Historia e familjes Pali dhe malsorit q i dhuroi lahutn Mretit Zog ditn e dasms! Ngjarjet e panjohura t ish-partizanit q prndiqej nga sigurimi

NGA AFRIM IMAJ

sht nj shtpi e thjesht n kreshpat e nj kodrine n fshatin Katund i Vjetr Mirdit, shum pran qytetit t Rubikut. Nj strehz me shum histori e kujtime.

Emri:  dasma-e-ahmet-zogut-foto-e-rralle-e1446067570512.jpg

Shikime: 60

Madhsia:  56.4 KB
Nga dasma e Mbretit Zog me Mbretreshn Geraldin

Ata q jetojn aty thon se gurin e themelit e ka hedhur gjyshi i Gjergj Palit, malsorit fisnik q i oi pr dhurat mbretit Zog nj lahut n ceremonin e martess. Ka vdekur Gjergji e bashk me t dhe vllezrit e motrat e tij. N strehn buz kodrins jan ndrruar brezat njri pas tjetrit, por guri i themelit ka mbetur pa lvizur.

Pasardhsit q e ruajtn me besnikri brengn e Gjergjit pr mos ta lvizur, ruajtn t shenjt edhe amanetin e tij pr ta mbajtur kulln t elur pr Zotin dhe Mikun, njherazi me traditn e bess dhe atdhedashuris. E ndrsa gjyshi Gjergji ka vite q nuk jeton, ata q erdhn pas tij e bn do gj sikundr i deshi shpirti dhe zemra e tij

Malsori q u vonua n ditn e dasms s Zogut

Ai ishte n grupin e fundit t atyre q morn pjes n dasmn e Mbretit Zog. I veshur me kostumin kombtar me qeleshen mbi krye u gjend n ceremonin e pazakont i paftuar, por me dshirn e zjarrt t ishte aty pr ti shtuar sadopak dekorit t dasms dhuratn e tij, nj lahut t punuar me merak me shqiponjn dykrenare n krye.

Ishte dshira ti falte Mbretit Zog dika nga punimet e tij, nga ato q punonte prdit me dor mjeshtri. Dhe e pritn me shum bujari dhe respekt mysafirin e ardhur nga larg oborrtart e mbretit. E falnderuan pr dhuratn e bukur dhe i bn nj vend diku prskaj miqve t shumt t ardhur nga larg.

Me vegimin e atyre asteve nga ceremonia e padgjuar m par, u kthye te kulla e tij. U kthye te streha n Katundin e Vjetr dhe u mbyll n studion e vet, n dhomzn ku pikturonte e gdhendte vepra t ndryshme artistike me at talentin e tij t rrall. Shumknd q e hiqte rruga nga kto vise, do kthehej patjetr nj ast nga galeria e tij pr t par nga afr punimet e veanta n dru, gur, apo mermer.

Dikush do zgjidhte nj pistolet druri, dikush nj ifteli, dikush nj pllumb apo shum ka tjetr. Sa skulptor e piktor, aq dhe mjeshtr i gdhendjes s drurit dhe gurit, Gjergj Pali nxori nga dora e tij me dhjetra e qindra punime t realizuara me art e shije t spikatur.

Kshtu deri sa gjunjt iu prer e duart nuk i bindeshin m. Ather plaku i urt e mendjekthjellt mblodhi t tijt dhe u tha: Deri ktu mund t shkonte Gjergj Pali, tani m lerni t shkoj aty ku kam vendin.

Dhe u shua si qiriu e u shtri prdhe si nj lis i lart. Pr shum vite pasardhsit ia ruajtn studion e famshme deri sa ndrruan motet e lufta e dogji kulln brenda s cils ishte dhe ajo me dhjetra punime t bra me dor mjeshtri. Nga gjith ai arsenal veprash t prodhuar n vite mundi t shptonte vetm nj ifteli dhe nj portret i Mbretit Zogu i Par punuar n dru

Ndue Pali, partizani i ndshkuar pas shpine si antikomunist

Emri:  ndue-dava-pali.jpg

Shikime: 24

Madhsia:  44.5 KB

Ndue Pali, prndryshe djali i malsorit q i oi pr dhurat nj lahut Mbretit Zog, ishte ndr t part n zonn e Katundit t Vjetr q u rreshtua n etat antifashiste kundr pushtimit t vendit. Nga dita e par dhe deri n prfundimin e lufts Antifashiste Nacionallirimtare ai qndroi n ballin e frontit, n radht e Brigads VII sulmuese.

