Investigimi/ Si e fitoi biznesmeni pran Ilir Beqajt tenderin 100 mln euro. MSH iu krkonte kirurgve q t ulnin numrin e operimeve

Emri:  Rrapaj.jpg

Shikime: 65

Madhsia:  28.6 KB

Emisioni N Shnjestr n News24 ka trajtuar sot korrupsionin n sektorin e Shndetsis.

Gazetarja Klodiana Lala ka siguruar detaje nga tenderi i sterilizimit me vler 100 milion euro.

INVESTIGIMI

Shqipria glon nga korrupsioni. Madje, si thuhet ca m keq, noton n kt fenomen. E thn kshtu, ky nuk sht nj zbulim i ri. Por as nj konstatim q mbiu nga hii. Nj nga kto sektor ku korrupsioni sht edhe m i pranishm sht padyshim edhe shndetsia. Madje, n rastin ton do thoshim bisturia. Nj instrument mjeksor qu shpik pr t shruar njerzimin, por q n Shqipri duket se nuk i ka shptuar tenderave korruptiv.

Ku sikur t mos mjaftonte korrupsioni galopant, nj indeks gjithmon e m shum n rritje, apo rritja e borxhit t brendshm publik, qeveria shqiptare vazhdon t jap koncesione q e thellojn edhe m tej gropn financiare n buxhetin e shtetit. Dhe kt vazhdon ta bj nprmjet PPP-ve, apo e shqipruar ndryshe skema Partneritet Publik Privat. Skem e cila gjat 9 vite t qeverisjes socialiste, i ka gllabruar thesarit t shtetit miliona euro. Duke ngritur dyshime t mdha dhe t shumta pr korrupsion. Ndrkoh q shrbimet q kryejn kto koncensionar duket se jan shum larg standardeve t parave q thithin nga arka e shtetit. N mos, jan shum t fryra pr buxhetin e nj vendi q konsiderohet ndr m t varfrit n Evrop. Skem s cils duket se nuk i ka shptuar as bisturia, apo sterilizimi i instrumenteve kirurgjikale. Nj koncesion prej 9.6 miliard leksh i dhn nga Ministria e Shndetsis n vitin 2015 q prej dy vitesh ka prfunduar n duart e SPAK. Tender i dyshimt, q sot i gllabron buxhetit t shtetit mesatarisht rreth 1.6 miliard lek ose 13 milion euro n vit.

Pr t cilin emisioni N Shnjestr do t mundohet t hedh drit edhe n kt dokumentar. Por q njkohsisht sht edhe shembulli m kuptimplot se si pushteti majm me parat publike, njerzit rreth vetes. Nj linj afeksioni q tashm sht e dukshme n do tender t akorduar nga qeveria shqiptare. Por kush sht fituesi i ktij koncesioni PPP n vitin 2015 dhe si mundi ky biznesmen t fitonte nj koncesion t till kaq t lakmuar. Cila ishte skema q qeveria shqiptare prdori pr ti siguruar nj koncesion t till? Prse u zgjodh koncesioni nprmjet PPP-s dhe jo nj prokurimi publik?!! Dhe cili sht dmi q vazhdon ti shkaktoj ky konceision buxhetit t shtetit edhe sot, shtat vite pas akordimit t tij? Ilir Rrapaj ishte nj biznesmen i panjohur n qarqet e biznesit n Shqipri deri n vitin 2013.
Para se socialistt t vinin n pushtet, ai ishte pronari i nj agjencie ndrmjetsimi si edhe i nj kompanie modeste ndrtimi me qendr n Peruxhia t Italis.
Nj kompani q rezultonte t kishte vetm nj t punsuar n Itali. Por si ishte e mundur q Ilir Rrapaj q kishte kompani me nj punonjs t vetm n shtetin fqinj, t arrinte t fitonte n Shqipri, nj tender kaq t lakmuar prej rreth 100 milion dollarsh?!!

