Close
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 19
  1. #1
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3
    Ndryshuar pr her t fundit nga Albo : 14-06-2021 m 23:30

  2. #2
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ta prvetsojm at

    Emri:  monasterium.ru_02.jpg

Shikime: 494

Madhsia:  48.9 KB

    Shn Theofan i Vetmuari

    Fjeti n Krisht ditn e Fests s Theofanis s Krishtit n vitin 1894 dhe Kisha Orthodhokse e kujton do vit n kalendarin e saj n 10 janar, q sht dita e lindjes s tij.

  3. #3
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ta prvetsojm at

    Nj her, n mes t nj salle vallzimi n nj ballo vjetore, nj vajz e re pati nj vegim t papritur t pavdekshmris s shpirtit t saj; dhe teksa ky vegim iu shfaq para syve t brendshm t saj, i ngeli n mendje mendimi se gjith kto rrotullimet n salln e vallzimit ishin krejt t kota.

    E mahnitur dhe e shqetsuar, vajza i shkruajti shenjtorit q bnte nj jet n vetmi: "A sht kjo dika normale apo sht nj penges anormale pr dshirn pr t patur nj jet t lumtur n kt bot?"

    Prgjigjia q mori pr pyetjen e saj, rezultoi n kt volum libri.

  4. #4
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ta prvetsojm at

    Letra e Par

    Subjekti i Korrespondencs son: Jeta Shpirtrore

    Nj kujtes hyrse rreth premtimit t dhn pr n korrespondenc rreth jets shpirtrore. T mirat q mund t pressh prej saj.

    Para se t niseshe pr n Mosk, ram dakord q t mbajm nj korrespondenc pr gjrave m t nevojshm pr ty. Sigurisht, q un pres nga ty t m tregosh se si je duke ia kaluar, dhe si po ambientohesh aty. Kam koh q pres, e pres, e akoma pres; ka kaluar shum koh dhe ende nuk kam marr ndonj letr nga ty. T ka ndodhur ndonj gj? A je shndosh e mir me shndet? T ruajt Nna e Zotit! Mbase synimet e tua kan ndryshuar? do gj sht e mundur. Prandaj po t shkruaj tani, se nse sht pikrisht ashtu, dhe ti mendon se kjo korrespondenc ka pr t m lodhur mua, duhet ta largosh at mendim menjher nga mendja. T t shkruaj ty pr kto gjra nuk ka pr t qen fare nj barr e rnd pr mua; prkundrazi, ka pr t m sjell nj knaqsi t vogl, dhe ka pr t m sjell pak varietet n rutinn time t zakonshme ditore. Pr m tepr, nse kjo korrespondenc nuk ka pr t ndodhur, ather kam pr t ndjer nj humbje t madhe. Nuk do t shpjegoj se pse do t ndihem n kt mnyr, por po t theksoj se do t ndihem ashtu.

    Nuk m duket me vend t t jap kshilla ktu, por dua t t bj nj krkes: m shkruaj. Por mos prit ndonj urtsi t madhe nga mua. Thjesht nj prsritje e t gjitha gjrave t vlefshme kan pr t ndihmuar jo pak, duke t rifreskuar kujtesn pr kto gjra dhe duke t fokusuar vmendjen n to, mbase me entuziazm dhe me energji t veant. Dhe far sht e mira q do t dali n drit nga e gjitha kjo? Sepse kur hasim n probleme n jett tona, nuk vijn nga vullneti yn i keq apo nga zemra e keqe por vijn nga mungesa e zjarrit dhe zellit pr gjrat e vlefshme n jet.

    M shkruaj.

  5. #5
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ta prvetsojm at

    Letra e Dyt

    Kotsia e Jets s Bots

    Nj vrejtje pr shkakun e heshtjes s saj.
    Sinqeriteti dhe thjeshtsia e duhur n nj korrespondenc.
    Kotsia e jets s bots.
    .


    Un u lodha s spekulluari se far vall kish ndodhur q nuk po m shkruaje, dhe doli q gjyshja juaj ishte pak e smur. Shiko, "gjyshja" sht nj fjal fitimtare. Pr niprit e mbesat nuk ka vend m t ngroht se tek shtpia e gjyshes, dhe pr gjyshen nuk ka gj m t shtrenjt se niprit e mbesat e mira. Pr kt, duhet t falenderojm Zotin. Duhet ta ngushllosh gjyshen m shpesh e t dgjosh me vmendje se far ka pr t t thn. Plakat kan nj urtsi t fituar nga prvojat dhe mundimet e jets. Shpesh ato pa e ditur shprehin me fjal t thjeshta msime shum t urta q nuk ke pr ti gjetur n libra, edhe po t krkosh gjith bibliotekn.

    Edhe pse m ke dhn nj shpjegim binds prse nuk m ke shkruajtur pr nj koh kaq t gjat, un prap e shoh me vend t t jap nj epitimia(1), edhe pse e vogl, me qllim korrigjimin tnd. Mendoj se ti do t ishe m e disponuar pr korrigjim t sjelljes nse un t falenderoj q m shkruajte, dhe pr far m shkruje. Pr kt t falenderoj.

    M premtoje se do t jesh e hapur me mua. Mir! Hapja sht gjja m e rndsishme n nj korrespondenc; ndryshe s'ka arsye as pse ta fillosh. Gjithmon m shkruaj ashtu si t vjen. M shkruaj far bluan n mendje, dhe trego kujdes q t shtrosh t plot pyetjen q po t vjen vrdall n mendje dhe lyp nj prgjigje. Vetm ather mund t arrijm n zgjidhje, ashtu si toka e that thith ujin. Kjo sht mnyra m e thjesht pr t marr dhe pr t rregulluar konceptet n kok t cilat sqarojn subjekte dhe shtje pr t cilat ne e konsiderojm t nevojshme q t kemi nj vizion t pastr n syrin e mendjes. Ku do t ishte qllimi nse un do t shkruaja ty pr nj gj dhe mendja jote do t ishte e zn me mendime t tjera? Do t ishin fjal boshe, si dy njerz q do t bnin nj diskutim duke i kthyer kurrizin njri-tjetrit, dhe secili diskuton pr at q ka para syve t tij. M duket se jemi n nj mendje q nuk kemi pr tu marr me gjra abstrakte, as nuk do t bjm plane dhe teori; por kemi pr t diskutuar s bashku pr gjrat e prditshme q hasim n jet. Dhe kshtu do t ecim hap pas hapi.

    M shkruaje se je "verbuar". M thua se "Pr plot dy dit jam duk br xhiron e rrethit shoqror ktu. Si fillim vajta n teatr, pastaj u sorrollata pr qejf, dhe m pas shkova n nj mbrmje festive. far lloj turme sht kjo, me gjrat pr t cilat flasin, me mendimet e tyre t errta pr do gj, dhe far lloj sjellje q kan? T gjitha kto jan barbari pr mua, dhe asnjher nuk do t jem n gjendje as t mbledh mendimet e koks time n kt turm." Kjo sht hera e par q je ekspozuar karshi ksaj jete, dhe ke pr tu msuar me t. Prshtypja q t sht krijuar, pas jets tnde t qet e t thjesht n fshat, sht dika e pritur. Atje ti krijove gjykimin tnd n lidhje me gjrat q jan t vrteta e t gabuara n jet, ama un nuk e kam fort t qart se far ka gjetur streh n mendjen tnde nga e kaluara. Esht gjithashtu e mundur se teksa n siprfaqe ti has nj mosaprovim t ktyre gjrave, brenda n thellsi ti has n simpati pr to dhe nj dshir pr ti prsritur. Jeta prej s cils ti ke par vetm nj pjes t vogl, ka veti marramendse. Edhe ata q marrin pjes n kt jet e din se ajo nuk sht ashtu si duket, por prap s prapi jan t trhequr prej saj, si nj i varur nga droga e opiumit, q e di se far e pret. Ai sht si nj njeri i mendur, q pavarsisht nga gjithka, e merr drogn, ose mbase kjo sht edhe vet arsyeja prse e merr.

    Si po ja kalon? A je akoma e trhequr nga ai vend? A do t plqente q ta kaloje jetn tnde n kt mnyr? T pyes q t skicoj nj foto t vogl... Dhe tregohu e sinqert.



    1. Epitimia sht prkufizuar si "Nj dnim shpirtror, ose m mir, nj ushtrim me qllim q t tejkalosh rrethanat plot mkat.." (Polnyy Tserkovnoslavyyanskiy Slovar, Vol I, Mosk 1899)
    Ndryshuar pr her t fundit nga Albo : 23-03-2021 m 12:20
    "Babai i shtetit sht Ismail "Qemali", e zbuloi Edvin shkenctari!"

  6. #6
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ta prvetsojm at

    Letra e Tret

    Boshllku

    Boshllku dhe njanshmria e jets s bots..

    Sa m gzove me prgjigjen tnde! "Nuk jam aspak e trhequr nga kjo jet, prkundrazi, kjo jet m spraps. M pak se nj dit m pas, u ndjeva e coptuar, shpirti po m lngonte dhe ishte melankonik, dhe nuk e duroja dot veten time. Vetm me shum vshtirsi munda t qetsohesha." Pse nuk mi shkruajte kto gjra hern e kaluar? Bile mu duke se me heshtjen tnde, ti po m fshihje ndonj t dashur apo ndonj problem tjetr.

    Zoti t dhnt kt ndjenjn - e flakjes tej t jets s bots dhe dfrimit - dhe qoft gjithmon me ty! Por sht edhe e mundur q ti t dashurohesh me kto gjra. Esht afr mendjes se ti nuk duhet t biesh n kontakt me kt jet. Hern e dyt ka pr tu dukur jo dhe aq shkatrrimtare dhe shqetsuese si hera e par; hern e tret, akoma edhe m pak dhe nuk ka pr tu dukur si dika e keqe fare. Si thon edhe pr vodkn, me gotn e par je duke kputur zinxhirt, me gotn e dyt ngrihesh lart e fluturon si shqiponj, dhe pas asaj gote vetm vazhdon ta mbushsh. far ndodh kur dikush viziton nj fabrik duhani? Syt u djegin, hundt iu rrjedhin, nuk marrin dot frym. Por ata q punojn n at fabrik nuk ndjejn absolutisht asgj, por edhe ata q jan t rinj n fabrik, pasi rrin n kmb pr pak koh n fabrik, nuk u djegin m syt, nuk teshtijn apo kolliten si m par, dhe pas pak kohe t gjitha kto parehati ikin fare. Trego kujdes q asgj e till nuk t shqetson ty paqen tnde!

    Duket se i ke paraprir pyetjes sime. Ti thua, "Nuk besoj se do ta pajtoj ndonjher veten time me kt jet. E shikoj nga afr me vmendje dhe v re q nuk sht jet. Nuk ta shpjegoj dot, por jam shum e bindur n mendjen time q kjo nuk sht jet. Esht plot me lvizje, por nuk ka jet. Makina ime qepse bn plot zhurm e lvizje, po far jete ka brenda saj?" Mendja jote e vogl dhe e ndritur t ka lindur nj ide t shklqyer. Tani jam n gjendje q ta konsideroj situatn tnde si m me shpres. Ndjenja shte e prkohshme, mund edhe t ndryshoj. Por kur nj ide thelbsore vjen n ndihm t ksaj ndjenje, ather ajo fuqizohet, dhe nga ana tjetr, fuqizon vet iden. T dyja s bashku i prngjajn nj kshtjelle. N mnyr q kshtjella t jet fortifikuar, ti duhet t msosh pse nuk ka jet n kt jet. Po e vazhduam diskutimin ton, n kohn e duhur un do t shpjegoj t detajuar, por pr momentin do t them vetm kt gj: Arsyeja se pse nuk ka jet n nj jet t till sht se nuk pushton dhe ushqen t gjitha aspektet e jets njerzore, por vetm nj pjes t vogl t saj. Dhe kjo pjesa e vogl renditet e fundit fare, as nuk e prek qendrn e jets njerzore.

    Jeta njerzore sht komplekse dhe shumplanshe. Ka aspektet fizike, mendore dhe shpirtrore. do aspekt ka fuqin e vet, nevojat dhe mnyrat e veta, dhe ushtrimin dhe prmbushjen e tyre. Njeriu jeton vetm kur t gjitha fuqit tona jan n lvizje dhe t gjitha nevojat tona jan prmbushur. Por kur vetm nj pjes e vogl e fuqive t tij jan n lvizje dhe vetm nj pjes e vogl e nevojave t tij jan prmbushur, kjo jet nuk sht jet. T gjitha punojn s bashku n unison, ashtu si edhe lvizja e nevojshme n makinn tnde qepse ndodh vetm kur t gjitha pjest jan duke punuar. Ndalo punn e nj pjese t vetme dhe gjith makina pushon s punuari; nuk jeton. Njeriu gjithashtu nuk jeton si nj qenie njerzore kur gjithka brenda tij nuk sht n lvizje. Me makinn, ndalimi i jets s saj, - lvizja - sht shum e dukshme; me njeriun, pasiviteti i jets s tij n prgjithsi sht i padukshm, vetm njri aspekt i jets s tij sht duke u ushtruar dhe vetm disa prej nevojave t tij jan prmbushur, ama nj jet e till sht si ajo e makins qepse q nuk lviz. I till sht ligji i jets njerzore!

    Le t'ia aplikojm kt ligj situats q jemi duke diskutuar. Cilat fuqi jan n prdorim ktu dhe cilat nevoja jan duke u prmbushur? N prdorim jan duart, kmbt, gjuha, syt, vesht, shqisa e nuhatjes, shqisa e t prekurit, kujtesa, imagjinata, fantazia dhe dituria, shuma totale e t gjithave prfaqson aspektin m t ult njerzor, q njeriu e ka t prbashkt me kafsht. Jeta e kafshs ka vetm nj nevoj pr t prmbushur, ose m mir t themi, pr t vn n pun; kt e shohim n pun kur qengji i vogl s bashku me delet i drejtohen lndins me bar t njom. Prve ktyre fuqive, kemi edhe dy ose tre shtresa t tjera tek njeriu, dhe t gjitha kto e kan nj qendr kryesore.

    Gjykoje vet tani: A mund t jet nj jet e till jet? Ndenja jote t tha se nuk ka jet n kt jet. Do t tregoj arsyen kryesore se prse nuk ka jet. Mbase veprimi i ksaj arsyeje nuk sht fort i qart pr ty pr momentin, por koncepti i prgjithshm duhet t jet i till. Detajet do t qartsohen me kohn. Se un po bj nj propozim se do gj me vler del nga struktura e natyrs s njeriut. Esht e nevojshme pr ne q t jetojm ashtu si na krijoi Zoti, dhe kur dikush nuk jeton n at mnyr, un po t pohoj me besim t plot se ai njeri nuk jeton fare. T krkoj q ti t mjaftohesh me kaq pr momentin.
    Ndryshuar pr her t fundit nga Albo : 02-04-2021 m 09:31
    "Babai i shtetit sht Ismail "Qemali", e zbuloi Edvin shkenctari!"

  7. #7
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ta prvetsojm at

    Letra e Katrt

    Liri apo Skllavri Shpirtrore

    Jeta e bots ju privon njerzve lirin dhe i mban t lidhur n nj skllavri mizore t gjith ata njerz q i prkushtohen bots. Hipokrizia dhe egoizmi si cilsit dalluese t jets s bots..

    Hern e fundit nuk t fola pr asgj q ti zije n goj n letrn tnde, kshtu q po t nis nj letr tjetr. Ti thua, "Gjja tjetr q shoh sht se si t gjith nxitojn lart e posht n ndjekje t dikaje q askush nuk arrin dot ta kapi. Kur m ndodh q t kaloj n ndonj rrug apo zon t populluar, far rrmuje dhe zhurme q m shohin syt e dgjojn vesht. Por pastaj i hedh syt dhe shikoj q t njtn rrmuj e zhurm e gjen edhe brenda shtpive t tyre, mbase dhe brends shpirtrave t tyre. Nuk e kuptoj dot - si sht e mundur t jetosh n kt mnyr?. Gjja tjetr q vrej sht se si e lidhin, shtrngojn dhe tiranizojn njri-tjetrin; asnj nuk ka vullnet t tyren apo sadopak liri. Nuk guxon t vishesh ashtu si t plqen t vishesh, nuk guxon t sillesh ashtu si t plqen t sillesh, nuk guxon t thuash far dshiron t thuash, nuk bn dot asgj ashtu si do ti vet ta bsh. do gj q bjn i nnshtrohet nj ligji t shkruajtur nga dikush, por ama askush nuk e di se kush. I mban t gjith njerzit t lidhur, por askush nuk e di se si t lirohet nga kta zinxhir. N kt mnyr ata tiranizojn njri-tjetrin. As nuk e marrin mundimin q t dgjojn dik - dhe kjo sht pr t ardhur keq. Un pr shembull kndoj. Kur t vjen pr t knduar, sht parajsa vet; sht knaqsi si pr mua edhe pr dgjuesit. Por ka raste q m duhet t kndoj edhe nse pr momentin mund t mos m vij pr t knduar. Dhe sipas tyre kjo sht nj sjellje shum e mir; po t refuzoja t kndoja do t konsiderohej nj shkelje e "ligjit". Dhe do s'do, ia merr kngs. Kjo barr sht e paprballueshme pr mua - gjoksi gati sa nuk fundoset fare, por ti prap e nxjerr gjoksin para, si pr t treguar q je duke knduar me gjith zemr. E kam vn re kt gj edhe tk njerz t tjer. Kjo sht liria pr ta! N pamjen e jashtme, t jepet prshtypja se t gjith jan njerz t lir. Nj njeri i lir, q i jan lidhur si kmbt edhe duart! Kjo m shtyu q t filloj t shqyrtoj me imtsi nse njerzit i bjn gjerat nga zemra apo jo. Dhe far msova? Mbase e kam gabim, por deri m sot nuk kam par asnj prov q t m shtyj t besoj q i bjn me shpirt. Kan kto kujdesjet boshe, nj gadishmri pr t br gjra pr njri-tjetrin, dhe nj admirim reciprok. do gj sht siprfaqsore. Nn kt pamjen e jashtme q sht elegante dhe e but fshihet nj shpirt krejt tjetr, q po t nxirret n drit, nuk do t dukej as elegant dhe as i tolerueshm. Kshtu, sa her q ne mblidhjemi s bashku, ne jemi nj grup aktorsh dhe aktoresh hipokrit. far komedie! Pr m tepr, ajo q m udit mua sht ftohtsia q rrezatojn t gjith. Si mund t ndodhi kjo gj?! Me t vrtet, secili duket sikur sht miku m i mir me njri-tjetrin, gati t heqin kmishn nga trupi e t ta japin ty ta veshsh, por ka nj ftohtsi themelore."

    Ke plotsisht t drejt. Nuk mund ti shtoj dot asgj prshkrimit tnd. T gjitha kto gjra jan vrejtur dhe zn n goj shum koh m prpara, dhe na jan dhn pr t na paralajmruar. Shum koh m hert, Makariusi i Madh e prshkruajti kt nxitimin e jets me ndjekjen e kot, nj pjes t vogl t s cils edhe ti ke prjetuar. "Fmijt e ksaj epoke jan br si gruri i derdhur n sitn e ksaj toke, dhe pastaj sht shprndar sipas ndrrave t paqndrueshme t ksaj bote, n prezencn e trazirave t pafundme t prkujdesjeve t jets mbi tok, dshirave dhe labirinthit t koncepteve materiale. Satanai i shkund shpirtrat, dhe me sitn, q prfaqson prkujdesjet e jets mbi tok, e shprndan gjith rracn njerzore mkatare. Q nga koha e Rnies, kur Adami e shkeli ligjin dhe u vu n kontrollin e princit t errsirs q kish pushtet mbi t, me mendimet e turbullta e t pafundme t bijve t ksaj epoke, i ka shtyr t gjith n konflikt brenda sits s toks. Sa m shum q e shkund grurin brenda sits, e prmbys apo e hedh lart, aq m shum pushtet merr princi i errsirs mbi gjith njerzin me ann e prkujdesjeve toksore: ai i shkund, i acaron dhe alarmon njerzit, duke i detyruar q t ikin tek mendimet e kota, dshirat e pista, zinxhirt e toks e bots, duke joshur pa pushim rracn mkatare t Adamit.

    Zoti u paratha Apostujve t ardhmen plot tundime q do t binte mbi ta: Satanai ka dshir q t'iu bj pr vete, q t'iu shoshiti si grur: por Un jam lutur pr ju, q besimi juaj t mos humbas (Llukai 22:31,32). Shpallja dhe vendimi q mori Krijuesi pr Kainin sht i qart: Ti ke pr t rnkuar dhe pr tu dridhur mbi tok (Gjeneza 4:12, Septuagint). Kjo fjali shrben si nj shemblltyr dhe ngjashmri pr t gjith mkatart, sepse rraca e Adamit, duke e shkelur urdhrimin dhe duke rn n mkat, fshehurazi mori kt ngjashmri. Njerzit bien n pasiguri nga mendimet e tyre t paqndrueshme pr frikn, terrorin, do lloj konfuzioni, dshirn, dhe do lloj knaqsie. Princi i ksaj bote turbullon do shpirt q nuk ka lindur nga Zoti, turbullon edhe idet njerzore, q jan si puna e kokrizave t grurit q shkunden pa pushim n sit, duke i shtyr t gjith n pasiguri, dhe duke i zn n ark me joshjet e bots, knaqsit e trupit, terroret dhe konfuzionet"(Homilia 5:1,2).

    Kjo sht prmbledhja e vrojtimit tnd! Ti vure re si jan gjrat, dhe Shn Makarius na tregon t dyja, si arsyen dhe origjinn. Esht e pamundur q t fillosh t flassh pr kt shtje n kt mnyr, nse n fillim nuk prvetson mnyrn e duhur t shikimit t gjrave. Kshtu q un t krkoj q ti t adaptosh kt pikpamje dhe gjithmon ta mbash n mendje. Shpreh esencn e shtjes n fjal, dhe pasi ta pranosh me bindje t plot, ka pr t t shbyer ty si nj mburoj nga bukuria e jets njerzore. Q t mendosh m shum pr kt dhe t familjarizohesh me kt mnyr t menduari, mundohu t lexosh t gjith Homilin e Pest t Shn Makarius. Ia dhash kt libr vetm pr ta lexuar nns tnde, dhe ajo donte q t ma blinte.

    Nga ana ime, un do t shtoj se kjo ndjekje e kot dhe kjo paknaqsi e prgjithshme me do gj ka lidhje me at q shkruajta hern e kaluar. Q sht, jo do aspekt apo nevoj e natyrs njerzore mund t ushqehet nga kjo mnyr jetese. Nj aspekt i paprmbushur si uria e shtyn njeriun t krkoj ushqim si nj mnyr pr t knaqur kt nevoj t tij. Kshtu njeriu vrapon q t krkoj knaqsin, por teksa vjen rreth e rrotull brenda ktij qarku, i paknaqur n lidhje me urin, nuk i sjell knaqsi, dhe uria nuk pushon. Por as nevoja pr tu ushqyer nuk pushon, dhe as krkimi pr ta prmbushur kt nevoj t tij. Dhe asnjher nuk ka pr t pushuar pr ata njerz q jetojn me shpirtin e ksaj bote. Nga q armiku i verbon, ata nuk arrijn t shohin gabimet e veta; kan marr kthesn e gabuar e po shkojn n drejtimin e gabuar; n kt errsir ai i mundon dhe mbyt kta shpirtra t gjor. Nga q armiku i ka verbuar, nuk ka njeri q mund t'i tregoj gabimet e tyre. Prandaj ulrasin si kafsh t egra. A nuk sht kjo ulrima e luanit q vjen vrdall kudo, duke krkuar dik q ta shqyej?

    Prsa i prket aspekteve t tjera t jets njerzore q ti zure n goj, dua t t them vetm se nuk ka se si t jet ndryshe. Sepse kjo sht jeta e njeriut t rn, karakteristika dalluese e t cilit sht krenaria ose egoizmi, q na shfaqet si qllimi kryesor, kurse gjith t tjert dhe gjithka tjetr jan vetm mjetet pr t arritur kt qllim. Prandaj, qllimi i kujtdo sht q t imponoj dshirat e tija mbi t tjert, ose ti lidhi t tjert me kto dshira; ti e quajte kt me plot t drejt "tirani". Pavarsisht se sa mir dikush i fsheh dshirat e veta, pas tyre qndron egoizmi, q dshiron t t prdredhi ty sipas nevojave t veta, ose t t prdori si nj mjet pr t arritur qllimet e veta. Kshtu q qllimi sht ai i mashtrimit; n thelb, prdor mashtrimin e bukur pr t fshehur gabimet e veta pa e marr mundimin q ti korrigjoj ato. Prndryshe, influenca e tyre mbi t tjert dhe manipulimi i tyre do t merrte fund. Kjo sht arsyeja prse t gjith lshojn nj ftohtsi t till: t gjith e mbyllin veten n guackn e tyre pa mundur q t prodhojn aspak ngrohtsi.

    Esht e vrtet q ke pr t takuar edhe ca njerz me zemr t mir; ata ta bjn qejfin e ta prekin direkt dhe thellsisht zemrn. Nj dispozit e till sht gjurm e ndjenjs s farefisnis me t tjert q i sht dhn njeriut nga Zoti, por kjo vihet n shrbim t egoizmit, q e prdor si mnyra m e shpejt pr t arritur qllimet e veta. Un e njoh nj njeri t till. Esht m mir q t jesh nj egoist i hapur se sa nj lajkatar i till. Edhe pse sht e mundur q t dallosh se far qllimi kan kta njerz lajkatar, njerzit q mund ta bjn kt gj jan t rrall.

    Edhe pse sht e vrtet q ke pr t hasur vazhdimisht pun t mira, kto pun t mira bhen q t t bjn ty t ndihesh borxhllie dhjet fish pr do pun t mir t tyre. Ti do t thuash: "Si mund t jet kshtu? T gjith prpiqen t tregohen t ndershm dhe po tregove pandershmri je duke shkatrruar veten." Esht e vrtet, ashtu sht, por kjo ndershmri sht maska e egoizmit; gjja kryesore sht q t mos zgrdhihen dhe tu dali boja, dhe pr kt arsye gjrat m t neveritshme lejohen, aq sa mund t bjn pa i kapur njeri dhe larg syve t njerzve. Dhe ke pr t dgjuar, ose mbase edhe ke dgjuar, pr dik q denoncohet si egoist. Mos mendo se ata q flasin n kt mnyr nuk jan vet egoist. Jo, ata denoncojn ata njerz q nuk i lejojn q ti shfrytzojn apo prdorin pr qllimet e veta egoiste t ktyre njerzve q vet denoncojn egoizmin. Prandaj, kta t fundit duhen ekspozuar si egoistt e vrtet. Kam dgjuar se t till njerz u bjn vrejtje edhe murgjve pr egoizm; thon se murgjit jetojn vetm me egoizm. Murgjit e gjor! As nuk han, as nuk pin, as nuk flen; jan n kmb dit e nat, n bindje t plot, nuk kan as vullnetin e tyre, - dhe si pa dashur jan br egoist! Vetm duke u bazuar tek kjo, mund t gjykosh n prgjithsi vlerat e ktyre akuzave pr egoizm, q k pr t dgjuar apo ke dgjuar mes njerzve n bot. Ke pr tu treguar vendin q u takon!

    Teksa lexoj at q t kam shkruar, sht e qart q e kam gjykuar jetn e bots shum haptazi, dhe nuk trheq asnj fjal t vetme nga ato q t kam shkruar. Ti shkruajta t gjitha kto, pasi dua q ti t vsh re kt njoll shum t zez mbi botn. U frymzova nga shembulli q ti m dhe me t knduarit, dhe nuk besoj se kto q po t shkruaj do t dmtojn ty, bazuar mbi ato q ti vet m shkruaje. Por pres q t m pyessh: "Si duhet t sillemi?" Ksaj pyetje do t mundohemi ti japim prgjigje n gjith korrespondencn ton n vazhdim. Pr tani po t them se sht e pamundur pr ty q t'iu shmangesh t gjith njerzve; por refuzo sa t mundsh q t bhesh pjes e ktij rrethi t jets s bots. Kur t trheq kundr vullnetit tnd, sillu sikur nuk je atje; mbaji syt hapur por mos shiko; mbaji vesht hapur por mos dgjo. Lri ato q shikon q t ikin shkarazi syve t tu, dhe ato q dgjon t t ikin shkarazi veshve t tu. N pamjen e jashtme sillu si gjith t tjert, tregohu e hapur dhe e sinqert; por ruaje zemrn nga simpatit dhe trheqjet. Gjja kryesore sht q t ruash zemrn pasi kjo bn q t jesh atje vetm n trup, por jo n shpirt, duke prmbushur me besimin urdhrimin e Apostullit: Bhu si ata q e prdorin botn, por nuk e abuzojn at (I Korinthianve 7:31) Fjala "bot" ktu i referohet jets s bots. Ti ke pr ta prdorur botn, q do t thot se ti ke nevoj t biesh n kontakt me jetn e bots; por kur e mban zemrn larg saj, nuk ke pr ta abuzuar at jet; q do t thot se nuk do t marrsh pjes n t fal simpatis apo dshirs, por e detyruar nga rrethanat aktuale.

    T lodha me kt letr kaq t gjat, por ti m shtyve q ta shkruaj. T krkoj q t prdorsh me kujdes at far t kam shkruar, sidomos rreshtat e fundit.
    Ndryshuar pr her t fundit nga Albo : 25-03-2021 m 08:51

  8. #8
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ta prvetsojm at

    Letra e Pest

    Jeta e Trupit

    Tre sferat e jets njerzore.
    Sfera e par: jeta e trupit, organeve dhe nevojave t trupit; kujdesi normal dhe i tepruar pr trupin.


    Sa shum pyetje q m bn pr dy letrat e mia t fundit! Kjo tregon q je e shkatht, puntore dhe nxnse e mir, dhe kjo premton sukses. Kam pr t t shkuajtur akoma m me dshir. Por nuk kam pr tu dhn prgjigje t gjitha pyetjeve t tua n kt moment; do t'i prgjigjet pr hert e tjera. Kam pr tu prqndruar n at pik q ti je m e prqndruar. Ti m shkruan, "Fjalt e tua n lidhje me aspektet, fuqit dhe nevojat e natyrs njerzore m solln n vete. Por i kthej syt brenda qenies sime. Disa nga ato q m shkruan i kuptoj, por pjesa m e madhe e tyre nganjher m duken t errta, nganjher m duken si t padukshme fare. Kam shum dshir q t msoj se cilat jan aspektet shpirtrore, mendore dhe fizike t njeriut, cilat jan nevojat pr do aspekt, dhe si ti prmbushim kto nevoja. Do t m plqente shum ta mbaja veten n nivelin e vlers njerzore, e vlers t vrtet njerzore, ashtu si na e ka caktuar Krijuesi."

    Shkqyer! Je duke prekur themelet e jets son, shpjegimi i s cils do t shbej si bazament pr diskutimet e ardhshme. Po si mund t jetoj ndryshe njeriu nga mnyra se si ai u krijua? Pasi t shqyrtojm konceptet llogjike t prbrjes s njeriut, do t na dali edhe treguesi m i besueshm i mnyrs se si njeriut duhet t jetoj. Mendoj se shum njerz nuk jetojn ashtu si duhet, sepse kta njerz mendojn se rregullat e jets s vlefshme na diktohen nga jasht, dhe nuk burojn nga vet natyra e njeriut, kshtu q u duket sikur rregullat e natyrs s tyre nuk u hyjn n pun. Po ta dinin me siguri se ka rregulla t tilla, nuk do ti shkelnin ato dhe nuk do tu qndronin larg. Kshtu q m dgjo, po munde.

    Trupi prbhet nga organe t ndryshm, dhe do organ ka funksionin e vet, q sht i nevojshm pr jetn e trupit. Kemi tre sisteme kryesore: 1) sistemi i tretjes, q prfshin edhe mushkrit, zemrn, arteriet dhe venat, ent limfatike dhe plot en t tjera, kanalet dhe gjendrat, q shrbejn si prcjells s ndryshm t gjakut dhe lngjeve t tjera trupore; funksioni i t gjitha ktyre s bashku sht ushqimi i trupit. 2) sistemi muskuloskeletik, funksioni i t cilit sht lvizja e brendshme dhe e jashtme, dhe 3) sistemi nervor qendra e t cilit sht koka, dhe shtylla kurrizore, dhe sistemi ganglia, q ndodhen n boshllkun posht pjess s barkut dhe gjoksit, kurse rrnjt e nervave kalojn n t gjith trupin; funksioni i ktyre sht ndjeshmria. Kur puna e ktyre sistemeve dhe ndrlidhja mes tyre sht n rregull, trupi sht i shndetshm dhe jeta nuk sht e rrezikuar; por kur rregulli prishet, trupi smuret dhe jeta sht e rrezikuar. do funksion ka nevojat e veta, dhe i bn kto nevoja t ditura pr krijesn e gjall, n mnyr q t prmbushen. Nevojat e sistemit t tretjes, ose sistemit ushqimor apo trupor, jan ushqimi, uji, ajri dhe gjumi. Nevoja e sistemit muskuloskeletik sht q ti tendosi muskujt, q e ndjejm t gjith ne kur qndrojm ulur pr nj koh t gjat, dhe menjher na lind nevoja pr t lvizur, q na shtyn q t ecim, shtisim apo t bjm ndonj pun; nevoja e sistemit nervor sht stimulimi i kndshm i nervave t gjith trupit, si pr shembull ato nerva q kontrollojn ngrohjen dhe ftohjen e trupit e t tjera si kto, dhe n mnyr t veant stimulimi i kndshm i pes shqisave, me an t t cilave sistemi nervor bie n kontakt me botn e jashtme.

    T gjitha kto, si e shikon, kan t bjn me trupin; duket sikur shpirti nuk ka lidhje fare me to. Por duke qen se shpirti sht n kontakt shum t afrt me trupin, sht ndrthurur me t, dhe kjo bn q t gjitha nevojat e trupit t jen edhe nevoja t shpirtit. Prandaj ne themi: "Dua t ha, pi, fle. Dua t eci, t shtis vrdall, t punoj. Dua t shoh ngjyra t ndryshme, t dgjoj gjra t ndryshme, t nuhas gjra t ndryshme," e plot si kto. Duke i asimiluar dhe br pr vete t gjitha nevojat e trupit, shpirti e konsideron si detyrn e tij prmbushjen e ktyre nevojave t trupit, prandaj merret me ushqimin, etjen, gjumin, veshjen, strehn, dhe gjra t tjera si kto, duke dashur q ta bj trupin t ndihet rehat e t mos i ankohet m pr kto nevoja t mrzitshme. Kjo mardhnie e shpirtit me trupin, q sht nj mardhnie e njanshme dhe lind nga nj shtys e brendshme, q hiqet si instinkt, dashuria e krijess, dashuria pr trupin, dshira pr t mbajtur rehatin e trupit dhe ti prmbushi t gjitha nevojat e tij.

    Totali i t gjitha ktyre prbn aspektin njerzor t jets. Ama, jo gjithka n kt mes sht plotsisht fizike, apo trupore e ndjesore. Vetm sistemi i tretjes sht shum trupor; por edhe ky sht fisnikruar nga adaptimi i prmbushjes s nevojave dhe qllimeve strikte nervore. Organet e lvizjes dhe ndjesis u shbejn nevojave mendore m shume se atyre trupore. Nj organ, q qndron i veuar nga gjith organet e tjera, organi i t folurit, sht nj organ ekskluziv i shpirtit, dhe vetm ktij i shrben.

    Ajo q sht e padshirueshme pr jetn fizike, trupore dhe ndjesore, n aspektin moral, sht kur nj person q sht i trhequr tejmase nga gjrat e barkut dhe trupi vendos si qllim kryesor shqetsimin pr rehatin trupore, ose prmbushjen e plot vetm t gjith nevojave fizike, duke harruar n kt mnyr nevojat mendore, dhe akoma m shum nevojat shpirtrore. N kt rast, do nevoj fizike, e thjesht n natyr, degzohet n nj mori nevojash t pallogaritura nga zakoni, dhe n nj prirje pr ti prmbushur kto nevoja me mjete t ndryshme. Le t marrim ushqim, etjen apo veshjen si shembull. A ka gj m elementare se kto! Nga ana tjetr, sa nevoja jan konstante: Ma jep se e dua edhe sikur t m sjell vdekjen!

    Me kto n mendje, e shikojm se nuk jemi gjithmon t lir, sepse jemi duke ndjekur nevojat tona q ti prmbushim; nga ana tjetr, dhjetra njerz t tjer po bjn t njjtn gj. Mendjet dhe shpirtrat e ktyre njerzve jan padyshim t uritur, pr t mos thn t vdekur, t ndaluar, dhe t zhytur n sensualitet (ndjeshmri).

    Mendo pr kto gjra q t shkruajta, po pate koh. Prsa i prket mendjes, do flasim pr t n letrn tjetr.

  9. #9
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ta prvetsojm at

    Letra e Gjasht

    Jeta e Shpirtit: Aspekti Intelektual

    Sfera e dyt e jets njerzore: jeta e shpirtit dhe tre kategorit e saj kryesore.
    Kategoria e par: aspekti intelektual dhe veprimet e tij. Dija dhe shkenca. Drejtimi normal i mendimit dhe sorrollatja boshe e mendimeve.


    M prpara m the se e ke drejtuar vmendjen brenda teje: hajde t futemi brenda edhe njher. Ke pr t par se sa shum shumllojshmri dhe mori veprimesh dhe lvizjesh ndodhin brenda teje! E para hyn, pastaj nj tjetr hyn e del; hedh rrnj, dhe pastaj flaket tej; bn dika, dhe e bn prap at dika. Kjo ndodh pasi shpirti sht gjithmon n lvizje t vazhdueshme, dhe nuk mundet q t rrij pa lvizur mbi nj gj. Po t fillonim ta shikonim shpirtin si t tr, nuk do t kishim pr t kuptuar asgj, kshtu q na duhet ta ndajm n pjes, dhe ta ekzaminojm do pjes n mnyr individuale. I zum n goj m prpara t gjitha lvizjet e shpirtit dhe i ndam n tre kategori: mendimet, dshirat dhe shqisat, ku secila prej tyre e ka marr emrin nga nj aspekt i veant i shpirtit - aspekti intelektual (t menduarit), aspekti dshirues dhe aspekti shqisor. Duke prdorur kt ndarje, do t fillojm ti zm aspektet me rradh.

    Aspekti Intelektual. Nse ndjejm oroditje brenda nesh, e ka burimin e vet m t madh tek mendimet tona; dshirat dhe ndjenjat tona trazohen nn veprimin e mendimeve. N kategorin e mendimit ama, jo gjithka sht lvizje kaotike; n mes t ktyre mendimeve gjejm disa veprime thelbsore. Jan pikrisht kto q prbjn jetn ton mendore, nga pikpamja e mendimeve. Kto veprime jan si m posht:

    1) Sapo ti ke vrojtuar dika brenda meje me shqisat e tua, apo ke dgjuar t tjert t tregojn se vrojtuan dika me shqisat e tyre, n at ast imagjinata fillon e imagjinon, kujtesa po kujton, do gj; asgj nuk mund t hyj n shpirt pa kaluar nga imagjinata dhe kujtesa. Prandaj, gjith aktiviteti i mvonshm mendor, bazohet mbi imagjinatn dhe kujtesn. Nse dika nuk sht ruajtur n kujtesn tnde, nuk do t jesh n gjendje q ta imagjinosh, e jo m t mendosh rreth saj. Qllon nganjher q mendimet lindin direkt nga shpirti, por menjher marrin nj form. Prandaj, i gjith aspekti intelektual i shpirtit sht imagjinativ.

    2) Imagjinata dhe kujtesa mbledhin dhe ruajn vetm materiale pr mendimet. Lvizja e mendimit vet lind nga shpirti dhe vepron sipas ligjeve t shpirtit. E mban mend se si vllai yt i vogl, sa her q merrte dika t re do t pyeste ty apo dik tjetr: "far sht kjo? Kush e bri kt? Prej far materiali sht br?" Ai nuk do t qetsohej derisa t gjitha pyetjet e tij t kishin marr nj prgjigje t pranueshme prej tij. Arsyetimi i shpirtit fillon pikrisht si rezultat i ktyre pyetjeve, dhe nxjerr mendime duke u dhn prgjigje ktyre pyetjeve, ose duke marr prgjigje t gatshme nga dikush tjetr. Imagjinata dhe kujtesa nuk mendojn. Ato jan fuqi puntore t pakualifikuara, shtylla kurrizore. Aftsia e shpirtit, prej s cils lindin kto pyetje dhe mendimet q krkohen dhe lindin n prgjigjet ndaj tyre, quhet intelekt, puna e t cilit sht t arsyetoj, ti mendoj gjrat me rradh dhe t dali me prfundimet e duhura. Vrojtoje veten tnde dhe ke pr t par se nuk bn dot asgj pa e menduar gjn m par. do gj sado e vogl duhet t shqyrtohet. Pavarsisht se sa shpejt ia arrijm ksaj, t kuptuatit deprton gjithka dhe fillon me pyetjet e msiprme.

    3) Teksa je duke menduar dika n mendje, asnj mendim akoma nuk ka marr form. Nj mendim i qart lind kur gjen prgjigjen e nj prej pyetjeve. Intelekti yt rendit gjithka, duke u mundur t gjej se far lloj gjje sht, prej nga vjen, prse shrben, e pyetje si kto. Kur e gjen vet prgjigjen pr nj nga kto pyetje, apo dgjon prgjigjen nga dikush tjetr dhe bie dakord me at prgjigje, zakonisht thua: "Tani e kuptoj, nuk kam m nevoj pr shpjegime t tjera, kjo shtje u zgjidh." Kjo prgjigje ta qetson intelektin n lidhje me subjektin q ishe duke studiuar. Pastaj intelekti e kthen vmendjen e tij nga subjektet e tjera, kurse mendimi q sapo u krijua i kalon arkivs mendore - kujtess, prej s cils, kur e do nevoja, e trheq pr t ndihmuar n krkimin e prgjigjeve pr pyetjet e tjera, dhe si nj mjet pr t krijuar mendime t tjera. Shuma totale e koncepteve q jan krijuar n kt mnyr, prfaqson imazhin e mendimeve t tua, q sht i njjti imazh q ti dallon sa her q je duke folur. Kjo sht sfera e dijes q ti fiton nprmjet puns mendore. Sa m shum problema q t zgjidhsh, aq m shum mendime dhe ide t qarta rreth gjrave do t kesh; sa m shum ide t tilla q t kesh, aq m e gjer sfera jote e dijes sht. N kt mnyr, si e shikon, intelekti qndron m lart se imagjinata dhe kujtesa; ky intelekt, s bashku me punn intelektuale , t sjellin koncepte t duhura, apo aftsin njohse t gjrave.

    Ne nuk do t jemi n gjendje q t marrim nj prgjigje prfundimtare pr do pyetje q bjm. Nj numr i madh i ktyre pyetjeve do t ngelen pa prgjigje. Njerzit mendojn, e mendojn, por nuk mundin q t dalin me nj prgjigje t duhur. Kjo sht arsyeja prse dalin e thon: "Mbase sht kshtu, mbase sht ashtu." Kjo sjell mendime dhe supozime; n total, a nuk kemi ne m shum nga kto se sa nga aftsit njohse t duhura?

    Kur dikush, duke diskutuar rreth nj klase t caktuar objektesh, arrin t marri nga vetja dhe nga t tjert duke huazuar konceptet dhe mendimet e duhura, dhe shton nga vetja edhe mendime dhe supozime t mira pr shtjen e pazgjidhur, sht e mundur q ta konsideroj kt sfer objektesh si t njohur dhe kuptuar mir; dhe gjithka e fituar renditet, sipas grupit dhe rradhs q i takon, dhe na jep ne shkencn e ktyre objekteve. Shkenca sht kurora e puns intelektuale t intelektit.

    Do t ta shpjegoj t gjith kt ty m von, q t t bj t qart ty se nga se duhet t prbhet veprimi i duhur dhe natyral i aftsis son intelektuale. Do t ishte me vend q t diskutojm m kmbngulje at q sht akoma e panjohur, q ta bjm t njohur. Shum pak njerz jan n gjendje q t jen shkenctar, dhe jo t gjith mund t studiojn shkencat, por t gjith jan n gjendje dhe duhet t diskutojn gjrat q na rrethojn, q t dalim me konceptet e duhura pr to. Kjo sht siprmarrja e duhur e aftsis intelektuale tek t gjith ne. Se sa do t fitojm, varet nga fuqia; por duhet t jet gjithmon e zn me punn themelore t shqyrtimit t gjrave, dhe diskutimit t realitetit.

    Nga ana tjetr, far shikojm n sfern ton mendore? Lvizjen e vazhdueshme t imazheve dhe nocioneve pa ndonj qllim apo rregull. Mendimet na ngrihen n kok njri pas tjetrit, vihen n rresht, dhe pastaj kryqzohen me njri-tjetrin, bjn disa hapa para, pastaj hapa pas, pastaj lvizin anash, dhe nuk ndalojn asnjher pr asgj. Ky nuk sht arsyetim; sht sorollatja dhe shprndarja e mendimeve; prandaj, kjo gjendje sht krejt e kundrta se far sht aftsia jon intelektuale. Kjo sht smundja e saj, q sht e ngulitur fort n t dhe kaq e prhapur tek t gjith sa do t ishte e pamundur t gjeje nj njeri t vetm q sht n gjendje t bj n mnyr t vazhdueshme punn themelore t t menduarit, pa iu nnshtruar shprndarjes dhe sorrollatjes s mendimeve t ndryshme q e largojn at nga puna e tij duke e trhequr n drejtime t ndryshme. Shpesh humbasim n mendimin ton. far lloj gjendje sht kjo? Ja tek e ke nj prshkrim: Nj mendim shkon tek arkia e kujtess, dhe me ndihmn e imagjinats, i rendit t gjitha gjepurat q ka mbledhur atje, duke u hedhur nga ngjarja n ngjarje, dhe sipas ligjit t shkrirjes s nocioneve, grsheton dika q nuk e ka prjetuar me dika tjetr q e ka prjetuar, dhe shpesh grsheton s bashku t pamundurn me at q sht prjetuar, dhe vazhdon ta bj kt gj derisa personi "vjen n vete" dhe i kthehet realitetit q e rrethon. Njerzit thon, "Ai sht duke u menduar thell." N realitet, ai sht thell n hiin, dhe intelekti i tij nuk sht prfshir n nj diskutim konkret t ndonj shtjeje. Esht e njjta gj si ndrrat q shikon kur je duke flejtur - mendime t kota dhe boshe. Vrojtoje veten, dhe ke pr t par q ne kalojm shumicn e kohs me kto mendime boshe dhe t humbura. N disa dit, (dhe a nuk kemi plot si kto) asnj mendim konkret nuk hyn n mendje. T krkoj q ti tregosh vmendjen e duhur ksaj dhe t harxhosh ca koh duke i dhn zgjidhje problemit: A sht kjo sjellja e duhur pr nj krijes racionale? Ndrkoh, un do ti kthehem nj tjetr lloj realiteti mendor.

  10. #10
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ta prvetsojm at

    Letra e Shtat

    Jeta e Shpirtit: Aspekti Dshirues

    Aspekti dshirues i jets s shpirtit. Funksioni i tij.
    Gjendja e shndetshme dhe e oroditur e kapacitetit t oreksit.


