DANIEL FOOTE: Trupat jan djegur pr s gjalli n Haiti pas marrveshjes s administrats Biden me djallin dhe duhet ta di - un isha i drguari special i SHBA n vendin e trazuar derisa u detyrua t largohesha me neveri

Nga DANIEL L. FOOTE

Ambasadori Daniel L. Foote (ret.) ishte i drguar i posam i SHBA pr Haitin nga korriku - shtator 2021

Teksa shikoja pamjet e antarve t dyshuar t bands Haitiane q luteshin pr mshir ndrsa nj turm vigjilente i dogji t gjall t hnn , u ndjeva i neveritur por krejtsisht i pa befasuar.

Nuk sht e habitshme, sepse mizorit si kjo jan br t zakonshme n nj komb q ka humbur do pamje t shoqris civile.

I neveritur sepse nuk kam asnj dyshim q fajin pr kt dhun t tmerrshme e ka presidenti Joe Biden .

M lejo t shpjegohem.

N korrik 2021, presidenti Haitian, Jovenel Moise u vra dhe vendi u rrzua n trazira civile.

Un u emrova i drguari special i SHBA-s pr Haitin nga Presidenti Biden, i ngarkuar pr t ndihmuar n rivendosjen e paqes dhe pr t hapur rrugn drejt zgjedhjeve demokratike.

Emri:  70319633-12022367-image-a-1_1682626950229.jpg

Shikime: 87

Madhsia:  62.2 KB
Antart e dyshuar t bands Haitiane u lutn pr mshir ndrsa nj turm vigjilente i dogji t gjall t hnn n kryeqytetin Port-au-Prince.



Megjithat, n fund t fundit, nuk munda t bja punn time dhe dhash dorheqjen brenda tre muajve.

Por jo pr shkak t ndonj gjje q kishin br Haitiant. Prkundrazi, sepse Biden i tradhtoi ata.

Pas vrasjes s Moise, nj grup fuqish t huaja t udhhequra nga Shtetet e Bashkuara vepruan me shpejtsi pr t emruar Ariel Henry, ish-ministrin e shtjeve sociale, si kryeministr n detyr.

Populli i Haitit nuk kishte asnj fjal pr kt shtje, por zgjedhjet popullore supozohej se do t mbaheshin n nj dat t mvonshme.

S shpejti, megjithat, kriza n Haiti u prhap n tokn amerikane.

N shtator 2021, pamjet ajrore t nj kampi t gjer prej rreth 15,000 emigrantsh nga Haiti t grumbulluar nn nj ur n Del Rio pran kufirit t Teksasit u bn kryetituj kombtar.

Kushtet e ndyra dhe t mbushura me njerz n kampin fetid ngritn frikn e shprthimeve t COVID-19.

Ushqimi dhe uji ishin t pakta pasi burra, gra dhe fmij t dshpruar kaluan lumin Rio Grande n krkim t furnizimeve.

Dhe imazhet e agjentve t Patrulls Kufitare mbi kal q prcillnin emigrantt u prshkruan nga vet Sekretari i Bidenit pr Sigurin Kombtare, Alejandro Mayorkas, si 'tmerruese'.

E dshpruar pr t mos lejuar q situata t shndrrohet n nj makth t plot PR, qeveria federale e pastroi zonn n m pak se nj jav.

Emri:  70205497-12022367-image-a-14_1682627356233.jpg

Shikime: 20

Madhsia:  38.2 KBEmri:  70205493-12022367-image-m-15_1682627375537.jpg

Shikime: 19

Madhsia:  25.6 KB
Antart e dyshuar t bands krkuan mshir (majtas) prpara se t digjeshin t gjall nga nj turm vigjilente n Port-au-Prince t hnn.

Emri:  70324567-12022367-image-a-5_1682687427861.jpg

Shikime: 22

Madhsia:  47.5 KB
Pas vrasjes s presidentit t Haitit, Jovenel Moise, nj grup fuqish t huaja t udhhequra nga Shtetet e Bashkuara vepruan me shpejtsi pr t emruar Ariel Henry (n foto me Presidentin e SHBA Joe Biden dhe gruan Jill), ish-ministrja e shtjeve sociale, si kryeministr n detyr.

Disa mijra njerz u deportuan prsri n Haiti me avion.

Ishte nj kriz humanitare, por kaosi mbaroi brenda pak ditsh fal gatishmris s Henrit pr t pranuar Haitiant e dbuar n vendin e tij.