Cila ishte lidhja e tij me ministrin e kohs s Shndetsis, Ilir Beqaj?! Pr t na ndihmuar se si Rrapaj mundi t milte nj konceision t till, mjafton t shikojm takimet q ky i fundit kishte me Ministrin e Shndetsis n at koh, Ilir Beqaj. Sipas t dhnave t rrjetit investigativ BIRN, Ilir Rrapaj ishte nj njohje e vjetr e ministrit Beqaj. Ata ishin par shpesh n pranin e njri-tjetrit, para se qeveria Rama t vinte n pushtet n vitin 2013. Takime, q si shikohet edhe n kto foto t publikuara n median e kohs, t cilat ishin intensifikuar edhe m shum pas ardhjes n pushtet t qeveris s majt t drejtuar nga Edi Rama. Por takimet midis tyre u intensifikuan pas vitit 2013, ku Ilir Rrapaj shfaqet shpesh n takime me Ministrin e Shndetsis, Ilir Beqaj. Takime, ku t pranishm ishin edhe biznesmen italian, t cilt ishin t interesuar n tregun e shrbimeve mjeksore. Ku vetm dy vite pasi Rrapaj ishte kthyer n atdhe, n vitin 2015, ky i fundit mundi t siguroj tenderin shummilionsh. Jo keq, pr nj njeri i cili n vitin 2000, kishte hapur n qytetin e Peruxhias bashk me dy t afrm t tij, nj kompani me kapital fillestar, prej vetm 1500 euro. Por q tani fal lidhjeve t tij vertikale me qeverin socialiste, q kishte ardhur n pushtet me divizn luftn t pakompromis kundr korrupsionit, kish mundur t fitonte nj tender shumfish m t madh. Ku nj ndihm pr t do t ishte edhe kamuflimi me an t thirrjes Thuaj PoShqipris. Thirrje e krijuar nga qeveria socialiste me t ardhur n pushtet. Skem e cila do t rezultonte efikase pr t afruar pran vetes, gjoja n skeptrin e biznesmenve t suksesshm, njerzit q do t rrotulloheshin rreth orbits s interesave t pushtetit. Skenar t cilit iu prgjigj edhe Ilir Rrapaj. Fituesi i tenderit 100 milion euro t sterilizimit, i cili si shikohet edhe kt foto, n vitin 2014 shfaqet krahqaf me kryeministrin Edi Rama, n nj takim n Pallatin e Brigadave n kuadr t nisms Thuaj Po Shqipris.
Ku pr tiu prgjigjur ksaj thirrje, fill pas fitores s zgjedhjeve nga socialistt n vitin 2013, Rrapaj nga fshati Rexhepaj i Vlors, nuk e pati t vshtir t linte edhe kompanin e tij n Itali, q e konsideronte t suksesshme, pr t ndihmuar atdheun e tij n njohurit n biznes.
Sakrific e cila pas dy vitesh, iu shprblye.

Pasi n vitin 2015 ai fitoi tenderin e sterilizimit. Tender, q n fakt q n fillim u kontestua si i dyshimt dhe korruptiv nga opozita dhe grupet e interesit por q nga ana tjetr mbrohej nga qeveria Por si u arrit n kt kontrat q shpejt zhurmoi nn dyshimet pr afer korruptive? Sipas dokumentacionit ligjor, kontrata e koncesionit pr sterilizimin e pajisjeve kirurgjikale u firmos mes Ministrit t Shndetsis Ilir Beqaj dhe Sani Service n dhjetor 2015, pr nj afat 10 vjear me nj vler t parashikuar prej 9.6 miliard leksh. Procedurat e tenderit u hapn nga Ministria e Shndetsis m 13 shkurt 2015, me vendim t ministrit Beqaj.
Ndrsa objekti i kontrats s Partneritetit Publik-Privat kishte pr qllim ofrimin e setit t personalizuar t instrumenteve kirurgjikal sterile. Furnizimin me material mjeksor steril nj prdorimsh n sallat kirurgjikale, trajtimin e mbetjeve me rrezik biologjik si dhe dezinfektimin e sallave kirurgjikale dhe ambienteve. Ku ky shrbim parashikohej t ofrohej n spitalet universitare dhe rajonale t vendit, apo dhe n spitale t tjera, sipas planit t racionalizimit spitalor. Vlera e fondit limit t koncesionit po sipas dokumentacionit ligjor ishte arritur pas nj studimi fizibiliteti t ndrmarr nga nj komision i posam, i ngritur po nga Ministria e Shndetsis.