Ata q e kan njohur dhe kan qen bashklufttar t tij thon se ka qen nj ndr partizant e palkundur dhe trim.

T till e vlersonte ndr t tjer edhe komandanti i Brigads Gjin Marku, t cilin e donte dhe e vlersonte shum. N ditt e para paslirimit, si shum shok t tij, e mbuluan me dekorata.

Medalje e Trimris, Certifikat e kujtimit, ishin vetm dy ndr to, q Ndue Pali nuk ua vuri shum veshin pr ti rn gjoksit. As krkoi t prfitonte dika pr ditt e muajt e sakrificave n radht e lufttarve. Sa bri dasmn, u bashkua me bashkfshatart dhe filloi pun n minier, tashm n ball t nj fronti tjetr, si ishte galeria e nntoks.

Sidoqoft, me kalimin e muajve, prve t ardhurave t borderos dhe emrit t mir q krijoi n radht e minatorve, do ndihej i shprfillur e gatigati i padshirueshm pr autoritet e kohs q dikur nuk i kishin kursyer nderimet e shumta pr kontributin e tij n vitet e lufts. Diku i kishte prekur n kallo pa e kuptuar Ndue Pali, por asnjher nuk e mori vesh arsyen e ftohtsis s tyre.

Syri vigjilent i regjimit me sa duket kishte dalluar sjelljen antisistem dhe kishte mbajtur shnim duke e regjistruar n kontingjentin e antikomunistve t heshtur. E gjitha kjo, kuptohet, tinz, pas shpine dhe n pritje t rastit flagrant pr ta degdisur n ferrin e burgjeve t komunizmit.

N bllokun e kompetentit ishin nnvizuar njra pas tjetrs gjetjet nga raportet e fshehta pr sjelljet e dyshimta t Ndue Palit.

Nuk ka denoncuar etat antikomuniste q fshiheshin n Katundin e Vjetr.

Ka kundrshtuar antarsimin n kooperativ.

Ka shprehur rezerva e revolt pr dnimin e Gjin Markut.

Ka nostalgji pr kishat dhe mbretin. Ruan ende n shtpi bustin e Zogut.

Ndue Pali sa ishte gjall thoshte se nuk dinte gj pr ksi ngjarje, madje nuk kujtohej t ishte qortuar ndonjher pr to. Mbante mend q dikur dikush i kishte trhequr vmendjen pr bustin e Zogut q mbante n dhom t pritjes.

Mysafiri kujtonte se kisha nostalgji pr monarkin, i rikthehej Nduja ktij episodi. Po jo, ore burr i dheut, e kishte sqaruar m tej, sht nj nga punimet e vetme q ka mbetur nga ato q gdhendte babai

Ndrkoh q ai partizani i orve t para mendonte se historia ishte mbyllur me kaq, mysafiri me sa duket e kishte aty ku duhej. E biografia problematike e shkruar fshehtazi nuk do t humbiste thjesht besimin e regjimit ndaj tij, por do ta mbante at n shnjestrn deri n fund. Pavarsisht privacioneve e kufizimeve t gjithfarllojta, Ndue Pali do ta ndrtonte jetn e vet si i kishte hije kulls s Gjergj Palit. I martuar me Dava Palin, nj vajz nga nj der fisnike e zons, do t rrisnin e edukonin gjasht fmij katr djem e dy vajza.

Brengat q mori me vete Dava Pali

Emri:  gjergji-pali.jpg

Shikime: 22

Madhsia:  18.5 KB

Dava Pali, e bija e malsorit t njohur pr kuvende burrash dhe pr bujari, mbylli syt prgjithmon nj pasdite maji t vitit 2004 n moshn 60 vjeare. Ather kur ishte br gjyshe dhe priste njri pas tjetrit niprit dhe mbesat e saj. N Katundin e Vjetr dhe rrethina t tregojn se ka qen nj zonj grua, puntore si ajo dhe e prkushtuar tej mase pr fmijt. N kooperativ ku nisi nga puna q ditn e krijimit t saj e deri sa u mbyll, nuk mban mend njeri t ket munguar ndonjher.

Madje, n sektort m t vshtir, e przgjedhur pr ksi punsh nga drejtuesit lokal si gruaja e Gjergj Ndoit, njeriut q regjimi e shikonte me syrin e njerks. E megjithat ajo asnjher nuk u ankua, nuk krkoi ndihm tek askush pr ta lehtsuar sadopak, ndrkoh q mbrmjeve n shtpi e priste nj sfid tjetr, bashk me prkujdesjen pr fmijt, duhej shtruar sofra pr miqt e shum.

Se ishte der e madhe kulla e Ndue Palit e mysafirt nuk rreshtin kurr. Shumkush q mori pjes n prcjelljen e Davs, njherazi me fjalt e mira pr kt zonj grua, foli pr brengat e mdha q mori me vete n amshim. Brenga e par kishte t bnte me fatin e keq t vajzs s vogl, Gjelins q kishte lindur e smur me probleme t rnda t kockave. far nuk bri pr ta shruar. Nuk la spital e mjek, por nuk kishte qen e thn. N fund vendosi ti drejtohet vendit t Shenjt, Kishs s Lait.

Atje kur priste nj shpres, sado t vogl, u prball me belan. Ishte koha kur Shqipria komuniste i binte gjoksit si vendi i vetm ateist n bot dhe t tilla objekte kulti ishin rreptsisht t ndaluara pr tu frekuentuar.

Ajo q u mundua t futej pa rn n sy, m n fund ra n kurthin e policve vigjilent. Pa mbrritur mir aty, ata e ndaluan dhe e shoqruan gati t prangosur. E gjora grua u kdhye n mbrmje von n shtpi, e drrmuar, me shpresat e venitura pr fatin e Gjelins. Deri sa mbylli syt, e mbajti mendjen tek ajo. Po nuk ishte vetm brenga e saj q e mbante t lnduar nusen e Gjergj Palit. Nj tjetr breng ishte postblloku q kishte vn rrgjimi pr shkollimin e fmijve.

Megjithse ata ishin t gjith me rezultate t shklqyera, asnjri nuk mundi t merrte rrugn e universitetit. Dava Pali pati nj jet t trazuar e dinjitoze dhe nj ikje t paqt sikundr kishte shpirtin

Kolonelja q iu mohua ylli i gjeneralit

Bardha Pali sht e vetmja nga fmijt e Gjergj Palit, q pati privilegjin n grhanat e fundit t regjimit t diplomohej n shkoll t lart. E mbshtetur disi n biografin e mir t dajave, mundi ti jepte jet ndrrs pr tu br oficere. Mbaroi me rezultate t shklqyera akademin ushtarake dhe nisi karriern ushtarake.

Dhe kudo q shrbeu, njohu vetm sukses n prmbushjen e detyrave. Ishte kjo arsyeja kryesore q arriti deri n gardn madhore t kolonelit. Madje, si pohojn kolegt e saj, po t kishte objektivitet e paanshmri, ajo do kishte marr yllin e gjeneralit, t cilin e ndrroi plot lakmi. Sidoqoft, Bardha ishte nj kontribuuese e spikatur n prmbushjen e objektivave dhe misionit t Forcave t Armatosura.

Pjesa m e bukur e karriers s saj, si thot, sht koha kur shrbeu n misionin e NATO-s n Bruksel dhe n Afganistan. Karriera ushtarake disavjeare e vajzs s Gjergj Palit prshkruan nj gjeografi t larmishme, por dhe nj mori detyrash, duke nisur nga m e thjeshta, ajo e shefes s logjistiks n Divizionin e Lait dhe batalionin e xhenios, detyra e specialistes s planifikimit n Komandn e Forcave Toksore, e deri te funksioni i rndsishm i shefes s zyrs s marrdhnieve civilo-ushtarake n Shtabin e Prgjithshm, pa prmendur ktu pjesmarrjen si pjes e lidershipit t misioneve paqeruajtse jasht vendit. Kudo ku punoi e shrbeu, la emr t mir dhe fitoi shok e miq t shumt q e respektojn pr integritetin e lart dhe vlera t vyera njerzore e qytetarie.

Prkundr ktij realiteti, Bardha Palit iu desh t ballafaqohej me shprfilljen e zyrtarve cinik e burokrat q shklqimi i saj, i veant pr nga lloji, i verbonte syt sa nga xhelozia, aq dhe nga cinizmi i pjess vendimmarrse t lidershipit politik e ushtarak. M shum se kaq, vrapin e koloneles, do ta pengonte paragjykimi klasor i strehs s saj si nj vatr e hershme nacionaliste.

E megjithat, Bardha Pali nuk u ligshtua, nuk trokiti n asnj zyr, por e krkoi t drejtn vetm tek organet gjyqsore dhe aty e fitoi. Fitoi t drejtn, por pengu q nuk e preku dot yllin e gjeneralit i mbeti n shpirt.

Panorama