Ja pse njerzit me tru t vdekur mund t mos ken vdekur

Nj person i vdekur nga truri sht ligjrisht i vdekur, por nse ai mund t jet biologjikisht i gjall sht ende pr debat.

Emri:  id5658957-Brain-death-featured-image.jpg

Shikime: 138

Madhsia:  43.2 KB
(Ilustrim nga The Epoch Times)

Nga Marina Zhang

02 qershor 2024

Ishte viti 1989 dhe ajo ishte ende nj anesteziologe rezidente, kujton Dr. Heidi Klessig n librin e saj, "Gabimi i vdekjes s trurit".

Nj dit, anesteziologu i saj i tha asaj q t prgatiste nj dhurues organesh t vdekur nga truri pr operacionin e heqjes s organeve.

Pas ekzaminimit t pacientit, Dr. Klessig u befasua kur zbuloi se burri dukej tamam si do pacient tjetr i smur rnd, i gjall dhe, n fakt, m i mir se shumica.

"Ai ishte i ngroht, zemra i rrihte dhe monitort e tij tregonin shenja t qndrueshme jetsore," shkroi Dr. Klessig. "Megjithat, n provimin e tij pran shtratit, ai kontrolloi t gjitha kutit pr vdekjen e trurit dhe neurologu e deklaroi at "t vdekur".

Anesteziologu mbikqyrs i Dr. Klessig e pyeti at se far anestezi do t'i jepte dhuruesit pr operacionin.

Prgjigja e saj ishte nj agjent paralizues, n mnyr q dhuruesi t mos lvizte gjat operacionit, si dhe pak fentanil pr t zbutur prgjigjet e trupit ndaj dhimbjes.

Anesteziologu e shikoi dhe e pyeti: "Epo, a do t japsh ndonj gj pr t bllokuar vetdijen?"

Dr. Klessig ishte i shtangur. Bllokuesit e ndrgjegjes u jepen pacientve pr t'u siguruar q ata nuk jan zgjuar dhe t vetdijshm gjat nj operacioni.

Edukimi i saj i tha asaj se pacientt me vdekje t trurit nuk duhet t jen t vetdijshm; prve q kishin nj trup biologjikisht aktiv, mendjet e tyre ishin zhdukur.

E pash dhe thash: Pse do ta bja kt? A nuk ka vdekur?

Anesteziologu i saj q merrte pjes e shikoi at, duke e pyetur: "Pse nuk i jep dika pr t bllokuar vetdijen - pr do rast."

"Kam nj grop n stomak sa her q kujtoj fytyrn e tij," tha Dr. Klessig pr The Epoch Times. M kujtohet q ai m shikoi mbi maskn e tij ... M dukej shum konfuze.

Bra si m than dhe jam shum mirnjohs [q e bra].

Emri:  id5658831-Brain-death-DR.jpg

Shikime: 102

Madhsia:  21.3 KB
Dr. Heidi Klessig n vitet 1990. (Kortezi e Dr. Heidi Klessig)


A sht truri i vdekur, i vdekur?

Sapo nj personi i ka i vdekur truri, ai bhet i vdekur ligjrisht, por trupat e tyre teknikisht jan ende t gjall.

Prkufizimi i vdekjes s trurit, i njohur edhe si vdekja sipas kritereve neurologjike, sht kur nj person bie n koma t prhershme, humbet reflekset dhe vetdijen e trungut t trurit dhe nuk mund t marr frym pa stimul ose mbshtetje.

Megjithat, zemra e nj personi mund t rrah, organet e tij ose t saj funksionojn dhe ai ose ajo mund t luftoj infeksionin, t rritet dhe madje t mbaj foshnja deri n fund.

Megjithse ato mund t mos shfaqin shenja t vetdijes, disa zona t trurit mund t punojn ende. Rreth 50 pr qind e pacientve me vdekje t trurit mbajn aktivitet n hipotalamusin e tyre, i cili koordinon sistemin endokrin t trupit dhe rregullon temperaturn e trupit.

Megjithat, e gjith kjo ndalon nse ata hiqen nga mbshtetja e jets.

Pr kt arsye, mjekt kundrshtojn ashpr nse vdekja e trurit sht sinonim i vdekjes.

Dr. James Bernat, nj neurolog dhe profesor emeritus n Shkolln e Mjeksis Dartmouth Geisel, tha pr The Epoch Times se njerzit q kan vdekur n tru jan t vdekur sepse trupat e tyre "nuk funksionojn m si nj organizm n trsi". Pa teknologjin pr t zhvilluar kto makineri mbshtetse t jets, kta njerz do t kishin vdekur, tha ai.