Prej pes vitesh jam Nndrejtor Shkencor i Institutit t Shndetit Publik. Puna e prditshme sht e mirfillt shkencore, pra do shrbim dhe studim bhet nga Instituti. Ne publikojm shifra n lidhje me infeksionet spitalore dhe shkaktaret e tyre. Nga kto shifra rezulton se infeksionet spitalore jan nj krcnim serioz. Mjekimi i nj infeksioni spitalor sht m i kushtueshm ekonomikisht se sa vet ndrhyrja kirugjikale. Jam caktuar antar i komisionit me urdhr t Ministrit t Shndetsis. Kam dhn mendimin tim pr gjendjen kritike n spitale si rezultat i infeksioneve spitalore. Shrbimet e parashikuara n kt konesion i jepnin zgjidhje ksaj problematike. Kryefjala im n komision ka qen nevoja urgjente pr t ofruar nj shrbim t integruar n spitale. Pasi kemi br studimin e fizibilitetit jam trhequr si antar i ktij komisioni pr arsye personale, E kisha t pamundur n at koh t ndiqja hapat e tjera t ksaj procedure. N analizn e br gjat studimit t fizibilitetit ka rezultuar se konesioni PPP ishte e vetmja mnyr pr t dhn nj shrbim t integruar q prmban 5 element, t cilt jan: instrumentari, materialet njprdorimshe, sterilizimi i salls operatore, zhdmtimi i mbetjeve t rrezikshme biologjike dhe dixhitalizimi i t gjitha shrbimeve n koh reale. Pr t pasur kto shrbime do duheshin br procedura prokurimi t veanta. Procedura, pr t cilat jemi dshmitar q nuk kan funksionuar., tha Genc Byrazeri, antar i Komisionit.

Sipas Ministris s Shndetsis, menaxhimi ishte shum i kushtueshm pr shkak t numrit t lart t punonjsve t prfshir dhe shumsis s makinerive t prdorura n do bllok operator.Vetm dy muaj pas hapjes s procesit t tenderimit, m 4 maj 2015, Ministria e Shndetsis zhvilloi procedurn e prokurimit pr koncesionin dhe m dat 26 Maj, autoriteti kontraktues publikoi renditjen e operatorve ekonomik.Ku Komisioni i Vlersimit t Ofertave shpalli fitues konsorciumin e prbr nga Investital Llc, Servizi Italia S.p.a, U.Jet S.r.l dhe Tecnosanimed me 73.89 pik. N kt rast, kompania koncesionare Sani Service prbhej nga bashkimi i kompanive Investital Llc, Servizi Italia S.p.a, U.Jet S.r.l dhe Tecnosanimed. Ku 40 prqind t aksioneve i zotronte Investital Llc-, kompani asokohe me kapital 1 mij euro, e regjistruar nga Ilir Rrapaj n Prishtin. Ndrsa, paketa e mbetur e aksioneve t koncesionit ndahej n 15 pr qind pr Servizi Italia, 15 pr qind pr Tecnosanimed dhe 15 pr qind pr U.Jet S.r.l.

Ndrsa n vendin e dyt u rendit konsorciumi i prbr nga Action Laundry, S.S.I, Mario Gugliemo dhe Brema Ambiente me 42.83 pik. Por cili ishte justifikimi apo pretendimi q Ministria e Shndetsis gjeti n vitin 2015 pr t dhn kt konceision? Sipas pretendimeve t kohs, Ministria e Shndetsis e justifikoi dhnien me koncesion t sterilizimit me argumentin e rritjes s frikshme t infeksioneve n sallat kirurgjikale n spitale. Kjo pr shkak si t vjetrimit t tyre, ashtu edhe t mungess s sterilizimit t duhur. Po sipas Ministris s Shndetsis, menaxhimi ishte shum i kushtueshm edhe pr shkak t numrit t lart t punonjsve t prfshir. Nevoja pr lindjen e ksaj procedure ka ardhur bazuar n prioritetet q kjo qeveri i ka vn vetes, t cilat jan pasqyruar edhe n programin e qeverisjes 2013-2017.

