SHPELLA E VARRIMIT KUSHTUAR MAMIS ME EMRIN SALOME T JISU KRISHTIT ZBULON THESARE; DO T HAPET PR PUBLIKUN

Shpella e varrimit kushtuar mamis me emrin Salome t Jisu Krishtit zbulon thesare; do t hapet pr publikun

Emri:  Jesus-midwife-1.jpg

Shikime: 87

Madhsia:  45.3 KB
Artefakte fetare moderne nga njerzit q hyjn n shpell pr t'u lutur, edhe pse ajo aktualisht nuk sht e hapur pr publikun. Shpella e varrimit sht nj pamje pelegrinazhi pr nder t Salomes, mamis s Jisuit, n rajonin e Lakishit t Izraelit m 20 dhjetor 2022.

Prpara hapjes s nj shpelle varrimi kushtuar Salomes, mamis s Jisuit, pr publikun, arkeologt kan zbuluar s fundmi nj numr objektesh t muara nga oborri i saj, njoftoi t martn Autoriteti Izraelit i Antikiteteve.

Varri sht nj vend pelegrinazhi i krishter shekullor, i vendosur n rajonin e Lakishit n Izraelin qendror.

"Sipas nj tradite t krishter, Salomeja ishte mamia nga Betlehemi, e cila u thirr pr t marr pjes n lindjen e Jisuit," tha arkeologu i IAA, Zvi Firer. Ajo nuk mund ta besonte q iu krkua t lindte nj fmij t virgjr dhe dora e saj u tha dhe u shrua vetm kur mbajti djepin e foshnjs.

Shpella e varrimit u zbulua n vitin 1982 nga grabitsit e antikiteteve dhe m pas u grmua n 1984 nga Prof. Amos Kloner i IAA. Por, pavarsisht provave t shumta t prdorimit t tij si nj vend i shenjt i krishter, ai kurr nuk u hap pr publikun.

Pr dy muajt e fundit, arkeologt kan grmuar nj oborr t prpunuar prej 350 metrash katror (pothuajse 4000 metra katror) n hyrje t shpells, i mbushur me gdhendje guri t ndrlikuar, harqe t larta, nj dysheme mozaiku dhe mbetjet e nj dyqani ku pelegrint mund t ken marr me qira llamba vaji pr t ndriuar rrugn e tyre brenda shpells pr lutjet e tyre.

"Ne gjetm dhjetra nga kto llamba t mbuluara me gdhendje shege dhe dizajne t ndrlikuara gjeometrike," tha Firer.

Llambat, duke prfshir m shum se dy duzina t gjetura t paprekura, u gjetn s bashku n nj zon q arkeologt e identifikuan si nj treg t vogl n oborr.

Emri:  Jesus-midwife-2.jpg

Shikime: 1583

Madhsia:  110.0 KB
Zvi Firer i Autoritetit t Antikiteteve t Izraelit mban llamba t gdhendura vaji t gjetura n oborrin e shpells s varrimit, t cilat besohet se u ishin dhn me qira pelegrinve vizitor, n Lakish, Izrael, m 20 dhjetor 2022.

Ne besojm se pelegrint vinin ktu, merrnin me qira nj llamb vaji, bnin lutjet brenda dhe vazhdonin rrugn. sht si sot kur shkon te varri i nj rabini t nderuar dhe ndez nj qiri atje, tha Firer.

Shpella ka t ngjar t ishte nj shpell varrimi hebreje pr nj familje t pasur prpara prshtatjes s saj si nj vend i shenjt i krishter. Dhoma e par e shpells s varrimit daton n periudhn e Tempullit t Dyt, e cila shtrihet nga shekulli i 6-t pes deri n vitin 70 t e.s. Ajo ka disa dhoma me kokhime t shumta t gdhendura n shkmb (nie varrimi) dhe ostuare t thyera (kuti guri), t cilat pasqyrojn nj zakon varrimi hebre.

T krishtert vendas fillimisht e identifikuan vendin si vendvarrimi i Salomes n epokn bizantine dhe e kthyen at n nj vend pelegrinazhi, shpjegoi Firer. Dhomat e brendshme t shpells s varrimit jan t epoks bizantine, nga viti 300 deri n vitin 600 t e.s. Llambat e nafts t rikuperuara rishtazi jan t shekullit t 8-t ose t 9-t t ers son n periudhn e hershme islame.

Firer shtoi se emri "Salome" ose "Shlomit" ishte nj emr i zakonshm hebre n periudhn e Tempullit t Dyt n familjet Hasmoneane dhe Herodiane.

"Emri Salome mund t jet shfaqur n antikitet n nj nga osuaret n varr dhe tradita q identifikonte vendin me Salome mamin u zhvillua, me shpelln q u nderua nga krishterimi," tha ai.

Emri:  Jesus-midwife-4.jpg

Shikime: 25

Madhsia:  99.5 KB
Salome (djathtas) me mamin "Emea" (majtas), duke lar foshnjn Jezus, sht nj figur e zakonshme n ikonat ortodokse t Lindjes s Jezusit; ktu n nj afresk t shekullit t 12-t nga Kapadokia.


Nj shteg i ndrtuar pr mbretrit

Puna po ndrmerret pr t hapur shpelln pr publikun pr her t par si pjes e shtegut t Mbretrve Judean, nj shteg 100 kilometra (60 milje) nga Beersheba n Beit Guvrin q prmban dhjetra vende t rndsishme arkeologjike.

Shpella e varrimit sht e mbuluar me mbishkrime t lashta, duke prfshir fjalt "Salome", "Jisu", emrat e pelegrinve dhe kryqe t gdhendura n mur. M mbreslns sht nj mbishkrim n greqisht q lexon "Zacharia Ben Kerelis, kushtuar t Shenjts Salome". Arkeologt besojn se Zacharia Ben Kerelis ishte nj mbrojts i pasur hebre q financoi ndrtimin e pjesve t shpells s varrimit dhe oborrit.

Emri:  Jesus-midwife-5.jpg

Shikime: 871

Madhsia:  92.0 KB
Saar Ganon, drejtor i projektit Judean Kings Trail, v n dukje mbishkrimin, 'Zacharia Ben Kerelis, kushtuar Saloms s Shenjt,' n shpelln e varrimit n Lakish, Izrael, m 20 dhjetor 2022.

"Tani jemi duke punuar n mnyra pr t ruajtur t gjitha kto gdhendje t lashta ndrsa hapim vendin pr publikun," tha Saar Ganor, drejtor IAA i Projektit t Gjurms s Mbretrve Judean. Grmimet aktuale po kryhen gjithashtu n bashkpunim me Ministrin e Jerusalemit dhe Trashgimis dhe Fondin Kombtar Hebre.

Disa pelegrin ende hyjn ilegalisht n varr, si dshmohet nga ikonat dhe qirinjt e ditve moderne n altart n dhomat e brendshme, por Ganor shpreson se hapja zyrtare e shpells do t lejoj nj numr m t madh njerzish t prjetojn t sigurt vendin.

Emri:  Jesus-midwife-6.jpg

Shikime: 1942

Madhsia:  128.2 KB
Mbishkrim pr "Zacharia Ben Kerelis, kushtuar Salomes s Shenjt" n shpelln e varrimit n Lakish, Izrael, m 20 dhjetor 2022.

"Ky shteg, q prshkon Shefelahun [tokat fushore] t Judes, sht shtylla kurrizore e trashgimis kulturore t popullit hebre dhe prfshin dhjetra vende nga koha e Bibls, Tempullit t Dyt, Mishnahut dhe Talmudit," tha Ganor. Ky sht nj shteg vrtet i rndsishm q ndrthur turizmin, historin dhe zhvillimin.


Burimi: Archeology-world.com