Close
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 2
  1. #1
    i/e regjistruar Maska e Akuamarini
    Antarsuar
    19-02-2015
    Postime
    2,156

    Arkeologt n gjurm t kishs m t madhe n Ballkan



    Arkeologt n gjurm t kishs m t madhe n Ballkan
    Aug 18, 2022

  2. #2
    i/e regjistruar Maska e Akuamarini
    Antarsuar
    19-02-2015
    Postime
    2,156

    Pr: Arkeologt n gjurm t kishs m t madhe n Ballkan

    Arkeologt n gjurm t kishs m t madhe n Ballkan


    Nuk sht dashur t shkohej thell nn siprfaqe pr t nxjerr n pah struktura t nj bazilike gjigante. Incizimet e deritashme bashk me grmimet e bra jan tregues se hulumtuesit kan rn n gjurm t nj prej kishave m t mdha n Ballkan. T paktn, deri tash nuk jan zbuluar struktura t nj objekti kishtar m t madh. Kjo na informon se kemi t bjm me nj objekt kulti paleokristian dhe paleobizantin t shekullit VI t epoks s Justinianit, ndrtuar dhe ideuar pr peshkopin e Justiniana Secunda, ka thn udhheqsi i projektit, arkeologu Milot Berisha
    Rreth 700 metra n lindje t asaj q sot sht parku arkeologjik Ulpiana fshihet nj qytet m vete, Justiniana Secunda. Arkeolog vends, francez e italian jan duke grmuar n zemr t vendbanimit. Nuk sht dashur t shkohej thell nn siprfaqe pr t nxjerr n pah struktura t nj bazilike gjigante. Incizimet e deritashme bashk me grmimet e bra jan tregues se hulumtuesit kan rn n gjurm t nj prej kishave m t mdha n Ballkan. T paktn deri tash nuk jan zbuluar struktura t nj objekti kishtar m t madh.

    Nj grup i madh arkeologsh e punonjs t tjer shkencor jan duke punuar pr t zbuluar strukturat e kishs. Kuadro t Universitetit t Prishtins, Institutit Arkeologjik t Kosovs, Ecole Normale Suprieure nga Parisi dhe La Sapienza t Roms jan duke gjurmuar tash e tri jav.

    Udhheqsi i projektit, arkeologu i IAK-ut, Milot Berisha, ka thn se fal rezultateve t incizimeve dihet sakt se ku grmohet dhe n ka haset. Ka treguar se jan arritur t identifikohen strukturat e nj pjese t madhe t nj bazilike me prmasa jashtzakonisht t mdha.

    Kjo na informon se kemi t bjm me nj objekt kulti paleokristian dhe paleobizantin t shekullit VI t epoks s Justinianit, ndrtuar dhe ideuar pr peshkopin e Justiniana Secunda, ka thn Berisha. Sipas tij, nga hulumtimet e deritanishme jan t bindur se kan t bj me nj nga kishat apo bazilikat m t mdha n t gjith gadishullin Ilirik, at q sot sht gadishulli i Ballkanit.

    Bazilika n fjal, sipas t gjitha gjasave, sht ndrtuar gat rindrtimeve t Justinianit. Duke folur me datim relativ mund t them se mund t jet ndrtuar diku prej vitit 535 deri n 545, ka thn Berisha, i cili ka udhhequr edhe shndrrimin e tre sektorve t Ulpians n park arkeologjik. Ka treguar se hulumtimet jan ndrdisiplinare. Krahas grmimit bhet edhe mbledhja e mostrave q do t analizohen sa i prket prmbajtjes gjeomorfologjike dhe arkebotanike t hapsirs.

    Aty pran ndodhet edhe nj pallat i peshkopit t Ulpians. Kto hulumtime do t vazhdojn edhe n dy vjett e ardhshm me nj intensitet edhe m t madh, ka thn Berisha.

    Nj numr i madh punonjsish jan duke grmuar tash e tri jav. Christophe Goddard, i cili sht prfaqsues i Ecole Normale Suprieure nga Parisi dhe drejton laboratorin Aoroc, ka shpjeguar se ka qen e ditur se ekzistojn dy hapsira t urbanizuara, Ulpiana q u shkatrrua nga trmeti m 518 dhe nj tjetr q u ndrtua nga Justiniani dhe mori emrin Justiniana Secunda. Ka thn se perandori kishte ndjeshmri ndaj ksaj hapsire pasi ai ishte i lindur jo larg Shkupit kur kjo an ishte Dardani.

    sht qytet i fortifikuar me mur rrethues. sht hapsir prej 19 hektarsh, m e vogl se Ulpiana, q sht 35 hektar. Incizimet gjeofizike na kan treguar n fund t 2019-s se kemi t bjm me nj kish t madhe, 78 metra t gjat dhe 23 t gjer, q sht m e madhe se katedralja Nn Tereza n Prishtin. Krahas kishs ishte nj shtpi e madhe 40 me 40 metra, ka thn Goddard.

    Ka treguar se po grmojn midis kishs pr ta par gjersin e po ashtu edhe ka e rrethonte. Sipas tij, dihet relativisht se ky qytet nuk ka pasur jet t gjat.

    M s shumti 3 deri n 4 shekuj. Duhet t jet shkatrruar n shekujt 8 ose 9. Gjithka ishte shkatrruar bashk me kishn. Hapsira sht ln dhe nuk sht ndrtuar m, ka thn ai. Strukturat jan t qasshme pas grmimit 15 deri n 20 centimetra n thellsi t toks.

    Objektivi sht q t hapet e gjith hapsira ku sht bazilika. Qllimi sht shkencor, pastaj edhe shkaku i turizmit q ngjall nj zon arkeologjike si kjo. Puna do t vazhdoj edhe viteve t ardhshme, ka thn Goddard pr projektin q sht duke u prkrahur nga fondet IPA t Bashkimit Evropian.

    Arkeologu Arben Hajdari ka thn se fatkeqsisht bazilika sht e ruajtur n nivel t themeleve. Ka br t ditur se sht bazilik treaniatshe. Aniati qendror sht i shtruar me mozaik. Mozaiku sht cilsor, polikrom, ku dominojn mortimet gjeometrike dhe sht karakteristik pr shekullin VI. Ndrsa dy aniatt e tjera jan me dysheme prej pllakave, ka thn Hajdari, profesor i arkeologjis n Fakultetin Filozofik t Universitetit t Prishtins. Sipas tij, materiali i lvizshm sht i pakt dhe ajo q n literaturn arkeologjike sht njohur si kastrumi tash del q sht nj qytet i ri. Me gjas banort e Ulpians kan braktisur qytetin pas trmetit t vitit 518 dhe jan zhvendosur ktu, ka thn Hajdari.

    Ky grup kishte hulumtuar n Ulpian edhe vitin e kaluar. Hulumtimet e fundit n kt lokalitet qen br n gusht t vitit t kaluar.

    Ulpiana sht Pompei i Ballkanit, kishte thn asokohe arkeologu francez Christophe Goddard. Derisa Goddard kishte folur pr shtresimet e gjetura, krejt n fillim kishte prmendur periudhn pararomake.

    Tani ne po qndrojm n periudh pararomake. Qeramika q kemi nga ktu i takon periudhs dardane dhe nuk jan romake 99 pr qind, kishte thn ai. Kishte konstatuar se romakt bn kt tempull npr shtresn q gjeten pasi kan ardhur n shekullin e par t ers son.

    Pra, kjo ndrtes i takon periudhs para se qyteti t merrte emrin Ulpiana. Sa i prket periudhs paraprake, ne nuk e dim se si sht quajtur qyteti. Ne kemi nj mur, t cilin nuk e dim se kujt i takon. Ka gjas t jet ndrtes publike. Disa koleg thon se mund t ket qen shtpi. Por, prap nuk e dim. Kjo tregon se tempulli nuk ishte ndrtimi i par i romakve ktu, kishte thn ai.

    E arkeologu Milot Berisha kishte thn se punimet jan zhvilluar n formn ndrdisiplinore.

    Po flasim pr periudhn dardane apo t Mbretris Dardane. Gjetjet, fragmentet q jan tipike t periudhs s hekurit t von dshmojn se romakt ktu kan gjetur nj vendbanim, kishte thn ai.

    N tre hektar vizitort qysh nga viti 2016 kur nj pjes e lokalitetit u shpall park arkeologjik mund t shohin shum struktura e gjetje. N sektorin e par t Parkut gjenden banja romake, tempulli e bazilika e fortifikuar me katr kulla. Por, e gatshme pr tu par sht vetm nj kull. I dyti prbhet nga vila suburbane apo vila periferike, prkatsisht nga rrnojat e mureve t nj krahu t vils, q pas gjysms s shekullit I hapsira sht shndrruar n varrez dhe tash quhet nekropoli verior. E sektori i tret ua ofron vizitorve bazilikn episkopate, q ndryshe quhet edhe katedrale. sht kompleks i madh kishtar i periudhs s antikitetit t von, ndrtim paleokristian. Por, lokaliteti shtrihet n mbi 30 hektar prreth. sht parku i vetm arkeologjik n Kosov.https://www.koha.net/kulture/339339/...he-ne-ballkan/
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura  

Tema t Ngjashme

  1. Gjurm Shqiptare - Lufta e madhe n Shqiperi
    Nga Akuamarini n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 35
    Postimi i Fundit: 07-03-2020, 17:37
  2. Hapet Skopje City Mall, qendra tregtare me e madhe ne Ballkan
    Nga shkupi001 n forumin Tema e shtypit t dits
    Prgjigje: 11
    Postimi i Fundit: 06-10-2012, 15:38
  3. Haraina me xhamin m t madhe n Ballkan
    Nga Renea n forumin Komuniteti musliman
    Prgjigje: 8
    Postimi i Fundit: 13-06-2010, 06:57
  4. Bylis, zbulohet kantina m e madhe n Ballkan
    Nga brooklyn2007 n forumin Arkeologji/antropologji
    Prgjigje: 2
    Postimi i Fundit: 11-06-2009, 10:47
  5. Skizma e Madhe e Kishs dhe shqiptart
    Nga Nika n forumin Toleranca fetare
    Prgjigje: 41
    Postimi i Fundit: 09-07-2005, 04:50

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •