkaktuar rrnimin e themeleve t familjes.

    Kshtu gruaja sot e braktis shtpin kur t'i teket dhe pa far nevoje. N kt mnyr Perndimi ka br krim ndaj familjes n vend se ta forcoj dhe ndihmoj at.

    Mjafton t hedhet nj shikim n statistikat e vendeve t cilat i kan barazuar t drejtat e burrit dhe gruas pr shkurorzim, e q njeriu t mbetet i befasuar me numrin e madh t shkurorzimeve. Ky sht tregues i qart i padrejtsive t ligjeve ekzistuese ndaj fmijve, grave, familjeve dhe shoqris.
    Shtimi i numrit t shkurorzimeve n vendet progresive, e n kuadr t grave, tregon tr vlern edhe thellsin e teoris islame.
    Ja nj shembull pr arsye t prishjes s martess n vendet e zhvilluara.

    Presidenti i nj kshili komunal, n konferencn e kshillave komunale n Strasbur ka deklaruar:
    "Statistika tregon qe shkaku i 27% te shkurorzimeve ne vitin e kaluar ishte dshira e tepruar e grave pr t pasuar modn. Kjo proindje n Gjermani arrin 33%, n Holand 36%, ndersa n Suedi I7%." "Femra parisiene e cila e prcjell modn n permasa relatlve, shpenzon n vjet mesatarisht 350 dollar. Megjithat kjo shkaperdarje nuk i shton asgj bukuris s natyrshme t femrs, personalitetit t saj dhe pozits."

    I till sht fati i familjeve t cilat t drjetn e shkurorzimit e ln n duar t gruas. Nse shumica e shkurorzimeve shkaktohet pr shkak t gjrave t tilla t parndsishme si sht moda, mund t paramendoni far jan pasojat e shkaoeve t tjera.

    Pasojat e liris q i sht dhn gruas me t drejtn e krkimit t shkurorzimit i ka shoetsuar edhe prgjegjsit e pushteteve, pr 'arsye sht filluar t mendohet pr kufizimin dhe kuptimsimin e ksaj lirie.
    N Franc vitin e kaluar kan qen 30.000 shkurorzime. Pr kt arsye shooata e familjeve franceze ka krkuar nga qeveria q t fus srish aplikimin e ligjit t sjellur n vitin 1941, i cili pastaj sht abroguar n vitin 1945, e sipas cilit ndalohej absolutisht shkurorzimi n tri vitet e par t martess, pa marr parasysh shkakun.

    Dijetari amerikan Louson kishte shkruar:

    "donjrit tek cili ka mbetur fare pak dashuri ndaj llojit njerzor, i dhemb kjo peroindje e madhe e shkurorzimeve dhe fillon t mendoj pr zgjidhjen e ktij problemi. Ajo q meriton kujdes t posam sht se 80% t shkurorzimeve vijn si pasoj e krkess s grave. Ne duhet t gjejm fshehtsit e t gjitha shkurorzimeve me krkes t gruas, e pastaj ti kufizojm ato."
    Do t ishte mir, me kt rast, t kujtojm fjalt e Volterit me t cilat e pranon prparsin e ligjit islam mbi shkurorzimin.

    Ai thot:
    "Muhammedi ka sjellur ligje t mira me t cilt ka dashur ta shptoj njerzimin nga fatkeosia, padituria dhe shfrenimi. Kto ligje e shikojn bmirsin dhe dobin e t gjith njerzve mbi tok: mashkujve dhe femrave, t rriturve dhe femijve, t menurve dhe t smurve mentalisht, t bardhve dhe t zinjve, t verdhve dhe t kuogve. Nuk sht ai q e ka aplikuar poligamin (martesn me shum gra). Prkundrazi ai e ka kufizuar numrin e pakufishm t grave, qe bnln sefa npr shtretrit e sundimtarve t vendeve aziatike, n vetm katr gra. Ligji mbi martesn dhe shkurorzimin, t cilin e ka proklamuar al, sht shum m i mir dhe m fisnik se Iigjet e ngjashm n krlshterizm. Ndrsa sa i prket shkurorzimeve konkretisht, mendoj se nuk ekziston asnj ligj m komplet dhe m gjithprfshirs se ligji kur'anor."

  5. #45

    Antarsuar
    26-02-2003
    Postime
    1,349
    Faleminderit
    0
    2 falenderime n 2 postime

    Lightbulb

    N zhvillimin e muziks kontribut t shquar kan dhn :
    Ishaq al-Mausili(767-850)
    al-Kindi (800-877)
    al-Farabi (Alpharabius,870-950) me librin:
    Kitab al-Musiqi al-Kabir('The Great Book of Music').
    * al-Farabi konsiderohet zbuluesi i kitars( Guitara - nga transliterimi i fjals arabe).
    Ibn Sina (Avicena,980-1037)
    Safi ad-Din al-Urmawi (1216-1294)
    abu Hamid Al-Ghazali (Algacel,1058-111),etj.

    Nj nga librat m t shquar sht edhe Kitab al-Aghani ('Book of Songs')nga Abu al-Faraj al-Isbahani (897-967),nj burim i vlefshm pr muzikn dhe estetikn.


    Pjes t zgjedhura nga pesmbdhjet(15) vllime t koleksionit 'The Music of Islam',me muzik nga Egjipti,Maroku,Tunizia,Turqia,Jemeni,Pakistani, Indonezia, Irani dhe Katari, jan paraqitur n nj CD t titulluar 'The Music of Islam'.


    Prgatiti
    PrInCiPiEl
    Ndryshuar pr her t fundit nga PrInCiPiEl : 09-03-2006 m 09:52 Arsyeja:

  6. #46

    Antarsuar
    26-02-2003
    Postime
    1,349
    Faleminderit
    0
    2 falenderime n 2 postime

    Lightbulb

    N lidhje me skeptikt q dyshojn n historin Islame , Profesori Fred Doner shkruan se skeptikt(pabesimtart) deklarohen rreth konsensusit t origjins muslimane si proces mit-krijues n bashksin Islame n nj koh shum m t vonshme fabrikuar gjat shekullit t dyt dhe shekujve pasues AH(after hijra-pas emigrimit) si mnyr e shpjegimit t identitetit t bashksis s Muslimanve e po ashtu edhe t prarjeve t brendshme(faqe 287).

    Kundr ktij deklarimi t skeptikve , Profesori i nderuar deklaron se NE : pranojm si t vrtet se konsensusi ekziston sepse ngjarjet(ndodhit) vrtet kan ndodhur n mnyrn e prshkruar prej burimeve tona, dhe ishin aq t mirnjohura n bashksin e hershme saq ishte e duhur q te gjitha grupet ti pranonin si script(dokument origjinal) t ngjarjeve(faqe 289).


    Literatura:
    • Fred McGraw Donner: Narratives of Islamic Origins: The Beginnings of Islamic Historical Writing
      Princeton, N.J. : Princeton University Press,1998

    Prgatiti & Prktheu
    PrInCiPiEl

  7. #47

    Antarsuar
    26-02-2003
    Postime
    1,349
    Faleminderit
    0
    2 falenderime n 2 postime

    Lightbulb

    Zbulimet e mrekullueshme n organizimin shoqror,do t mund t vlersoheshin m trsisht sikundr Profesori q deklaron se ” ishte Islami – sistemi i besimit(msimeve) religjioze t predikuara nga Muhammedi(a.s.),me shtrirjet sociale dhe politike – q prfundimisht shkaktuan gjith procesin e integrimit dhe prandaj ishte shkaku themelor i suksesit t nnshtrimeve(lirimeve).“ (faqe 269)

    Literatura:
    • Fred McGraw Donner: “The Early Islamic Conquests ”
      Princeton, N.J. : Princeton University Press,1981

    Prgatiti & Prktheu
    PrInCiPiEl

  8. #48

    Antarsuar
    26-02-2003
    Postime
    1,349
    Faleminderit
    0
    2 falenderime n 2 postime

    Lightbulb Civilizimi n Islam !

    M shum pr letrsin,shkencn dhe filozofin e kohs s mrekullueshme Andalusiane(Islame),t interesuarit mund t lexojn n librin e shklqyeshm:

    • Mara Rosa Menocal
      The Ornament of the World:
      How Muslims, Jews, and Christians
      Created a Culture of Tolerance in Medieval Spain
    Shnim:
    Mara Rosa Menocal
    - PhD nga University of Pennsylvania dhe tani Profesoresh n Yale University.



    N fotografi : Alhambra (Spanje) - nj prej mrekullive t arkitekturs Islame.

    Prgatiti
    PrInCiPiEl
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura  

  9. #49
    Perjashtuar nga Mod. Maska e steadfaster
    Antarsuar
    10-03-2006
    Postime
    5
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

  10. #50
    Perjashtuar nga Mod. Maska e steadfaster
    Antarsuar
    10-03-2006
    Postime
    5
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Muslimant dhe civilizimi perndimor

    Na transmetojn librat e sunnetit t pastr se Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] ka thn: “do shtje e fes suaj sht e imja (un vendosi n te), kurse sa i prket shtjeve t ksaj bote, ju m mir i dini ato pun” (Tra. Muslimi).

    Ky hadithi sherif konsiderohet rregull i rndsishm n Islam dhe sht i domosdoshm pr kuptimin e logjiks s ndrtimit (ngritjes) t civilizimit Islam, ngase ky hadith ndan aspektin thjesht shkencoro-material nga ai ideologjik, fetar dhe njerzor. N plqim me kt rregull, muslimant e par ngritn civilizim t papar deri n at koh, civilizim t ri por t fuqishm materialisht, n t njjtn koh kur kjo ngritje e ktij civilizimi bazohej n akide, sheriat dhe ibadet, gjra t cilat jan t lidhura me All-llahun [subhanehu ve teala], Zotin e botve, dhe n udhzimin e Pejgamberit [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] ashtu q ndrlidhja, harmonia dhe baraspesha ishin cilsi t dalluara t civilizimit islam.

  11. #51
    Fisnike e LARGUAR! Maska e Zana e malit
    Antarsuar
    06-12-2004
    Postime
    808
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime

    Lightbulb Ekspozit n Angli!

    Prodhuar nga Muslimant
    Nga Indlieb Farazi

    E Premte, 17 Mars 2006

    Nj filxhan kafe, mullinjt me er, qilimat, sapuni dhe stilografi, far kan t prbashkt gjith kto? Me sa duket t gjitha ato u zbuluan nga Muslimant.

    Muslimant kan zbuluar gjithka, q nga instrumentet kirurgjike deri te aparati fotografik, sipas nj ekspozite n Britani. Nj zbulues karakteristik sht Ibn Hazm, nj astronom Arab t cilin ekspozita e nderon me zbulimin se bota ka qen e rrumbullakt 500 vjet para se Galileo e bri zbulimin e tij.

    Ekspozita sht hapur kt muaj n Manchester dhe ka pr qllim t shpalos historit e humbura t shkencave dhe zbulimeve t Muslimanve.

    Ekspozita, 1001 zbulime: Zbulo Trashigimin e Muslimanve n Botn Ton, q tash tregohet n Muzeun e Shkencs dhe Industris n Manchester , paraqet disa nga sekretet dhe kontributet shkencore shum mir t ruajtura, t bra nga dijetar antik n t cilat sot mbshtetet shumica e Civilizimit Perendimor.

    Profesor Salim Al-Hassani, kryesues i Fondacionit pr Shkenc, Teknologji dhe Civilizim (FSHTC), i cili e organizoi ekspozitn, tha:

    Niveli me t cilin Muslimant kan kontribuer n civilizimin Perendimor n prgjithsi nuk sht mir i njohur. Tashm, kto dijetar antik nga bota Islame na dhan shum nga gjrat e prditshme t cilat i prdorim, si jan kafeja, sapuni dhe ort.

    Kjo ekspozit tregon se Muslimant gjithmon e kan ndar trashigimin e cila siguron nj platform pr zhvillimet q e bn botn Perendimore t funksionoj mir



    Civilizimi i lulzuar

    N Perendim, Vitet e Erta zakonisht shihen si nj interval mes dy civilizimeve t mdha t lulzuara, n t cilat pak ka zn vend prparimi i njohurive(diturive).

    Sido q t jet, n kt periudh dijetart Islam npr Evropn Jugore, Afrik, Lindjen e Mesme, Persi dhe Azin Qendrore kan qen t zn me ruajtjen dhe me shfrytzimin pr baz t dituris nga bota antike.

    Pr shembull, organizatort e ekspozits thon se dokumentet (faktet) tregojn se bima e kafes s pari sht shfrytzuar pr t br nj lng kur bima sht eksportuar nga Etiopia n Jemen ku Sufistt e kan pir pr t qndruar zgjuar gjat nats, n mnyr q t falen pr qllime t veanta.

    Shum nga bota Islame filluan t tregojn vmendje pr kafen si nj ndihm pr adhurim, duke iu lejuar dervishve t qndrojn zgjuar me or t tra pr tua dedikuar natn kujtimeve hyjnore.

    Deri kah fundi i shekullit XV ka arritur n Mekke, Arabin Saudite, pastaj n Turqi, dhe m von arriti n Vjen m 1645.

    Zbulimet

    Ekspozita e nderon zbulimin e aparatit t par fotografik t Ibn al-Haitham, matematicient, astronom dhe fizikan Musliman i shekullit t X.

    Gjithashtu thot se nevojat e Islamit pr pastrti dhe dlirsi i ka inkurajuar Arabt t zhvillojn prdorimin antik t sapunit t Egjiptasve, dhe t krijojn reet duke kombinuar vajin bimor me hidroksid natrium t cilin e prdorim edhe sot e ksaj dite.

    Kirurgu Msuliman i shekullit t X, i njohur vetm si al-Zahrawi, thuhet se i ka dizajnuar instrumentet kirurgjike, t cilat ende jan n prdorim.

    Dhe Ibn Nafis, mjek musliman i shekullit t XIII, thuhet t ket prshkruar qarkullimin e gjakut 300 vjet m par, para se William Harvey e zbuloi t njjtn.

    Mjekt musliman gjthashtu jan nderuar me zbulimin e opiumit anestezik dhe przierje t alkoolit, dhe me zhvillimin e gjilprave t zbrazta pr t thithur kataraktet nga syri me teknika t cilat ende prdoren.

    Mulliri me er, shpesh i asocuar me mullirin Holandez, thuhet t jet zbuluar n vitin 634 nga nj kalif Persian i cili mulli bluante grurin dhe e ndalte ujin pr vaditje (ujitje).

    Historia q mungon

    Duke e ekzaminuar historine e humbur mijravjeare, ekspozita sjell n jet zbulime histroike dhe risi t bra nga disa nga mendjet m t mdha t Muslimanve.

    Mohammed El Gomati, drejtori i FSHTC-s, tha:

    Projekti filloi 6 vjet m par. FSHTC, nj grup i prbr nga Musliman dhe jo-Musliman, e kuptuan se ishte e nevojshme t udhtohet npr shtet pr t edukuar dhe informuar publikun pr kontributin e Muslimanve dhn bots.

    Ekspozita sht e planifikuar q ta inkurajoj dhe inspiroj rinin Britaneze pr t vazhduar kariern n shkenc, inxhinjeri dhe teknologji. Ajo ndihmon q t largoj perceptimet negative t Muslimanve dhe t siguroj modele t roleve pozitive pr rinin Britaneze n veanti.

    El Gomati, ligjerues n fizik dhe elektronik n Universitetin e Jork-ut n Angli, tha:

    Definitivisht ka nj element injorance n Perendim ndaj bots Arabe Muslimane, Hapni fardo libri shkolle n Britani dhe do t gjeni pak, nse ka, q prmend pr at se far kan arritur Muslimant historikisht.

    Kemi vendosur q ta riadresojm kt ekuilibr (munges ekuilibri)


    Ekspozita mbarkombtare prfundon n Qershor.


    Prgatiti dhe prktheu nga ORIGJINALI
    Zana E Malit
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura  
    Ndryshuar pr her t fundit nga Zana e malit : 17-03-2006 m 09:46 Arsyeja: Bashkangjitja e fotos!...
    T mos ishte feja Islame, populli shqiptar do t ishte shum m tepr n numr, por jo shqiptar-F.Konica

  12. #52
    Fisnike e LARGUAR! Maska e Zana e malit
    Antarsuar
    06-12-2004
    Postime
    808
    Faleminderit
    0
    4 falenderime n 4 postime

    Lightbulb Zbulime nga Muslimant!

    * * Verzionon “beta” t shahut t krijuar n Indi prej nga arrin n Persi, e prsosin muslimant. Prej atje Mavrt n shek. X, nprmjet Spanjs e zgjerojn lojn n Perendim t Evrops, e n t njjtn koh ajo zgjerohet edhe n Lindje drejt Japonis.

    ** Mijra vjet para vllezrve Rajt, poeti, astronomi, muzicienti dhe inxhinjeri musliman Abas ibn Firnas ka br disa orvatje pr t krijuar nj makin fluturuese. N vitin 852- ai e bn prpjekjen e par t tij nga minarja e Xhemis s Madhe n Kordoba, prej nga krcen me nj makin t prbr nga nj plhur t madhe t forcuar me disa shkopinj t gjat. Ai ka shpresuar se do t mund t fluturoj si nj zog, megjithat nuk pati sukses. Pr fat t mir, plhura ia ngadalson aterimin dhe kshtu mbijeton. Megjithat, ky edhe sht regjistruar si rast i par i parashutizmit.
    Pas edhe disa decenieve t kmbngulsis, n vitin 875, n moshn 70 vjeare, ai orvatet pr t fundit her, por tanim me nj makin t prsosur, t prbr nga mndafshi dhe penda shqiponje. Ksaj here, fluturon nga mali, me sukses arrin t qndroj n ajr m gjat se 10 minuta, ku m pastaj edhe lshohet n tok. Pr nder t zbuluesit t madh, aerodromi n Bagdad dhe nj krater n hn e mbajn emrin e tij.

    ** Procesi i ndarjes s lngjeve sipas piks s tyre t vlimit sht zbuluar rreth vitit 800 nga njri nga dijetart m t mdhenj musliman Xhabir ibn Hajan(Jabir ibn Haiyan).
    Ai sht prgjegjs edhe pr transformimin e alkimis n kimi, zbulime t nj numri t madh procesesh dhe vegla t cilat prdoren edhe sot: kristalizimi, destilimi, purifikimi, oksidimi, avullimi dhe filtrimi. Ai i zbuloi edhe acidin sulfurik dhe azotik. Xhabiri sht zbuluesi i destiluesit, me t cilin i dhuron bots parfemet dhe pijet e para alkoolike (edhe pse pirja ka qen e ndaluar). Si baba i kimis moderne, ai personalisht sht prpjekur pr eksperimentimin sistematik.

    ** Vakcinat jan edhe nj zbulim i muslimanve n shndetsi. Ata n Evrop arrijn n vitin 1724, nprmjet gruas s ambasadorit britanez n Stamboll. Pothuajse 50 vjet para se Perendimi t filloj t flas pr mbrojtje (preventiv), fmijt n Turqi kan marr vakcina pr lijen e ujit.

    ** Sistemi i numrimit i cili shfytzohet n bot, me siguri sht me prejardhje nga India, por megjithat stili i numrave me siguri sht arab. Pr her t par sht i shtypur n vitin 825 n librin e matematicientve musliman al-Kvarizami dhe al-Kindi ndrkaq emrin “algjebra” e ka marr nga libri i al-Kvarizamit “Al-Jabrwa-al-Muqabilah”. Puna e dijetarve musliman sht e sjellur n Evrop pas 300 viteve nga matematicienti Italian Fibonai. Muslimant jan fajtor edhe pr algoritmet dhe trigonometrin.

    ** Ali ibn Nafi, njri nga hedonistt m t mdhenj musliman, n shekullin e IX-t nga Iraku n Kordoba e sjell konceptin e hajes me tre ushqime- sup, peshk ose mish dhe n fund fruta ose arra, dhe t ngjashme. Ai sht merritor edhe pr brjen (krijimin) e gotave t kristalit.

    ** eqet vijn nga fjala arabe “saqq”, betim n t shkruar pr pages t mallit pasi q ai t jet porositur. Kjo ka paraqitur nj nga mnyrat pr t’u shmangur mbajtja e t hollave n teritoret e pasigurta. N shekullin e IX-t nj biznesmen musliman ka mundur pa problem t thyej para (ta kthej ekun n para) nga banka n Kin prej banks n Bagdad.

    ** Edhe pse kinezt e kan zbuluar barutin dhe e kan prdorur n fishekzjare, Arabt jan ata t cilt, duke prdorur kalium nitrat e kan pastru barutin dhe m von e kan vn n prdorim ushtarak. T krishtert kan qen t friksuar nga veglat ndezse t muslimanve. Nga shekulli i XV-t ata e kan shpikur raketn, t ciln e kan quajtur “veza vetlvizse-ndezse”, si dhe torpedon t ciln mjaft mir e kan prdorur n luftrat detare.

    **N Evropn mesjetare, n mnyr shum t rregullt kan ekzistuar kuzhinat dhe kopshtet me bim, megjithat Arabt jan ata t cilt i kan promovuar kopshtet si vend pr pushim dhe meditim. Kopshtet e para me lule n Evrop kan qen t hapura n shekullin XI n Spanjn muslimane ndrkaq ata kan prfshir edhe karajfila dhe lale.

    Prgatiti,
    zEm
    T mos ishte feja Islame, populli shqiptar do t ishte shum m tepr n numr, por jo shqiptar-F.Konica

  13. #53
    Vetvendosje Maska e INDRITI
    Antarsuar
    14-11-2002
    Vendndodhja
    I ulur ne zemren e njeres.
    Mosha
    37
    Postime
    2,172
    Faleminderit
    1
    17 falenderime n 11 postime
    "Na ishte nj her nj civilizim, m i madhi n bot. Ai arriti t krijonte nj super-shtet kontinental q shtrihej prej njrit n oqeanin tjetr, prej klimave veriore deri te tropikt dhe shkrettirat. Brenda kufijve t tij jetonin qindra miliona njerz t besimeve dhe origjinave t ndryshme etnike. Nj nga gjuht e tij u b gjuh universale pr pjesn m t madhe t bots, ur ndrmjet njerzve t qindra tokave. Ushtrit e tij prmbanin njerz t kombsive t shumta, dhe mbrojtja e tij ushtarake lejonte shkall t till paqeje dhe prparimi q nuk ishte njohur asnjher m par. Tregtia q zhvillohej n kt civilizim zgjerohej nga Amerika Latine deri n Kin, dhe dokund brenda ktyre kufijve.

    Dhe n kt civilizim printe para s gjithash novatorizmi. Arkitektt e tij konstruktuan pallate q sfidonin gravitetin. Matematikant e tij krijuan algjebrn dhe algoritmet, q do t mundsojn ndrtimin e kompjuterve t par, dhe krijimin e enkriptimit. Mjekt e tij ekzaminuan trupin e njeriut dhe gjetn ilae t reja pr smundje t ndryshme. Astronomt e tij vshtruan n qiej, i emruan yjet dhe trasuan rrugn pr udhtimet dhe hulumtimet kozmike. Shkrimtart e tij krijuan mijra storie. Storie trimrie, romance dhe magjie. Poett e tij shkruan pr dashurin, kur t tjerve para tyre kjo u kallte frik edhe po t mendonin pr dika t till.

    Kur popujt e tjer ishin tepr t friksuar nga idet, ky civilizim glonte prej tyre dhe i mbante ato t gjalla. Kur censort krcnoheshin pr t zhdukur dijen nga civilizimet e kaluara, ky civilizim mbajti njohurit dhe dijen gjall dhe ua prcolli t tjerve."


    Kto fjal jane pjes e nj fjalimi t Karli Fiorins, drejtores s kompanis s mirnjohur amerikane Hewlett Packard, pr rolin e lidershipit n botn e sotme

    Pra Kjo ishte dicka shume e shkurter rreth temes per civilizimin e madh Islam.
    Indriti
    Injoranca nuk zhduket me top

  14. #54
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    15-11-2006
    Postime
    9
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime

    Gte ka thn:

    Gte ka thn:" Qoft e lavdruar nata e bekuar, n t ciln Pejgamberit t Zotit iu shpall, nga lart, Kur'ani me prkryeshmrin e tij."[marr nga: Mrekullit Shkencore n Kur'an,Abdulmexhid Ez-zendani,Prishtin 2004-Prkthim Ajni Sinani]

  15. #55
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    03-04-2007
    Postime
    2
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Te kuptuarit drejt te Islamit

    Cdo religjon n kt bot quhet sipas emrit t themeluesit t tij, apo popullit n t cilin sht paraqitur. P.sh. Krishterimi sht emrtuar sipas emrit t t drguarit Krishtit; budizimi sipa emrit t themeluesit t tij Buds; zoroasterizmi, sipas Zaratustrs, judaizmi, religjioni i hebrenjve, sipas emrit t fisit Juda (pej vendit Judeja) ku edhe sht paraqitur. i ngjashn sht rasti edhe me religjionet e tjera.


