Nga pasurit e paluajtshme te korrupsioni, si u pastruan parat n 2023, tipologjit q ka ndrtuar AIF

Emri:  PASTRIMI-I-PARAVE.jpg

Shikime: 21

Madhsia:  39.3 KB

Agjencia e Inteligjencs Financiare (AIF) ka ndrtuar shtat tipologji rreth mundsis s pastrimit t parave n vend, duke theksuar se t gjitha rastet u jan drguar organeve t zbatimit t ligjit dhe jan ato q konfirmojn nse kemi t bjm apo jo me vepr penale.

Tipologjit e ndrtuara pr vitin 2023 prfshijn raste t ndryshme, por srish dominon sektori i pasurive t paluajtshme. Gjithsesi ky nuk sht i vetmi.

AIF sjell n vmendje raste t qarkullimit t vlerave t dyshimta n sistemin bankar nga jo rezident dhe n vende t konsideruara me risk, keqprdorimi i llogarive dhe prfitime t pajustifikuara nga profesionist apo dyshime pr veprimtari t lidhura me korrupsion.

AIF n raportin vjetor t vitit t shkuar nnvizon se jan nxjerr n total 4 urdhra bllokimi t prkohshm pr llogari bankare, n nj vler totale prej rreth 1,178,350 EUR, t cilat jan sekuestruar me vendim t Prokuroris apo Gjykats n masn 93%.


Tipologjit sipas AIF

Tipologji 1 – Qarkullimi i vlerave t dyshimta n sistemin bankar nga jo-rezident dhe vende t konsideruara me risk

N vitin 2020, shtetasit A dhe B me origjin nga nj shtet n Evrop dhe me rezidenc n ishujt Kajman (vend i parajss fiskale), kan regjistruar shoqrin Y n Shqipri.

Gjat periudhs 2020 – 2023, shoqria Y, ka prfituar nj sr transfertash n llogarin bankare n vendin ton q arrijn n nj total prej 5 milion EUR. Kto fonde jan drguar nga shoqria P, n vendin e origjins s shtetasve A dhe B, n pronsi t shtetasit A siprcituar i cili zotron edhe biznese t tjera n ishujt Kajman.

Qllimi i deklaruar i transfertave n hyrje sht ‘pr shrbime logjistike dhe operacionale’, t ofruara nga shoqria Y, pr nj shoqri t ndodhur n nj shtet (T) t Afriks s Veriut.

Nga analizimi i mtejshm i t dhnave rezulton se fondet e drguara n llogari t shoqris Y n vendin ton, m pas transferohen n llogarit personale t ortakve A dhe B, t shoqris apo t personave t lidhur, n vendin e tyre t rezidencs (ishujt Kajman), me prshkrim ‘pr shrbimet profesionale’ t ofruara nga kta t fundit.

Nga informacionet e disponuara rezultoi se shtetasi A (njri prej ortakve t shoqris Y) ka njohje me shtetasen shqiptare X, e cila ishte nn hetim pr veprn penale ‘Pastrim i produkteve t veprs penale ose veprimtaris kriminale’.

Shtetasi A, i ka dhuruar shtetases X disa pasuri t paluajtshme si dhe m par n periudhn 2017- 2020, i ka drguar fonde n vler rreth 300,000 EUR, n llogarit personale dhe t biznesit t saj.

Ky biznes ka qen aktiv vetm pr disa muaj gjat vitit 2020, pa aktivitet real prpara se t kalonte n status pasiv. Ky fakt ngre dyshime se qllimi i krijimit t ktij biznesi ka qen vetm kanalizimi i fondeve.

Jan kryer verifikime pr shtetasen X nga t cilat kan rezultuar se disa muaj m pas: – Pasurit e paluajtshme t dhuruara nga shtetasi A ia shet nj personi t tret; – Nj pjes t konsiderueshme t fondeve t prfituara nga shtetasi A, i investon n blerjen e pasurive t tjera t paluajtshme (apartament, njsi, garazh etj.) t cilat m pas i dhuron te nj familjar i saj (shtetasja Z).

Nga analiza e mtejshme mbi shoqrit e prfshira sht konstatuar se: Shoqria Y nuk zhvillon aktivitet ekonomik n adresn e deklaruar n QKB. Aty ushtron aktivitetin nj subjekt tjetr tregtar q ofron shrbime konsulence financiare e juridike, me t cilin sht lidhur nj kontrat shrbimi pr ofrim selie; Ka vetm nj punonjs, administratorin, shtetasin B; Deklaron shitje pr shoqrit drguese t fondeve (si shoqria P) dhe blerje tek ortakt A, B dhe personat e lidhur me ta; Shoqria lshon edhe autofatura por m pas pjesn m t madhe t tyre e anulon.

Shoqria Y, n fund t vitit 2023 pezullon aktivitetin e saj pa afat. Shoqria P, i ka gjeneruar fondet e transferuara n Shqipri nga nj subjekt tregtar q ndodhet n shtetin T, n Afrikn e Veriut, me prshkrim ‘likuidim i detyrimeve’ n nj total prej 10milion EUR nga t cilat 5 milion EUR si sht prmendur m lart jan kanalizuar n vendin ton. Pr sa m sipr, duke marr n konsiderat:

- Transfertat e larta n mbrritje n llogari t nj shoqrie t themeluar rishtazi, n vendin ton nga shtetas jo-rezident dhe qllimi jo i qart i transfertave;
- Dyshime lidhur me aktivitetin real t kryer n Shqipri nga shoqria; Transferimi i mtejshm i ktyre fondeve n nj “parajs fiskale”;
- Lidhjen e njrit prej ortakve me nj shtetase nn hetim pr veprn penale ‘T pastrimit t produkteve t veprs penale.

Rasti sht drguar pr investigim t mtejshm n organet e zbatimit t ligjit.

Emri:  Tip-1.jpg

Shikime: 22

Madhsia:  19.7 KB

Tipologji 2 – Fshehje, ndryshim pronsie pasurie t paluajtshme nga nj person, ish npuns i shtetit, i akuzuar pr prfshirje n veprimtari kriminale

Shtetasi X, funksionar n nj institucion shtetror, n vitin 2023 u arrestua pr shprdorim detyre dhe lidhje t mundshme me krimin e organizuar. Gjat hetimeve t organeve ligjzbatuese rezultuan raste t abuzimit t mundshm me detyrn, t kryera ndr vite nga shtetasi X, prej t cilave dyshohet se ka prfituar shuma t mdha t parash.

AIF ka kryer verifikime nga ku rezultoi se pr nj periudh 7 vjeare shtetasi X dhe familjar t tij t ngusht (nna, babai, vllai, motra), kan nnshkruar kontrata porosie duke investuar n pasuri t paluajtshme si njsi shrbimi dhe apartamente n vler totale rreth 1.5 milion USD, pran t njjts shoqrie ndrtimi C. Vrehet se kontrata e porosis e lidhur nga shtetasi X dhe bashkshortja e tij, ishte n vler m t ult se vlera e saj reale dhe deri diku e justifikueshme krahasimisht me burimin e ligjshm t t ardhurave t tij.

Nga analiza e detajuar financiare ka rezultuar se vlerat pr porositjen e pasurive jan paguar nga shtetasi X dhe familjart e tij gjat periudhs 2015 – 2018 prmes nj sr depozitimesh q luhaten n vlerat 5,000–30,000 USD.

Fondet jan depozituar pran llogaris bankare t shoqris s ndrtimit C, n nj bank t nivelit t dyt n vend, me frekuenca, data apo orare q prputheshin ose prafroheshin mes njri tjetrit. Burimi pr fondet e investuara n pasuri t paluajtshme sht deklaruar t ardhurat e biznesit dhe t ardhura t prfituara nga emigracioni.

Nga verifikimet mbi bizneset e tij, ka rezultuar se n vitin 2010, shtetasi X s bashku me 3 shte tas t tjer, ka themeluar shoqrin tregtare XY me objekt “import – eksport t produkteve ushqimore, industrial dhe investime n fushn e ndrtimit etj”. Pas nj periudhe disa vjeare, shtetasi X ia shet pjesn e vet t aksioneve njrit prej ortakve shtetasit Z, me t cilin ka edhe lidhje familjare. N kt biznes rezulton i lidhur edhe vllai i shtetasit X, shtetasi Y, n rolin administrativ.

Pr sa i prket familjarve rezulton se vetm i vllai ka regjistruar rishtazi nj subjekt Person Fizik. T ardhurat e fituara nga kto biznese jan mini- male, por edhe qarkullimi n trsi sht i ult. Nga analiza e mtejshme e kryer edhe pr antar t tjer t rrethit familjar t shtetasit X, prfshir dhe shtetasin Z, ka rezultuar se n t njjtn periudh kan lidhur kontrata porosie me t njjtn shoqri ndrtimi C, n vler totale rreth 600,000 USD, po ashtu t paguara paraprakisht, n t njjtn periudh, me depozitime n llogarin bankare t shoqris s ndrti mit pran t njjts bank me shtetasin X, ku si burim kan deklaruar t ardhurat e siguruara nga emigracioni.

Nga verifikimet nuk rezultojn t ardhura pr t justifikuar asnj prej investimeve t kryera n pasuri t paluajtshme nga ky shtetas dhe familjart e tij. N tremujorin e par t vitit 2023, u vu re se shtetasi X dhe familjart e tij t ngusht (nna, babai, vllai, motra), kan nnshkruar kontrata t njpasnjshme revokimi t ktyre kontratave t porosis.

Pr sa m sipr duke marr n konsiderat:

- Hetimet pr veprimtari kriminale t ish npunsit t shtetit;
- Investime n pasuri t paluajtshme, n vlera t konsiderueshme nprmjet nnshkrimit t kontratave t porosis, familjarisht, n mnyr t njpasnjshme, me t njjtn shoqri ndrtimi;
- Pagesa me para n dor dhe me frekuenc t njjt, n t njjtn koh, n t njjtin institucion bankar nga familjar dhe shtetasi X;
- Burimin e pajustifikuar t t ardhurave pr investimet e kryera;
- Krkesa pr revokimin e kontratave t pasuris gjat periudhs s hetimit, me qllim shmangien e sekuestrimit t tyre.

Rasti u drgua pr investigim t mtejshm n organet e zbatimit t ligjit. Pr kt rast jan nxjerr urdhra bllokimi nga AIF, t cilat jan shoqruar me vendime sekuestrimi nga Prokuroria.

Emri:  Tip-2.jpg

Shikime: 17

Madhsia:  21.7 KB

Tipologji 3 – Keqprdorimi i llogarive dhe prfitime t pajustifikuara nga profesionist (Avokat)

Shtetasi X, me profesion avokat ushtron veprimtarin e tij q prej vitit 2010 i regjistruar si person fizik tregtar. Nga analiza e transaksioneve t kryera prej subjektit, u vu re se n periudhn Janar – Maj 2023 n llogarin e tij, kan mbrritur disa transferta n shuma t konsiderueshme n total rreth 150milion Lek.

Nga analiza e mtejshme rezultoi se brenda nj periudhe 7 vjeare n llogari t subjektit jan transferuar rreth 1,5 miliard Lek. Fondet jan drguar nga institucione t ndryshme shtetrore, zyra prmbarimore dhe shoqri sigurimesh, pr ekzekutimin e disa vendimeve gjyqsore pr dmshprblim t lshuara nga gjykata t ndryshme, pr pal t treta (klient t tij). Lidhur me mnyrn e prdorimit t ktyre fondeve u konstatua se shtetasi X i ka qarkulluar nga llogarit e biznesit n llogari t tij individuale, ku prve trheqjeve, nj pjes e konsiderueshme e fondeve prdoret pr blerje mallrash luksi jasht vendit, blerje pasuri t luajtsh- me/paluajtshme, pr blerje obligacionesh dhe vetm 30% e fondeve kalojn pr t tret n funksion t ekzekutimit t vendimeve gjyqsore.

Nga verifikimi i t dhnave t subjektit n sistemin tatimor, rezultoi se nuk ka deklaruar fatura shitje pr shrbimet e ofruara n 5 vitet e fundit. Pr sa m sipr duke marr n konsiderat:

Qarkullimin e lart t fondeve t prfituara nga ekzekutimi i vendimeve gjyqsore pr dmshprblimin e palve t treta si n llogarit e subjektit person fizik edhe n llogarit individuale t avokatit;

- Trheqje t ktyre fondeve apo transferimi n llogari t tjera t tij, duke humbur gjurmimin e prdorimit t tyre;
- Investime t larta n pasuri t luajtshme (automjete luksi) dhe t paluajtshme me qllim prdorimin individual nga vet avokati, duke ngritur dyshime t arsyeshme se kemi t bjm me prvetsim fondesh.
- Subjekti nuk deklaron fatura shitje pr 5 vitet e fundit;

Rasti u drgua pr investigim t mtejshm n organet e zbatimit t ligjit.

Emri:  tip-3.jpg

Shikime: 15

Madhsia:  16.1 KB

Tipologji 4 – Investime n pasuri t paluajtshme nga persona t dyshuar pr prfshirje n veprimtari kriminale

Shtetasi A s bashku me shtetasin B (lidhje familjare) prej vitit 2020 e n vijim kan investuar n pasuri t paluajtshme shuma t konsiderueshme, n disa nga zonat m t shtrenjta n zona bregdetare dhe n kryeqytet. Konkretisht n vitin 2020 shtetasi A, investon shumn 150,000 EUR n pasuri t paluajtshme t llojit ‘vil’ n nj zon bregdetare. Pr paln shitse rezultojn gjetje negative si individ i prfshir n afera me pronat.

Prsa i prket financimit t ktij investimi, rezulton se shtetasi A t ket marr nj kredi n vler 80,000 EUR pran banks F dhe pjesa tjetr sht paguar me para n dor. M pas kjo pasuri sht dhn me qira nj shoqrie Z, me pages qiraje mujore prej 6,000 – 8,000 EUR. Nisur nga sa m sipr ku pr nj periudh kaq t shkurtr kthimi i investimit nuk sht normale lindin dyshime se vlera reale e paguar pr blerjen e prons mund t jet m e lart, ose marrdhnia e qiradhnies mund t prdoret si nj mjet pr kalimin e fondeve nga shoqria Z, t shtetasi A.

Nga verifikimet t mtejshme, shtetasi A dy vite m von, ka kryer nj tjetr investim, duke bler nj njsi dhe dy garazhe n vlern 430,000 EUR, prsri n nj zon ku mimi i tregut sht m i lart krahasimisht me zonat e tjera. N t njjtn koh ky shtetas ka marr nj kredi n bankn D, n vler 210,000 EUR pr financimin e investimit t msiprm. Prve sa m sipr, rezulton se shtetasi A, ka nnshkruar disa kontrata shitblerje pasurish t luajtshme, sipas t cilave ka shitur automjete me mime q luhaten nga 25,000 – 35,000 EUR, pr t cilat nuk disponojm informacion pr financimin e blerjes s tyre. Prve sa m sipr, rezulton se shtetasi A, ka nnshkruar disa kontrata shitblerje pasurish t luajtshme, sipas t cilave ka shitur automjete me mime q luhaten nga 25,000 – 35,000 EUR, pr t cilat nuk disponojm informacion pr financimin e blerjes s tyre.

Nga analiza e profilit t shtetasit A, vrehet se:

– Ka vetm nj aktivitet privat me objekt veprimtarie: riparim biikletash, m t ardhura vjetore rreth 5 milion Lek;

– Ka hyrje – dalje t shpeshta n pikat e kalimit kufitar ndr t tjera edhe me shtetas me precedent penal, t dnuar pr trafikim lndsh narkotike. Familjari i tij, shtetasi B gjithashtu rezulton t ket bler apartament n vler 180,000 EUR n dy vitet e fundit, t cilin nuk e justifikon me t ardhurat e deklaruara q i ka vetm nga punsimi.

Pr sa m sipr duke marr n konsiderat:

- Investime n pasuri t paluajtshme, q n dukje jan bler nn vlern reale dhe dyshimet se diferencat mund t jen paguar me para n dor;
- Prdorimi i kredive n kt rast, duket si mbules pr pastrimin e parave;
- Lidhje t dyshimta me persona me precedent kriminale;
- T ardhura t ulta, kryesisht nga punsimi apo aktivitet q nisur nga objekti i veprimtaris nuk justifikon fitimet e larta t deklaruara;

Rasti u drgua pr investigim t mtejshm n organet e zbatimit t ligjit.

Emri:  tip-4.jpg

Shikime: 21

Madhsia:  13.7 KB

Tipologji 5 – Investime t larta n pasuri t paluajtshme me burim t panjohur fondesh nga nj person q ushtron funksion publik

Shtetasja X, gjat 10 viteve t fundit ka kryer nj numr t lart investimesh n pasuri t paluajtshme, ndrkoh rezulton se sht e punsuar n funksion publik vetm prej vitit 2018. Investimet e para nga shtetasja X n blerje pasurish t paluajtshme jan kryer n vitet 2014 – 2018, n vlern 270,000 EUR, koh n t ciln ajo nuk ka qen n marrdhnie pune.

Nga verifikimet e mtejshme rezulton se lidhja e saj e ngusht shtetasi Y, sht person i dyshuar si i prfshir n trafikim t lndve narkotike. Gjithashtu pas vitit 2018 kur shtetasja X regjistron aktivitetin e saj privat, me karakter publik, ka vijuar me investime n pasuri t paluajtshme. Konkretisht gjat 2020 – 2023 ka bler njsi shrbimi, apartamente dhe vil, n dukje me mim me t ult se mimi real i tregut, t cilat arrijn vlern totale prej 1.4 milion EUR.

Prve sa m sipr, rezulton se shtetasja X ka shitur dhe nj automjet n vler 120,000 EUR pr t cilin nuk disponojm informacion pr financimin e blerjes. Nga analiza financiare, lidhur me burimin e t ardhurave t prdorura pr blerjen e pasurive t paluajtshme rezultojn vazhdimisht depozitime me para n dor, n llogarit bankare t shtetases X dhe kalime nga llogaria e subjektit privat q zotron n llogari personale. Pr sa i prket deklarimeve pr fitimet e aktivitetit pr periudhn 2018 – 2023, vlerat e deklaruara luhaten nga 5,– 25 milion Lek n vit, t cilat n total , nga data e regjistrimit t tij nuk kalojn vlern 750,000 EUR.

Nga verifikimet pr shtetasin Y (lidhje e ngusht e shtetases X), rezulton gjat periudhs 2017 – 2023, t ket nnshkruar kontrata shitje t pasurive t luajtshme si pal shitse n vlera q arrijn deri n 90,000 EUR. N total nga kto shitje ai ka prfituar rreth 200,000 EUR. Ky shtetas, nuk rezulton t ket burim t njohur t ligjshm t fondeve pr t justifikuar kto transaksione.

Pr sa m sipr duke marr n konsiderat:

- Investimet n pasuri t paluajtshme, t cilat nuk justifikohen nga punsime t mparshme apo t ardhura nga aktiviteti;
- Lidhje t ngushta me persona t dyshuar si t prfshir n aktivitet kriminal, prpara dhe gjat ushtrimit t detyrs publike;

Rasti u drgua pr investigim t mtejshm, n organet e zbatimit t ligjit

Emri:  tip-5.jpg

Shikime: 20

Madhsia:  17.8 KB

Tipologji 6 – Dyshime pr veprimtari t lidhura me korrupsion

Shtetasja B, n periudhn 2019-2023, ka qen prfaqsuese ligjore e disa shtetasve, n proceset gjyqsore me objekt dmshprblimet e dmeve pasurore dhe jo pasurore. Kto procese gjyqsore jan zhvilluar gjithmon n dy qytete (M, L), fakt i cili fillimisht dukej rastsi. Me analizimin e mtejshm t t dhnave, rezultoi se palt paditse me qllim ngritjen e padis, ndryshonin vendbanimin e tyre.

Nga t dhnat e disponuara rezultoi se shtetasja B sht lidhje familjare me shtetasin F, me funksion publik n sistemin gjyqsor. Mes shtetases B dhe palve paditse jan lidhur marrveshjet prkatse sipas t cilave fondet e prfituara nga dmshprblimi do transferoheshin n llogarin bankare t shtetases B, pran bankave X,Y,Z. T gjitha veprimet procedurale dhe gjyqsore kryheshin nga prfaqsuesja e palve paditse shtetasja B.

Nga analizimi i llogarive bankare t shtetases B, vihet re se pas kreditimit t fondeve, vijohet me trheqjen e tyre, me deklarim ‘dhnien e tyre prfituesve’. Shpjegimi i dhn pr kto trheqje lidhet me nj zgjedhje personale t shtetasve prfitues, pr t qndruar jasht sistemit bankar, pr arsye pasigurie. Totali i trheqjeve arrin 3 milion EUR.

Nga t dhnat e disponuara lindn dyshime t arsyeshme se shtetasit prfitues t fondeve mund t mos kishin shpeshher dijeni pr shumn reale t prfituar.

Pr sa m sipr duke marr n konsiderat:

- Vlerat e larta t trhequra, t prfituara pr dmshprblimin e palve t treta, pr t cilat ka dyshime pr mnyrn e prdorimit t tyre;
- Ndryshimet fiktive t vendbanimit t palve paditse;
- Kanalizimi i ktyre shtjeve gjyqsore nga prfaqsuesja ligjore, t lidhura me dmshprblim, vetm n dy institucione gjyqsore;

Rasti u drgua pr investigim t mtejshm n organet e zbatimit t ligjit.

Emri:  tip-6.jpg

Shikime: 18

Madhsia:  22.6 KB

Tipologji 7 Investime n pasuri t paluajtshme nn vlern e tregut

Shtetasi A prej vitit 2018, ka kryer nj numr t lart transaksionesh me pasuri t paluajtshme n zona t ndryshme rezidenciale t kryeqytetit (Zonn 1, 2 dhe 3). Nga verifikimet e mtejshme, rezultoi se nj pjes e madhe e investimeve jan kryer n bashkpunim me shtetasin B, person i njohur edhe m par nga AIF pr investime t dyshimta n pasuri t paluajtshme dhe prfshirje n grup t strukturuar kriminal.

Gjat analizs financiare u evidentua se pjesa m e madhe e investimit n pasuri t paluajtshme sht prqendruar n vitet 2019 – 2022, konkretisht: Shtetasi A, ka bler nga individ t ndryshm disa pasuri n Zonn 1 me siprfaqe totale 17,000 m2 dhe me mim 6 EUR/m2, mim ky m i ult se mimi real i tregut;

- Shtetasi A, n bashkpunim me shtetasin B kan investuar n Zonn 2 duke bler nga individ t ndryshm siprfaqe rreth 25,000 m2 me mime q luhaten nga 5 – 215 EUR/m2, n t cilat ka ndryshime t mimit t blerjes t pasurive brenda t njjts zon.

- Totali i vlers s pasurive t blera arrin rreth 1. milion EUR. N vitin 2022, shtetasit A dhe B, kan shitur disa nga pasurit e msiprme me siprfaqe totale rreth 30,000 m2 , n favor t shoqris X, me mim 120 EUR/m2 , n vler totale 3,6 milion EUR, dukshm me nj mim anomalisht m t lart se mimi i blerjes. Krahas transaksioneve me pasuri t paluajtshme shtetasi A sht i prfshir nga viti 2018 n disa kontrata huaje si huadhns ndaj shoqris F dhe ortakut t saj shtetasi E n vler totale 440,000 EUR, ku pr kt t fundit (shtetasi E) ka dyshime pr abuzime me fonde publike. Shtetasi A, rezulton t ket nj aktivitet tregtar t regjistruar prej disa vitesh si dhe sht person i lidhur me disa shoqri t themeluara n vitet e fundit me ortakri me shtetas t tret, ndr to edhe shtetasin D, person me precedent penal pr shkak t prfshirjes n aktivitete kriminale.

Pr sa m sipr duke marr n konsiderat:

- Numrin e lart t transaksioneve me pasuri t paluajtshme t shoqruar me dyshime pr vlern reale t ktyre pasurive;
- Diferencat e theksuara n vlerat e kontratave pr pasuri t paluajtshme n t njjtat zona, apo mime t pasqyruara n akte noteriale m vler shum t ult (edhe 4 EUR/m2);
- Lidhjet me persona me precedent apo t dyshuara pr veprimtari kriminale;

Rasti u drgua pr investigim t mtejshm n organet e zbatimit t ligjit.

Emri:  tip-7.jpg

Shikime: 17

Madhsia:  22.7 KB


Revista Monitor