Close
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 2
  1. #1
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    26,793
    Postimet n Bllog
    4

    Shqipria pa t ardhme: Numri i nxnsve n arsimin para universitar prgjysmohet n tre dekada

    Emri:  Nxenes-ne-shkolle.jpg

Shikime: 65

Madhsia:  31.9 KB

    N vitet e para t tranzicionit deri n 1994-1995 regjistroheshin n klas t par rreth 77 mij nxns n vit. Por nga viti n vit ky numr ka rn me shpejtsi prej emigracionit t lart dhe rnies s lindshmris.

    Kt vit shkollor pritet t nisin klasn e par vetm 29 mij fmij 2.6 her m pak se para dy dekadash dhe rreth 4% m i ult se nj vit m par. Ekspertt e arsimit pohuan se ky numr do t ishte edhe m i ult nse Ministria e Arsimit nuk do t kishte ulur kriteret e moshs s pranimit n klasn e par. Rnia shihet t jet m e fort pr shkollat e mesme. Sipas t dhnave t Ministris s Arsimit q i referohen rezultateve paraprake jan regjistruar n klasn e 10 rreth 28 mij nxns n vitin akademik 2022-2023 nga rreth 31 mij vitin kaluar akademik me nj rnie gati 9 pr qind. Rnia m e madhe n ket grup-mosh, ve t tjerash i dedikohet emigracionit t lart te t rinjve minoren.

    T dhnat zyrtare t INSTAT tregojn se ishin t regjistruar n arsimin 9-vjecar n vitin 2021 ishte 278 mij nxns me nj rnie vjetore 3 pr qind ndrsa n 10 vite rnia ishte 34 pr qind. Po sipas INSTAT vitin e kaluar akademik ishin t regjistruar n arsimin e mesm rreth 103 mij nxns m nj rnie vjetore 4.1 pr qind dhe 31 pr qind m pak se n vitin 2020. Rezultatet finale t regjistrimeve pritet t prpunohen n fund t muajit shtator pr shkak t regjistrimeve me disa raunde n E-albania ket vit.

    N total, n vitin 2021 ishin rreth 383 mij nxns t regjistruar n arsimin parauniversitar, sipas INSTAT, pothuajse prgjysmim n raport me vitin 1991, kur shifra ishte rreth 687 mij (shiko grafikun: Numri i nxnsve t regjistruar gjithsej n arsimin paraunversitar 1991-2021)

    Sistemi arsimor para- universitar po preket rnd nga flukset e larta t emigracionit n mosha t reja. N vitin 2021 u regjistrua dhe niveli m i lart i t larguarve neto nga vendi n nj dekad, me gati 33 mij persona q ikn pa kthim. Ritmet e ikjes u prshpejtuan ndjeshm pas frenimin n periudhn e pandemis, n 2020-n.

    Popullsia e Shqipris filloi t ulet q nga viti 1990, si pasoj e nj emigracioni masiv. INSTAT vlerson se gjat viteve 2011-2021 vlersohet se mesatarisht 42 mij persona emigruan do vit. Sipas anketave t INSTAT arsyet kryesore pr emigracionin kan t bjn me mundsi m t mira pr pun, arsim dhe kujdes shndetsor. Grup-mosha e popullsis 0-14 vje ka rn nga 21,6 % n vitin 2011 n 16,3 % n 2022.

    Prve emigracionit sistemi arsimor n qarqe sht ndikuar rnd edhe nga migrimi i brendshm. Zhvendosja e popullsis n Rajonin e Qendrs ka ulur numrin e nxnsve n qarqe dhe rritur numrin e klasave kolektive, t cilat cenojn cilsin e nxnies.

