Nj seanc dgjimore n Komisionin pr shtjet Sociale dhe Shndetsin evidentoi rritjen e krkesave pr ndihm gjat pandemis, por edhe mungesn e studimeve apo problemet e shumta me t cilat prballet ky sektor i shndetsis.

Emri:  covid-19-4949163_1920.jpg

Shikime: 4522

Madhsia:  35.7 KB

Komisioni pr Punn, shtjet Sociale dhe Shndetsin mbajti t mrkurn nj seanc dgjimore pr pasojat e shndetit mendor gjat periudhs s pandemis dhe masat e marra nga Ministria e Shndetsis pr kt shtje.

Vjollca Braho, zv.ministre e Shndetsis theksoi se ka pasur nj numr t madh personash q kan krkuar ndihm gjat ksaj periudhe, gj q ka uar n dyfishimin e numrit t qendrave komunitare q ofrojn kt shrbim.

N vitin 2019 sht shtuar numri i qendrave komunitare t shrbimit t shndetit mendor duke arritur n 10 t tilla. Prve tyre jan dhe 14 shtpi mbshtetse, ku jan shtruar 150 persona q marrin shrbim me qllim rehabilitimin pr nj jetes t pavarur, tha ajo para komisionit.

Duke i referuar shifrave t vitit 2021, Braho raportoi se nga kto qendra komunitare jan kryer 70 844 vizita, nga t cilat 18 pr qind jan kryer n banes. Ndarja sipas grupmoshave q kan krkuar ndihm sipas saj sht 66 666 mij persona t rritur dhe 4178 raste fmij dhe adolesht. Ndrkoh, n sistemin online t kshillimit t hapur gjat pandemis jan br 25.392 thirrje nga qytetart, shtoi prfaqsuesja e ministris s Shndetsis.

Sipas saj, ndikimi i pandemis n shndetin mendor t fmijve dhe adoleshentve ka sjell dhe rihapjen e ish-qendrs kombtare t mirrritjes s fmijve. Lidhur me masat e marra, Braho tha se ministria ka ngritur nj grup pune pr hartimin e nj plani pr prballimin e situats n t ardhmen, duke parashikuar q deri n 2024 t hap edhe 10 qendra t tjera socio-shndetsore.

Pasojat e pandemis n shndetin mendor kan prekur edhe vet personelin e shndetsis. Alban Ylliu nga Instituti i Shndetit Publik solli para komisionit t dhnat e nj studimi t kryer me 2200 profesionist shndetsor, sipas t cilit 25 prqind kan nivel t moderuar t stresit, 29% depresion t moderuar dhe t rnd, 6% pagjumsi klinike dhe mbi 50% kishin shenja t pagjumsis joklinike.

Pr mendimin tim kto t dhna do t dilnin dhe nse matej situata n popullat, tha Ylli. Sipas tij, shoqria shqiptare vijon t vuaj nga stigma ndaj smundjeve mendore dhe pr kt arsye nuk shfrytzohet as check-up pr kto smundje.

Duhet t ndryshojm mentalitetin e shoqris sepse kemi trashguar n mnyr krejt t gabuar nga komunizmi lidhjen mes problemeve t shndetit mendor me karakterin, tha ai duke shtuar se pa ndryshuar kt mentalitet do t kemi vuajtje n heshtje.

N komision ishte i pranishm dhe shefi i shrbimit t psikiatris n QSUT, prof.dr. Ariel omo, i cili ngriti disa shqetsime pr problemet q ka ky sektor i shndetsis, q nga mungesa e specializantve t rinj t fushs, shtimi i shtretve n shrbimin publik apo fondet e pamjaftueshme pr rikonstruksionet e spitaleve ekzistuese.

Sipas omos, shtja e shndetit mendor duhet t jet prioritet pr do qeveri pasi ka nj presion t madh pr kt dhe nga organizmat ndrkombtar. Kurthi ku sht sistemi yn i shndetit mendor sht ky; OBSH thot reduktoni shtretrit n spitalet psikiatrik, ndrsa Kshilli i Evrops krkon standarde pr kto spitale.

Sipas tij, Shqipria ka numrin m t vogl t shtretrve pr 100 mij banor, por problemi sht se ka shum shtretr n spitalet e burgjeve.

320 shtretr i kemi brenda sistemit t burgjeve, q prbn dhe spitalin m t madh psikatiatrik sot n Shqipri, tha omo, duke krkuar q t gjendet nj mnyrn pr shtimin e shtretrve n spitalet publike. Sepse m mir t jen me hyrje -dalje npr spitale se sa t jen n spitalin e burgjeve, ku numri do t shkoj nga 300 n 600 dhe pastaj 900 nse nuk lirohet ky sistem i sotm, presioni mbi t cilin sht ekstrem, tha ai.

Gjithashtu burimet njerzore jan nj problem i madh me t cilin prballet shrbimi psikatrik. Sipas omos, nevoja sht pr 3 ose 4-fishim t psikologve dhe po ashtu i specializantve pr psikatrin. N nj krahasim me vitin 1990, Shqipria ka vetm 10 mjek m shum n kt sektor, sipas omo.

Deputetja e Partis Demokratike, Orjola Pampuri, e cila ishte inciatore e ksaj seance dgjimore, tha se shndeti mendor nuk sht vetm shtje e pandemis, por m e gjer dhe krkoi nga qeveria q ta kthej n prioritet t shndetit publik.

Ti japim prioritet duke nisur nga shndeti publik dhe shrbimi i spitalit t psikiatris dhe qendrat komunitare. Hallkat duhet t funksionojn bashk dhe t parandalojm ato raste q na bjn t ndihemi keq, tha ajo, duke vn n dukje se institucionet nuk kan studime pr kt problem.

BIRN krkoi nga prfaqsuesit e ministris s Shndetsis dhe ISHP-s nj analiz krahasuese me kohn para pandemis pr shifrat e raportuara t problemeve me shndetin mendor, por nuk mori prgjigje prej tyre.

Deputetja Pampuri tha se prfaqsuesit e ministris kishin dorzuar n komision disa studime t kryera nga organizata t shoqris civile mbi pasojat e pandemis n shndetin mendor. Ajo i tha BIRN-it se shtetit i mungonte analiza dhe studimet pr kt sektor.

Nuk ka nj databaz t qart pr t br analiz krahasuese nga viti n vit nga ministria pr rastet e referuara t problemeve me shndetin mendor, tha Pampuri.

Deputett e ndrpren seancn dgjimore pr shkak t angazhimeve t tyre partiake, duke caktuar dhe nj mbledhje tjetr pr kt shtje, ku do t raportojn dhe prfaqsues t ministris s Arsimit pr pasojat e pandemis tek shndeti mendor i fmijve dhe funksionimin e shrbimit t psikologjis n shkolla.

BIRN