    Por krejt tjetr sht rasti me Islamin, i cili ka dicka unikate, q nuk sht lidhur me asnj person a vend t posacm. Fjala Islam nuk prmban marrdhnie t ktij lloji - sepse ai nuk i prket njeriut, popullit apo vendit t posacm

  16. #56

    Antarsuar
    08-02-2003
    Postime
    1,799
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    "Muhamedi asnjehere nuk u pajtua me botekuptimet krishtere.Per te njeriu nuk ka mundur te jete Zot e as vete nuk u barazua me Allahun.Per muslimanet nuk eksiston Zot tjeter pervec Allahut,ndersa Muhamedi eshte i Derguari i Tij.Ne te nuk ka enigamtike dhe te fshehur"


    "Sado qe te jete e cuditshme te thuhet,per mua islami eshte me i larte se krishterimi.Sikur njeriu te kishte te drejte zgjedhjeje,atehere pa kurrfare dyshimi e hamendjejecdo njeri i mencur do ta pranonte islamin,nje Zot dhe te Derguarin e Tij."


    (Leon Nikollaevic Tolstoj 1828-1910)


    Marre nga libri "Tolstoj per Muhamedin (s.a.u.s)"

    Romansieri i famshem rus Leon N. Tolstoj ne vitin 1908 e lexoi vepren "Hadithet e Muhamedit alejhi selam" te autorit Abdullah esSuhraverdi te botuar ne Indi.Nga hadithet e lexuara,Tolstoj beri nje permbledhje dhe te njejtat i botoi ne shtypshkronjen e atehershmme ruse Posrednik.Libri u botua ne tetor te vitit 1908.

    Populli rus,vecanterisht intelektualet e dashuronin Tolstoin per shkak te forces dhe ndikimit te tij te pafund.Eshte ditur se po qe se publikohet kalimi i tij ne islam po ashtu eshte shoqeria ruse do te filloje te kthehet fuqishem ne drejtim te Islamit.Nga ky shkak librin e Tolstoit ku jane tubuar disa hadithe te muahmedit (a.s) organizatat ruse te sherbimit informativ,sikurse KGB-ja jane orvatur qe ta mbajne ne fshehtesi dhe ne harrese,si dhe ta pengojne ribotimin e metejshem te tij.

    Tematika e haditheve te tubuara ne kete liber perqendrohet ne sferen e varferise dhe te barazise permes se cilave eshte orvatur te tregoje brengen ndaj asaj qe tua shpjegoje popullit rus dhe atyre te cilet jane te tradhtuar e te shtypur se cfare eshte e vertete.

    "Ne zemren time eshte nuri i Allahut,emri i tij eshte ndjenje" (Tolstoj)

  17. #57
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    14-03-2007
    Postime
    1
    Faleminderit
    0
    0 falenderime n 0 postime
    Per ate qe don me shume per civilizimin islam mund te shohe ket faqe.
    www.cyberistan.org
    eshte faqe shume interesante.http://www.cyberistan.org

  18. #58
    i regjistruar Maska e Morning star
    Antarsuar
    10-07-2007
    Postime
    997
    Faleminderit
    0
    2 falenderime n 2 postime
    Kete e lexova ne forumin e top-channel.tv edhe mendova se eshte interesante qe ta ndaj me ju.


    N skenn legjendare t filmit "Jeta e Brianit" John Cleese n rolin
    e Regut, prijsit t Frontit Popullor t Judes duke shikuar n
    aren luftn e gladiatorve pyetet n mnyr retorike se far t
    mire ju kan sjellur romakt.

    "Ujsjellsin" i thot nj bashklufttar i tij. "Edhe kanalizimin"
    i kujtohet nj tjetri.

    "Mir" thot pa disponim Regu " pranoj se ujsjellsi dhe
    kanalizimi jan dy sende q ."
    " Edhe rrugt e shtruara" shtoi prsri i pari.
    "Po, ashtu sht" pohoi mendueshm Regu " po prve ujsjellsit,
    kanalizimit, dhe rrugve ."
    " Medicinn, e ndrpreu i dyti "Edhe arsimin".
    "N rregull, mjafton " u nervozua Regu.
    "Edhe meliorizimin" vazhduan shokt e tij.
    "Banjot publike"
    "Mir n rregull" u nxeh prfundimisht Regu, " po, prve
    ujsjellsit, kanalizimit, rrugve, medicins, arsimit,
    meliorizimit, dhe mbrotjes s shndetit, far t mire tjetr na
    kan sjellur romakt?".

    Lufta pr identitetin religjioz t Europs

    Shikoj n televizor papa Benediktin XVI se si nga katedra e
    Universitetit n Regensburg citon carin e Bizantit Manuelin II: "Na
    tregoni se far t mire na ka sjellur Muhamedi, prve t keqes dhe
    dhuns, urdhrin q feja t prhapet me shpat?"
    Dhe nn e kapeln e bardh t paps filloi t m shfaqej fytyra e
    Regut, dhe n vend t paps fillova ta shihja John Cleese n se si
    po pyetej n mnyr retorike : "far t mire na kan sjellur
    muslimant?"
    "Matematikn" do t shtonte njri nga studentt e informatiks nga
    fundi i rreshtave.
    " Numrat e sistemit decimal , pastaj numrat q edhe sot i quajm
    numra arab, t panjohurin `x', zeron revolucionare pas s cils bota
    nuk ishte m ajo e njjta. Edhe trigonometrin , algjebrn, q e ka
    marr emrin nga Kitab Al Jabar, veprs s matematicienit t njohur
    Al Hawarizmiut. Dhe prej ksaj e ka rrnjn edhe fjala algoritm.

    "Mir" do t pranonte pa disponim papa Benedikti, prijsi i Frontit
    Popullor t Europs- "pranoj q numrat dhe algjebra jan dy sende
    q."
    " Edhe gjeografin" do t kujtohej studenti i tret.
    "Edhe filozofin. Me prkthimet e tyre n errsirn e mesjets e
    kan shptuar filozofin greke nga humbja. E kan punuar hartn e
    par t bots. T part e kan llogaritur diametrin e rruzullit
    toksor dhe kan zbuluar sistemin heliocenterik. Kan ndrtuar
    observatoriumin e par, themeluan astronomin moderne dhe nga Lindja
    na e solln busolln. Edhe letrn. Pastaj orizin."
    "N rregull, mjafton" do t nervozohej papa.
    " Edhe sheqerin, portokallin, limonin, pjeshkn, do t vazhdonin
    studentt, presn pr vaj, sistemin e ujitjes dhe prgjithsisht
    bujqsin moderne. Pambukun, industrin tekstile dhe modn. Xhaketa
    sht zbulim arab. Konstruktuan camera opscura n e par dhe
    themeluan optikn. Pastaj gitarn. Edhe kafen".
    " Po " do t nxehej Benedikti XVI nga katedra " po prve
    matematiks, gjeografis, filozofis, astronomis dhe gitars.
    " Edhe farmakologjin " do t shtonte nj studente "n kohn kur
    Europs i zihej fryma nga kutrbimet dhe smundjet, arabt na e
    dhan sapunin dhe parfemt, na spjeguan se epidemit prhapen me an
    t ujit t infektuar, na e solln Qanunin e njohur t Ibn Siana-s,
    enciklopedin e par t barrave dhe eliksirve,
    pardon al iksirve. Pastaj alkimistt e par kan qen arab,
    fjala alkimia rrjedh nga al kimya, ata jan baba t kimis
    moderne. Pos t tjerash e zbuluan barutin. E nxorn destilimin, dhe
    fituan al kuhulin. Po ju duket i njohur?"
    "N rregull" u nxeh prfundimisht papa Benedikti XVI " po prve
    sistemit decimal, numrave, algjebrs, matematiks, filozofis,
    harts s bots, busolls, letrs, orizit, sheqerit, pambukut,
    sistemit t uitjes, camera obscura-s, optiks, xhakets, gitars,
    kafes, parfemit, sapunit, alkoholit, farmacis, higjiens dhe kimis
    moderne, ka kan br muslimant dika mir pr ne?"
    " Pra ka na kan sjellur dika t re muslimant prpos t keqes dhe
    dhuns?" lexon nga letra studentve t Universietit t
    Regenburgut, i tri n mndafsh dhe kadife papa Benedikti XVI, duke
    e anashkaluar me kt rast edhe faktin se muslimant i kan sjellur
    edhe at q e ka veshur, edhe letrn t ciln e lexon, por edhe
    faktin e pamohueshm se edhe konceptin e Universitetit prmes
    Spanjs n Europ e kan sjellur arabt.

    "Ngjyra e dijetarit sht m e shenjt se gjaku i dshmorit" ka
    thn, nuk do t besoni i tmerrshmi Muhamed (savs. shn. im).
    " E far na ka sjellur Muhamedi pos urdhrit q feja t prhapet
    me shpat? pyet Benedikti XVI n fjalimin e pakuptimt t
    prhapjes s fes me dhun, duke anashkaluar me kt rast edhe
    prmendjen e xhihadit katolik. Dhe t pyetet m pas :
    "M thuani far t mire ju solli Isusi Ameriks Latine prve t
    keqes dhe dhuns? Po mir, prve ujsjellsit, kanalizimit,
    ndrtimit t rrugve, arsimit, bujqsis, mbrojtjes s shndetit,
    teknologjis, filozofis, teatrit, artit?
    Ani mir, edhe futbollin.