    T dhnat zyrtare tregojn se n 1 janar 2022 rezulton q rreth nj e treta e popullsis jeton n qarkun e Tirans, qarku m i populluar n vend, ndjekur nga qarqet e Durrsit dhe Fierit, me rreth 10 pr qind t popullsis secili. Qarku i Gjirokastrs ka prqindjen m t ult t popullsis, me rreth 2,0 % t popullsis s prgjithshme, ndjekur nga qarku i Kuksit, i cili ka 2,6 % t popullsis s prgjithshme. Vetm qarku i Tirans ka shnuan rritje t popullsis pr periudhn 2021-2022./B.Hoxha

    Emri:  NX.jpg

Shikime: 23

Madhsia:  18.3 KB
    Burimi: INSTAT

    Burimi: Revista Monitor

  2. #2
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    26,793
    Postimet n Bllog
    4

    Pr: Shqipria pa t ardhme: Numri i nxnsve n arsimin para universitar prgjysmohet n tre dekada

    Flutura Aka rendit problematikat n arsimin shqiptar: S’ka buxhet! Pr 9 vite jan mbyllura 350 shkolla! Noti dhe iklizmi t futen si disiplina

    N ditn e par t shkolls, krahas urimit pr nxnsit dhe msuesit, kryetarja e Komisionit pr Edukimin dhe Mjetet e Informimit Publik, Flutura Aka ka renditur nj sr problematikash, q sipas saj duhet t merret prgjigje.

    Nj nga shqetsimet kryesore q deputetja demokrate ngriti sht ajo e buxhetit t arsimit. Sipas Aks, Shqipria ka buxhetin m t ult nga vendet e rajonit.

    Problematika tjetr q ngriti Aka sht edhe mbyllja e shkollave. Ajo tha se edhe pse nuk ka nj numr t sakt, pr 9 vite u shpreh se jan mbyllur 350 shkolla, pa harruar shkollat vartse apo shkollat me klasa kolektive.

    Po ashtu, Aka ka sugjeruar futjen e detyrueshme t dy disiplinave n shkoll, at t notit dhe iklizmit.

    “Nj nga shtjet sht edhe sugjerimi i disiplinave t reja t shkolla, futja e detyrueshme t notit dhe e iklizmit, pasi nisur nga prvoja e plazheve shqiptare t mbytjeve t shpeshta t fmijve, apo e disiplinave q i shrbejn integrimit me europn, programeve kundr racizmit, fanatizmit dhe radikalizmit dhe vemas kujdesi i shtuar pr fmijt me aftsi ndryshe, pr t’u prafruar me standardet europiane”.

    SHQETSIMET E FLUTURA AKS PR ARSIMIN

    1 – shtja e par q dua t prmend, t ciln e kemi debatuar n Komisionin Parlamentar pr Edukim dhe Mjetet e Informimit Publik, por edhe n Parlament, por q ka qen tem e mpreht edhe n debatin publik, q ka lidhje me buxhetin pr arsimin.

    Duket se vitin e ri shkollor 2022-2023 do ta ndjek po ajo problematik e bartur e 9 viteve t fundit.

    N zrin pr arsimin n Buxhetin e vitit 2022, sht premtuar q Arsimi do t vijoj t financohet me 3% t PBB (Prodhimi i Brendshm Bruto), shum larg premtimit t vitit 2013, kur arsimi mori edhe fondin m t madh prej 3.54% t PBB.

    Ather premtimi ishte, po citoj “Se synohej nj financimin publik pr arsimin n rreth 5% e PBB, madje me zbukurimet, me qllim q t sigurohet arsim cilsor pr do fmij, pavarsisht origjins, rrethanave familjare, apo gjendjes ekonomike”.

    Banka Botrore dhe institucionet e tjera kan br apel t vazhdueshm q buxheti pr arsimin duhet t jet s paku 5% e PBB-s, aq sa sht edhe mesatarja e vendeve t BE-s, por ne 9 vjet qeveria jo vetm q nuk arriti nivelin e premtuar t buxhetit t arsimit, por e ka ulur nga 4.1 % n vitin 2013, n 3%, bazuar n t dhnat zyrtare kjo.

    Edhe n vitin n vijim, buxheti i arsimit nuk ka psuar ndonj ndryshim dhe mbetet n nivelin e 3%, duke e br Shqiprin t fundit n rajon.

    Kujtojm:

    Kosova, shpenzon 4.2% t GDP pr arsimin.

    Mali i Zi 4.6% t GDP-s pr arsimin.

    2 – shtja e dyt dhe mjaft sensitive pr Opozitn, ka lidhje me paksimin vit pas vitit t numrit t nxnsve n shkollat tona gjat regjistrimit t tyre. Duke iu referuar shifrave zyrtare t publikuar nga Ministria e Arsimit, n shkollat tona jan regjistruar 58 mij nxns m pak n 5 vitet e fundit, sipas t dhnave zyrtare.