Nj nga problematikat m madhore q kan spitalet tona sot sht shrbimi i kirugjis, si ndrhyrja m e fundit e shrbimit mjeksor. S pari ishte e nevojshme pr t ndrhyr n ndrrimin e gjith bazs instrumentare, e cila ka nj mosh mesatare 30-vjeare. Nevoj tjetr ishte dhe futja e koncepteve t riprshtatjes s instrumentave kirugjikale nprmjet futjes s standardeve t Bashkimit Europian, duke ndryshuar proceset e mangta t sterilizimit q kryhen aktualisht n sallat tona. Problem tjetr madhor sht edhe dezinfektimi i sallave operatore, i cili deri m sot kryhet n mnyr manuale dhe jo nga personel i trajnuar. N baz t raporteve t Institutit t Shndetit Publik, sht konstatuar q monstrat e marrra pr tu analizuar, direkt pas dezinfektimit t sallave, kan rezultuar me ngarkes mikrobike. Kjo gj ka sjll rritjen e infeksioneve spitalore, i cili n baz t studimeve rezulton q 1 n 3 pacient merr infeksion spitalor. Ndrkoh q mesatarja europiane sht 1 n 16. Pr kt arsye vihet n rrezik siguria e pacientit dhe rriten kostot spitalore. Kto kan qen ndr shkaqet kryesore q bn t lind nevoja pr dhnien me koneision t ktij shrbimi. Dua t shtoj s prpara s t zhvillohej procedura, mbshtetur edhe n ligjin pr konesionet, sht br analiz e detajuar e gjendjes s sallave kirugjikale n t gjith Shqiprin., pohoi Klodian Rjepaj, Kryetar i Komisionit t Sterilizimit, ish-zv.ministr i Shndetsis.

Sipas studimit t fizibilitetit q i parapriu koncesionit, numri i ndrhyrjeve kirurgjikale n kto spitale deri n vitin 2013 llogaritej n 50 mij. Por n vitin e tret t operimit t koncesionit, n vitin 2018, numri i ndrhyrjeve kaprceu n 90 mij, duke i rritur kostot shum prtej parashikimeve. Por si e theksuam m lart, do t duheshin 5 vite denoncimesh t vazhdueshme publike, q drejtsia t merrte n duar koncesionin e sterilizimit. Nj nga kta kontestues t ktij koncesioni ishte edhe Nisma Thurje. E cila nuk u mjaftua vetm me denoncimin e tenderit q binte era korrupsion, por edhe e oi shtjen m tej, duke dorzuar n SPAK, dokumentacionin ligjor me shkeljet prkatse. Ndrkoh q nj mjek i njohur do t kthehej n denoncuesine vazhdueshmt ktij konceisioni. Ai do t ishte mjeku Artan Koni. I cili denoncoi nj shkres zyrtare q Ministria e Shndetsis u kishte drguar spitaleve kryesore n vend, ku u krkonte ktyre t fundit q gjat vitit 2019 t bnin m pak operacione se gjat vitit t shkuar.

Kjo pasi, koncesionari i sterilizimit Sani Service po merrte m shum para sesa ishin parashikuar n buxhetin vjetor. Ku sipas statistikave gjat vitit 2018, ishin kryer rreth 90 mij ndrhyrje kirurgjikale. Pr t cilat shteti i kishte kaluar konceisionarit 17 milion euro, ose 3.6 milion euro m shum se parashikimi.
Dhe pr kt arsye, n mnyr absurde, ministria e Shndetsis n vend q t negocionte mimet e sterilizimit me koncesionarin, u krkonte kirurgve n spitale t bnin m pak operacione. A thua se smundjet ishin shtje dshirash q mund t prisnin, pr pacientt apo pr vet kirurgt. Kallzimi u ndrtua mbi dyshimet q ne kishim se po prdoreshin fondet publike me qllim abuzimin e tyre n nj proes konesionimi t nj shrbimi i cili realisht ofrohej deri n at koh. Praktikisht far ndodhi ishte q n momentin q shteti shqiptar, ministria e Shndetsis ka lidhur nj kontrat konesionare pr konesionimin e shrbimit t sterilizimit, fondet e disponueshme t cilat do t alokoheshin pr kt shrbim shkojn n shifra marramendse. Prpara se t jepej me konesion fondet q alokoheshin ose m sakt kostot e proesit t sterilizimit shkonin diku tek rreth 200 mij euro pr t gjith Shqiprin. N momentin q u dha me konesion kto fonde u 80 fishuan. Ne paguanim nj konesionar tashm nga 200 mij euro pr t gjith vendin, paguanim 17 milion euro., pohoi Panajot Soko.

Por cili ishte pretendimi q ngriti qeveria Rama n dhnien me konceision t sterilizimit n spitale? Dhe a u prdor nevoja pr nj shrbim m cilsor pr t krijuar nj skem gllabrimi parash publike? Por ajo q sht e habitshme sht se si ka mundsi q nj proces si sterilizimi q deri n vitin 2013 i kushtonte buxhetit t shtetit 200 mij euro, tani me dhnien me konceision kostot ishin shumfishuar. Ku nse nuk do t ishin parat q koncesionari po gllabronte, do t ishte e vshtir pr t kuptuar prmasn e dmit q ky koncesion po shkaktonte n buxhetin e shtetit. Q njkohsisht nxorri zbuluar edhe mnyrn se si komisioni pr tenderimin kishte proceduar. Nuk ka patur nj justifikim t mirfillt deri n viitn 2018 n mos gaboj kur Ministria e Shndetsis n presionin e madh q u krijua nga momenti q ne shkuam dhe denoncuam n SPAK kt si afer u detyrua q t merrte nj qndrim n lidhje me arsyet q u detyrua t merrte kt vendim. Qndrimi ishte aq ekuivok dhe i fshehur mes ktyre proedurave q ti edhe i kupton edhe si kupton, apo edhe i vrteton edhe nuk i vrteton q kishte t bnte me rastet e infeksioneve n proesin e operacioneve q kryheshin n spitalet shqiptare. Mund t ket patur por nuk ishte kjo aryseja primare apo shqetsimi q kan patur spitalet shqiptare kur ne morm vendimin pr t alokuar nj shifr marramendse prej 17 milion eurosh n vit., theksoi Soko.

Por prpara se dosja t kalonte n SPAK, tenderi pr sterilizimin ishte hetuar fillimisht nga Prokuroria e Tirans. E cila u mjafua vetm me marrjen ne pyetje t antarve t komisionit q ishte ngritur pr dhnien me konceison t sterilizimit. T cilt ashtu si pritej morn n mbrojtje mnyrn se ishte proceduar me kt koncesion. Pr pamundsi ekonomike. Vetm njri kompetent, ai i investimit n pajisje e instrumente, kap vlern e buxhetit t investimit total t Ministris, pr 2 vite e gjysm n zrin investime. Pra shrbimi integruar nuk do mund t jepej me proedur tjetr. Ktu kemi parasysh edhe rikthimin, q do t thot koha kur fillon konesionari t marr benefitet mbrapsht. Studimi i fizibilitetit ka parashikuar q rikthimi t ndodh n vitin e gjasht os t shtat n mos gaboj. N asnj procedur tjetr nuk sht e mundur nj gj e till, pr kt arsye do mbeteshim pa ofertues. Nse kto shrbime do prokuroheshin t ndara asnjher nuk do arrihej standardi i arritur nga konesioni PPP. Pr t mos thn q t ndara, procedurat pr prokurimin e ktyre shrbimeve mund t dshtonin., tha Naile Abazi, antare e Komisionit.

T njjtin qndrim prpara prokurorve mbajtn edhe antart e tjer t komisionit t dhnies s koncesionit. Midis tyre edhe Arben Gjata- Pedagog i kirugjis dhe zv. Rektor n Universitetin e Mjeksis Tiran Nga ajo far kemi diskutuar n komision ka rezultuar se edhe nga ana ekonomike kjo ishte procedura m e favorshme., tha Arben Gjata, pedagog i kirugjis , Zv. Rektor n Universitetin e Mjeksis Tiran.