Radiologu Dr. Joseph Eble dhe hematopatologu i mparshm akademik Dr. Doyen Nguyen, nga ana tjetr, shkruan n nj artikull se makinerit mund t mbajn jetn vetm, jo ​​ta gjenerojn at - shum si nj i vdekur nuk mund t merrte frym ndrsa ishte n nj ventilator.

Nj tem tjetr n lidhje me vdekjen e trurit sht nse nj pacient mund t ndihet ende.

Midis anesteziologve evropian, ka nj debat t vazhdueshm nse donatorve t organeve t vdekura nga truri duhet t'u jepen bllokues t vetdijes gjat prokurimit t organeve.

Disa argumentojn se duhet ta bjn kt n rast se pacientt ndjejn dhimbje. T tjert nuk jan dakord. uditrisht, pozicioni i anesteziologve "nuk bazohet n pretendimin se pacientt nuk ishin n gjendje t prjetonin dhimbje", por, prkundrazi, nga shqetsimi se publiku mund t kishte dyshime n lidhje me diagnozn e vdekjes s trurit, bioetikt Dr. Robert Truog dhe Franklin Miller (i cili ka nj doktoratur n filozofi) shkroi n librin e tyre, "Vdekja, kur vdes dhe transplantimi i organeve".

Dr. Ronald Dworkin, nj hulumtues dhe anesteziolog, shkroi n nj artikull mbi prokurimin e organeve se ai zgjodhi t jepte bllokues t vetdijes sepse mendonte se pacienti i tij "mund t jet akoma "pak i gjall", [sic] fardo q t thot kjo," tha ai.

Zoti Miller, i cili sht gjithashtu profesor i etiks mjeksore n mjeksi n Kolegjin Mjeksor Weill Cornell, tha se etiketa e vdekjes s trurit sht mashtruese. Ai dhe Dr. Truog, profesor i anesteziologjis dhe drejtor emeritus i Qendrs s Shkolls Mjeksore t Harvardit pr Bioetikn, jan t mendimit se njerzit e vdekur nga truri jan gjall, por ka t ngjar t mos rifitojn vetdijen dhe t shrohen.

Disa thon se pacientt me vdekje truri mund t shrohen, si n rastin e famshm t Jahi McMath, nj vajz 13-vjeare e cila u shpall e vdekur nga truri m 12 dhjetor 2013. Nna e saj kundrshtoi diagnozn e saj me vdekjen e trurit dhe e mbajti Jahin n mbshtetje t jets pr katr vjet e gjysm. Ndonse Jahi nuk mund t fliste dhe nuk e rifitoi kurr vetdijen e plot, dy neurolog dshmuan se n ditt e saj t fundit, ajo ishte n nj "gjendje minimale t vetdijshme".

Jahi do t kalonte tek udhzimet, dshmuan infermiert dhe mjekt. M von, nj elektroencefalogram (EEG) zbuloi sinjalet e valve t trurit.

Emri:  id5659887-Brain-death-infographic-03-.jpg

Shikime: 87

Madhsia:  62.7 KB
EEG e Jahi McMath, i cili u shpall i vdekur truri, nuk duhej t kishte treguar asnj aktivitet. (Ilustrim nga The Epoch Times)

Nj person i vdekur nga truri nuk duhet t ket asnj aktivitet EEG.

Jahi McMath sht shembulli i shklqyeshm i dikujt q sht diagnostikuar si i vdekur n tru, i cili m pas u dokumentua se kishte rikuperuar funksionin e trurit, tha Dr. Klessig. Vajza padiskutim u diagnostikua me vdekje truri sipas udhzimeve t kohs s saj dhe si e till do t diagnostikohej sipas udhzimeve t reja, shtoi ajo.


Si vlersohet vdekja e trurit?

Sipas udhzimeve m t fundit t vlersimit t vdekjes s trurit, t publikuara nga Akademia Amerikane e Neurologjis (AAN) n vitin 2023, vdekja e trurit prcaktohet prmes nj vlersimi pran shtratit.

Prpara se t kryhet vlersimi i vdekjes s trurit, duhet t bhet neuroimazhi pr t siguruar se ka dmtim n tru.

"Nse shihni nj skanim normal CAT ose nj MRI normale, ather duhet t jeni shum, shum t kujdesshm dhe t vetdijshm se mund t shkoni n nj situat false-pozitive," Dr. Panayiotis Varelas, nj nga bashkautort e AAN-s. Udhzimet e vitit 2010 dhe kryetari i Departamentit t Neurologjis n Kolegjin Mjeksor Albany, tha pr The Epoch Times.

Pasi konfirmohet dmtimi i trurit, dy mjek m pas prfundojn vlersimin e vdekjes s trurit. Pacienti testohet dy her pr reagimin e tyre ndaj stimulit t dhimbjes dhe reflekseve t trungut t trurit, me nj interval 24-orsh midis do testi.

Nse pacienti rezulton pozitiv t dyja hert, mjekt do t kryejn nj test apnee - i konsideruar m prfundimtar - pr t par nse personi ka humbur reflekset e frymmarrjes. Tek fmijt, ekzistojn dy teste t apnes, nj pas do vlersimi t vdekjes s trurit pran shtratit.

Emri:  id5663342-Brain-death-infographic.jpg

Shikime: 82

Madhsia:  42.1 KB
Pr t vlersuar vdekjen e trurit, mjekt prdorin nj stimul dhimbjeje, kontrollojn pr reflekset e trungut t trurit dhe m pas kryejn nj test apnee nse pacienti dshton t dyja testet. (Ilustrim nga The Epoch Times)

Nj shembull sht Zack Dunlap. N nntor 2007, ai psoi nj aksident trafiku dhe u shpall i vdekur truri n spital.

Emri:  id5658925-Brain-death-Zack1.jpg

Shikime: 83

Madhsia:  24.6 KB
Zack Dunlap pa ndjenja n spital. (Me mirsjellje t Zack Dunlap)

Z. Dunlap tha pr The Epoch Times se ai rifitoi vetdijen n spital pasi u shpall i vdekur truri dhe miqt dhe familja e tij po i jepnin lamtumirn.

Ai u prpoq t brtiste dhe t lvizte, por asgj nuk ndodhi. Meqense ishte dhurues organesh, s shpejti u caktua pr prokurimin e organeve.

Familja u lut pr zotin Dunlap n spital. Kushriri i zotit Dunlap, i cili sht infermier, nuk e besoi se ishte koha e tij.

Kushriri i ka br teste shtes. Kur kushriri shtypi fotografin e z. Dunlap, z. Dunlap trhoqi krahun n ann tjetr t trupit. Kjo lvizje hoqi diagnozn.

Pas disa ditsh, zoti Dunlap filloi t merrte frym vet. Ai u lirua nj muaj m von.

Dr. Varelas, i cili shqyrtoi raportet e medias pr z. Dunlap, tha pr The Epoch Times se rezultatet e z. Dunlap dukeshin aq t mira sa ai dyshon se disa hapa mund t jen humbur gjat vlersimit.

Nse mjekt do t kishin prvoj adekuate me vlersimet e vdekjes s trurit dhe do t ndiqnin me zell udhzimet e AAN, nuk do t ndodhnin rezultate false, tha Dr. Varelas.

Ndrsa spitali i tij bn 50 deri n 60 vlersime t vdekjes s trurit do vit, spitalet m t vogla t komunitetit mund t bjn shum pak. Prandaj, mjekt n kto spitale mund t mos ken prvoj t mjaftueshme, t humbasin shenjat ose t kryejn vlersimet e vdekjes s trurit jasht rregullit, shtoi ai.

Dr. Bernat tha se testi i kryer shpesh n mnyr t gabuar sht testi i apnes.

N vitin 2010, neurologt kryen nj rishikim pr AAN pr t vlersuar t gjitha rastet e rikuperimit nga vdekja e trurit tek t rriturit midis 1996 dhe 2009. Ata prcaktuan se nuk kishte "raporte t publikuara t rikuperimit" nga vdekja e trurit nse pacientt diagnostikoheshin sakt duke prdorur trurin- kriteret e diagnostikimit t vdekjeve t kohs. Rasti i zotit Dunlap nuk u vlersua.

Pr t komplikuar m tej gjrat, disa kushte mund t imitojn vdekjen e trurit. Kto duhet t prjashtohen prpara se t fillojn vlersimet e vdekjes s trurit.

Emri:  id5658924-Brain-death-Zack2.jpg

Shikime: 83

Madhsia:  25.3 KB
Zack Dunlap po shrohet n spital. (Me mirsjellje t Zack Dunlap)


Kushtet mashtruese t vdekjes

Autort e udhzimeve t AAN 2023 kshillojn q prpara vlersimit t vdekjes s trurit, t gjitha kushtet e mposhtme duhet t eliminohen, duke prfshir:

- Hipotermia (temperatura e ult e trupit)
- Smundjet autoimune t sistemit nervor
- Mbidoza e drogs
- Helmimi

Hipotermia terapeutike, nj trajtim q ul temperaturn e trupit, prdoret zakonisht n pacientt q jan ringjallur pas nj arresti kardiak. Pajisjet ftohse prdoren pr t ndihmuar trupin dhe trurin t rikuperohen dhe shrohen. Megjithat, pacientve hipotermik mund t'u duhet deri n nj jav pr t rifituar vetdijen.

Kushtet autoimune si sindroma Guillain-Barr, e cila dmton sistemin nervor t nj personi, gjithashtu mund t'i grabis dikujt reflekset dhe vetdijen.

Dr. May Kim-Tenser, profesor i asociuar i neurologjis klinike n Shkolln e Mjeksis Keck n Universitetin e Kalifornis Jugore, raportoi n vitin 2016 pr nj rast ku nj pacient me nj form t sindroms Guillain-Barr fillimisht u diagnostikua gabimisht si i vdekur n tru.

Pacienti u shtrua n spital pasi shfaqi simptoma t rnda. Brenda disa ditsh, ai u b i pavetdijshm dhe i pavetdijshm, humbi reflekset e trurit t tij dhe kishte nevoj pr nj ventilator pr t marr frym.

Nj test apnee nuk u krye. Sikur pacienti t ishte testuar n nj mnyr t till, ai do t kishte dshtuar sepse do t kishte qen shum i dobt pr t marr frym, tha Dr. Kim-Tenser.

Pacienti m pas u transferua n spitalin e Dr. Kim-Tenser, ku iu dha mjekimi pr smundjen autoimune. M von, ai rifitoi vetdijen dhe disa funksione t gjymtyrve t tij.

Mbidoza e drogs nga opioidet dhe kokaina mund t shkaktoj gjithashtu shenja t vdekjes s trurit. Nj mbidoz e relaksuesit t muskujve baclofen, pr shembull, dihet se imiton vdekjen e trurit.

Udhzimet e vdekjes s trurit flasin pr at q jan imituesit, por jo domosdoshmrisht mnyrat pr t'i prjashtuar ato. Nj neurolog duhet t jet n gjendje t'i prjashtoj ato me testim, "tha Dr. Kim-Tenser.


Konfliktet e interesit

"Ka nj interes intensiv pr [vdekjen e trurit] nga [organizatat e prokurimit t organeve], komuniteti i transplantimit dhe pacientt n listat e pritjes s organeve," shkroi Dr. Varelas n nj artikull t vitit 2016 mbi vdekjen e trurit.

Rreth 90 pr qind e t gjith dhuruesve t organeve jan njerz me vdekje t trurit. Kjo sht pr shkak se prkufizimi i vdekjes s trurit lejon kirurgt t prokurojn organe t shndetshme pa u thirrur n "rregullin e dhuruesit t vdekur".

Sipas rregullit t dhuruesit t vdekur, nj norm etike, dhuruesit e organeve duhet t deklarohen t vdekur prpara prokurimit t organeve dhe prokurimi i organeve nuk duhet t shkaktoj vdekjen e dhuruesit.

Organet nuk mund t transplantohen nga njerzit q jan biologjikisht t vdekur, gj q ndodh pasi zemra e nj personi ndalon dhe ai ose ajo nuk mund t ringjallet.

Kur je i vdekur biologjikisht, humbja e oksigjenit n organet e tua vitale bn q ato t dekompozohen aq shpejt sa nuk mund t dhurosh nj organ, tha Dr. Klessig.

Emri:  id5659888-Brain-death-infographic-02.jpg

Shikime: 78

Madhsia:  44.9 KB
Pasi nj person ka vdekur biologjikisht, organet e tij nuk mund t merren pr dhurim. (Ilustrim nga The Epoch Times)

Thn kshtu, indet si kornea, krci, kockat dhe lkura mund t vijn nga donator t vdekur. Dhurimi i organeve t gjalla mund t bhet gjithashtu pr t transplantuar lobin e nj mushkrie, mlie ose veshke.

Mjekt q bjn vlersimet e vdekjes s trurit nuk duhet t prfshihen n procesin e prokurimit t organeve.

"Ne prpiqemi t shkputemi nga procesi i dhurimit t organeve," tha Dr. Varelas. "N mendjen time, ne prpiqemi t shptojm jetn e pacientit dhe ky sht qllimi sepse Betimi i Hipokratit sht t mos bjm asnj dm."

Sidoqoft, konfliktet e interesit ekzistojn. Dyzet e nnt prqind e autorve t udhzimeve t AAN 2023 mbi vlersimin e vdekjes s trurit raportuan konflikte interesi n lidhje me prokurimin e organeve.

Sinonimizimi i vdekjes s trurit me vdekjen sht nj shtje jo-transparence, tha zoti Miller. Megjithat, ai tha se nuk do ta konsideronte prokurimin e organeve joetike pr sa koh q donatori sht i mirinformuar.

N Shtetet e Bashkuara, shum njerz regjistrohen pr t'u br dhurues organesh kur aplikojn pr patent shoferi dhe shumica e tyre supozojn se organet e tyre do t hiqen vetm n rast vdekjeje, tha Dr. Klessig.

Ata mendojn, Nse jam aq i mir sa e kam br, gjithsesi mund t m marrin organet, tha Dr. Byrne.

Realiteti sht se statusi i tyre dhurues mund t rezultoj n prokurimin e organeve t tyre nse ata bhen "t vdekur truri", me antart e familjes s tyre t paaft pr t anashkaluar statusin e dhuruesit.


Ende nj mister

Koncepti i vdekjes s trurit filloi gjysm shekulli m par, pak vite pasi u krye me sukses transplanti i par i organeve.

Blerja e organeve nga njerzit n koma filloi n fund t viteve 1950. Megjithat, kjo ishte e rrall dhe nuk praktikohej sipas asnj udhzimi. Gjat s njjts epok erdhi nj ndryshim n prkufizimin e vdekjes.

N vitin 1959, mjekt francez Pierre Mollaret dhe Maurice Goulon shpikn termin "le coma dpass", q do t thot "prtej koms" ose "koma e pakthyeshme", si nj gjendje sinonim i vdekjes. Gradualisht, vdekja e trurit, e quajtur edhe "vdekja e sistemit nervor", u b nj prkufizim i ri dhe, si rrjedhim, organet mund t siguroheshin nga pacient t till.

M 3 dhjetor 1967, bota u mahnit nga raporti i par i nj transplanti t suksesshm t zemrs njerzore t kryer nga Dr. Christiaan Barnard n Cape Town, Afrika e Jugut. Zemra sht marr nga nj viktim e traums me lndime masive n kok. Dhuruesi nuk kishte asnj aktivitet t trurit t zbuluar n skanimet EEG dhe i mungonin reflekset e trungut t trurit. Megjithat, zemra e saj vazhdoi t rrihte me mbshtetjen e jets.

Marrsi i zemrs mbijetoi pr 18 dit para se t'i nnshtrohej pneumonis, por zemra e tij funksionoi si duhet deri n vdekjen e tij. Ky sukses filloi praktikn e transplantimit t zemrs.

Nj muaj pas operacionit monumental t Dr. Barnard, Dr. Norman Shumway kreu transplantin e par t zemrs njerzore n Shtetet e Bashkuara n Spitalin Stanford, duke hequr zemrn nga nj donator i vdekur nga truri.

Kryebanori q e ndihmonte e pyeti: "A mendoni se kjo sht vrtet e ligjshme?"

"Un mendoj se do t shohim," tha Dr. Shumway.

N gusht t vitit 1968, Komiteti Ad Hoc i Shkolls Mjeksore t Harvardit botoi "Nj prkufizim i koms s pakthyeshme" n Gazetn e Shoqats Mjeksore Amerikane (JAMA).

Ata e prkufizuan komn e pakthyeshme si nj "kriter t ri pr vdekjen", i cili sht br nj gur themeli i prkufizimit t vdekjes s trurit.

Pavarsisht ksaj, shkenctart jan ende t pasigurt nse prkufizimi apo vlersimi konsekuent sht i prsosur.

Lidhur me shrimin e zotit Dunlap, Dr. Varelas tha: "Jam i knaqur q ky i ri mbijetoi". Ai beson se lutjet e familjes pr zotin Dunlap mund t ken kontribuar n rezultatin e tij.

"Ka fuqi shum m t larta se njohurit tona mjeksore - ose mungesa e tyre," tha ai.

"Sekreti i jets - duke prfshir prkufizimin e jets - mbetet ende m i thelli dhe m misterioz," tha Dr. Dworkins.

Natyra kurr nuk mund t "lej asknd t dij pikn e sakt ku vdekja e trurit bhet vdekje e vrtet", shtoi ai.


Burimi: The Epoch Times