    N vitin 2017 kishin rreth 320 mij nxns dhe n vitin 2021 rreth 278 mij nxns pr arsimin 9-vjear, pra mesatarisht me gati 8500 nxns n vit dhe n shifrat korrespondente pr armimin e mesm nga 120 mij n 103,5 mij, pra mesatarisht n vit n rreth 3 mij nxns m pak.

    Pra, shifra thuajse alarmante.

    Kt vit, sipas shifrave zyrtare t Ministris s Arsimit, deri m tani jan regjistruar m pak se 1000 nxns.

    Me nj llogari t thjesht, duke marr t mirqen klasa me 30 nxns, arsimit parauniveristar do t’i mungojn 33 klasa, ose 2 shkolla me gati 500 nxns.

    Dhe deri tani kto jan shifra t prafrta.

    Largimi masiv i familjeve shqiptare n vitet e fundit, do t reflektonte padyshim edhe n uljen e frikshme t numrit t nxnsve t shkollave tona, duke shtyr n mbylljen e shum shkollave, gj q krijon problematika t reja q krkojn zgjidhje t ngutshme dhe domethnse pr nxnsit e lidhura me kto shkolla.

    Veanrisht n zonat e thella, ku vetmia e shkollave tona sht trishtuese.

    Ne ende nuk i kemi t dhnat e plota t shkollave t mbyllura n t gjith vendin, por si deputete e qarkut t Elbasanit, mund t’ju them se brenda dy viteve jan mbyllur 5 shkolla, pa prfshir edhe disa shkolla q do t bashkohen, pra gati do t mbyllen si n Crraj, Petresh dhe Bizhut t eprme.

    N vitin 2013 kemi pasur gjithsej rreth 2100 shkolla, sot kemi m pak se 1750 shkolla.

    Pra pr 9 vite jan mbyllur 350 shkolla, pa harruar shkollat vartse apo shkollat me klasa kolektive.

    Nxnsit n klasat kolektive jan m tepr se 22 mij, duke prbr gati 10% t nxnsnsve n arsimin parauniversitar.

    3 – shtja tjetr ka lidhje me braktisjen e shkollave nga ana e nxnsit gjat frekuentimit t vitit shkollor.

    Sipas t dhnave t fundit t bra publike nga Ministria e Arsimit, gjat vitit shkollor 2016-2017, e braktisn shkolln 1881 nxns, ose 0.5% e numrit t nxnsve t regjistruar n arsimin e detyrueshm, nj shifr q nuk prputhem me at t dhn nga OBSH prej 3988 nxnsve.

    N vitin shkollor 2017-2018, arsimin e detyrueshm e braktisn 1540 nxns, ndrsa OBSH raporton pr 3628 nxns.

    N vitin shkollor 2018-2019, arsimin e detyrueshm e braktisn 1602 nxns dhe sipas OBSH-s 4085 nxns.

    Kshtu q braktisja e shkollave varion nga 5%-7% e nxnsve, deri edhe 10% por n shum prej tyre, t cilat kan uar edhe n mbylljen e shum shkollave.

    4 – shtja tjetr e rndsishme sht pozita e msuseve dhe trajtimi i tyre financiar dhe profesional i tyre.

    Nga foltorja e Kuvendit m 12 shtator 2017, Ministrja e Arsimit e asaj kohe, sot kryetare e Parlamentit, dekraroi se pagat e msuesve do t ken nj rritje me 40%, se brenda 300 ditve t para n shkollat kolektive t ket msim dixhital, si dhe do t dyfishohet numri i msuesve dhe se do t ket paketa mbshtetse pr msuesit me arritje t mdha.

    Po flasim pr mandatin e dyt qeveriss, pra, dhe t gjitha premtimet mbetn n letr. Pagat e msuesve u rritn vetm nj her me 10 % para zgjedhjeve t vitit 2017, e prkthyer kjo n shifra absolute me vetm 1400 lek t reja n muaj.

    Prej vitit 2013 e n vijim (dhe me shum gjasa edhe kt vit) msuesit nuk marrin asnj shprblim pr fundvitin, kundrejt pags s 13 q merrnin prej vitit 2005-2009 dhe 10 mije lek te reja prej vitit 2009 deri n vitin 2012.