  19. #59

    Antarsuar
    08-02-2003
    Postime
    1,799
    Faleminderit
    0
    Falenderuar 1 her n 1 postim
    Frederik Nice mbi civilizimin Islam

    "Midis nesh, ata nuk jan madje as burra....nse Islami prkundr
    krishtrimit ka nj mij her t drejt t veproj kshtu, Islami t
    paktn thot se ka t bj me burra....krishtrimi shkatrroi pr ne
    civilizimet m t hershme dhe pastaj m von, gjithashtu shkatrroi
    pr ne tr civilizimin Muhammedan. Kulturn e shklqyer t morve
    (muslimanve) n Spanj, e cila ishte m afr nesh dhe m e
    plqyeshme pr senset dhe shijet tona sesa ajo e Roms dhe e
    Greis...Vendimi tashm sht marr dhe askush nuk sht i lir t
    zgjedh ktu. Ose njeriu sht nj shadala ose nuk sht..."Luft me
    thik kundr Roms! Paqe dhe miqsi me Islamin" kjo ishte ndjenja,
    kjo ishte vepra, e atij shpirti t madh t lir, atij gjeniu midis
    perandorve gjerman, Frederikut t Dyt. far! ..un nuk mund ta
    imagjinoi sesi nj gjerman mund t ndjehet i krishter".

    AntiKrishti Paragrafi 60-61

  20. #60
    Everlasting Princess Maska e princcesha
    Antarsuar
    16-09-2007
    Vendndodhja
    Ne enderr...!!!
    Postime
    241
    Faleminderit
    7
    0 falenderime n 0 postime
    Si e ndryshuan botn zbulimet e muslimanve?

    Prej kafes nprmes eqeve e deri te "racioni trepjessh", bota islame na ka ofruar shum inovacione dobiprurse, e q ne perndimort i marrim t gatshme.

    1. Legjenda thot se Arabi me emrin Halid i drgonte dhit n kullos n rajonin Kaffa, e cila gjendet n Etiopin Jugore. Ai vrejti se dhit pr nj moment u bn tepr gjallruese pas konsumimit t kokrrave nga disa bim t caktuara.
    I vloi disa kokrra n uj t nxeht, dhe kshtu provoi kafen e par n histori. Shnimet e para q tregojn pr prdorimin masiv t kafes na bjn me dije se eksporti i kokrrave t kafes nga Etiopia drejt Jemenit, ku kjo pije sht prgatitur nga lnda e prmendur e q sufit shrbeheshin me qllim t largimit t gjumit dhe kalimit t nats n lutje.
    Deri n shek 15 kjo pije arriti ne Meke dhe Turqi, prej ku n vitin 1645 sht bartur pr n Venecia.
    N vitin 1650 pija e kafes sht sjellur n Angli. At e solli Turku me emrin Pasqua Rosse, dhe ishte Rosse i pari q hapi kafenen n Londr n rrugn Lombard. Fjala arabe pr pijen e kafes "qahwa" n gjuhn turke sht shndrruar n "kahva", n Itali kt e emrtuan "caffe", ndrsa n gjuhn angleze "coffee".

    2. Grekt e lasht mendonin se syt tan emetojn rrezet e drits, krahas laserit, dhe pr kt edhe mund t shikojm. Personi i par q kuptoi se drita deprton n syt tan, e nuk del nga ato, ishte matematikani, astronomi dhe fizikani islam Ibn el – Haithem.
    Ibn el – Haithemi e zbuloi pr her t par "Camera Obscura" – fjala kamer nga gjuha arabe "qamara pr dhomn e errt ose t ndar"
    Ibn Haithemit, prve tjerash, i takon merita edhe pr vendosjen e fiziks si shkenc n kuptimin modern t fjals "fizik" (shkenc e mbshtetur n eksperiment) dhe ekzekutimin e saj nga rrethi i filozofis.



    3. Nj lloj i shahut sht luajtur n Indin e lasht. Loja e shahut n formn si e njohim ne sot sht zhvilluar n Persi, prej nga n shekullin 10 nprmes arabve t Spanjs sht zgjeruar n Evrop dhe Lindje deri n Japoni. Fjala "rook" (fjal e anglishtes pr figurn e shahut tek ne e njohur m emrin "top") rrjedh nga fjala Persiane "rukh" – karroc – pajton.

    4. Nj mij vite para vllezrve Wright, poeti Islam, astronomi, muzikanti dhe inxhinieri me emrin Abas bin Firnas, tentoi t konstruktoi makinn e par fluturuese me t ciln njeriu do t ngjitej n hapsirat e ndritshme krahas zogjve.
    N vitin 852 sipas Iss a. s. duke u shrbyer me plhurn e madhe e formuar me nj konstruksion t lasht, krceu nga minarja e Xhamis s Madhe n Kordov t Spanjs. Mendonte se me an t rrezeve do t fluturonte sikur zogjt. Mirpo nuk pati fat. Plhura e ngadalsoi rnien e tij, dhe ky ishte parashuta i par n historin njerzore. Abbas ibn Firnasi gjat rnies fitoi disa plag t vogla.
    Ky njeri i madh, pionier i aviacionit nuk u ndal me kaq. Vazhdoi me hulumtimet e tij duke e perfeksionuar konstruksionin e makins fluturuese dhe n fund t vitit 875, n moshn 70 vjeare, e prsosi edhe m shum konstruksionin dhe dizajnin e makins fluturuese, e cila ishte e punuar nga mndafshi dhe puplat e shqiponjs. Srish tentoi t arrij ndrrn e vazhdueshme t njeriut pr t fluturuar. Kt her sht ngrit n lartsi nga maja e maleve. Fluturoi prafrsisht n nj lartsi dhe qndroi rreth 10 minuta. "Aterrimi" nuk shkoi edhe aq leht. Erdhi deri te nj ngufatje e vogl, sepse Ibn Firnasi, makins s tij fluturuese nuk ia kishte vendosur bishtin, q n rast fluturimi do t shrben pr t ruajtur ekuilibrin. Aeroporti ndrkombtar n Bagdad dhe krateri n Hn bartin emrin e viganit t madh t bots Islame.

    5. Larja dhe pastrimi jan obligime fetare pr myslimant. Pikrisht, ndoshta kjo sht arsyeja pse myslimant prsosn prodhimin e sapunit, ashtu si e prdorim ne sot. Egjiptiant e lasht dinin pr nj tym q quhej sapun, po ashtu dhe romakt kt sapun e prdornin n vend t brilantins (yndyr pr lkurn). Ishin t part myslimant q kombinuan vajin t fituar nga pemt me sodium hidroksidin dhe gjrat aromatike.
    Nj nga karakteristikat kryesore e cila sht e ndjeshme dhe e rafinuar, me aroma t prshtatshme me t cilat ishin msuar myslimant, e q kishte ln mbresa te kalorsit krishter, sht se krishtert pr dallim nga myslimant nuk pastroheshin dhe kundrmonin. Shaponin n Angli e solli myslimani i cili ne bregdetin e Brightonit e hapi banjn (hamamin) n vitin 1759. Pronari i ksaj banje kishte pr detyr t kujdeset rregullisht pr pastrimin e monarkve Britanik, Mbretin Georg IV dhe Wiliamin IV.



    6. Distilimi, metoda e ndarjes s lngshmris n baz t pikave t ndryshme t mbylljes, sht zbuluar prafrsisht rreth viteve 800 nga ana e shkenctarit elitar islam Xhabir ibn Hayyanit, q transformoi alkimin n kimi duke zbuluar shum nga proceset baz t kimis (kristalizimin, distilimin, oksidimin, filtrimin …) dhe veglat e puns t cilat edhe sot e ksaj dite prdoren n mbar botn n laboratort kimik.
    Zbuloi acidin sulfurik dhe n baz t eksperimentimit dhe zbulimeve q i bri Xhabiri ishte n gjendje t bj parfume far i prdorim edhe sot.
    Ibn Hajani sht themelues i kimis moderne.

    7. Crank – Shaft sht mjeti q shpien lvizjen qarkore n vij t drejt, dhe baz e shumics s makinave moderne, si dhe motorit me djegie t brendshme. Si nj nga shpikjet m t mdha n mekanikn moderne sht zbulimi i inxhinierit gjenial islam me emrin al – Xhazari, i cili do t bj t mundur shpejtimin e ujitjes s rajoneve t thata. N librin "Veglat mekanike" e vitit 1260, ka treguar edhe shpikjet tjera te veta, si dhe rregullimin e atyre ekzistuese. Ka zbuluar ort e para mekanike q i lvizte uji. Al – Xhazari ishte babai i robotiks. N mesin e 50 shpikjeve t tija gjendet edhe brava me kombinime (shifrore).

    8. "Futrovimi" – metoda e qepjes e materialit izolues n mes dy copave t holla t pulhurs. Nuk sht e sigurt se a sht ky zbulim i bots Islame apo bota islame kt metod e ka prvetsuar nga India ose Kina, pr ta prsosur edhe m shum.
    Megjithat, sht e sigurt se metoda e prmendur sht bartur n Perndim nga ana kryqtarve gjat kohs s lufts s kryqzatave, ku patn rastin t shohin se si lufttart mysliman pr duke prdorur kt metod shrbehen me kashtn e futur n mes dy copave t plhurs. Pastaj, kt e prdornin n vend t metalit t rnd t blinduar.
    Metoda sht treguar jashtzakonisht e suksesshme, duke ofruar prve lvizjes edhe mbrojtje ideale n betejat kundr kryqtarve. Gjithashtu, sht dshmuar se ofron jashtzakonisht izolim t mir dhe t nxeht. Prandaj edhe n Perndim, ku dominonte klima e ftoht, metoda e "frutimit" pr shkak t karakteristikave t saja q ofronte izolator t nxeht, shum shpejt u prdor gjat prodhimit t pajtoneve.

    9. N arkitektur harku sipas t cilit e njohim stilin Gotik, e q sht edhe karakteristika elementare e ndrtimit t katedraleve impresive n stilin Gotik, natyrisht se sht e arritur arkitektonike e bots Islame. Harku Gotik sht shum m i ashpr se sa ai roman me t cilin shrbeheshin Romakt dhe Normant, e q ishte i domosdoshm dhe mundsonte ndrtimin e objekteve t mdha impresive.
    Krahas ksaj Perndimi nga myslimant ka marr xhamllkun dhe teknikn e ndrtimit t kupolave. Kshtjellat Evropiane jan kopje a atyre n botn islame, me prerjen pr shigjetat, s bashku me bedenat dhe kullat. Kullat n form t katrorit patjetr duhej t trhiqeshin para ndrtimit m t leht t kullave mbrojtse me form qarkore. Arkitekti q e ndrtoi kshtjelln e Henrit V ishte mysliman.

    10. Shumica e instrumenteve moderne n kirurgji jan kopje t sakta t instrumenteve nga shekulli i 10 t prdorura nga kirurgu mysliman al – Zahravi. Neshtert (brisqe n med. shn i prkthye) e tij, sharrat e eshtrave, piskrrat grshrt q i prdorte para operacionit, si dhe shumicn e 200 instrumenteve q ka projektuar, edhe sot jan pjes prbrse e kirurgjis moderne.
    Ishte i pari q u shrbye me materialin zbrthyes pr qepjen para operacioneve t organeve t brendshme. N shekullin e 13 nj mjek tjetr nga bota islame me emrin Ibn Nefis paraqiti prshkrimin e sakt t qarkullimit t gjakut n organizmin e njeriut, 300 vite t plota para William Harvejit.
    Mjekt mysliman gjithashtu, zbuluan anestetikt duke br przierjen e opiumit dhe alkoolit. Ata zhvilluan prdorimin e gjilprave gjat nxjerrjes s pezmatimit t syrit. Teknik e njjt para kurimit t pezmatimit t syrit prdoret edhe sot.

    11. Ventilimin gjithashtu e kan menduar myslimant pr t gjetur ujin nga thellsia e zemrs duke e ujitur tokn e that n shkrettir. N shkrettirat e Arabis kur thahen lumenjt n sezonin e nxeht, uji mund t gjendej vetm thell nn tok. Pr t br shpimet e thella prdornin ventilimin me an t ers q frynte n drejtimin e njjt me muaj.
    Ventilimet kishin 6 deri n 12 vela t cilat ishin t mbuluara me plhur ose me fleta t hurms. Ventilimet jan prdorur n botn islame 500 vite para se ventilimi i par t prodhohej n Evrop.

    12. Vaksinn nuk e kan shpikur Jeneri apo Pasteri, por ishte Perndimi q e mori nga bota islame dhe e barti n Evrop nga Turqia. Kt e bri gruaja e ambasadorit Britanik n Stamboll n vitin 1724. Fmijt n Turqi bnin vakcinimin kundr "fruthit t madhe" duke prfituar nga qelizat e dobta ose t vdekura "t fruthit t madh" nga trupi i infektuar i kafshve vendore, s paku 50 vite para se kjo metod t prdorej n Perndim.

    13. Lapsin me ngjyr sht shpikur me krkesn e sundimtarit t Egjiptit n vitin 953, pas krkess s tij pr t shpikur lapsin q nuk do t prlyej duart dhe rrobat e tij. Ky laps kishte rezervarin me ngjyr, ngjashm sikur lapsat kimik modern, ngjyra lshohej nga maja e lapsit me kombinimin e gravitacionit dhe dallimit n shtypje.

    14. Sistemi i numrave t cilin sot e prdorim sigurisht se sht me prejardhje nga India, por stili i numrave sht arab dhe pr her t par shfaqen n prdorim n veprat e matemantikanit t madh t bots islame el – Hevarizmi dhe el – Kindi ne vitin 825..
    Algjebra sht emrtuar sipas nj libri t el – Havarizmit "al – xhabr ve al – muqabila", shumica e prmbajtjes s saj prdoret edhe sot. 300 vite m von matematikani Italian Fibonacci i solli kto vepra n Evrop dhe i prktheu. Algoritmi si dhe shumica e trigonometris vin nga bota islame. Zbulimi i Al – Kindiut gjithsesi se jan themelet e kriptologjis.



    15. Ali ibn Nafi, i njohur me pseudonimin Zirjab (zogu i zi) n shekullin e nnt erdhi nga Iraku n Kordov dhe solli me vete konceptin e "tre racioneve" para gjella (supa), pas s cils pason gjella kryesore (peshku ose mishi), e m pastaj vijon ushqimi me desert (pem). Gjithashtu prhapi edhe prdorimin e gots s kristalt (t ciln e pat zbuluar Abbas ibn Firnasi pas eksperimentit q e bri n kristalin e gjetur n gur)

    16. Qilimat gjat kohs kur n Evrop vazhdonte shekulli i mesm, n botn islame konsideroheshin vepr e xhenetit, n rnd t par duke iu falnderuar progresit q myslimant arritn n zhvillimin e thurjes, pastaj zhvillimit e sensit pr modelet dhe arabeska t cilat paraqitnin bazn e artit islam i cili nuk pranonte n gjirin e vet figurat e njerzve dhe kafshve.
    N t kundrtn e ksaj, podiumet n Evrop ishin t zhveshur, pr t mos thn tok e zhveshur, gjithnj prderisa qilimat arab dhe Persian nuk u solln n Evrop. Pr podiumet e Anglis, Erasmo ka shnuar se : "ishin t mbuluar me hedhurina t llojllojshme, nga njher t prtrira n at mnyr sa q gjat tr podiumit t vjetr (me hedhurina t shumta) vetm se vendosej shtres e re, duke mos e ndrruar apo pastruar nga njher edhe m shum se 20 vite, gjat ksaj koh mblidheshin hedhurina t tjera, vjellje, urinime te qenve dhe njerzve, mbeturina t ushqimit dhe peshqve, si dhe ndyrsi q nuk na bn nder t"i prmendim". Pr shkak t gjitha ktyre, qilimat shum shpejt gjetn vendin e tyre n Evrop.

    17. eqet gjithashtu rrjedhin nga bota islame. Fjala ek vjen nga fjala arabe "saqq" dhe paraqet vrtetimin e shkruar, ngarkes pr pagimin e mallit t porositur, pr t"i ikur transportit t parave npr zonat e rrezikshme. N shekullin nnt nj biznesmen mysliman udhtonte nga Kina deri n Detin Mesdhe duke u shrbyer me eqe n vler t parave.

    18. Deri n shekullin e XI shkenctart mysliman ishin pajtuar se toka ka form sferike. Argumentin t cilin e paraqiti astronomi ibn Hazmi sht "se dielli gjithnj sht n pozit vertikale n raport me pikn e caktuar n tok". Kto argumente u shfaqen 500 vite para Galileut.
    Llogarit t cilat i paraqitn astronomt mysliman rezultuan aq t sakta sa q kur bn llogaritjen e madhsis s Toks, llogaritn se madhsia e Toks bart 40 253 kilometra dhe nuk ishin t sakt vetm pr 200 kilometra. N vitin 1139 al – Idrisi mbretit t Sicilis Roxherit ia dhuroi nj glob t toks.



    19. Edhe pse Kinezt ishin ata q shpikn barutin i cili ishte shum i papastr dhe i dobt. Ata e prdornin pr fishekzjarr. Myslimant arritn ta bjn efikas duke br q baruti m ndihmn e natriumit dhe nitratit mund t pastrohet dhe t fitoj fuqi shtes sa edhe t prdorej pr nevoja ushtarake. Arma e zjarrit e br nga myslimant e dalur nga kto zbulime ndikoi q t"i futet frika deri n palc lufttarve n luftrat e kryqzatave.
    Deri n shek. XV myslimant konstruktuan raketn t ciln e quajtn "veza djegse vetlvizse", dhe projektilin torpedo q n maje ka shigjetn e cila do t deprtonte n anijen e armikut dhe pastaj t eksplodonte.

    20. Evropa mesjetare posedonte kuzhina dhe kopshte me bim, mirpo myslimant zhvilluan iden mbi kopshtin si vend pr pushim dhe bukuri t ndryshme. Kopshtet e para mbretrore n shekullin e XI jan hapur n rajonin e Spanjs Islame. N mesin e luleve t shumta q rrjedh nga kopshtet myslimane sht edhe tulipani.

    Ky tekst sht botuar n Independent

    Prktheu nga boshnjakishtja: Nexhmedin Ademi
    __________________


    Kur njerzit nuk m kuptojn, kjo nuk m shqetson. Un shqetsohem me t vrtet nse nuk arrij t’i kuptoj njerzit.



    fare mesohet e 'duhet mesuar

    far msohet: I pari q ka prmendur njeriun n fluturim ka qen Roxher Beikon, i cili vizatoi nj aparat fluturimi. Leonardo da Vinci, gjithashtu imagjinoi transportin ajror dhe vizatoi disa prototipe.

    far duhet msuar: Ibn Firnas nga Spanja islame shpiku, ndrtoi dhe provoi nj makin fluturuese n vitin 800 (e.r.). R. Beikon lexoi pr makinat fluturuese n referencat arabe t makins s Ibn Firnas. Shpikja e ktij t fundit sht br 500 vjet para asaj t Beikonit dhe 700 vjet para shpikjes
    s Da Vincit.

    far msohet: Pasqyrat e xhamit u prodhuan pr her t par n Venecia n 1291.

    far duhet msuar: Pasqyrat e xhamit prdoreshin n Spanjn islame q nga shek. XI. Veneciant e msuan artin e prodhimit t xhamit nga artizant sirian gjat shek. IX-X.

    far msohet: Deri n shek. XIV i vetmi lloj ore q gjendej ishte ajo e ujit. N 1335, nj or e madhe mekanike u ndrtua n Milano t Italis. Kjo ka mundsi t ket qen ora e par mekanike.

    far duhet msuar: Nj variacion i tr orsh mekanike u prodhuan nga inxhiniert musliman spanjoll. Kto ishin t vogla e t mdha dhe kjo dije u prcoll n Evrop me prkthimet n latinisht t librit islam t mekaniks.
    M von u punuan dhe ingranazhe t formave t ndryshme. Nj or e till kishte edhe nj sasi mrkuri.Ky tip (me mrkur) u kopjua menjher nga evropiant gjat shek. XV. Pr m tepr, gjat shek. IX Ibn Firnas i Spanjs islame, sipas Will Durant, shpiku nj mjet q shrbente si or dhe i cili tregonte kohn e sakt. Muslimant, gjithashtu, ndrtuan nj varietet t tr orash t sakta astronomike q i
    prdornin gjat observimeve t tyre.

    far msohet: N shek. XVII, lavjerrsi u zhbulua nga Galileo gjat adoleshencs s tij. Ai vuri re nj shandan q lkundej nga era q po frynte, si rezultat ai shkoi n shtpi dhe shpiku lavjerrsin.

    far duhet msuar: Lavjerrsi u zbulua nga Ibn Junus el Masri n shek. X. Ai ishte i pari q studioi dhe dokumentoi levizjen statike. Vlera e ksaj n prdorimin e orave u vu n dukje nga fizikantt musliman gjat shek. XV.

    far msohet: Tipi lvizs dhe shtypshkronja u shpik n perndim nga Johanes Gutenberg, n Gjermani gjat shek XV.

    far duhet msuar: N 1454, Gutenberg realizoi shtypshkronjn m t sofistikuar t mesjets. Sidoqoft, tipi metalik lvizs ishte duke u prdorur n Spanjn islame prej 100 vitesh dhe Spanja ishte vendi ku u prodhuan mjetet e para perndimore t shtypit.

    far msohet: Studimi i shek. XVII i Isak Njutonit mbi lndt, dritn dhe prizmin, formon themelet e shkencs moderne t optiks.

    far duhet msuar: N shek. XI El Hajthem vendosi virtualisht do gj q Njutoni avancoi pr sa i prket optiks. Ai e bri kt shekuj m par dhe pr m tepr ai konsiderohej nga nj sr autoritetesh si themeluesi i
    optiks. Ekziston nj far dyshimi q Njutoni t jet influencuar nga ai. El Hajthem ishte fizikanti m i prmendur i mesjets. Studimet e tij u prdorn nga nj sr studiuesish evropian gjat shek. XVI - XVII, madje m shum se studimet e Njutonit dhe t Galileos t mbledhura bashk.

    far msohet: Isak Njutoni, zbuloi n shek. XVII se drita e bardh prbhej nga rreze t disa ngjyrave t ndryshme.

    far duhet msuar: Ky zbulim u b i tri nga El Hajthem (shek. XI) dhe Kamal Edin (shek. XIV). Njutoni ka merita pr zbulime origjinale, por ky nuk ishte njeri nga ata.

    far msohet: Koncepti i natyrs s njjt t materies u prezantua nga Antion Lavosier gjat shek. XVII. Ai zbuloi q, edhe nse materia mund ta ndryshoj formn apo pamjen, masa e saj mbetet gjithmon e njjt. P.sh.: nse uji do t filloj t vloj, derisa t nxjerr avull, kriprat shkrihen
    n uj. Ose nse druri do t digjet dhe bhet hi, masa totale mbetet e pandryshuar.

    far duhet msuar: Parimet e ktij zbulimi shpjegoheshin shekuj m par nga studiuesi i madh i Persis islame, El Biruni (v. 1050). Lavosier ishte dishepulli i kimistve dhe fizikanve musliman dhe referohej shpesh n
    librat e tyre.


    T dhnat q lidhen me datat, emrat dhe subjektet e avancimeve perndimore jan marr nga tre burime kryesore: “World Book Encyclopedia” (Enciklopedia e Librit Botror), “Enciklopedia Britannica” dhe libri 700 faqsh i Isak Asimovit, “Kronologji e shkencs dhe e zbulimeve”. T dhnat q tregojn pr arritjet e studiuesve musliman jan marr nga referenca t ndryshme q jan shnuar n bibliografin e ktij libri.

    far msohet: Grekt zhvilluan trigonometrin.

    far duhet msuar: Trigonometria mbeti gjithmon nj shkenc teorike te grekt. N nj shkall t lart perfeksioni modern kjo shkenc u zhvillua nga studiuesit musliman, ndonse meritat i takojn m tepr El Batanit.
    Fjalt q shpjegojn funksionet baz t ksaj shkence, si sinusi, kosinusi apo tangjenti, rrjedhin nga gjuha arabe. Pra, kontributi i grekve n trigonometri ka qen vrtet minimal.

    far msohet: Prdorimi i numrave dhjetor n matematik u zhvillua nga nj holandez, Simon Stevin, m 1589. Ai e oi prpara shkencn e matematiks duke zvendsuar thyesat, p.sh. , me numrat dhjetor, p.sh. 0.5.

    far duhet msuar: Matematikant musliman ishin t part q prdorn numrat dhjetor n vend t thyesave t mdha. Libri i El Kashit, elsi drejt Aritmetiks, u shkrua n fillimet e shek. XV dhe ishte stimuli kryesor pr aplikimin sistematik t numrave dhjetor qoft pr numrat e plot, ashtu edhe pr thyesat. sht shum e mundur q Stevin e importoi iden n Evrop nga studimi i Kashit.

    far msohet: I pari q prdori simbolet algjebrike ishte matematikani francez Fransua Vieta. M 1591, ai shkroi nj libr algjebre duke prdorur n ekuacionet e tij shkronjat q tashm jan shum t njohura pr ne, si X dhe Y. Asimovi thot se ky zbulim pati t njjtin efekt si kalimi nga numrat
    romak tek ata arab.

    far duhet msuar: Matematikant musliman, shpiksit e algjebrs, e paraqitn konceptin e prdorimit t shkronjave pr t treguar t panjohurn n ekuacione q n shek. IX e.r.. Nprmjet ktij sistemi, ata zgjidhnin nj
    sr ekuacionesh t vshtira, duke prfshir ktu edhe ekuacionet kuadrate dhe kubike. Ata prdorn simbolet pr t zhvilluar dhe perfeksionuar teoremn binomiale.

    far msohet: Ekuacionet e vshtira kubike (x n fuqi t tret) mbetn t pazgjidhura deri n shek. 16, kur Nikolo Tartalia, nj matematikan italian, i zgjidhi ato.

    far duhet msuar: Jo vetm ekuacionet kubike, por edhe ato t nj shkalle m t lart vshtirsie zgjidheshin me lehtsi nga matematikant musliman q n shek. 10.

    far msohet: Koncepti se numrat mund t jen m t vegjl se zeroja, pra numrat negativ, nuk njihej deri n vitin 1545, kur u b i njohur nga Xheronimo Kardano.

    far duhet msuar: Matematikant musliman i prdorn numrat negativ n problemet aritmetikore t paktn 400 vjet prpara Kardanos.

    far msohet: M 1614, Xhon Napieri shpiku logaritmet dhe tabeln e logaritmeve.

    far duhet msuar: Matematikant musliman i shpikn logaritmet dhe tabelat e tyre disa shekuj m par. Kto tabela njiheshin nga bota islame q n shek. 13.

    far msohet: Gjat shek. 17, Rene Dekarti zbuloi se algjebra mund t prdorej pr t zgjidhur problemet gjeometrike. N kt mnyr, ai i dha nj shtytje t fort shkencs s gjeometris.

    far duhet msuar: Matematikant musliman e bn kt zbulim q n shek. 9. Thabit bin Kurrah ishte i pari q e bri kt. M von ai u ndoq nga Ebul Uafa, i cili n shek. X shkroi nj libr n t cilin e prdori algjebrn pr ta zhvilluar gjeometrin n nj shkenc t thjesht dhe ekzakte. far
    msohet: Isak Njutoni gjat shek. 17 zhvilloi teoremn binomiale, q sht nj komponent kryesor pr studimin e algjebrs.

    far duhet msuar: Qindra matematikan musliman e kan prdorur dhe perfeksionuar teoremn binomiale. Ata filluan ta prdornin kt teorem pr zgjidhjen sistematike t problemeve algjebrike gjat shek. X (ose m hert).

    far msohet: Deri n shek. 13 nuk pati asnj prmirsim n astronomin e lasht t mesjets pr sa i prket lvizjes s planetve. Ishte Alfonso, i Urti i Kastilias (Spanja e Mesme), ai q shpiku Tabelat Afonsine, t cilat
    ishin shum m t sakta sesa ato t Ptolemeut.

    far duhet msuar: Q n shek. 9, astronomt musliman punuan dhe e prmirsuan shum zbulimin e Ptolemeut. Ata ishin t part astronom q diskutuan idet e tij arkaike. N kritikat e tyre ndaj grekve ata sintetizuan dshmit se Dielli sht qendra e sistemit diellor dhe se orbita e Toks dhe e planetve t tjer mund t jet eliptike. Ata i shoqruan
    punimet e tyre me tabela t sakta astronomike dhe me skica t yjeve. Shum nga llogarit e tyre jan aq t sakta, saq konsiderohen bashkkohore.
    Tabelat Alfonsine nuk jan asgj m shum sesa kopje t studimeve astronomike q u transmetuan n Evrop nprmjet Spanjs islamike, si p.sh. Tabelat e Toledos.

    far msohet: Studiuesi anglez, Roxher Beikon (v. 1292), ishte i pari q prmendi thjerrat e xhamit pr prmirsimin e shikimit. Pothuajse n t njjtn koh, syzet prdoreshin edhe n Kin, edhe n Evrop.

    far duhet msuar: Ibn Firnasi i Spanjs muslimane i shpiku syzet n shek. 9 dhe ato kishin mbi dy shekuj q prodhoheshin dhe shiteshin anemban Spanjs. Ajo q Beikoni tha pr syzet ishte thjesht nj prsritje e
    studimeve t El Haithem (v.1059), meq Beikoni i referohej shpesh puns s tij.

    far msohet: Baruti u prdor n botn perndimore fal puns s Roxher Beikonit m 1242. Prdorimi i par i barutit n arm ishte kur kinezt qlluan kundr mongolve n prpjekje pr t’i friksuar. Ata e prdorn at duke i shtuar substancs sulfur dhe qymyr.

    far duhet msuar: Kinezt vrtet e zhvilluan barutin, por ata nuk dinin ta prdornin at pr arm zjarri dhe nuk ishin ata q e shpikn formuln e tij. Studimet e kryera nga Reinuad dhe Fave treguan qart se baruti u formulua
    fillimisht nga kimistt musliman. M tej, kta historian pohojn se
    muslimant ishin t part q shpikn armt e zjarrit. T bie n sy fakti q muslimant prdorn granatat dhe arm t tjera n mbrojtjen e Algjerit nga frankt gjat shek. 14. Zhan Mathes tregon se udhheqsit musliman kishin stoqe me granata, pushk, topa, ndezs, bomba sulfuri dhe pistoleta dekada t tra prpara se ato t prdoreshin n Evrop. Fjala top u prmend pr her t par n tekstet arabisht n vitin 1300 e.r.. Beikon msoi pr formuln e barutit nga prkthimet n latinisht t librave arab. Ai nuk solli asgj origjinale n kt drejtim.

    far msohet: Kompasi u shpik nga kinezt, t cilt mund t ken qen t part q e kan prdorur at pr qllime lundrimi midis viteve 1000 dhe 1100 e.r.. Referenca e par pr prdorimin e tij n lundrim u dha nga anglezi Aleksander Nekam (1157-1217).

    far duhet msuar: Ka shum mundsi q gjeograft dhe lundruesit musliman msuan pr gjilprn magnetike nga kinezt, por ishin t part q e prdorn at n lundrim. Ata shpikn kompasin dhe ia transmetuan kt njohuri
    perndimorve. Lundruesit evropian mbshteteshin te timoniert musliman dhe tek instrumentet e tyre n zbulimin e territoreve t panjohura. Gustav
    Le Bon pohon se gjilpra magnetike dhe kompasi u shpikn plotsisht nga muslimant dhe se kinezt nuk kishin shum lidhje me to. Nekami, ashtu sikurse kinezt, mund t ket msuar pr to nga tregtart musliman. sht e rndsishme t theksohet q kinezet e prmirsuan mjeshtrin e tyre t
    lundrimit pasi filluan t ken marrdhnie me muslimant n shek. 8.

    far msohet: I pari q klasifikoi njerzit n raca ishte gjermani Johan F. Blumenbah, i cili e ndau njerzimin n njerz t bardh, t verdh, t zinj, t kuq dhe ngjyr kafe.

    far duhet msuar: Q nga shek. 9 deri n shek. 14, studiuesit musliman shpikn shkencn e etnografis. Nj sr gjeografsh musliman i klasifikuan racat duke paraqitur shpjegime t qarta t zakoneve, t kulturave dhe t pamjes s jashtme. Ata shkruan mijra faqe mbi kt tem. Shkrimet e Blumenbahut jan t parndsishme kur krahasohen me to.


    Dr. K. Ajram

    Shkputur nga revista "Argumenti"

    02.06.2006
    "Deshiro per te tjeret, ate qe deshiron per veten" ---- Muhamedi a.s----

Tema t Ngjashme

  1. Gjurmt - Legjend e Rock-ut shqiptar
    Nga ILovePejaa n forumin Muzika shqiptare
    Prgjigje: 14
    Postimi i Fundit: 12-06-2019, 12:32
  2. Islami Ndrmjet Lindjes E Perndimit
    Nga forum126 n forumin Komuniteti musliman
    Prgjigje: 69
    Postimi i Fundit: 21-06-2011, 14:41
  3. Pr nj "Islam Evropian"
    Nga Qafir Arnaut n forumin Toleranca fetare
    Prgjigje: 211
    Postimi i Fundit: 09-05-2005, 23:15
  4. Njdimensionalitetin E Qytetrimit Perndimor
    Nga ORIONI n forumin Komuniteti musliman
    Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 02-02-2005, 17:02
  5. Shpirti i perndimit
    Nga Arrnubi n forumin Komuniteti musliman
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 22-04-2004, 17:51

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •