Eurobondi 650 milion euro i Shqipris mes suksesit dhe rezervave; Fqinjt me interesa m t mira

Emetimi i pest e on stokun e borxhit n 1.8 miliard euro, 50% e borxhit publik n valut, rreziku nga interesat n rritje



Nga Nertila Maho

Shqipria mbylli t enjten e shkuar daljen e saj t pest n tregjet e kapitalit pr nj emetuar nj Eurobond. Edhe pse synimi ishte q t sigurohej nj borxh n vlern 700 milion euro, sikurse ishte deklaruar nga qeveria dhe si e parashikonte ligji i veant, nga tregu u morn 650 milion euro.

Maturimi sht m afatgjati me t cilin qeveria ka siguruar ndonjher nj hua nga emetimet e vazhdueshme n instrumentin Eurobond me 10 vjet. Kuponi me t cilin u emetua ky borxh ishte 3.5% dhe interesi 3.75%. Nga ekspertt e tregut ata u vlersuan tregues pozitiv pr kushtet aktuale, por sigurisht jo nj sukses i jashtzakonshm sikurse u lakua nga qeveria. Por cilat jan t dhnat q shihen si sukses i Shqipris n kt treg dhe aspektet me rezerva?

Afati i maturimit dhe interesi cilsohen si tregues t mir n kt transaksion t fundit, gj q ka ardhur si rezultat i kushteve ende t mira n tregje. Thuajse n t gjith rastet n ecurin dhe interesat me t cilat Shqipria ka siguruar borxhin n tregjet e kapitalit, sipas ekspertve, prcaktuese ka qen gjendja e prgjithshme n tregje, likuiditeti dhe oreksi i investitorve pr t investuar.

Por, interesi i investitorve pr Shqiprin duket se kt her ka psuar rnie n raport me Eurobondin e kaluar. Kt e tregon qart raporti i mbulimit. Nse n Eurobondin e vitit 2020, ky raport ishte rreth 5 her, nga 650 milion euro q kishte shpallur qeveria, krkesa e investitorve ishte 3.2 miliard euro, kt vit raporti i mbulimit ishte vetm 1.8, pra pr 650 milion euro, krkesa nga investitort pr financim ishte 1.2 miliard euro. Sigurisht kjo argumentohet edhe me faktin se kemi t bjm me nj borxh m afatgjat sesa ai i vitit paraardhs.



Fqinjt marrin gjithmon interesa m t mira

Interesat e Eurobondeve shqiptare kan ardhur gradualisht n ulje, dhe ky sht nj tregues pozitiv. Prtej ksaj, n raport me fqinjt nuk arrijm asnjher t jemi me interesa m t leverdishme se ata. Mjaft q t marrim n analiz emetimet e bra kt vit n rajon. Maqedonia e Veriut, pr shembull, n mars t ktij viti doli pr her t tet t tregjet e kapitalit.

Emetoi 700 milion euro, me afat 7-vjear dhe me interesin m t ult historik t saj prej 1.62%. Fondet u prdorn pr t rifinancuar Eurobondin e marr n vitin 2014, prej 500 milion eurosh, ndrsa diferenca prej 200 milionsh u prdor pr t plotsuar deficitin buxhetor. Krkesa pr financimin e Eurobondit maqedonas ishte n vlern 1.6 miliard euro, me t paktn 130 investitor t interesuar.

N shkurt 2021 ishte Kroacia e cila emetoi dy Eurobonde me vler 2 miliard euro n tregjet e kapitalit. Eurobondi i par kishte vler 1 miliard euro dhe afati i maturimit ishte 12 vjet, me maturim n vitin 2033, me nj kupon prej 1.125% q paguhet do vit dhe me interes 1.257%.

Ministria e Financave e Kroacis, n at koh, deklaroi se Eurobondi i dyt ishte srish 1 miliard euro dhe sht m afatgjati i marr ndonjher prej saj n tregjet e kapitalit (20-vjear, maturim n 2041). Kuponi i ktij borxhi ishte 1.750%, kurse interesi 1.788%.

Raporti i mbulimit pr t dy Eurobondet e Kroacis ishte 3.2, nj nivel i cilsuar mjaft i mir, po t kemi parasysh q nga qeveria kroate u krkua nj emetim 2 miliard euro n nj dit. Eurobondet u prdorn pr t rifinancuar Eurobondin q maturohej gjat vitit dhe pr shpenzimet buxhetore sipas nevojs.

Serbia, n shtator, gjithashtu emetoi 1 miliard euro n shtator n tregjet e kapitalit. Krkesa e investitorve ishte 3 miliard, duke uar raportin e mbulimit n 3 her, nj nivel i knaqshm pr Serbin ku autoritetet u shprehn entuziaste lidhur me kt interes dhe se ishte shum m lart se pritshmrit q kishin. Mbi t gjitha, interesi me t cilin u sigurua Eurobondi ishte m i ulti ndonjher pr nj Eurobond 7-vjear t gjelbr, i cili kishte nj kupon 1% dhe interes 1.26%

Emri:  Tabela-1-Eurobond.jpg

Shikime: 36

Madhsia:  22.5 KB

Pas Eurobondit borxhi mbi 80%, gjysma e tij n valut, rreziku nga normat

Ministria e Financave parashikonte q pas huamarrjes s Eurobondit t ri, borxhi publik t shkoj pak m shum se 80%. Rritja e vazhdueshme e niveleve t borxhit ka ngushtuar vazhdimisht hapsirn e disponueshme t Shqipris pr huamarrje n rast nevoje apo shoku n ekonomi.

Pr kt arsye sht theksuar vazhdimisht ulja e kufirit. Nxitimi i qeveris pr t dal n tregje kt vit lidhet q shum shpejt pritet rritje e normave t interesit. Pr ekspertt e tregut ky ishte momenti i fundit i prshtatshm prpara fillimit t nj cikli t ri sa u takon interesave, pasi rritja e inflacionit nuk shihet momentale.

Ekspertt e tregut pohojn se prtej situats s prgjithshme t borxhit dhe treguesve me t cilt sigurohet, rndsi kryesore merr fakti se pr far do t prdoret dhe sa do ti shrbej ai ekonomis dhe vendit. Ministria e Financave ka deklaruar m hert se Eurobondi i fundit do t prdoret pr mbshtetje t prgjithshme buxhetore.

Do t alokohet pr shpenzime publike n sektor ky si arsimi, shndetsia, bujqsia dhe infrastruktura, si dhe n mbshtetje t investimeve publike, t cilat synojm ti ruajm mbi nivelin 5% t PBB. Nj pjes e Eurobondit do t mbetet n Thesar, pr nevoja t financimit pr vitin 2022 do t deklaronte ministrja e Financave Delina Ibrahimaj pak dit m par.

Me huamarrjen e fundit, gjysma e borxhit publik t vendit sht n valut, duke e rritur rrezikun ndaj normave n rritje t interesit sikurse parashikohet q t ndodh n vazhdim.

Emri:  Tabela-2-Eurobond.jpg

Shikime: 34

Madhsia:  24.7 KB

Historiku i Eurobondeve, stoku arrin n 1.8 miliard euro

Dalja e par ishte n vitin 2010, me vler 300 milion euro. Ajo arriti t siguronte nj interes n kupon fiks prej 7.5% dhe afat maturimi 5-vjear.

Dalja e dyt e Shqipris ishte m 5 nntor 2015, pr 450 milion euro. Kuponi fiks i siguruar n kt dalje ishte 5.75%, me maturim 5-vjear.

Dalja e tret n 2018 pr Shqiprin n tregjet e kapitalit shnoi interes m t favorshm se Eurobondet e mparshme. Nga kjo dalje u emetuan 500 milion euro, me kupon fiks prej 3.50% dhe afat maturimi 7-vjear.

N qershor t 2020-s, Shqipria regjistroi daljen e katrt, ku u emetuan 650 milion euro, me ofert nga investitort rreth 3.2 miliard euro, me kupon 3.5%, interes 3.625% dhe maturim 7-vjear. Dalja e fundit e ktij viti sht e pesta me nj vler Eurobondi prej 650 milion eurosh, me kupton 3.5% dhe me interes 3.75% ndrkoh q afati i maturimit sht 10 vjet.

Luhatja e interesave n emetimet e Eurobondeve gjat viteve ka qen e lidhur me kushtet n tregjet ndrkombtare n momentet prkatse. Shqipria ka nj stok borxhi n instrumentin q njihet si Eurobond n vlern 1.15 miliard euro. Rritja e tij, me vler prej 650 milion eurosh, sa u emetua zyrtarisht s fundmi, e on stokun n vlern 1.8 miliard euro.

Revista Monitor