    Sipas nj raporti t “Monitor” pr pagat n rajon, po citoj: “N arsim, msuesit shqiptar paguhen mesatarisht 20-50% m pak se n vendet e tjer fqinj.”

    M konkretisht paga mesatare e n sektorin e arsimit n:

    Shqipri sht 488 euro,

    Serbi 662 euro,

    Maqedonin e Veriut 579 euro,

    Mal t Zi 725 euro.

    Kosov respektivisht 621 euro pr shkollat e mesme, 585 euro pr shkolln elementare dhe 549 euro pr klasat e para.

    Edhe n mandatin e tret qeveria pretmoi prsri nj rritje page prej 40%, pr msuesit, por n korrik qeveria njoftoi se do t rriste pagat e msuesve me 6%, ndrkoh q niveli i inflacionit kapi shifrn prej 7.5% a kush e di sht n fakt.

    5 – Nj nga shtjet lidhet me afrimin e dimrit dhe strategjia pr prballimin e ngrohjes n shkolla n kushtte e krizs energjitike, duke marr n konsiderat q n nj pjese t shkollave tashm do t jen shum shpejt t ekpozuara nga i ftohti dhe a sht menduar konkretisht pr kt nga ministria prgjegjse.

    6 – Nj nga shtjet sht edhe siguria n shkollat shqiptare. Nisur nga prvojat e rnda t ngacmimeve seksuale, dhuns n familje, trafikimit t lndve narkotike, shprndarje, konsumim t lndve narkotike, grabitje, tentativ vrasje etj (pr t’u prcaktuar me kshilltarin ligjor).

    Vendosja e kamerave t siguris n mjediset e insitucioneve arsimore publike e private n t gjitha mjediset me prjashtim t tualeteve, dhomave ku ndrrohen fmijt dhe nxnsit pr orn e edukimit fizik, apo aktivitete artisike, me qllim krijimin e nj mjedisi t sigurt n kto institucione.

    7 – Nj nga shtjet sht edhe sugjerimi i disiplinave t reja t shkolla, futja e detyrueshme t notit dhe e iklizmit, pasi nisur nga prvoja e plazheve shqiptare t mbytjeve t shpeshta t fmijve, apo e disiplinave q i shrbejn integrimit me europn, programeve kundr racizmit, fanatizmit dhe radikalizmit dhe vemas kujdesi i shtuar pr fmijt me aftsi ndryshe, pr t’u prafruar me standardet europiane.

    8 – Duke u nisur nga far tham me shqetsim, mbetet ende transparenca e institucioneve shtetrore, pasi t kufizosh dhe t izolosh t dhnat nga ato reale, jo vetm ngrem nj sistem butaforik e t rrem, por nuk i shrbejm as zgjidhjes reale t problemeve. Kshtu do t krkonim m shum transparenc dhe bashkpunim t institucioneve me Komisionin Parlamentar pr Edukim dhe Mjetet e Informimit Publik.

    9 – Nje nga ceshtjet sensitive mbetet dekomunistizimi ne shkollat shqiptare. Femijet nuk kane asnje dijeni per komunizmi, as e dine se c’eshte Spaci. Mbi 30 vjet pas rendies se diktatires dhe ne ende kemi libra me paratheni te asaj kohe dhe femijet kane padije per nje nga diktaturat me te egra mbi dhe e qe eshte pjese e historise sone.

    Panorama

Tema t Ngjashme

  1. Kriza godet shndetsin, prgjysmohet buxheti!!!
    Nga Duke_Of_Arberia n forumin Tema e shtypit t dits
    Prgjigje: 5
    Postimi i Fundit: 06-08-2015, 07:28
  2. Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 31-12-2014, 10:09
  3. Korrupsion ne arsimin universitar
    Nga Det n forumin Problematika shqiptare
    Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 19-09-2012, 22:40
  4. Shtohet numri i nxenesve ne shkollat greke ne jug
    Nga Qyfyre n forumin Tema e shtypit t dits
    Prgjigje: 17
    Postimi i Fundit: 16-09-2012, 08:05
  5. E ardhme e sigurt apo dashuri e pa te ardhme?!
    Nga Andres n forumin N krkim t romancs
    Prgjigje: 26
    Postimi i Fundit: 02-09-2005, 15:06

Fjalt Kye pr Temn

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •