Piramida fiskale e indianve Sandesara n Tiran

Emri:  Screenshot-2024-04-13-161407.jpg

Shikime: 71

Madhsia:  20.5 KB

Dy vllezrit indian, q krkohen n t gjith botn pr pastrim parash, kan sjell n Shqipri, ve familjarve e bashkpuntorve t tyre, edhe skemn e biznesit q kan prdorur n Indi dhe n Nigeri. N pes vitet e fundit ata kan themeluar nj numr kompanish, nprmjet t cilave dyshohet se vazhdojn aktivitetin e pastrimit t parave.

Nga Zylyftar Bregu

T mrkurn e 23 gushtit 2023, n zyrn e noterit J. Zh., tek ish-Blloku n Tiran, kan hyr njri pas tjetrit fillimisht Devak Patel dhe m pas Chetankumar Sandesara. Dy bujtsit kan krkuar hartimin e nj kontrate borxhi, sipas s cils Devak-u i ka dhn borxh Chetankumar-it plot 300 mij euro. Noteri mbase nuk e ka ditur, meqense njri prej tyre ka pasur pasaport shqiptare, se personat q kishte prball ishin as m shum e as m pak antar t nj familjeje t madhe indiane. Devak-u sht nip n familjen e Chetankumar-it, q s bashku me vllain e tij Nitin, akuzohen n vendin e tyre t origjins, Indi, pr vjedhjen dhe pastrimin e 725 milion dollarve.

Prmbajtja e kontrats prmbush rrethanat, q e detyrojn noterin t aplikoj vigjilencn e zgjeruar sipas nenit 6 t udhzimit pr mnyrat e raportimit t transaksioneve t dyshimta. Vigjilenca e zgjeruar do t thot q noteri, jo vetm duhet t hetonte klientt, q po nnshkruanin nj kontrat me nj shum kaq t madhe, pr burimin e ksaj shume dhe motivin prse do t prdorej, por edhe duhet t lajmronte menjher Agjencin e Inteligjencs Financiare. Sipas burimeve shum konfidenciale, kjo e fundit e ka evidentuar kt informacion, por nuk ka kryer asnj veprim pr t verifikuar, pr t gjurmuar apo pr t informuar strukturat e tjera t hetimit n Shqipri. E pyetur, nse ka ndrmarr ndonj veprim konkret ndaj noterit apo nse ka lajmruar autoritetet, q hetojn pastrimin e parave, kjo struktur ka refuzuar t jap informacion.

Ky transaksion duhej t ndiqej me “flamur t kuq”, sepse njri nga personazhet, q ka qen para noterit, sht objekt i mediave, jo vetm shqiptare, por edhe atyre globale. Chetankumar Sandesara bashk me vllain e tij, Nitin Sandesara, shtetas indian, t krkuar pr pastrim parash an e knd bots, u pajisn nga Presidenti Republiks me pasaport shqiptare, sipas nj procedure t posame. Ky element sht i mjaftueshm, q autoritetet e zbatimit t ligjit n Shqipri t ken n vmendje aktivitetin e dy vllezrve.



Faktet e grumbulluara nga Investigative Network Albania tregojn se vllezrit Sandesara kan ngritur nj piramid fiskale n Shqipri.

Materialet e analizuara nga INA Media dshmojn se institucionet e hetimit dhe t gjurmimit kan ln jasht vmendjes nj kontingjent t dyshimt personash, q kan ardhur n Shqipri bashk me akuzn pr veprimtari kriminale. Vllezrit Sandesara prfituan shtetsin shqiptare afro pes vjet m par me nj procedur shum t dyshimt, me propozim t ministrit t Turizmit t asaj kohe, Blendi Klosi.

Burime nga Presidenca konfirmojn se dosja e pajisjes me pasaport e dy vllezrve indian ka pasur vetm krkesn e nnshkruar nga ish-ministri Klosi dhe asnj dokument tjetr shtes. Vetm 20 dit nga mbrritja e shkress s ministrit (16.01.2018) vllezrit marrin shtetsin shqiptare.

Qarkullojn miliona, por dalin me humbje do vit

Chetankumar Sandesara bashk me gruan e tij, Dipti, dhe vllain e tij m t madh, Nitin Sandesara, erdhn n Shqipri gjysmn e dyt t vitit 2017, pr t`i shptuar arrestimit dhe hetimit nga drejtsia n Indi.

Zgjedhja e Shqipris nuk ka qen, as e rastsishme, as e prkohshme. Ata nisin menjher krkesn pr azil, si dhe procedurn pr marrjen e shtetsis shqiptare.

Paralelisht me krkesn pr shtetsin, vllezrit Sandesara nisin biznesin. M 12 dhjetor t vitit 2017, Chetankumar Sandesara regjistron n Qendrn Kombtare t Biznesit kompanin Laxmi Reale Estate & Investment me bashk-aksionar vllain, me objekt: Ndrtim, Real Estate dhe Investime.

Tre muaj m pas Chetankumar Sandesara themelon nj tjetr kompani. Ksaj here bashk-ortake zgjedh t ket bashkshorten. Tulja Reale Estate & Investment, me objekt n fushn e ndrtimit, n real estate, n fushn e investimit dhe n dhnien me qira t automjeteve. T dyja kompanit jan aktive.

Kompania me ortak dy vllezrit, Laxmi Reale Estate & Investment, sht themeluar me nj kapital fillestar prej 100 leksh (1 euro). Bilanci, q kompania vet ka dorzuar, ka shum njolla t errta, q ngren dyshime pr aktivitetin, q zhvillojn n vendin ton. Pr m tepr, bie ndesh me legjislacionin fiskal n Republikn e Shqipris.

Prgjat 5 viteve t funksionimit, kompania deklaron se ka vetm nj t punsuar. Edhe pr kt person rroga nuk ka kaluar nprmjet banks. Mangsi paraqet edhe pagesa e siguracionit.

Kompania deklaron se nuk ka aktivitet ekonomik, madje nga pes vitet e funksionimit t saj n nj vit ka dal me zero fitim, vitin e dyt t funksionimit ka dal me fitim dhe tre vitet e fundit ka dal me humbje.

Emri:  Screenshot-2024-04-13-161101.jpg

Shikime: 62

Madhsia:  12.4 KB

Fitimi/Humbjet pr kompanin Laxmi Reale Estate & Investment n vite

Nj audit i licencuar shpjegoi bilancet e kompanis, duke i paraqitur dokumentet, q ka dorzuar vet kompania n QKR, pa i treguar pronsin e saj.

“Nga pikpamja fiskale (ligjore) firma lejohet me humbje deri n 3 vite ushtrimore (fiskale). M pas Tatimet duhet t nisin investigimin. Nga pikpamja ekonomike nuk ka kuptim, sepse n 3 vite nuk ka krijuar asnj t ardhur nga shitja”, – iu prgjigj auditi pyetjes, nse sht logjike, q kompania t qndroj me humbje.

Por, ndrsa regjistron bilance negative, kompania Laxmi Reale Estate & Investment deklaron se prgjat katr viteve t para ka qarkulluar miliona euro nprmjet huadhnies dhe huamarrjes. Kjo veprimtari shton pikpyetjet mbi objektin e aktivitetit t deklaruar t kompanis.

Emri:  Screenshot-2024-04-13-161202.jpg

Shikime: 67

Madhsia:  14.9 KB

Shifrat e huadhnies dhe t huamarrjes s kompanis Laxmi Reale Estate & Investment, t nxjerra nga bilancet q kompania ka dorzuar n zyrat tatimore

“N pasqyrn e bilancit n aktiv dhe n pasiv pasqyrohen llogari, q kan t bjn me t drejta pr t’u arktuar dhe huadhnie dhn palve t treta, t cilave nuk iu kuptohet burimi. Edhe n pasiv jan pasqyruar detyrime ndaj palve t treta, shuma, t cilave nuk iu sht sqaruar, as burimi, as analiza analitike e ktyre zrave n bilanc”, – sqaroi auditi i kontaktuar.

N objektin e kompanis t deklaruar n Qendrn Kombtare t Biznesit nuk figuron q kompania t ket licenc pr veprimtari financiare (jo-bank). Si duket, kt argument ka prdorur edhe Autoriteti i Mbikqyrjes Financiare. Pyetjes, nse kan informacion pr aktivitetin e huadhnies s kompanis ose ortakve t saj, AMF i sht prgjigjur: “Ju bjm me dije se Autoriteti nuk ka informacion mbi kto subjekte, pasi veprimtaria e tyre nuk prfshihet n fushn e veprimtaris s Autoritetit”.

Selami Xhepa, ekspert i ekonomis, konsideron se kto t dhna duhet t`i kishin vn n alarm institucionet ligjzbatuese n vend.

“do aktivitet financiar, huadhnie apo huamarrje, duhet t jet nj aktivitet i licencuar. Nse nuk kan leje, ather sht nj aktivitet i jashtligjshm dhe autoritetet duhet t`i vn prpara prgjegjsis kta persona”, – thot Xhepa.

Nj tjetr moment i dyshimt n veprimtarin e kompanis lidhet me faktin se, ndonse deklaron se del me humbje, kompania krkon rimbursimin e Tatimit mbi Vlern e Shtuar (TVSH).

“Teprica kreditore e TVSH-s sht e drejta pr t’u arktuar, q shteti i detyrohet kompanis, e cila rrjedh pikrisht nga mos-deklarimi dhe kryerja e aktivitetit t shitjes sipas objektit t veprimtaris s kompanis”, – sqaron auditi pr bilancin e kompanis.

“Nse nuk kan aktivitet, nuk mund t marrin rimbursim TVSH-je, vetm nse lshojn fatura false”, – sqaron Selami Xhepa.

Manovrat e prdorura nga indiant Sandesara n Shqipri, q pr m tepr n vendin e tyre t origjins jan nn hetim pikrisht pr nj skem mashtrimi prej 725 milion dollarsh, pr ekspertin Xhepa tregojn se institucionet kan dshtuar n kryerjen e puns s tyre.

“N kt rast organet tatimore nuk bashkpunojn me njra-tjetrn, nuk shprndajn informacion. Gjith kto institucione, q merren me parandalimin e pastrimit t parave, nuk funksionojn fare, aq m keq q krkojn edhe rimbursim TVSH-je”, – prfundon Xhepa.

Kompania tjetr, Tulja Reale Estate & Investment, t ciln Chetankumar Sandesara e ka themeluar bashk me gruan, ka thuajse t njjtn fush veprimtarie me kompanin e par, Laxmi Reale Estate & Investment, me vetm nj shtes: Dhnie me qira e automjeteve.

Edhe kapitali fillestar sht i ndryshm. Kt her ortakt kan ngurtsuar plot 100.000 lek, pra rreth 1 mij euro. Kompania n asnj prej viteve t funksionimit t saj nuk ka dorzuar asnj dokument, q vrteton aktivitetin e saj, financiar. Edhe pse sht gjobitur nga Drejtoria e Tatimeve pr kt motiv, ka paguar gjobn, por nuk ka reflektuar. Nprmjet ksaj kompanie vllezrit kan hyr n marrdhnie biznesi me biznesmenin shqiptar, Julian Morina.

Kunati i vllezrve themelon t tjera kompani

Me pasaport shqiptare dhe pronar t nj perandorie ndrkombtare (pavarsisht se ishin t krkuar n t gjith botn), vllezrit, n mars t vitit 2019, i krkojn Aeroportit t Rinasit leje pr t ulur avionin e tyre, privat. Brenda avionit charter, q ishte nisur nga Dubai, ve vllezrve, Chetankumar dhe Nitin, ka qen edhe kunati i tyre, Hiteshkumar Patel. Ndrsa t dy vllezrit e kan kaluar pikn e kontrollit, Hiteshkumar-i sht arrestuar. Policia e Indis e kishte shpallur n krkim. Interpoli krahas emrit t tij kishte vendosur flamurin e kuq – Kontingjent i rrezikshm. N procesverbalin e arrestimit ka nj korrigjim, q lidhet me datn dhe me orn e arrestimit. Fillimisht sht shkruar data 20 mars, pastaj sht korrigjuar dhe sht shnuar 21 mars 2019. Nj oficer policie n Aeroportin e Rinasit kmbngul se korrigjimi i dats sht i qllimshm, pa identifikuar qllimin e sakt t ktij veprimi. Por, kjo “parregullsi” sht shnuar edhe n vendimin gjyqsor t Gjykats s Tirans, q rrzoi ekstradimin e Hiteshkumar Patel-it.

Dy dit pas arrestimit, m dat 23.03.2019, Gjykata e vlersoi t ligjshm arrestimin e Hiteshkumar Patel-it dhe caktoi si mas sigurimi at t arrestit m burg, me afat 40 ditor. Prgjat ksaj kohe prokuroria shqiptare duhet t komunikonte me autoritetet indiane pr t prgatitur dosjen e ekstradimit.

N vendimin e Gjykats s Tirans, e cila i referohet krkess pr ekstradim t autoriteteve t Indis, Hiteshkumar Patel-i sht konsideruar si “truri” i skems s mashtrimit t ngritur nga vllezrit Sandesara.

Pavarsisht ktyre pretendimeve t drejtsis indiane, pas 40 ditsh qndrimi n qeli Gjykata e Tirans e nxori nga burgu dhe urdhroi q 59-vjeari i athershm t qndroj n arrest shtpie me vzhgim 24 orsh nga policia.

Pak m shum se tre muaj pas arrestimit, m 3 korrik 2019, Gjykata e Shkalls s Par, Tiran ka vendosur t mos e ekstradoj drejt Indis shtetasin indian, Hiteshkumar Patel. Pas ktij vendimi rrethi familjar i familjes Sandesara zgjerohet. N Tiran vjen edhe djali i Hiteshkumar Patel-it, Devak-u.

Sapo mbrrin, Devak-u themelon dy kompani biznesi. E para, me emrin Aries Investments, me nj kapital themelor prej 100 mij leksh (nj mij euro) dhe me objekt aktiviteti si investitor n t gjitha fushat, ka qen aktive pr rreth 3 vite (2020-2023). N portalin e Qendrs Kombtare t Biznesit nuk ka asnj dokument, q t vrtetoj, nse kompania ka zhvilluar aktivitet. Prve statutit t themelimit sht edhe vendimi pr ta mbyllur kompanin, duke caktuar nj likuidator.

Ndrsa kompania e dyt me emrin Dimensional Global Trading and Services Limited-Albania, sipas aktit t regjistrimit n institucionet e shtetit shqiptar, sht deg e nj kompanie nigeriane. Administrator sht srish Devak Hitek Patel dhe sht paraqitur n Qendrn e Regjistrimit t Biznesit m 1 tetor 2020. Objekti i ksaj kompanie sht kryesisht n fushn e inspektimit t t gjitha tubacioneve.

Edhe kjo kompani nuk ka dorzuar n zyrat e tatimeve n Shqipri asnj dokument, q vrteton aktivitetin e saj. Madje, kompania sht gjobitur n dy raste, pr shkak se nuk ka dorzuar bilancet. Gjobn e ka paguar, por nuk ka reaguar pr ta prmbushur kt detyrim ligjor.

Drejtoria e Prgjithshme e Tatimeve nuk iu prgjigj krkess pr informacion n lidhje me masat q ka marr pr kt shmangie t prsritur t detyrimit ligjor nga kompanit e evidentuara n kt investigim. Sipas ligjit, n rastet kur nj kompani nuk dorzon bilancet n mnyr t prsritur, administrata tatimore duhet t nis hetimin e kompanis.

Interesant sht fakti se edhe kompania e administruar nga Devak Patel, Dimensional Global Trading And Services Limited-Albania, e zhvillon aktivitetin e saj n t njjtn zyr me kompanin Tulja Reale Estate & Investment, q ka si aksionar Chetankumar Sandesara dhe Dipti Sandesara. Zyra sht n nj nga komplekset me luksoze t njrs prej zonave m t shtrenjta t Tirans.