Sikurse dhe kolegt edhe Gjata shprehej se infeksionet spitalore, ishin aryesja kryesore, se prse koncesioni ishte mnyra e vetme pr t prmirsuar situatn n spitalet n vend dhe pr t patur nj shrbim me cilsor. Por asnj prej antarve nuk shpjegoi dot, sesi kostot u rritn dhe se prse ata nuk kishin mundur t parashikonin kt gj. Nga eksperienca q kam n kt fush mnyra e procedimit me prokurim t zakonshm mund t onte n dshtim. Do duhej q t gjitha shrbimet e parashikuara t prokuroheshin me procedura t veanta. Prsa i prket prokurimit t instrumentarit, mesa jam n dijeni, procedura e fundit e prokurimit t tyre sht br n vitin 2004. Kompanit serioz q ofrojn cilsin m t lart nuk jan t interesuara pr tregun shqiptar.

Ndrsa konesioni n fjal trhoqi nj kompani serioze, si ishte ajo q fitoi procedurn., theksoi Gjata. Sipas ekspertit t ekonomis, Pano Soko, skema e korrupsionit n tenderin e sterilizimit sht pak e shum e njjt me at q sht prdorur edhe n tender t tjer t ngjashm. Madje. sipas tij, qeveria nuk sht rrekur shum t ndrroj modulin. Ndrkoh q parat mendohet se kan fluturuar nprmjet nj skeme t qart t pastrimit, n xhepa t tjer ku nuk prjashtohen edhe ministra apo zv/ministra. Ndrsa Ilir Rrapaj dhe kompania e tij n ortakri me biznesmen t tjer italian, nuk ka shrbyer ve se si nj mash pr t trhequr parat publike nga thesari i shtetit. Skemat korruptive n t gjith kto proeset konesionare jan pak a shum t njjta, si ajo q kemi hasur n formn, procesin e konesionimt t inceneratorve ku parat q dislobohen m pas humbasin npr kompani t cilat shprndajn parat tek xhepi i atyre q duhet t prfitojn nga kjo ku prfshihen qoft aktor privat, apo aktor publik, ministr, zv. Ministr. Praktikisht besoj s skema sht e njjt edhe n rastin e konesionit t sterilizimit, tha Sako.

Kontrata e Partneritetit Publik Privat pr sterilizimin e instrumenteve kirurgjikale sht tashm n vitin e gjasht t operimit, por ka shnuar rritje t kostove t parashikuara me gati 30 prqind. Nga 9.6 miliard lek t parashikuara n vitin 2015, sterilizimi pritet tashm tu kushtoj taksapaguesve shqiptar rreth 12.3 miliard lek n total. Shifrat e tejkalojn buxhetit e parashikuar pr kt koncesion, pr t cilin ministri i Financave t kohs, Shklqim Cani, shprehej parimisht dakord, por krkonte nga autoriteti kontraktues Ministria e Shndetsis, q n do rast t mbahet n konsiderat q financimi i projektit gjat gjith periudhs s kohzgjatjes s kontrats t respektoj n mnyr rigoroze limitin buxhetor t parashikuar pr kto shrbime q propozohen t jepen me koncesion.

Ndrsa lidhur me rriskun e inflacionit, ministri i kohs, Cani krkonte q t vlersohet opsioni i prballimit trsisht nga Koncesionari, ose minimalisht ky rrisk t ndahet mes autoritetit kontraktor dhe Koncesionarit. Pr shkak t ktij konesioni, pr shkak t ksaj kontrate ne patm n vitin 2019 patm nj rishikim t numrit t operacioneve. far ndodhispitalet nuk ishin n gjendje bazuar n buxhetin e tyre t prballonin kostot e mdha t sterilizimit. far iu tha..n vend q t rinegocioheshin, ridiskutoheshin kushtet e kontrats,, u tha spiataleve ul numrin e operacioneve. Kjo sht e tmerrshme, kjo sht kriminale.
Operacionet nuk i kondicionon dot, sa do jen, kush ka nevoj, nuk mund ti kondicionosh dot, por ne jemi i vetmi vend q i kemi kondicionuar. Prse pr shkak t nj kontrate konesionare. Dhe natyrisht q t detyruar nga ky presion human dhe social mjekt sot e kryejn procesin e sterilizimit me metodn e vjetr, por n fshehtsi. Pse sepse nuk mund ti thon pacientit se nuk t operoj dot se sm l kontrata., theksoi Soko.

(BalkanWeb)