Por besoj se ky ishte plani gjat gjith kohs. Ai Biden n thelb e bri Henrin i cili gjithashtu shrben tani si president n detyr diktatorin e Haitit n kmbim t riatdhesimit t leht t emigrantve, prania e t cilve n kufirin e SHBA-s prfaqsonte dika si nj dhimbje koke politike edhe para katastrofs s Del Rios.

N fund t fundit, kushdo q di dika pr politikn e Haitit mund ta ket par Henrin pr at q sht: nj tjetr tiran i etur pr pushtet.

Ai tashm ka qen i lidhur drejtprdrejt nga t dhnat telefonike me ata q dyshohet se qndrojn pas vrasjes s Moise.

Dhe, gati dy vjet n presidencn e tij t rreme, nuk ka ende asnj shenj se zgjedhjet demokratike jan diku n horizont. Uashingtoni nuk ka dhn asnj indikacion se do t shtyj pr ta.

Edhe nse do t vinin zgjedhjet, Henri sht aq i paplqyeshm sa shumica drrmuese e haitianve thon se nuk do t votojn ose nuk do t'i pranojn rezultatet jo m pak sepse ata besojn se procesi ka t ngjar t manipulohet.

Tani, tashm nj nga vendet m t varfra n bot, kombi i rrethuar pafundsisht sht zhytur n nj rrmuj edhe m t thell nn udhheqjen e tij t korruptuar.

Haiti tani sht m i dhunshm se Somalia. Policia ka mbetur e pafuqishme. Sundimi i turms mbretron. Smundja sht e shfrenuar. Furnizimet e karburantit jan varfruar n mnyr t dshpruar. Dhe inflacioni vazhdon t rritet pa kufizim ndrsa protestat shprthejn pothuajse do dit.

Numri i incidenteve kriminale t raportuara sht m shum se dyfishuar q nga viti i kaluar. Dhe bandat kan marr nn kontroll rreth 80 pr qind t kryeqytetit, Port-au-Prince.

Emri:  70320121-12022367-image-a-16_1682627419745.jpg

Shikime: 20

Madhsia:  104.9 KB
N shtator 2021, pamjet ajrore t nj kampi t gjer prej rreth 15,000 emigrantsh nga Haiti t grumbulluar nn nj ur n Del Rio pran kufirit t Teksasit u bn kryetituj kombtar.

Emri:  70320095-12022367-image-a-18_1682627451579.jpg

Shikime: 23

Madhsia:  104.9 KB
Imazhet e agjentve t Patrulls Kufitare mbi kal q prcillnin emigrantt nga Haiti u prshkruan nga vet Sekretari i Bidenit pr Sigurin Kombtare, Alejandro Mayorkas, si 'tmerruese'. (Foto: Fatkeqsia e Del Rios n shtator 2021).

Prdhunimet, dhuna me arm, rrmbimet, linimet kto jan tani shenjat dalluese t jets s prditshme n Haiti.

Ekzekutimet e tmerrshme publike t s hns n t cilat banort e Port-au-Prince dhe nj lagje aty pran sulmuan dhe dogjn kriminelt mes grumbujve t gomave t lagura me benzin ​​ thjesht shnuan nj tjetr prshkallzim t prgjakshm t zemrimit mes Haitianve mbi paligjshmrin n rritje t vendit.

Ndrkoh, lidert tan n t ashtuquajturn bot t lir nuk mund t kujdeseshin m pak.

N vern e vitit 2021, u prpoqa t'i paralajmroja homologt e mi n Uashington se Henry ishte nj lajm i keq.

Un isha ulur n dhomn e planifikimit ndrsa prpjekjet e rindrtimit t financuara nga SHBA-t pas trmetit katastrofik t Haitit t vitit 2010 q la 250,000 t vdekur. Dhe ather pash sesi prjashtimi i Haitianve nga procesi i vendimit oi drejtprdrejt n planin e rimkmbjes tashm t dshtuar n mnyr famkeqe.

Ishte e qart pr mua se, me emrimin e nj diktatori tjetr de fakto, ne po u thoshim prsri Haitianve t varfr se far t bnin - n vend q t'i pyesnim se far donin.

Ne kishim nevoj pr nj zgjidhje t udhhequr nga Haitiani.

Pra, le t jemi t qart: politika mashtruese e qeveris amerikane ka nj kosto.

Ndrsa tymi ngrihej nga mishi i djegur i atyre antarve t bands n rrug - ishte e qart se kush ishte fajtori.

Administrata Biden ka br nj marrveshje me djallin - dhe ka shitur popullin Haitian pr nj fitore t leht politike.

Tani, ajo ka gjak n duart e saj.


Burimi: Daily Mail