Patel-i i tret, q ka ardhur n Tiran, quhet Nareshkumar. Ka lindur n Gujarat t Indis, n t njjtin fshat si edhe Patel-t e tjer, q jan n Shqipri. Nareshkumar Ganpatlal Patel n maj t vitit 2022 ka themeluar kompanin Nitya Corporation, q ka si objekt import-eksportin dhe shitjen me shumic t erzave, t produkteve t ndryshme, ushqimore, si dhe skrapin e aluminit dhe at t hekurit. Ndryshe nga kushrinjt e tij, ai ka vendosur nj kapital prej 10 mij eurosh pr t themeluar kompanin. Kompania sht aktive, por edhe ky Patel ka ecur n gjurmt e kushrinjve t tij, duke mos e dorzuar bilancin. Madje, nuk ka paguar as gjobn.

Policia e Shtetit nuk iu prgjigj krkess pr informacion mbi statusin juridik t shtetasve indian, Devak Patel dhe Nareshkumar Patel.

Secils prej kompanive i sht krkuar koment pr llogari t ktij shkrimi nprmjet posts elektronike, q ato vet kan deklaruar n Qendrn e Regjistrimit t Biznesit. Adresa e kompanis, Nitya Corporation, nuk ekzistonte, ndrsa tri kompanit e tjera nuk reaguan deri n momentin e botimit t ktij shkrimi.

As Autoriteti i Mbikqyrjes Financiare nuk iu prgjigj krkess pr informacion, nse i kishte pikasur transaksionet e ksaj familjeje.

Ortaku shqiptar i biznesmenve nga India

N Shqipri vllezrit Sandesara kan bashkpunuar me biznesmenin e njohur, Julian (Lul) Morina. Dy vllezrit nga India, aksionar t kompanis Laxmi Reale Estate & Investment, m 28 dhjetor 2018 kan bler 50% t Drymades Dream Sh.p.k., q zotrohej nga Morina, n vlern 12.387.000 lek. Por, pa kaluar as tre muaj, m 15 mars 2019, dy vllezrit indian, tashm me pasaport shqiptare, shkmbejn 50% t aksioneve t Drymades Dream me nj hyrje n nj apartament n Vlor me nj siprfaqe 109 m2 dhe nj verand 80 m2. Kt her shkmbimi sht br, jo me kompanin, s cils i morn aksionet, por me kompanin Dinia 04 Sh.p.k. Por, nse hyn n Regjistrin e Bizneseve, mson se aksionari i vetm i ksaj firme sht Julian Morina.

Por, ky nuk sht fakti i vetm i lidhjes midis dy vllezrve nga India dhe biznesmenit Julian Morina dshmon OCCRP n investigimin e publikuar n vitin 2021 pr aktivitetin e familjes nga India dhe lidhjet me biznesmenin Morina.

Lidhjet mes ksaj familjeje dhe biznesmenit Julian Morina jan t shumta; tri nga kompanit e themeluara prej familjes Sandesara kan t njjtn adres me njrn prej kompanive t Julian Morins, q gjendet afr hotelit t tij.

Tulja Reale Estate & Investment dhe Rinia 04, kompania e Morins, pr nj periudh kohe kan patur t njjtn adres email-i. Jan t njjtt notert, q bjn veprime mes familjes dhe Morins dhe q kryejn veprime t tjera pr interes t familjes indiane. Avokatt, po ashtu.

Bloomberg n portalin e saj, bloomberg.com, m 5 qershor 2023 publikoi nj artikull me titull Vllezrit, q luftojn akuzat pr mashtrim nga India, po lulzojn n Nigeri. Artikulli tregon se si kompania e vllezrve Sandesara, q kan edhe pasaport shqiptare, ka arritur shifrn rekord t nxjerrjes s 1 miliard fui nafte n Nigeri.

“Vllezrit dhe motrat kan ndrtuar kompanin m t madhe, t pavarur t nafts n kombin m t madh t prodhimit t nafts s paprpunuar, n Afrik, edhe pse India i ndjek ata si kriminel – duke i akuzuar pr kryerjen e “njrit prej mashtrimeve m t mdha ekonomike n vend”, – shkruan Bloomberg.

Harta e aktivitetit t ksaj familjeje dhe skema komplekse e funksionimit t tyre e bn t domosdoshme vigjilencn e zgjeruar t autoriteteve shqiptare, q deri tani ka munguar.

Burimi: Ina Media