Shqetsime mbi transparencn e biznesit n Ballkan t Tony dhe Cherie Blair

Kompania ligjore e Cherie Blair ka marr qindramijra euro duke prfaqsuar qeverit n Shqipri dhe Serbi, vende q gjithashtu jan kshilluar nga Tony Blair.

Nga Besar Likmeta

Emri:  Cherie-Blair-scaled.jpg

Shikime: 110

Madhsia:  61.8 KB

Vila 30 n zonn e ish-Bllokut n Tiran ka nj t shkuar t errt si vendi ku ish-kryeministri komunist shqiptar Mehmet Shehu prballur me rrezikun e arrestimit dhe burgosjes vrau veten.

Sot, si rikujtes, n oborrin e vils nn pronsi t qeveris gjenden statujat e Leninit dhe Stalinit si dhe nj Zis 69, nj automjet q ishte i paraplqyeri i policis sekrete t kohs s Komunizmit Sigurimi pr arrestimet n mes t nats.

Gjithkush sot mund t vras mendjen se far mendoi Tony Blair, ish-kryeministr i Mbretris s Bashkuar, kur pa kt dekor ndrsa u mikprit nga kryeministri i Shqipris Edi Rama m 19 prill t vitit t kaluar.

Pak gj u komunikua n publik mbi takimin. Gjithsesi, dy muaj m von, Instituti Tony Blair pr Ndryshim Global, TBI, publikoi nj ofert pune pr kshillar n Tiran, n mbshtetje t prmirsimit t shrbimeve t qeveris shqiptare prmes aplikimit t teknologjis dhe novacionit.

Tre muaj m von, n shtator 2022, TBI shpalli nj vend tjetr t lir pune pr nj kshilltar t lart pr kryeministrin dhe zvendskryeministrin e Shqipris.

Kjo nuk sht hera e par q Blair, i cili la zyrn n vitin 2007, ka punuar me Ramn. Kur socialistt erdhn n pushtet m 2013, Blair u punsua si kshilltar.

Se far nnkupton nj pun e till, kjo sht e paqart, pr shkak se kontratat nuk jan t disponueshme pr publikun. Por, si qeveria shqiptare ashtu edhe Blair thon se shrbimi vjen falas.

Gjithsesi, ish-kryeministri britanik nuk sht i vetmi Blair q punoi pr qeverin shqiptare. Prgjat t njjts periudh, nj kompani ligjore e drejtuar nga bashkshortja e tij Cherie, mori qindramijra euro nga qeveria pr shrbime t dhna. Nj prkim i till vrehet se ka ndodhur edhe n Serbi.

Ekspert vends thon se kjo, dhe mungesa e transparencs n lidhje me kontratat me TBI, duhet t bjn q t bien kmbanat e alarmit.

N rastin e Shqipris kjo e v z. Rama dhe z. Blair n nj marrdhnie klienteliste, thot Rigels Xhemollari, nj aktivist anti-korrupsion dhe drejtor ekzekutiv i Qndress Qytetare, nj organizat me baz n Tiran.

Afrim Krasniqi, drejtor ekzekutiv i Institutit t Studimeve Politike, nj organizat krkimore n Tiran, i tha BIRN: N nj praktik normale t shtetit t s drejts i gjith ky proces do t duhej hetuar.

Deklarata e vetme e qeveris, se konsulenti nuk ka prfituar financiarisht nga shteti shqiptar sht e pamjaftueshme, spekullative dhe krijon edhe m shum dyshime mbi prmbajtjen e kontrats dhe llojin e angazhimit.

TBI dhe Omnia Strategy, kompania e Cherie Blair, e cila ofron shrbime t specializuara n zgjidhjen e mosmarrveshjeve ndrkombtare dhe arbitrim, mohuan t ken konflikt interesi.

Kompania ligjore e zonjs Blair ka prfaqsuar Qeverin e Shqipris shum her dhe i ka t gjitha t drejtat ta bj kt, tha TBI pr BIRN. Kjo sht nj praktik ligjore q nuk ka t bj fare me punn e TBI.

Omnia Strategy tha: Puna e Omnias, n Shqipri ose gjetk, nuk ka t bj me punn e TBI.

Qeveria e Shqipris nuk iu prgjigj krkess pr koment.

Punt fitimprirse t arbitrazhit t Omnias

Blair themeloi TBI m 2016, duke ofruar shrbime konsulence pr qeverit n mnyr q t ndihmoj udhheqsit politik q t ndrtojn shoqri t hapura, gjithprfshirse dhe me mirqenie n nj bot gjithnj e m t ndrlidhur, sipas faqes s saj t internetit. N vitin 2021, ajo kishte 437 t punsuar, zyra qendrore n Londr dhe tre qendra ndrkombtare n Akra, Singapor dhe San Francisko.

Nj ogranizat jofitimprurse, instituti realizoi nj xhiro prej 81 milion paundsh m 2021. Shumica e puns financohet nga fondacione private, t cilat, deri prillin e kaluar, prfshinin Kshillin Evropian pr Toleranc dhe Ripajtim, ECTR, themeluar nga miliarderi rus Moshe Kantor. TBI i ndrpreu marrdhniet me ECRT, pas sulmit t Rusis kundr Ukrains, kur Kantor u vendos nn sanksione n Mbretrin e Bashkuar pr shkak t lidhjeve t tij me Kremlinin.

M hert, m 2020, Blair u prfol si nj ndrmjets potencial mes Serbis dhe Kosovs pr nj marrveshje t braktisur pr shkmbime territoresh dhe sqarim marrdhniesh mes tyre.

John Bolton, ish-Kshilltar i Siguris Kombtare pr ish-presidentin Donald Trump, i tha BIRN n nj intervist se Blair, i cili ishte n pushtet m 1999 kur Britania mori pjes n bombardimet ajrore t NATO-s kundr Jugosllavis s mbetur gjat lufts n Kosov kishte ofruar t shrbente si ndrmjets informal mes t dy palve. Rama u raportua n at koh t ishte mbshtets n marrveshjen pr shkmbim territoresh, nj pretendim q ai e mohoi me forc.

Puna e fundit e Blair n Shqipri prkoi edhe me at t bashkshortes: t dhnat e Thesarit t Shqipris, t para nga BIRN, tregojn se ministria e financave e vendit bri tre pagesa te Omnia Strategy mes 13 dhe 19 shtatorit 2022, pr nj total prej 418 mij eurosh.

T dhnat nuk specifikojn se pr far u bn kto pagesa ndrsa Omnia Strategy konfirmoi se i ka marr parat, pa dhn shpjegime se pr far. Kompania ligjore me baz n Londr ka prfaqsuar m hert Shqiprin n nj numr shtjesh arbitrazhi para gjykatave ndrkombtare.

E para, m 2012, pa Omnia Strategy duke prfaqsuar Shqiprin n nj mosmarrveshje me nj kompani me baz n Amerik, me nj fatur shrbimesh ligjore me vler 300 mij euro.

M 2015, kompania mori 645,000 euro nga Qeveria e Shqipris pr kshillime ligjore mbi nj mosmarrveshje konteaktuale me nj konsorcium t prbr nga kompania amerikane Rapiscan Systems dhe kompania vendse S2. Pastaj m 2018, Omnia Strategy u punsua nga Ministria e Bujqsis dhe Zhvillimit Rural e Shqipris pr nj mosmarrveshje investimi me kompanin italiane Valeria Italia S.r.l, pr t ciln u pagua 200 mij euro.

Omnia u punsua nga Shqipria me merit, t veproj n shtje t referuara pas nj procesi prokurues konkurrues dhe m pas dorzoi rezultate pozitive n t treja shtjet, tha pr BIRN Omnia Strategy n nj prgjigje me shkrim pr kt lajm.

Si TBI ashtu edhe Omnia Strategy kan punuar edhe pr Serbin: TBI u angazhua m 2015 pr t ndihmuar n prmirsimin e shrbimeve digjitale t ofruara nga qeveria, ndrsa Omnia Strategy u listua m 2021 si avokati prgjegjs n nj shtje t ngritur nga tre kompani telekomunikacioni kundr Serbis.

Zdhnsi i TBI konformoi se organizata vijon t punoj me qeverin e Serbis, falas.

As Tony Blair dhe as instituti nuk marrin para nga qeveria e Shqipris apo ajo e Serbis pr kt pun.

Puna e konsulencs ka trhequr m hert kritika nga aktivist t t drejtave t njeriut.

M 2013, Hugh Williamson, drejtor pr Divizionin e Evrops dhe Azis Qendrore t Human Rights Watch, trhoqi vmendjen te nj kontrat dyvjeare me vler 16 milion paund n Kazakistan dhe kritikoi Blair pr mosshprehjen e shqetsimeve n lidhje me shkeljet e t drejtave t njeriut nga regjimi autokratik i presidentit t athershm t vendit Nursultan Nazarbayev.

T dhna gjyqsore tregojn se Omnia Strategy ka prfaqsuar m hert edhe qeverin e Malit t Zi n nj mosmarrveshje me Addiko Bank AG mbi nj ligj ppr konvertimin e kredive t dhna n franga zvicerane.

Kompania ka prfaqsuar gjithashtu edhe kompanin ukrainase Sardich, e cila ngriti padi duke krkuar 350 milion euro kompensim nga Maqedonia e Veriut pasi humbi nj kontrat koncesionare minerare m 2019.

Frosina Dimeska kontribuoi raportim pr kt shkrim nga Maqedonia e Veriut.


BIRN