far dobie ka krcimi tek njerzit ?

Pasioni mbi krcimin i bashkon t gjitha moshat, dhe disa studime shkencore konfirmojn se krcimi sht shum i mir pr ne. Ai prmirson humorin, redukton stresin dhe parandalon smundje t tilla si Parkinson dhe Demenca shum m tepr sesa aktivitetet e tjera fizike dhe mendore, prfshir iklizmin, golfin, notin, leximin dhe tenisin.

Kjo dshmohet edhe nga nj studim i botuar s fundmi n New England Journal of Medicine, autort e t cilit ia atribuojn fuqin q ka krcimi, faktit q ai prfshin si prpjekjet mendore ashtu edhe ndrveprimin social. Dhe ky stimulim i dyfisht krijon lidhje t reja neuronale.

Madje krcimi ndikon pozitivisht edhe tek kujtesa n prgjithsi. Nj ekip studiuesish kanadez analizoi performancn njohse t dy grupe njerzish, t cilve iu dhan shirita me ngjyra, distinktiv dhe kufje Ipod, prmes t cilave secili grup dgjonte nj kng t ndryshme.

U pa se pjesmarrsit mbanin mend ngjyrn e grupeve dhe distinktivt e atyre q krcenin me ritmin e tyre, ndrsa ishin m pak t sakt n lidhje me shenjat q mbanin ata q ndiqnin nj ritm tjetr. Pra lvizja n nj koh na ndihmon t kujtojm gjrat pr njerzit me t cilt krcejm. Sigurisht, ne mund t krcejm edhe vetm.

Por dimensioni social, pra marrdhnia me t tjert, mbetet elementi vendimtar pr t kuptuar se far kuptimi ka pasur ky aktivitet n evolucionin njerzor, dhe far kuptimi ka ende sot.

N fakt krcimi krkon aktivizimin e neuroneve motorike, pra t neuroneve q kontrollojn muskujt.

Kjo vlen pr do lvizje, por gjat krcimit qelizat e trurit aktivizohen n harmoni me ritmin. Sa m shpesh t lvizim n koh, aq m e leht e ka trupi ta bj kt pa nj prpjekje t vetdijshme. Jo vetm kaq:sht thjesht e pamundur q ne t qndrojm t qet kur dgjojm muzik.

Studiuesit nga Universiteti i Oslos n Norvegji, kan zbuluar se duke dgjuar nj kng, ne tundim kokn n mnyr t pavullnetshme 7 milimetra n do sekond, dhe kjo ndodh pavarsisht moshs dhe gjinis. Pr nj koh t gjat besohej se vetm njerzit, duke filluar nga mosha 3-5 muajsh, zotronin aftsin pr tu stimuluar nga nj ritm i rregullt.

N fakt, disa kafsh, si jan luant e detit n Kaliforni, majmunt makak dhe papagajt, din t mbajn ritmin. Antropologia amerikane Sara Hardi, thot se t krcyerit sht nj aftsi q ne njerzit e kemi fituar gjat Epoks s Pleistocenit (midis 1.8 milion dhe 10 mij vjet m par), kur t porsalindurit q ushqeheshin me gji, detyroheshin ti prshtatnin lvizjete tyre me ato t t rriturve, si n nj vallzim primordial n ift.

Nga ktu buron edhe pyetja: far dobie ka vallzimi? Ekspertt parashtrojn dy hipoteza: e para sht se vallzimi nuk ka nj kuptim t veant, por buron rastsisht nga zhvillimi i gjuhs dhe lvizja e drejt, pra tipare q na dallojn m shum nga kafsht e tjera q mbajn ritmin.

E dyta sht se vallzimi sht nj sjellje adaptive, e dobishme pr forcimin e lidhjeve shoqrore njerzore, n mnyr q t prmirsohen shanset e mbijetess s individit fal forcs s grupit. N kt drejtim, antropologu i Universitetit Shtetror t Uashingtonit, Eduard Hagen, shkoi aq larg sa t hipotetizonte se vallzimi evoluoi si nj mnyr e prdorur nga grupet e hershme njerzore pr t vlersuar njri-tjetrin, duke testuar nse kishte kimimidis tyre.

Avantazhi konkurrues i nj shoqrie q ekzistonte nga praktika e krcimit, ishte njkohezioni m i madh midis individve- thot Klajv Gembll, profesor i arkeologjis n Universitetin e Sauthemptonit n Britani. Kjo do t shpjegonte arsyen pse disa studiues besojn se vallzimet n grupe t mdha u zhvilluan q 40.000 vjet m par. Koht e fundit,jan zbuluar skena t paqarta krcimi n shpellat e Valkamonikas n Lombardi dhe t Adauras n Siili, q datojn thuajse 10,000 vjet m par.

Sipas Stiven Miten, arkeolog n Universitetin anglez t Ridingut, vallzimi ka qen n fillim nj mjet pr t treguar formn fizike dhe koordinimin e dikujt, cilsi q n shoqrit parahistorike ishin veanrisht t dobishme pr mbijetesn.


Marr me shkurtime nga Focus Bota.al

https://bota.al/cfare-dobie-ka-kercimi-tek-njerezit/