    Aspekti i Dshirs. Aftsia q vepron ktu sht vullneti, q dshiron, dshira pr ti br pr vete, apo pr ti prdorur pr t mirn e vet, pr nevojat e veta apo pr knaqsin e vet; pr m tepr, nuk ka dshir pr gjra n kundrshtim me vullnetin e vet apo q i sjellin paknaqsi. Shqetsimet e vullnetit krkojn nj akt kundrveprues, sepse vullneti sht n fakt fuqia aktive, nevoja themelore e t cilit sht q t jetoj dhe funksionoj. I mban nn mbikqyrjen e vet t gjitha fuqit e shpirtit dhe trupit, dhe t gjitha funksionet q i ka nn kontroll, t cilat i v n pun kur i nevojiten. Themeli i vullnetit sht zelli ose zjarrmi - dshira e zjarrt pr dika. Stimuluesit e tij jan gjrat e kndshme, q t bjn mir dhe t nevojshme; kur kto jan t pranishme, zelli fle, dhe fuqit aktive e humbin tendosjen e tyre dhe bien prdhe. Ato mbshtesin dshirn dhe dshira ndez zellin.

    Aspekti mendor mund t analizohet si m posht. Brenda shpirtit dhe trupit kemi nevoja, prfshi ato m elementaret si nevojat familjare dhe shoqrore. Kto nevoja brenda vetvetes s tyre nuk prfaqsojn nj dshir t veant, por thjesht prbjn nj pretekst pr t krkuar prmbushjen e tyre. Kur nevoja prmbushet n nj mnyre t veant n nj rast t caktuar, pastaj q nga ajo dit n vazhdim, sa her kjo nevoj zgjohet, bashk me t lind dshira pr at q e prmbushi m par. Dshira gjithmon ka nj objekt t caktuar: nj nevoj t prmbushur. Nj tjetr nevoj sht prmbushur n mnyra t ndryshme; prandaj kur na zgjohet prsri, nj mori dshirash na lindin - n fillim kjo dshir, pastaj ajo tjetra, e m tej nj e tret, t gjitha n gjendje t prmbushin at nevoj. Kur analizojm jetn e njeriut, nevojat q fshihen pas dshirave nuk jan fare t dukshme. Vetm dshirat bjn strofulln e tyre brenda shpirtit ton dhe na krkojn q ti prmbushim, si pr hir t tyre.

    far bn shpirti pr kto dshira? Prpara ka nj zgjedhje pr t br se cilit objekt do ti japi preferenc para gjith objekteve q i jan parashtruar. S bashku me kt zgjedhje, vjen edhe nj vendim - ta krijoj, ta arrij apo ta prdori objektin e zgjedhur. N mirkuptim me vendimin e marr, zgjidhjen edhe mjetet e duhura, nj metod merr form, dhe nj proedur pr ta realizuar. Pas gjith ktyre vjen akti n vendin dhe kohn e vet t duhur. Gjithka, edhe akti m i paprfillshm, ndjek kt proedur. Mund ta verifikoni kt gj me rutinat tuaja. Nganjher, t gjitha kto veprime bhen n ast sipas zakonit, dhe akti vjen menjher pas dshirs. Zgjedhja, vendimi dhe mjetet ndrmerren nga aktet e kaluara, dhe nuk krkojn nj baz t formuluar n mnyr specifike.

    Brenda nj personi q ka jetuar pr ca koh, gati do gj bhet sipas zakonit. Rrall ndodh q ndonj siprmarrje apo marveshje e re t ndodhi q devijon nga puna dhe dija e zakonshme. Kshtu pra jeta e ngritur krkon akte q i vjn pr shtat asaj vet. Duke i prsritur kto akte shpesh, sht e natyrshme q kto akte t kthehen n zakone, mnyrat dhe rregullat e jetess dhe karakteri. Mnyra e jetess s nj njeriu t vetm krijohet nga shuma totale e gjith zakoneve, rregullave dhe proedurave t ktij lloji, n nj mnyr t till ku mnyra e tij e t menduarit dhe botkuptimi i tij krjohen nga shum totale e nocioneve t parakrijuara. Duke njohur mnyrn e t jetuarit t dikujt, sht e mundur q t marrim me mend se far sht ai duke menduar n do koh, dhe si do t veproj n nj situat t caktuar.

    Rregullatori i jets aktive sht maturia, q sht e njjta gj si arsyetimi, me dallimin e vetm q sht nn kontrollin e vullnetit. N sfern intelektuale, arsyetimi merr vendimin - pr at se far sht dika duke u bazuar nga dija ekzistuese - kurse n sferat dshiruese dhe aktive prcakton se si t bj dika n mnyr q t arrij si duhet at q dshiron me t drejt. Kur arrin t msoj t prcaktoj kt gj si duhet, ather personi gjithmon, ose pothuajse gjithmon, ia del me sukses ti bj punt e veta, dhe ne me t drejt e shohim maturin e fituar nga ky person. Esht aftsia pr ti br punt me sukses, duke perceptuar si duhet mjetet me qllimet e tyre, dhe aktet n rrethanat e jashtme.

    Pr aq sa kemi zn n goj deri tani, nuk do t jet e vshtir pr ty q t dalsh me prfundime n lidhje me aktivitetin korrekt dhe natyral t vullnetit, i cili, si edhe e shikon, sht dashnori i gjith fuqive dhe jets son. Puna e tij sht t prcaktoj mnyrn, metodn dhe masn e prmbushjes s dshirave, t cilat lindin nga nevojat, ose i zvendsojn ato, q jeta t mund t rrjedhi n mnyrn e dshiruar, duke arritur paqen dhe gzimin pr qenien e gjall. Ashtu edhe si e prmendm, ne kemi nevoja dhe dshira q jan mendore, fizike, botrore dhe shoqrore. Ato nuk shfaqen tek t gjith njerzit n njjtn mnyr, sepse jeta e gjithsecilit prej nesh nuk merr t njjtn form. Profesioni i nj personi do t prcaktohet nga sa i aft sht dhe sa do t'ia dal t prmbushi nevojat dhe dshirat e tij n situatn e veant ku ai e gjen veten, dhe sa i aft sht dhe sa do t'ia dali t aplikoj metodat e duhura dhe ta drejtoj jetn e tij si e krkon situata. Puna e t dshiruarit ose aspekti aktiv i jets son sht q t drejtoj jetn n punt dhe siprmarrjet e saj me nj mendje t kthjellt sipas gjith normave t prcaktuara. Kjo do t ishte mnyra e duhur. Por mundohu t analizosh dhe t kuptosh se far ndodh.

    N aspektin mendor, ne kemi oroditje, shprndarje dhe sorrollatje mendimesh, kurse n aspektin dshirues, kemi paqndrueshmri, parregullsi, dshira egoiste, dhe me kto preokupohemi. Sa koh kalojm n plogshti dhe kotsi, vijm vrdall posht e lart, pa e ditur fare se pse e bjm kt gj; bjm dika, e pastaj e prsrisim prap, pa ditur se si t shpjegojm me arsyetim veprimet tona; bjm njrn gj pas tjetrs, bjm njrn pun pas tjetrs, por pas gjith ktyre vjen vetm mania jon pas kotsis. Dshirat lindin; nuk i kontrollon dot. "M jep, m jep" na thon. Nganjher na duken si t mira, por her t tjera na duken pothuajse krejt t kota. Si ka ndodhur kshtu? Dashnori yn, vullneti, na sht shfaqur. Shiko prap, se sa shum dshira t huaja dhe shqetsuese kemi; inat, urrejtje, zili, koprraci, kotsi, krenari e plot si kto. Nevojat natyrale t jets familjare dhe shoqrore q jan krijuar duhet patjetr t jet burimi i dshirave t tilla. Po far sht natyrale pr kto gjra? Ato vetm sa na ngatrrojn at q sht natyrale dhe e pastrt n jet. Nga na vjen ky pushtim barbar? Po ta l ty q ta bluash kt n kok, dhe po nxitoj q ta prfundoj ktu kt letr.
    Ndryshuar pr her t fundit nga Albo : 10-04-2021 m 22:33

  11. #11
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ti prshtatemi asaj

    Letra e Tet

    Zemra dhe Aspekti i Ndjesis

    Aspekti i ndjesis - zemra.
    Rndsia e thell e zemrs n jetn e njeriut.
    Ndikimi i pasioneve mbi zemrn.


    Aspekti i Ndjesis: Zemra. Kush sht ai njeri q nuk e di rndsine e madhe q ka zemra n jetn ton? do gj q hyn n shpirt nga jasht, dhe q i jepet form nga aspekti aktiv dhe intelektual, bie brenda n zemr; do gj q shpirti vrojton nga jasht gjithashtu kalon nga zemra. Prandaj zemrn e quajm qendrn e jets.

    Detyra e zemrs sht q t ndjej gjithka q ka lidhje me personin ton. Pa pushim dhe n mnyr t vazhdueshme ndjeson gjendjen e shpirtit dhe trupit, dhe s bashku me to edhe prshtypjet e ndryshme t lna nga veprimet individuale t shpirtit dhe trupit, nga objektet prreth q has, nga rrethanat e jashtme, dhe prgjithsisht nga drejtimi q merr jeta, prej nga zemra e nxit dhe detyron njeriun ta furnizoj me gjithka q sht e kndshme pr t, dhe t'iu qndroj larg gjrave t pakndshme pr t. Shndeti dhe smundja e trupit, vitaliteti dhe lngata, lodhja dhe fuqia, gjallria dhe letargjia, s bashku me ato q jan par, dgjuar, ndjer, nuhatur, shijuar, dhe atyre q kemi sjell ndrmend dhe imagjinuar, ato q kemi br, dhe ato q jemi duke br apo kemi n plan t bjm, ato q kemi marr apo jemi duke marr, ato gjra q na leverdisin apo nuk na leverdisin, ato gjra q kan lidhje me nj person apo me nj konvergjim rrethanash - t gjitha kto reflektohen n zemr dhe ndikojn mbi t pr mir apo pr keq. Duke pasur parasysh t gjitha kto, sht e pamundur pr zemrn q t lodhet qoft edhe pr nj moment t vetm; prkundrazi, sht gjat gjith kohs n nj gjendje konstante shqetsimi dhe fluksi, tamam si ai barometri para se t filloj stuhia. Por zemra ndjen shum gjra q kalojn prmes zemrs pa ln asnj gjurm. Kt mund ta verifikosh pr shembull kur jemi duke vizituar nj vend pr her t par: do gj n at vend na e trheq vmendjen, por kur e vizitojm pr her t dyt apo t tret, nuk ndodh m kshtu.

    do ndikim mbi zemrn prodhon nj ndjenj unike brenda saj, por nuk kemi fjal n gjuhn q prdorim pr t br dallimin mes ktyre ndjenjave. Ne i shprehim ndjenjat tona n linja t prgjithshme: e kndshme / e pakndshme; plqej / nuk plqej; i lumtur / i mrzitur; gzim / vajtim; pikllim / knaqsi; qetsi / ankth; zhgnjim / knaqsi; frik / besim; apati / simpati. Vrojtoje veten dhe ke pr t gjetur nj ndjenj brenda zemrs dhe pastaj nj tjetr.

    Sidoqoft, rndsia e zemrs n ekonomin e jets son nuk sht vetm q t jet objekt prshtypjesh pasive, dhe t na tregoj nse kto prodhojn knaqsi apo paknaqsi n gjendjen ton. Zemra mirmban edhe energjin e gjith fuqive t shpirtit dhe trupit. Shiko se sa shpejt arrihet t realizohet dika kur e vm zemrn n pun! Por kur zemra nuk sht n pun, duart na varen dhe kmbt nuk na lvizin nga vendi. Kjo sht arsyeja q vetm ata q e kan veten nn kontroll, kur prballen me dika q duhet br, edhe nse zemra nuk e miraton kt gj, nxitojn q t gjejn nj an t kndshme t saj, dhe pasi e kan pajtuar zemrn me t, mbajn brenda tyre energjin e nevojshme pr ta kryer detyrn. Zelli, q sht forca motivuese e vullnetit, vjen nga zemra. Esht e njjta gj edhe pr punt mendore; subjekti q vjen n zemr diskutohet urgjentisht nga t gjitha drejtimet. N kt rast, mendimet lindin vetvetiu, dhe puna, sado koh t gjat q mund t na krkoj, nuk na duket si pun.

    Jo t gjith plqejn t gjitha gjrat dhe jo kushdo e ka zemrn t dedikuar njsoj n t njjtat gjra; prkundrazi, disave u plqen nj gj m shum se t tjerat, kurse disa t tjer plqejn m shum dika tjetr. Kjo ndodh n kt mnyr: do person ka shijen e vet. Kjo varet nga nj an nga prirja natyrale e gjithsecilit, dhe nga ana tjetr - a nuk sht kjo edhe ana m e madhe - nga prshtypjet e para, prshtypjet e krijuara nga rritja n familje dhe ngjarjet e jets. Por pavarsisht se si jan krijuar kto shije, kto e detyrojn njeriun q ta drejtoj jetn e tij n nj mnyr ku e rrethon veten me objekte dhe ndrmardhenie t tilla q shfaqin shijen e tij, dhe me t cilat ai sht n paqe, i knaqur prej tyre. Knaqsia e dshirave t zemrs s tij i fal qetsi, qetsi t mbl, e cila prfaqson n vetvete masn matse pr do knaqsi. Asgj nuk e shqetson; kjo sht lumturia.

    Nse nj person ruan kthejlltsin n pjest e tij mendore, dhe tregon maturi n veprimet e tij, ka pr t hasur n jet shum pak ngjarje t pakndshme pr zemrn e tij, dhe kshtu arrin nj mas m t madhe lumturie. Por, ashtu edhe si e kemi shpjeguar m lart, pjesa mendore shum rrall mbahet ashtu si duhet, duke u dhn pas ndrrave boshe dhe shprqndrimeve, ndrsa pjesa aktive devijon nga puna normale, duke u joshur nga dshira t paqndrueshme, q lindin jo nga nevojat e natyrs, por nga pasionet e huaja. Kjo sht arsyeja prse zemra nuk gjen prehje, dhe, pr aq koh sa kto aspekte jan n kt gjendje, asnjher nuk ka pr t gjetur prehje. Pasionet, m shum se do gj tjetr, e tiranizojn zemrn. Po t mos kishim fare pasione, sigurisht q zemra do t haste prap gjra t pakndshme pr t, por kto nuk do ta mundonin zemrn aq shum sa e mundojn pasionet. Si e mbyt inati zemrn! Si e copton urrejtja zemrn! Si e bluan zilia e keqe at! Sa shum shqetsime dhe mundime shkaktojn paknaqsi apo mashtrim t pahijshm! Sa shum hidhrim na krijohet kur na lndohet krenaria! Me t vrtet, po t shqyrtonim gjrat me pak m shum imtsi, kemi pr t kuptuar se t gjitha shqetsimet dhe dhimbjet e zemrs na shkaktohen nga pasionet tona. Kto pasione t djallzuara, kur i prmbushim, na japin gzim, por ky gzim sht jetshkurtr; dhe kur kto pasione t djallzuara nuk prmbushen, por prkundrazi hasin n kundrshtimin ton, ato na krijojn nj hidhrim t gjat e t padurueshm.

    N kt mnyr, sht e dukshme q zemra jon sht me t vrtet rrnja dhe qendra e jets son. Duke u informuar mbi gjendjen e mir apo t keqe t nj personi, zemra v n lvizje forca t tjera, dhe pret brenda vetes veprimet e kryera nga kto forca, q sjellin intensifikimin ose dobsimin e ndjenjs nprmjet s cils prcaktohet gjendja e personit. Na duket sikur zemrs i duhet dhn pushtet i plot mbi drejtimin e jets son, si ndodh me t vrtet me shum njerz; pr shum njerz zemra ka kontroll t plot, kurse pr t tjert ka kontroll vetm mbi disa gjra. Kshtu na duket se - dhe mbase ky ishte funksioni natyral origjinal - pasionet na lindn dhe trazuan gjithka. N pranin e pasioneve, edhe gjendja jon nuk tregohet si duhet nga zemra, as prshtypjet nuk jan ato q duhet t jen, dhe shijet na prishen, dhe shqetsimet e forcave t tjera shkojn n drejtimin e gabuar. Kjo sht arsyeja pse ne kemi at rregullin e frenimit t zemrs son dhe ti nnshtrojm t gjitha ndjenjat, dshirat dhe prirjet tona ndaj nj kritikimi strikt. N diskush pastrohet nga pasionet, le t'ia japi vullnetin e tij zemrs; por pr aq koh sa pasionet jan n fuqi, ti japsh vullnetin zemrs do t thot t dnosh me siguri vetveten pr t provuar do lloj pasigurie. M keq nga t gjith sht sjellja e atyre personave qllimi i t cilve n jet sht ti japin knaqsi t mbla zemrs dhe aspirojn, ashtu si thon edhe vet, pr jetn e mir. Duke qen se dshirat e mbla dhe knaqsit trupore dhe shqisore bjn t ndihen fort, t till njerz bien gjithmon n ndjesi vullgare, ndjesi q jan m t ulta se veoria q e dallojn njeriun nga krijesat e tjera t gjalla.

    Ky pra sht shpirti dhe jeta noetike pr ty, e par nga t gjitha aspektet e saj! Qllimisht t tregova gjrat q jan natyrale dhe t duhura pr do aspekt, dhe far nuk sht natyrale dhe e duhur. Pa t kujtuar kto gjra ty, shikoj fare mir brenda teje nj gadishmri pr t ndjekur t parn dhe pr ti qndruar larg s dyts! Zot, jepe bekimin!
    Ndryshuar pr her t fundit nga Albo : 06-04-2021 m 23:07

  12. #12
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ti prshtatemi asaj

    Letra e Nnt

    Jeta Shpirtrore

    Sfera e tret e jets njerzore - jeta shpirtrore.
    Shfaqja kryesore e jets shpirtrore: frika ndaj Zotit, ndrgjegjia dhe dshira e madhe pr Zotin.
    Dinjiteti i njeriut.


    Ti m shkruan, "U mundova q ti mbaja mendimet t lidhura me dika t rndsishme, por nuk ia dola dot ktij qllimi. Mendova se arsyeja prse nuk ia dola dot kish t bnte me faktin se nuk jam msuar me t menduarit. Kshtu q mora nj libr t mir, duke shpresuar q me ndihmn e librit t mund ta mbaja mendjen t fokusuar n kornizn e duhur, por rezultati ishte po i njjt. Mendja ime gjithmon shprqndrohet, dhe shprqndrohet edhe nga gjrat m t vogla. Nj dit u zhyta n nj fantazi... a nuk m ndodh kshtu nga hera? Nj shoqe m nxorri nga fantazia duke m pyetur, "far je duke menduar?" Por un nuk isha duke menduar, isha duke ndrruar me sy hapur n mes t dits. Kshtu m ka ndodhur gjithmon, por m par nuk e kisha vn re kt gj. Tani e v re, dhe mendoj se nuk duhet t m ndodhi kshtu, por vall si duhet t jet? Asnjher nuk do t jem n gjendje q ti kontrolloj mendimet e mia."

    Do t t tregoj se duhet t jet m von, por tani po t krkoj q t shtosh dika tjetr vrojtimit q ke br: Mundohu q nj dit t vetme ta kalosh pa inat dhe pa bezdisje, dhe m trego nse ia dole dot apo jo.

    Pastaj m bn nj pyetje: "E mbylle duke thn, "Ky sht shpirti dhe jeta noetike pr ty." Por nuk m treguar gj akoma brenda shpirtit. Nuk ke zn n goj virtytet e nuk ke thn gj pr devotshmrin, as nj fjal t vetme. Por un kam par brenda familjes time, tek t afrmit tan, dhe n shum t njohurit tan, se si kto gjra zn vendin e par jo vetm n fjal por edhe n vepra. Si mund t mos i zsh kto n goj?"

    Kisha n plan t t shkruaj pr kto gjra tani. Desha edhe ta zija n goj n letrn e kaluar q do t shkruaja pr kto gjra n kt letr, por e mendova dhe vendosa t pres dhe t shikoj se si do t reagoje pr gjith ato q t shkruaja. Dhe ja tek ma bre ti vet pyetjen! Dua t t falenderoj q ke konsideruar seriozisht ato q t shkruaja. Kjo sht me t vrtet dika e vlefshme pr mendjen tnde t vogl e t mirinformuar. Ajo q ty tu duk si dika e anashkaluar, n fakt do t ishte komplet e pavend po ta zija n goj n at letr. Nuk sht detyra e shpirtit t njeriut q t merret me t tilla gjra. Esht detyra e fryms, teksa shpirti i njeriut i prkushtohet eksluzivisht strukturs s eksitencs son t prkohshme - q sht ekzistenca mbi tok. Dija e shpirtit t njeriut sht e ndrtuar krejtsisht vetm mbi bazamentin e gjrave t prjetuara, dhe aktiviteti i vet i prkushtohet prmbushjes s nevojave t jets s prkohshme, dhe shqisat e veta jan t lidhura me prbhen vetm nga gjendjet dhe kushtet e dallueshme. do gj tjetr q qndron m lart se kjo nuk ka lidhje me shpirtin e njeriut. Sigurisht, ka gjra q ndodhin brenda shpirtit t njeriut q qndrojn m lart nga sa kemi zn n goj, por kta jan vizitor q bien nga nj sfer m e lart, sfera e fryms.

    far sht fryma? Esht ajo forca me t ciln Zoti i fryu njeriut kur Ai e krijoi njeriun. Toka i nxorri t gjitha speciet e krijesave toksore me urdhr t Zotit. Nga toka erdhn edhe t gjitha llojet e shpirtrave t krijesave t gjalla. Shpirti i njeriut, edhe pse i ngjan shpritit t kafshve n pjesn e vet t ult, sht pakrahasueshmrisht superior me shpirtin e kafshve n pjesn e lart t tij. Ndodh kshtu tek njerzit fal lidhjes s fryms me shpirtin e njeriut. Fryma, e fryjtur nga Zoti, u bashkua me shpirtin e njeriut dhe e ngriti at shum her m lart se do shpirt tjetr jo-njerzor. Pranda vm re brenda vetes son, si shtes nga ajo q vm re edhe tek kafsht, at q sht karakteristike pr shpirtin e frymzuar t njeriut, dhe n nj plan m t lart, edhe at q sht karakteristike vetm pr frymn.

    Fryma, si nj forc e ardhur nga Zoti, e njeh Zotin, e krkon Zotin, dhe vetm tek Ai gjen prehje. Me nj ndjenj q buron nga thellsia e brendshme q na dshmon se na vjen nga Zoti, shpirti ndjen varsin e plot ndaj Tij dhe e pranon edhe vet se sht i detyruar q t knaqi Zotin n do gj q bn dhe jeton vetm me T dhe pr T.

    Shfaqjet m preize t lvizjes t jets s fryms jan: 1) Frika e Zotit. T gjith njerzit, pavarsisht nga niveli i tyre i zhvillimit, e din q ekziston nj Krijes Supreme, Zoti, i Cili krijoi gjithka, mirmban gjithka dhe sundon gjithka, dhe varen prej Tij n gjithka, dhe duhet ta knaqin At, dhe Ai sht Gjykatsi dhe Shprblyesi, Ai u jep t gjithve at q u takon sipas veprave t tyre. I till sht besimi natyral q sht gdhendur n shpirt. Duke e rrfyer kt besim, shpirti nderon Zotit dhe mbushet me frikn e Zotit. 2) Ndrgjegjia. Duke e pranuar se e ka pr detyr q t knaqi Zotin, shpirti i njeriut nuk e di se si ta prmbushi kt detyrim, po t mos ishte pr ndrgjegjen e cila e sundon shpirtin n kt fush. Duke vendosur n shpirtin e njeriut nj grimc t Gjithdituris s Tij n lidhje me kredon natyrale q Ai vet krijoi, Zoti gdhendi brenda shpirtit krkesat e shenjtris s Tij, t vrtetave dhe t dashamirsis t Tij, duke ia besuar shpirtit t njeriut q ti mbaj e bj realitet kto krkesa dhe t bhet edhe gjukats i vetes se far sht e drejt dhe far sht e gabuar. Ky aspekt i shpirtit t njeriut sht ndrgjegjia, q na tregon se far sht e drejt dhe e gabuar, far i plqen dhe far nuk i plqen Zotit, far duhet t bjm dhe far nuk duhet t bjm. Pasi na i tregon kto gjra, ndrgjegjia duhet patjetr q ti prmbushi ato, dhe na shprblen prmbushjen me qetsi dhe mosprmbushjen me keqardhje. Ndrgjegjia sht ligjvnsi, ruajtsi i ligjit, gjykatsi dhe ekzekutuesi. Ky sht kodiku natyral i urdhrimeve t Zotit, t cilat t gjith njerzit duhet ti respektojn. Dhe i shohim veprimet e ndrgjegjes s bashku me frikn e Zotit tek t gjith njerzit. 3) Dshira e madhe pr Zotin.. Kjo shprehet nprmjet etjes universale pr t mirn supreme, dhe shikohet m qart edhe tek paknaqsia universale me do gj t krijuar. far prfaqson kjo paknaqsi? Prfaqson at q do gj e krijuar nuk mund t knaqi frymn. Fryma vjen nga Zoti, e krkon Zotin, krkon q ta shijoj At dhe, duke u lidhur me kungimin e lidhjen e gjall me T, prehet tek Zoti. Kur e arrin kt gj, shpirti sht n paqe, dhe pr aq koh sa nuk e arrin kt gj, nuk mund t ket paqe. Pavarsisht se sa bekime dhe ngushllime krijesash nj person mund t ket marr, ai person ka shum pak. T gjith, si e ke vn re edhe vet, jan gjithmon duke krkuar. Krkojn dhe gjejn dika, por pasi e gjejn, e hedhin mnjan dhe fillojn e krkojn prsri nga fillimi, dhe prap hedhin mnjan at q gjejn. Dhe vazhdojn n kt mnyr n pafundsi. Kjo do t thot se jan duke krkuar gjn e gabuar n vendin e gabuar, dhe jo at q duhet t krkojn, dhe jo n vendin ku duhet ta krkojn. A nuk sht kjo nj prov konkrete q brenda nesh kemi nj forc q na largon nga toka dhe nga hidhrimet toksore dhe na shtyn drejt Parajss?

    Nuk jam duke t dhn nj shpjegim t detajuar t gjith ktyre shfaqjeve t fryms, thjesht po t drejtoj mendimet e tua tek prezenca e fryms brenda nesh, dhe t krkoj q ti mendosh kto gjra pak m shum q ta bindsh veten plotsisht q brenda nesh kemi nj frym. Sepse veoria dalluese e njeriut sht brenda tij. Shpirti i njeriut na bn t qndrojm pak m t lart se kafsht, kurse fryma na bn t qndrojm pak m posht se engjjt. Ti sigurisht q i kupton kuptimet e frazave t ndryshme q ne kemi si "shpirti i shkrimtarit", "shpirti i popullit", dhe kshtu me rradh. Esht shuma totale e karakteristikave dalluese - karakteristikave konkrete, por n nj far mase karakteristika ideale, par me syrin konstatues si t pakapshme dhe jo-konkrete. "Shpirti njerzor" sht njsoj; nga ana tjetr, "shpirti i shkrimtarit" shikohet si dika e idealizuar ndrsa shpirti i njeriut sht prezent brenda personit si nj forc e gjall, me lvizje t dukshme dhe t ndjeshme q dshmojn prezencn e tij.

    Nga far kemi trajtuar, shpresoj q t dalsh me prfundimin e mposhtm: Nj person brenda t cilit nuk ka lvizje apo veprim t fryms, ai person nuk qndron n nivelin e dinjitetit njerzor.



    Shnimi i prkthyesit: N gjuhn shqipe, fjala shpirt prfaqson shpirtin e njeriut dhe shpirtin e Zotit. Pr t br dallimin mes t dyjave, shpirtit t njeriut dhe shpirtit t Zotit, fjaln shpirt e kemi prdorur pr t prfaqsuar shpirtin brenda njeriut dhe fjaln frym e kemi prdorur pr t prfaqsuar Frymn e Zotit. Fryma e Shenjt e Zotit do ta gjeni t prkthyer edhe si Shpirti i Shenjt. Esht e rndsishme q lexuesi t bj dallimin mes t dyjave, pr t marr mesazhin e duhur nga letrat e prkthyera.

  13. #13
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ti prshtatemi asaj

    Letra e Dhjet

    Besimi n Ekzistencn e Zotit

    Universaliteti i besimit tek ekzistenca e Zotit si nj manifestim i jets shpirtrore.


    Ti m pyet, "Si mund t thuash se kushdo ka nj frym me shfaqjet q ti zure n goj? Gjithashtu, a nuk kemi edhe njerz q nuk e njohin akoma Zotin?" Kta njerz mund t mos ta njohin Zotin e vrtet, por e din q Ai ekziston; t gjith e rrfejn kt gj. Duke besuar se ekziston nj Zot dhe duke dashur ta prshkruajn m saktsisht ekzistencn e Tij, kan gabuar duke quajtur Zot at q nuk sht Zot: disa njerz quajn diellin Zot, t tjer quajn hnn ose yjet, njerz t tjer thon dika krejt tjetr. Por jo t gjith kan gabuar n nj mnyr kaq trashanike. Kur Zoti i shprndau popujt mbi faqen e toks pas kulls s Babelit, kta popuj mbajtn me vete konceptet tradicionale e t qarta t Zotit, si Fryma e padukshme, Krijuesi, Mbrojtsi, Gjykatsi, dhe Shprblyesi. T gjith popujt e shohin At si Krijuesin, Mbrojtsin dhe Shprblyesin; por jo t gjith popujt e njohin si nj Frym jomateriale, arritn deri aty sa ndryshuan lavdin e Zotit t pakorruptueshm n imazhin e nj njeriu t korruptuar, dhe si zogj, dhe si kafsh me katr kmb. (Romakve 1:23) Kur e njihnin Zotin, q do t thot, e dinin se Zoti ekziston, kta popuj e lavdruan At jo si Zot (Romakve 1:21). Nga popujt e lindjes, persiant dhe indiant, si indiant e Azis edhe ata t Ameriks, kan konceptin m t lartsuar t Zotit. Grekt dhe romakt e nnvleftsuan Zotin, si me thn. Indiant e Ameriks pr shembull, e quajn Zotin Fryma Universale; i padukshm dhe gjithprfshirs. Ky sht nj nocion tepr fisnik, dhe brenda vetes, ky nocion nuk ka ku t shkoj m tej. Indiant e Azis shkuan m thell n njohjen e tyre t Zotit; por, duke mbajtur konceptin e padukshmris t Tij, gjith-pushtetin dhe veprimin n gjithka, deshn q t prkufizojn aktivitetin e Tij krijues dhe plot zell m qartsisht, dhe ngritn plot koncepte q nuk kishin themel, dhe shkruan plot tregime t fantazis s tyre.

    Kshtu pra par me kt sy ka popuj q nuk e njohin Zotin! Nuk duhet ta shohim me syrin se ka njerz q nuk besojn n ekzistencn e Zotit. Disa udhtar pretendojn se kan hasur n popuj q nuk e njihnin Zotin fare dhe as nuk e nderonin At. Ka t ngjar, q ata nuk kan dgjuar me vesht e tyre nj rrfim besimi apo t shohin me syt e tyre nj adhurim t Zotit nga kta popuj, dhe n mnyr q t prcaktonin si duhet at q hasn, duhet t kishin jetuar m gjat mes ktyre popujve. Becker, n kohn ton, jetoi pr plot nj muaj mes nj populli t till afr nj liqeni prej t cilit rrjedh uji i lumit Nil. Na tregon se ai nuk pa asnj shenj adhurimi t asnj zoti, derisa erdhi nata me hn t plot, dhe pa mbretin dhe pleqt e popullit q po prgatisnin nj dem. Erdhi dita e caktuar, dhe shkuan n nj vend ku bashkoheshin dy kodra, duke e marr demin me vete pr ta flijuar. "Po t kisha ikur dy ose tre dit m prpara", na thot Becker, "do tu kisha thn me sinqeritet t plot se ky popull nuk e adhuronte Zotin."

    Kshtu, q fshije nga mendja tnde iden se ka popuj q nuk e pranojn ekzistencn e Zotit. Kemi ca shkenctar q mendojn se ia dalin vet n jet pa ndihmn e Zotit, dhe na bjn ligjrata dhe na shkruajn libra ku na thon se Zoti nuk ekziston. Por teksa pena e tyre shkruan kto fjal boshe, zemrat e tyre thot dika tjetr. E mbajn veten si jobesimtar, por nuk jan fort t sigurt pr kt, duke dashur ti shptojn n kt mnyr me sukses gjykimit t ndrgjegjes t tyre.

    Duke e njohur Zotin, ne t gjith kemi nj ndrgjegje, q e nderon dhe i lutet Zotit, dhe beson edhe n jetn e ardhshme, ku t gjith njerzit do t marrin shprblimin q u takon sipas veprave t tyre. Fryma sht forca q i mban gjall t gjitha kto bindje dhe shprestari. Do t pranojm si t vrtet se brenda do personi kemi nj frym, q sht aspekti m i lart i jets njerzore. Esht forca q e trheq personin nga e dukshmja tek e padukshmja, nga e prkohshmja tek e prjetshmja, nga krijesa tek Krijuesi; kjo sht karakteristika e njeriut q e dallon nga t gjitha krijesat e tjera t gjalla mbi tok. Esht e mundur q ta dobsosh kt for n nj far mase, ose t ndalosh krkesat e saj, por nuk sht aspak e mundur q ta bllokosh apo zhduksh krejtsisht. Esht nj pjes e pandar e natyrs son njerzore, dhe shfaqet tek personi i secilit prej nesh n mnyrn e vet.

    M br t t flas n kt mnyr me pyetjen q m bre. Nuk prish pun. Desha t t shkruaj jo pr kto gjra, por pr at q ndodhi dhe vazhdon t ndodhi brenda shpirtit t njeriut fal ndikimit t fryms kur bashkohet me shpirtin e njeriut. Do t shkruaj pr t n letrn tjetr.
    Ndryshuar pr her t fundit nga Albo : 06-04-2021 m 16:48

  14. #14
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ti prshtatemi asaj

    Letra e Njmbdhjet

    Ndikimi i Fryms mbi Shpirtin

    Ndikimi i fryms mbi shpirtin e njerzimit dhe shfaqja q prodhohet prej saj mbi sfern intelektuale, sfern aktive (q varet nga vullneti) dhe sfern ndjesore (zemra).


    Do ta filloj atje ku e lam hern e kaluar, q sht pyetja, far i ndodhi shpirtit t njeriut nga bashkimi me frymn q vjen nga Zoti. Fal ktij bashkimi, i gjith shpirti i njeriut u transformua nga nj shpirt kafshe, si i till nga natyra, n nj shpirt njerzor q mbart brenda tij ato fuqit dhe veprimet q i zum n goj m par. Por ky nuk sht subjekti i diskutimit ton tani. Shpirti i njeriut, duke qen ai q e kemi prshkruar, shfaq aspirata mbi t gjitha kto dhe ngjitet nj hap m lart, sepse sht nj shpirt i frymzuar.

    Kto frymzume jan t dukshme n do aspekt t jets njerzore: aspektin intelektual, aspektin aktiv dhe at ndjesor. N pjesn mendore, dshira e zjarrt pr idealen brenda shpirtit shfaqet nga veprimi i fryms. N fakt, gjith proesi i intelektit udhzohet nga prjetimi dhe vrojtimi. Nga gjrat q mson rastsisht dhe pa lidhje me kt metod, shpirti i njeriut krijon prgjithsime, nxjerr prfundime, si rrjedhim krijon supozime t thjeshta mbi nj sfer gjrash t njohura. Ky sht bazamenti mbi t cilin shpirti qndron n kmb. Nga ana tjetr, shpirti i njeriut nuk knaqet asnjher nga kjo gj, por krkon t ngjitet m lart, duke dashur t prcaktoj rndsin e do sfere gjrash n kuadrin e shums totale t krijess. Pr shembull, ne e dim se far sht njeriu nga vrojtimi q i bjm atij, prgjithsimeve q kemi krijuar pr t dhe konkluzionet me t cilat kemi dal pr t. Duke qen se nuk jemi t knaqur me kt gj, fillojm e dalim me pyetjen: "Cila sht rndsia e njeriut n shumn e krijess?" Duke u munduar q ti japi prgjigje ksaj pyetjeje, dikush do t dali n prfundimin se njeriu sht koka dhe kurora e krijess. Dikush tjetr do t dali e thot se njeriu sht kryeprifti, n kuptimin q t gjitha zrat krijesave t tjera e lavdrojn Zotin instiktivisht, kurse njeriu i thurr lavde Krijuesit t Gjithsis me kng t arsyeshme. Shpirti i njeriut sht i prirur q t krijoj koncepte t ktij lloji, q kan lidhje me do lloj tjetr krijese, dhe me vet krijesn si t gjith. Kshtu i krijon kto koncepte. Nse kto koncepte kan lidhje me realitetin apo jo sht nj shtje tjetr, por pa pik dyshimi mund t themi se shpirti i njeriut sht i prirur ti krkoj kto koncepte; i krkon dhe i krijon ato. Kjo, pra, sht dshira e zjarrt pr idealen, sepse kuptimi i dikaje sht ideja e vet.

    Kjo etje sht universale dhe t gjith njerzit e ndjejn. Edhe ata q nuk vlersojn asnj lloj dije prve dijes s prjetuar, ashtu si paditur nuk jan n gjendje q t frenohen nga idealizimi edhe pse dalin kundr vullnetit t tyre. Kta njerz i refuzojn idete me gjuhn e tyre, por aktualisht i ndrtojn vet kto ide. Kta i pranojn hamendjet, q jan klasa m e ult e dijes, por q pa t ciln nuk do t kishim asnj lm dijeje.

    Metafizika dhe filozofia e vrtet, t cilat kan qen dhe do t vazhdojn gjithnj t jen n sfern e dijes njerzore, jan mnyra ideale pr ti par gjrat. Fryma e cila sht gjithmon e pranishme brenda nesh si nj fuqi e madhe, sodit Zotin si Krijues dhe Mbrojts, dhe kjo e trheq shpirtin ton n sfern e padukshme dhe t pafund. Mbase fryme, fal ngjashmris hyjnore t saj, u krijua q ti soditi t gjitha gjrat n Zot: do ta bnte kt gj, po t mos kish ndodhur Rnia. Por n ditt e sotme sht e nevojshme pr kdo q do t soditi gjith realitetin, ta bj kt n mnyr ideale nprmjet Zotit ose nprmjet Kredos s Besimit, q u shkruajt nga vet Zoti n frym. T gjith mendimtart q nuk e bejn kt gj, fal ktij fakti nuk jan filozof. Duke mos u besuar ideve e krijuara nga shpirti i njeriut mbi themelin e frymzimit t fryms, sillen n mnyr t padrejt duke mos besuar se kto gjra krijojn prmbajtjen e vet fryms, sepse njra sht vepr e njeriut, e tjera vepr e Zotit.

    N pjesn aktive, sht fal veprimeve t shpirtit t njeriut q na shfaqen dshira dhe prodhimi i veprave joegoiste ose virtuteve, ose edhe m lart se kto - dshirja e zjarrt pr tu br t virtytshm. Ashtu si duhet, puna e shpirtit t njeriut n kt pjes (vullneti) sht krijimi i kushteve t prkohshme t jetess pr njeriun, q njeriu t jet n gjendje t mir. Duke e prmbush kt funksion, shpirti i njeriut e bn dika me bindjen se ajo q po bn sht ose e kndshme, ose pr t mirn, ose e nevojshme pr kushtet e jetess q po krijohen. Nga ana tjetr, nuk sht i knaqur m kt gj, por del nga ky lm dhe dhe bn pun e merr nisma - jo t gjitha sepse jan t nevojshme, pr t mirn e tij apo t kndshme, por sepse jan t mira, t virtytshme dhe t drejta - dhe prpiqet q ti arrij ato me gjith zellin e tij, pavarsisht nga fakti se kto nuk ndihmojn jetn e prkohshme dhe mund t jen edhe t pakndshme pr t, dhe fatkeqsi mund t bien mbi t fal tyre. N disa njerz, dshira t tilla t zjarrta shfaqen me nj fuqi t till sa q sakrifikojn gjith rehatit e jets n mnyr q t jetojn duke hequr dor nga gjithka. Shfaqje t ktyre dshirave t zjarrta i gjen kudo, edhe jasht Krishtrimit. Prej nga vijn? Nga fryma.

    Standardi i jets s shenjt, t virtytshme dhe t drejt sht gdhendur n ndrgjegje. Fryma, duke u bashkuar me shpirtin e njeriut, dhe duke u informuar pr kt jet, trhiqet nga madhshtia dhe bukuria e vet e padukshme, dhe vendos q ti japi t njohur ksaj jete me jetn e saj (t shpirtit t njeriut) dhe lmin e veprave, duke e transformuar edhe kto sipas krkesave t ksaj jete. Dhe t gjith tregojn simpati pr dshira t tilla t zjarrta, edhe pse jo t gjith jepen totalisht pas tyre; por nuk ke pr t gjetur nj njeri t vetm q n nj moment t caktuar t jets s tij nuk i ka prkushtuar punt e tij dhe thelbin e veprave t tij, ksaj fryme.

    N pjesn ndjesore t shpirtit t njeriut, shfaqet nj dshir e zjarrt dhe dashur pr t bukurn. Puna e duhur e ksaj pjese sht t perceptoj brenda shpirtit t njeriut nprmjet shqisave kushtet e veta t kndshme apo t pakndshme, dhe ndikimet nga jasht, sipas mass s knaqsis apo paknaqsis t krkesave mendore-trupore. Por shohim n sfern e shqisave s bashku me sfern e shqisave mercenare - do t'i quajm t tilla - nj mori ndjenjash joegoiste q lindin krejt t ndara nga knaqja apo mosknaqja e krkesave; kto jan ndjenja q lindin nga endja n t bukurn. Syri nuk do t shkputet nga lulja dhe veshi nuk do t shkputet nga knga, sepse si e para edhe e dyta jan t bukura. T gjith e mirmbajn dhe dekorojn ambientin ku jetojn sipas shijeve t tyre, sepse kshtu u duket m e bukur atyre. Dalim shtitje dhe zgjedhim nj vend pr t vetmen arsye se sht i bukur. Mbi gjith kto q zum n goj, qndron knaqsia q marrim nga pikturat, veprat e skulpturs, muzika dhe t knduarit, dhe akoma m lart se kto, knaqsia q marrim nga poezia. Veprat e arteve t bukura jan t kndshme jo vetm nga bukuria e forms s jashtme, por n mnyr t veant pr nga bukuria e prmbajtjes s brendshme, bukuria e soditjes intelektuale mendore, bukuria ideale. Prej nga vijn fenomene t tilla brenda shpirtit t njeriut? Kta jan vizitor nga nj sfer tjetr, nga sfera e fryms. Fryma, e cila e njeh Zotin, e kupton bukurin hyjnore n mnyr natyrale dhe krkon q t knaqet vetm brenda saj. Fryma nuk arrin dot t vrtetoj si duhet se far sht bukuria hyjnore, por duke mbajtur brenda vetes skicn e saj, sht n gjendje q t vrtetoj at q bukuria hyjnore nuk sht, dhe e shpreh kt gj me provn e faktit se nuk knaqet nga asgj e krijuar. T soditsh bukurin hyjnore, t bhesh pjes e saj e t knaqesh brenda saj, sht nj krks e fryms dhe jets s saj - jets n Parajs. Pasi merr informacion mbi bukurin hyjnore nga bashkimi me frymn, edhe shpirti i njeriut ecn n hapat e fryms, dhe duke kuptuar bukurin hyjnore nprmjet mjetit t imazhit t vet mendor, krcen nga gzimi sepse brenda ksaj sfere prballet me reflektimin e bukuris hyjnore (ndjes), pastaj dhe vet sajon dhe prodhon gjra me t cilat shpreson t reflektoj kt bukuri hyjnore ashtu si i shfaqet (artistt dhe aktort). Prej ktej na vijn kta vizitor - plot ndje, t shkputur nga do gj ndjesore, duke e ngritur shpirtin e njeriut lart tek fryma dhe duke e frymzuar at! Dua t z n goj, n lidhje me veprat artistike, po prfshij n kt klas vetm ato vepra n t cilat bukuria hyjnore e gjrave t padukshme hyjnore shrben si prmbajtje, dhe jo ato vepra t cilat edhe pse mund t jen t bukura, prapsprapi prfaqsojn jetn e zakonshme mendore-trupore, apo ato gjrat e tjera q prbjn rrethanat e ksaj jete t prditshme. Shpirti i njeriut nuk krkon vetm at q sht e bukur, i udhzuar nga fryma, por edhe shprehin e t bukurs n forma t bukura t bots s padukshme, prej nga fryma me ann e veprimeve t veta na bekon.

    Kshtu frymzohet shpirti i njeriut nga far i jep fryma me t ciln shpirti sht bashkuar! Nuk besoj se kto q zura n goj jan t vshtira pr ty; por prapsprapi do t krkoj q t mos ti kalosh kto q t kam shkruar shpejt e shpejt, por ti shqyrtosh me kujdes, dhe t'ia aplikosh vetes. A sht shpirti yt i frymzuar? Jo pr gj, por ti je kngtare dhe muzikante! Kur t vij koha, un dhe ti do t peshojm pikpamjen tnde, sipas proedurs q shpalosm ktu, pr at q prfaqsojn artet e bukura.

  15. #15
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ti prshtatemi asaj

    Letra e Dymbdhjet

    Eprsia e Jets Shpirtrore

    Prfundimi i atyre q kemi thn rreth sfers s jets njerzore. Mundsia e lvizjes nga nj sfer n tjetrn dhe mbizotrimi i njrit prej aspekteve t jets. Mbizotrimi i aspektit intelektual dhe mishor si nj gjendje me mkat. Eprsia e jets shpirtrore si norma e jets s vrtet t njeriut.


    N kt pik, le ti rikujtojm dhe dalim me prfundimet e duhura pr t gjitha ato gjra q kemi thn. Ti mund ta shikosh se sa shum aspekte - ose m mir t themi se sa shum shkall - ka jeta jon! Kemi aspektin apo shkalln e jets intelektuale; kemi at t shpirtroro-intelektual; kemi at q sht ekskluzivisht intelektual; kemi at q sht intelektualo-fizik (m duket se nuk e kam prshkruar kt si duhet. Ktij kombinimi aspektesh i prkasin vrojtimet e imagjinats dhe kujtess, dshirat q lindin nga nevojat fizike, dhe ndjesit e kushteve trupore dhe prshtypjeve); kemi edhe at fiziken. Kemi gjithsej pes shtresa, por vetm nj person n nj njeri, dhe ky person jeton n fillim vetm nj jet, pastaj nj jet tjetr, e m pas nj jet t tret. Duke u bazuar n kto gjykojm se nj person fiton nj karakter t caktuar fal jet q sht duke jetuar, dhe ky karakter reflektohet tek pikpamjet dhe sjelljet e tij, zakonet e tij, dhe ndjenjat e tij. Q do t dot se jeta e tij mund t jet ose shpirtrore, me pikpamje, zakone e ndjenja shpirtrore; ose intelektuale, me koncepte intelektuale, zakone dhe ndjenja; ose mund t jet mishore, me mendime, vepra dhe ndjenja mishore. (Nuk jam duke marr n konsiderat gjendjet midis ktyre - intelektualo-shpirtrore ose fiziko-shpirtrore sepse nuk dua t kem shum kategori). Kjo nuk do t thot se kur nj njeri sht shpirtror, intelektualen dhe fiziken nuk i gjejm brenda tij, por do t thot vetm se shpirtrorja mbizotron, duke i nnshtruar dhe deprtuar pjest intelektuale dhe fizike. Po ashtu, nuk do t thot q kur nj njeri sht intelektual pjest shpirtrore dhe fizike nuk ekzitojn m; por do t thot se kur intelektualia mbizotron, sundon gjithka dhe i jep tonin gjthkaje, dhe mbshtjesh shpirtroren me mbulesn e intelektit. As nuk do t thot se kur nj njeri sht mishor, pjest shpirtrore dhe intelektuale nuk ekzistojn m; por do t thot se gjithka reth tij kthehet n mishore, si pjesa shpirtrore dhe intelektuale kthehen n mishore, i nnshtrohen mishit t trupit dhe shkelen me kmb nga mishi i trupit dhe lidhen me zinxhir nga ky mish i trupit.

    Pavarsisht nga shkalla q ka arritur nj person, aspektet e tjera t jets s tij trashgohen brenda tij. Ky person nuk sht aq i skllavruar nga nj shkall e vetme aqsa nuk mund t lirohet nga zinxhirt q e mbajn lidhur, por gjithmon e ka mundsin q t ndryshoj nga nj shkall tek tjetra, pasi dobson nj aspekt t jets dhe forcon nj tjetr aspekt t jets s tij. Prandaj, edhe nj njeri shpirtror mund t bier n intelektualitet dhe mishrim, dhe nj njeri i mishruar mund t ngrihet n shpirtror, kur njeriu i par dashurohet pas intelektualies dhe mishores dhe njeriu i dyt dashurohet pas jets shpirtrore. Njeriu sht gjithmon i lir. Liria i sht dhn njeriut s bashku me ndrgjegjen e vetes, dhe kto t dyja s bashku prbjn esencn e fryms dhe standardin e njerzimit. Shuaj lirin dhe ndrgjegjen e vetes dhe ke pr t shuar frymn, dhe njeriu nuk sht m njeri.

    Sidoqoft, edhe pse un mbaj qndrimin se njeriu ka lirin pr t lvizuar lart e posht prgjat shkallve t jets s tij, n t njjtn koh m duhet t sqaroj se un nuk mendoj se sht e mundur t lvizsh lirshm dhe kollaj kur lviz nga kreu n fund, apo nga fundi n krye, as nuk pretendoj se kto lvizje njeriu mund ti bj aq kollaj si lviz nga nj dhom tek tretja, ashtu si bjm disa her n dit. Me kt dua t them vetm se njeriu q sht krejtsisht i ndrgjegjshm pr veten dhe i lir, sht fajtori brenda gjendjes s brendshme t tij, dhe nse ky njeri ka rn n nj gjendje zullumqare, dhe qndron brenda ksaj gjendje, vet ky njeri sht fajtor, dhe mban prgjegjsi prpara Zotit dhe njerzve pr kt gjendje t tij.

    Secila prej shkallve apo shfaqjeve t jets son q na sht shfaqur n mnyr t natyrshme brenda nesh, dhe rrjedhimisht nuk mund t mos miratohet vetvetiu. Gjendja q nuk sht e natyrshme, rrjedhimisht sht edhe zullumqare vetvetiu, n kt gjendje mendimet na arrakaten, nxjerrin avull e vlojn, dhe n kt gjendje dshirat jan t paqndrueshme, trazohen nga pasionet. Pasionet nuk jan t natyrshme por t huaja pr ne; dhe emocionet e zemrs irritohen dhe shqetsohen fal ktyre pasioneve. Qllimisht ti prshkrova kto gjra t panatyrshme brenda nesh kur t flisja pr jetn mendore, q t fiksoja vmendjen tnde tek to. Qllimisht po ta z n goj tani, q t t bj ta kuptosh kt shtje pak m mir, dhe ta trajtosh ashtu si duhet. Shprndarja e mendimeve, paqndrueshmria e dshirave pasionante dhe ankthi i zemrs na shqetsojn pa pushim, duke na penguar q t bjm nj gj t vetme ashtu si duhet, dhe na shpien gjithmon n rrug t gabuar. Kjo smundje, edhe pse sht universale dhe endemike, nuk sht e natyrshme; por e zm si smundje me dashje. Armiku e di se sa shum e ndihmon kjo gj, dhe kur prpiqet q t joshi dik, n fillim mundohet q ta shtyj brenda vorbulls; q do t thot, se para s gjithash, armiku hyn n rrjedhn e mendimeve t tij; dhe posht ktyre mendimeve u v flakn dshirave pasionante, dhe me kto dshira trazon zemrn.

    Nj person brenda t cilit tundimet jan pjekur arrin n kt pik. Nse nuk vjen n vete, rrzohet. Pasi rrzohet, trhiqet brenda nj vorbulle me lvizje turbulluese t mendimeve, dshirave, emocioneve, nganjher pr nj koh t shkurtr, nganjher pr nj koh t gjat, dhe jo rall her edhe pr gjithmon. Nj jet e till, nj pjes t s cils, ti e mban mend, ti e prjetove, kalohet plotsisht brenda ksaj vorbulle, dhe, duke gjykuar nga grupet e ndryshme, n disa vende sht m turbulluese, n disa vende t tjera pak m e qet, n disa vende t tjera m e prulur, n disa vende t tjera nj rrmuj e plot me gjith lakuriqsin dhe turpin e vet. Pavarsisht nga kto, sht e rrall pr nj njeri q t jet liruar nga i gjith turbullimi i brendshm. Hert apo von njeriu ka pr tu prishur. Nuk e di nse dikush ka arritur t lirohet nga kto mendimet e nocionet e shprndara. T lutem q ti vsh veshin ksaj smundjes son (n fakt duke u ankuar pr paprgjegjshmrin e mendimeve, ti ia ke vn vet veshin pjesrisht). Pasi ti vsh veshin, fillo punn e shrrimit. Mos e largo fare nga mendja iden se brenda teje ke pr t gjetur gjithmon dika q nuk sht e mir, dhe q sht gati t t devijoj nga rruga e duhur dhe t t mashtroj.

    Prsa i prket pjesve intelektuale dhe fizike, ato jan, ashtu edhe si e kemi zn n goj, vetvetiu t pa mkatshme dhe e natyrshme pr ne; por njeriu q sht brumosur nga inteliktualiteti, apo akoma m keq, nga mishorja, nuk sht i pa mkat. Ky njeri sht fajtor q i ka falur eprsi brenda vetes s tij ktyre aspekteve q nuk u krijuan pr t patur eprsi por t jen n nj pozicion nnshtrimi ndaj aspekteve t tjera. Na del q edhe pse aspekti intelektual sht i natyrshm, pr njeriun t qenit intelektual sht i panatyrshm; n t njjtn mnyr edhe aspekti mishor sht i natyrshm, por pr njeriun t qenit mishor sht i panatyrshm. Gabimi ktu sht tek mbizotrimi ekskluziv i asaj q duhet t ishte e nnshtruar.

    Kur shpirtrorja sundon n mnyr supreme brenda dikujt, edhe pse ky sht karakteri dhe qndrimi i tij ekskluziv, ai njeri nuk gabon. Ndodh kshtu sepse, s pari, shpirtrorja sht norma e jets njerzore, dhe si rezultat, t qenit shpirtror, ai sht nj person i vrtet, kurse njeriu intelektual apo mishor nuk sht nj person i vrtet. S dyti, pavarsisht se sa shpirtror mund t jet dikush, nuk ka se si mos tu japi vendin q u takon pjesve intelektuale dhe mishore; mban vetm pak prej tyre, t nnshtruara karshi fryms. Mos e lejo intelektualitetin q t zgjerohet shum brenda teje (n dijen shkencore, artet dhe subjektet e tjera) dhe kufizoje rreptsisht mishoren - kshtu ai bhet i vrtet, person i plot. Por njeriu i intelektit (eksperti, specialisti, njeriu mendjepreht) - dhe akoma m shum njeriu mishor - nuk sht nj person i vrtet, pavarsisht se trheqs mund t na duket nga pamja e jashtme. Ai sht budalla. Prandaj njeriu i thjesht q ia ka frikn Zotit sht m i ngritur se njeriu q sht i ditur dhe elegant, por q i mungon qllimi dhe dshira e zjarrt q t knaqi Zotin. Mund t prdorsh t njjtin gjykim edhe pr veprat e letrsis dhe artit. Veprat brenda t cilave gjithka sht mishore jan krejtsisht t kqija; ato vepra tek t cilat intelektualiteti sht suprem nuk u prgjigjen qllimit t tyre, edhe pse qndrojn m lart se sa veprat mishore. Ky gjykim ka lidhje me ato vepra q nuk kan asnj element shpirtror; ato vepra q jan komplet n armiqsi me gjithka q sht shpirtrore, q do t thot ndaj gjithkaje q i drejtohet Zotit dhe gjith gjrave hyjnore, kto jan sugjerime direkte t armikut dhe nuk duhen toleruar.

    Nga kjo e shikon se sipas qllimit t natyrshm, njeriu duhet t jetoj n frym, t'ia nnshtroj gjithka fryms, dhe t deprtohet nga fryma n gjithka q i prket shpirtit t njeriut, dhe akoma m shum fryma t deprtoj gjithka q sht fizike, - dhe m tej se kto, dhe n gjrat e jashtme, q jan familja dhe jeta shoqrore. Kjo sht norma!

    Nuk do t prpiqem t t mbush mendjen q t jetosh n frym dhe t'ia nnshtrosh gjithka fryms, sepse supozoj se pasi t kesh shqyrtuar imtsisht gjithka q po t shkruaj, vendimi pr t jetuar n kt mnyr sht marr me koh brenda teje. Ti e ke shprehur me koh dshirn e fort t qndrosh n nivelin e jets njerzore ashtu edhe si ishte planifikuar nga fillimi. E shikon tani se ky ishte plani q nga fillimi dhe sigurisht q edhe ti dshiron t jet kshtu. Po, vrtet, deri m tani ke jetuar brenda familjes dhe rrethit t t afrmve n mnyrn q t prshkrova, sipas fryms, edhe pse ti ke studiuar shkencat, di si t mbash nj familje, dhe je mjeshtre e muziks dhe kngs. Nuk ke prse t shqetsohesh pr t krijuar shpirtroren brenda teje, por duhet vetm ta mbshtetsh e mirmbash, duke e mbrojtur veten nga ndikimet dhe trheqjet e jets intelektualo-mishore, n vorbulln e s cils fillove t biesh. Kjo sht tamam ajo q ram dakord t diskutojm. Sigurisht, ti je duke pritur nj zgjidhje sa m shpejt t jet e mundur pr pyetjen se si duhet t jet nj jet e till.

  16. #16
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ti prshtatemi asaj

    Letra e Trembdhjet

    Jeta sipas Fryms

    Lumturia e vrtet pr njeriun sht nj jet e jetuar sipas fryms. Mbulesa e holl e shpirtit t njeriut shrben si ndrmjetse mes fryms dhe trupit t njeriut dhe si nj mjet komunikimi i shpirtrave t njerzve mes tyre dhe me botn e shenjtorve dhe engjjve. Gjendja rrezatuese dhe e errt e mbuless s shpirtit t njeriut.


    Desha t'i prgjigjesha ksaj pyetjeje n fund t letrs s fundit, por dita e emrit tnd po afronte, dhe mendova t t drgoj urimet e mia m t mira me kt rast.

    T uroj para s gjithash shndet t mir, sepse ky sht parakushti pr t marr do bekim tjetr q njeriu e konsideron t jet bekim, dhe pr t mundur t knaqesh e gzohesh nga kto bekime. Me t vrtet, pr nj njeri t smur e t dobt, cilat knaqsi jan t mundshme, kur t gjitha shqisat jan n nj gjendje anormale? Nj prjashtim duhet br vetm pr lodhjet shpirtrore. Ato nuk varen n t njjtn mnyr nga shndeti i dikujt, dhe mund t jen t pranishme edhe kur dikush prjeton vuajtje trupore. Martirt, duke iu nnshtruar proesit t martirizimit, gzojn me t vrtet; dhe e dshmojn kt gzim hapur, jo vetm me gjuhn e tyre.

    far t t uroj n vazhdim? Zakonisht, dikujt i urohet lumturi n kt pik. Kshtu q edhe un t uroj ty lumturi. Po prse urojm kshtu? Vrtet, deri m sot askush nuk e ka prkufizuar dot se far sht lumturia, apo kush sht me t vrtet i lumtur. Ashtu si e kuptoj un, kushdo q e konsideron veten si t lumtur, sht i lumtur. Prandaj, duke t uruar ty lumturi, jam duke t uruar edhe kt gj. T uroj q gjithmon ta konsiderosh veten t lumtur! Pse ta uroj kt gj? Njerzit kan kaq shum konceptime dhe shije t ndryshme kur vjen puna tek lumturia, aqsa asgj nuk mund t kuptosh nga ato. Por un po t them n mnyr konfidenciale, se pr aq koh sa nuk je duke jetuar n frym, mos prit lumturi.. Jeta intelektuale dhe fizike, kur jan n drejtimin e duhur, prodhojn dika t ngjashme me lumturin, por sht nj iluzion kalimtar i lumturis, dhe ka pr tu zhdukur shpejt. Gjithashtu, n prezencn e tyre ndodhet nj zon e stuhishme mes shpirtit dhe trupit q prbhet nga mendime pasionante, dshira dhe ndjenja t zgjuara; q sht gjithmon e fuqishme. Me prezencn e vet, nprmjet helmit t pasioneve, e vetmja mundsi sht dehja, q e harron vuajtjen, tamam si opiumi; kjo harres e vuajtjeve nuk vjen si rezultat i mungess s pasioneve dhe smundjes s zemrs. Smundja e zemrs prbn nj pjes thelbsore t jets n kt bot. Fryma, nga ana tjetr, fluturon prtej kufijve t gjith halleve dhe merr me vete personin q banon brenda fryms, dhe duke e lejuar q t shijoj bekimet e veta, q jan gjithmon t pranishme, e bn me t vrtet dhe plotsisht t lumtur.

    Pra, ather, mos duhet ta mbyll ktu urimin e mir pr ty? Jo, nuk besoj se sht e mjaftueshme. Nse jeta jon do t prfundonte me kt jet, ather sigurisht q do t mjaftonte t thoshim "T jesh e shndetshme dhe e lumtur." Duke qen se jeta nuk mbaron me kaq, por vazhdon edhe prtej varrit, dhe vetm atje kemi pr t gjetur jetn e vrtet, ather, pr hir t t prmbushjes s urimit tim pr mir, nuk mundem se si t mos t t uroj q t konsiderohesh e denj dhe t bekohesh atje. Qofsh e bekuar n at vend. Ta uroj me gjith zemrn time, dhe i lutem Zotit me plot zell: q Ai t t sjelli jetn e vrtet me mjete pa probleme, dhe pas asaj t t vendosi n mbretrin e Tij t gjithbekuar.

    Me kt, sigurisht, do t lindin rrethana shum t ashpra n ndrgjegjen tnde. Sigurisht, q kemi rrethana jetike, por a jan me t vrtet t ashpra? Do t bj nj koment t prgjithsuar n kt moment: po dhe jo, duke gjykuar se si nj individ sht brumosur nga fmijria e tij, dhe duke gjykuar vetm nga ajo, do t thosha se n rastin tuaj, kto rrethana nuk jan shum t ashpra. Je duke i kaluar ato. Vetm ruaje veten dhe mos u trhiq.

    Nj tjetr mendim m erdhi, t t drgoj sheqerka n ditn e emrit tuaj, por nuk e di akoma nse do t mundem ti gjej. Do mundohem.

    Nse nuk e ke harruar, n nj moment fillova t t flisja pr nj element tejet delikat q sht m i holl se drita. Quhet eter. Le t supozojme se ekziston faktikisht dhe nuk sht thjesht nj emr. Un e pranoj se nj element kaq shum delikat ekziston, dhe drprton dhe kalon kudo, duke shrbyer si grimca m e vogl e substancs materiale. S bashku me t, supozoj se brenda ktij elementi fluturojn gjith frymt e bekuara - engjjt dhe shenjtort hyjnor - q jan vet t veshur me nj lloj rrobe t prodhuar nga i njjti element. Mbulesa e shpirtit ton (kuptoje kt fjal si referenc edhe t fryms, q sht shpirti i shpirtit njerzor) prbhet po nga ky element. Vet shpirti i njeriut sht fryma jomateriale; por mbulesa e shpirtit sht br nga ky element jomaterial eterial. Trupat tan jan t trash; por ajo mbulesa e shpirtit sht shum e holl dhe shrben si ndrmjetse mes shpirtit dhe trupit. Nprmjet asaj shpirti vepron mbi trupin dhe trupi mbi shpirtin. Ama po ta z n goj kt gj vetm shkarrazi. Vetm ki parasysh se shpirti ka kt mbules t holl dhe q shpirtrat tan kan t njjtn mbules si t gjitha frymt. Prej ktej, nuk do t jet e vshtir pr ty t dalsh n prfundimin se ky element shum i holl dhe i kudondodhur, prej t cilit kto mbulesa jan br dhe me an t t cilit frymt fluturojn, sht edhe ndrmjetsi pr przierien e shpirtrave tan me kto frym.

    Sa pr tani, largoje mendjen nga kjo ide, dhe ktheje vmendjen nga shtjet tona t zakonshme. Je duke jetuar aktualisht n Mosk, je e ulur mes murreve t apartamentit jot, je e rrethuar nga godina kudo, dhe s'ka rndsi nga i kthen syt, has n pengesa kudo. Shum gjra e pengojn shikimin tnd t mpreht dhe pamjen e largt. Por ama nse do t ngriheshe mbi Moskn n ndonj balon ajri, do t shikoje jo vetm gjith qytetin e Mosks por edhe rrethinat e qytetit. Po t ngjiteshe akoma m lart, do t mundje t shikoje prreth akoma m tej. Mprehe shikimin dhe ngjitu lart e m lart: do t shikosh Shn Petersburg, Parisin, Londrn, etj. E gjitha kjo pasi shikimi yt sht br i mpreht, dhe nuk ka pengesa n at q shikon.

    Hajde tu kthehemi shenjtorve hyjnor. Ai elementi q zum n goj sht kudo, dhe nuk has asnj penges asgjkundi. Drita e diellit e deprton qelqin; edhe elementi yn e deprton qelqin por deprton edhe murret, tokn dhe do gj tjetr. Ashtus si arrin t kaloj mes gjithkaje, po ashtu edhe ata q fluturojn me elementin mund t kalojn gjithka, kur sht e nevojshme pr ta (ashtu si Shptimtari hyri n dhom kur Apostujt e kishin kyur dern e dhoms). Ata qndrojn n nj hapsir t caktuar, por kur i urdhrojn t bjn dika ose u jepet leja, transferon menjher atje ku duan t shkojn me ann e ktij elementi, dhe jo vetm q nuk hasin asnj penges, por as nuk i shohin kto pengesa. Transferohen kur sht e nevojshme, por kur nuk sht e nevojshm, qndrojn n hapsirn e tyre dhe shikojn n do drejtim sefar ka dhe far po ndodh atje. Kur shenjtort i kthejn syt e tyre nga toka, kur i kthejn nga ne mkatart, na shikojn edhe ne qart, gjithashtu. Jo n trupat tona t trash, nuk na shohin n at mnyr. Por na shohin shpirtrat tan, ashtu si jan. Nuk na shohin drejt pr s drejti, por nprmjet mbuless s shpirtit, q sht si mbulesa e shpirtit t tyre, dhe si elementi brenda t cilit ata jetojn, sepse gjendja e shpirtit reflektohet saktsisht nga mbulesa e vet.

    Imagjino, nse mundesh tani, dy njerz q jan ulur e po flasin me njri-tjetrin. Gjat ksaj, shpirti i secilit ka prirjet e veta. As njeri dhe as tjetri nuk shikon dot se far ka n shpirtin e tjetrit pr faj t mbuless s trash t trupit, posht t cilit fshihet shpirti. Por engjjt dhe shenjtort, por ti vshtronin kta njerz, do t'i shikonin shpirtrat e tyre ashtu si jan dhe far kan brenda tyre, sepse gjendja n t ciln kta njerz jan, dhe gjrat q kan brenda n shpirt, reflektohen n mbulesn e shpirtit t tyre. Nse brenda shpirtit ka mendime dhe ndjenja t shenjta, ather mbulesa sht e ndritshme; me do ndjenj t shenjt, ndriimi ka karakterin e vet. Por nse mendimet dhe ndjenjat nuk jan fort t pastra, edhe mbulesa e shpirtit nuk sht e ndritshme; dhe do ndjenj e papastr ka errsirn e vet karakteristike, q duket nganjher si mjegull, dhe her t tjera si errsira e nats. Supozo sikur t mund t ngjiteshe lart n qiell e t mund t perceptoje me nj shikim engjllor (pasi sigurisht t merrje nj trup engjllor). Dhe pasi ta ktheje vshtrimin tnd mbi tokn, do t shikoje mbi masat e ndryshme t njerzve hije t ndritshme, gjysm t ndritshme, t mjegullta, t errta. Nuk do t ishte aspak e uditshme q ata njerz q ishin veshur me rroba t ndritshme t t dukeshin t errt ty, nse shpirtrat e tyre ishin t kqij, kurse ata q ishin veshur me lecka, t t dukeshin t ndritshm ty, nse shpirtrat e tyre ishin t pastr. Kshtu na shohin banuesit e qiellit ne, dhe duke.u bazuar n at q shohin, gzohen ose hidhrohen pr ne.

    M lejo t t pyes se si t shikon ai shenjtori, emrin e t cilit ti mban, sidomos n kt moment, q sht duke u kujdesur pr ty m me vmendje, sepse i lutesh asaj m me zjarr? Si t shikon Engjlli yt Mbrojts, dhe Vet Zoti, i Cili ulet me trup n krahun e djatht t Atit, por q ne Ai na ka premtuar se do t jet me ne gjithmon? Si t shikojn ty ashtu edhe je n fakt. Po hezitoj pak pasi nuk dua t t mrzis dhe t ta prish edhe festn me kt pyetje; prkundrazi, dua t t sjell lodhje shpirtrore dhe gzim. Se as nuk e imagjinoj dot t t shohin ty nga qielli si t trazuar e t errt. Akoma nuk ke patur koh q t bhesh e zymt, kshtu q ke nj pamje t ndritshme. Urimi im i sinqert n ditn tnde t emrit sht q t jesh kshtu gjithmon, q banort e qiellit t t shohin si t ndritshme. Pastaj pas ksaj jete ke pr t shkuar direkt tek ata. Kt urim ta bj me gjith zemrn time.

  17. #17
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ti prshtatemi asaj

    Letra e Katrmbdhjet

    Mbulesa e Shpirtit

    Mbulesa e shpirtit bhet e ndritshme ose e errt duke i korresponduar n kt mnyr gjendjes s brendshme t shpirtit. Shembujt. Demont shikojn nj shpirt t errsuar.


    Dua t bj disa komente shtes pr diskutimin e mparshm dhe t flas pak m gjat mbi t njjtin subjekt. Do t t rrfej disa prjetime q tregojn se mbulesa e shpirtit adopton pikrisht pamjen q korrespondon me qndrimin e brendshm t shpirtit. Gjat jets s Shn Ndreut Budallait-pas-Krishtit, jetonte nj hieromurg (murg prift) q mbante kreshm, jetonte n vetmi dhe ishte njeri i lutjes. T gjith e nderonin hieromurgun, q do t thot e mbanin si njeri t nderuar. Por kur e takoi Shn Ndreu, e pa si t mbulur nga nj far mjegulle e errt dhe rreth qafs i ishte prdredhur nj gjarpr q mbante mbishkrimin "gjarpri i kopracis". T till shpirt kish ky njeri.(1) Por ama askush nuk mundej ta shikonte shpirtin e tij. Syt shpirtror t ndriuar t Shn Ndreut e pan. Por syt e banorve t qiellit jan akoma edhe m t ndriuar. Kshtu q, edhe pse ne kujtojm se askush nuk na shikon se si jemi, n fakt na shikojn nj mori sysh t panumrt. Shiko se sa yje ka n qiell! Numri i syve q na shikojn ne sht akoma edhe m i madh se ai i yjeve n qiell.

    Me t vrtet, edhe ne jemi t aft, q edhe nse nuk e shohim dot me syt tan, t mund t arrijm t prcaktojm se far jemi. Ndrgjegjia jon, gjykatsi i pakorruptueshm, na tregon. Qllon q me kohn edhe ta ndrydhim ndrgjegjen ton, por gjithmon ia del q t lirohet nga sundimi, dhe e ngre zrin edhe brenda atyre q nuk kan asnj fije turpi. Tek ata q jan t pafajshm, zri i ndrgjegjes sht gjithmon i pastrt si nj kamban. Ndrgjegjia njihet edhe si zri hyjnor n frymn njerzore. Brenda saj reflektohet edhe do lloj mendimi ose pikpamje q banort e qiellit kan pr ne. Prandaj, kur ndrgjegjia thot se ne jemi t pastrt n do gj para Zotit dhe njeriut, kjo dshmi e ndrgjegjes reflekton dritn pran shpirtit ton dhe t gjith n qiell na shikojn si t ndritshm. Kur ndrgjegjia na qorton, duke na thn n kt mnyre se jemi t papastrt, ather ne dukemi t errt. Por engjjt mbrojts jan m pran nesh se kushdo tjetr, dhe ata e din kush sht i ndritshm dhe kush sht i errt, dhe jemi n gjendje q t gjykojm bazuar mbi qndrimin ton t brendshm nse kemi t bjm me nj gjendje t till t prkohshme apo t prhershme.

    Prve engjjve dhe shenjtorve, ka edhe fuqi t errta q jan t padukshm pr syt tan por q mund t na shohin gjithashtu. Ama, kur shpirti sht i ndritshm, ata nuk jan n gjendje q ta shikojn, si lakuriqt e nats q e kan frik dritn. Arrijn ta shikojn shpirtin vetm kur ai nis t errsohet. Vrapojn n kope gjithandej, dhe sa dallojn nj shpirt t errsuar, bien mbi t dhe fillojn ta lodhin posht e lart me mendime, dshira pasionante dhe trazim t ndjenjave. Kjo sfera e trazuar q t prshkrova, e vendos veten n mnyr t paligjshme midis trupit dhe shpirtit t njeriut, dhe ky sht vendi ku demont ulen pran shpirtit dhe fillojn ta trazojn at, ashtu si pluhuri q trazohet nga era. Kta demon prpiqen q tu shfaqen edhe shpirtrave t ndritshm, por shmangen dhe goditen nga rrezet e drits, q i godasin si shigjeta. N Antiok jetonte nj magjistar me emrin Qipriot. Nj djalosh i ri i krkoi q t prdorte magjin e tij q t bnte pr vete Justinn, e cilia ishte nj e Krishter shembullore, dhe t ciln donte ta merrte pr grua, por ajo as q ia hidhte syt. Qiprioti i drgoi Justins disa her demon q i shrbenin atij. Kta demon duhej q t prdornin mjetet e tyre pr t ndezur brenda Justins dashurin pr djaloshin e ri, por sa her q i afroheshin shtpis s saj, demont zbrapseshin dhe digjeshin nga nj drit q vinte nga brenda shtpis: se kjo Justina ishte e mbshtjell nga drita, sikur ishte mbshtjell nga nj lloj reje, dhe demont nuk arrinin ta shikonin dot.(2)

    A ka shembull tjetr t nj shpirti m t ndritshm, se ai i t Krishterit, i kulluar n ndrgjegje dhe i prkushtuar ndaj Zotit? Kur ndrgjegjia sht e kulluar, frika e Zotit mbush shpirtin dhe e mban t padhunueshm dot. Pastaj Vet Zoti, q sht i kudondodhur dhe mbush gjithka, e viziton shpirtin, dhe shpirti bhet drit dhe shklqen si nj yll i vogl.

    Nse e ka mbajtur nj pastrti dhe ndriim t till, pastaj shpirti kur ndahet nga trupi, kalon n ann e drits, me ann e s njjtit ndriim. Njher, Shn Andoni po bisedonte me dishepujt e tij, dhe syri i zuri nj brez drite q u ngjit lart n qiej. Pasi u interesua dhe e dalloi se far ishte, ai tha: "Esht Shn Amoni q po ngjitet n qiell me engjjt q e shoqrojn."

    Kshtu q bhu e zellshme pr kt. Mos u nis vetm nga pamja e jashtme, sepse sht e mundur q kemi edhe ndonj gj tjetr t dukshme brenda nesh, dhe kjo sht ajo q jemi n t vrtet. Sigurisht, mund t jemi edhe m t mir se sa dukemi. M vijn ndrmend fjalt e Shn Vasilit t Madh, q thot: "Trupi sht toni; prve ktij trupi, ajo q kemi, duke filluar me rrobat tona, sht ajo q na rrethon. Po far jemi ne? Ne jemi shpirt (me nj frym)." Kshtu q kur t shkputesh nga t gjitha gjrat e jashtme pr ty, dhe nga vet trupi yt, t duhet t mbledhsh veten dhe t hysh brenda vetes, dhe t shqyrtosh gjithka pr pak koh dhe t vendossh: far je ti matushka (3) ime e shtrenjt?

    Kjo na sjell prap tek pika prej s cils devijuam pak, q sht, vendimi: Si duhet njeriu t jet q t jetoj me frym dhe t prmbushi me frym shpirtin dhe trupin dhe gjithka t jashtme pr t? Do flasim pr kt nj her tjetr.


    1. Shn Ndreu foli me kt prift n privat, e bri t pendohet, dhe prifti e korrigjoi veten e tij.

    2. Ajo q ndodhi m pas nuk na hyn n pun n kto q po diskutojm ktu. T dy kta, si djaloshi dhe magjistari u kthyen n t Krishter. Shiko Menaion.

    3. Nna - rusisht

  18. #18
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ti prshtatemi asaj

    Letra e Pesmbdhjet

    Si i dgjojn Lutjet tona Shenjtort

    Si i dgjojn shenjtort lutjet tona.
    Nj shnim shtes n lidhje me lutjen.


    U gzova shum q t plqeu ajo q far t shkruaja pr at elementin. Pranoje, ngulite n mendje fort, dhe gjithmon mbaje n mendimin tnd. Ke pr t par se si ka pr t t ndihmuar me gjithka. Sa shum gjra q shpjegon, dhe sa ngushllim q na jep!

    Ti mbase e ke dgjuar m par pyetjen se si shenjtort i dgjojn lutjet tona, dhe mbase edhe ti vet ke br t njjtn pyetje. N prgjigjen e ksaj pyetjeje, do t hassh n shpjegime, dhe n akoma m shum shpjegime - por pyetja prap ngelet pyetje. Sipas mendimit tim, duke supozuar mbi ekzistencn e elementit q t prshkrova m par, si mundet q shenjtori t mos i dgjoj lutjet tona? A e di se si punon telegrafi elektrik? Pr shembul, n qytetin Shn Pjetrsburg, fillojn e ndezin nj paisje t veant; n po at ast, ai veprim n Shn Pjetrsburg reflektohet n nj paisje tjetr po si ajo n Mosk, dhe i njejta lvizje ekzakte bhet edhe atje. Pse ndodh kshtu? Sepse sht paisje e t njjtit lloji, dhe jan t lidhura me telin e duhur t dyja. Veprimi i telegrafit sht tamam si lutja jon. Ne, s bashku me shenjtort, jemi si dy pjest e t njjtit lloji paisje, the mjedisi n t cilin jetojn shenjtort dhe prej t cilit jan rrethuar shpirtrat tan - ai sht teli. Kur lutja e vrtet - q sht lutja e sinqert - lviz brenda shpirtit, ather lutja, nprmjet veprimit t elementit q vepron mbi t, fluturon si nj rreze drite tek shenjtort, dhe u tregon se far duam dhe pr far jemi duke u lutur. Nuk ka asnj hendek nga koha q ne bjm lutjen dhe kur lutja dgjohet nga shenjtort; e vetmja gj e nevojshme sht q lutja t dali nga zemra jon. Kjo sht linja jon telegrafike me Parajsn. T njjtat lutja q mund t bjm, q nuk dalin nga zemra, por q dalin vetm nga gjuha dhe mendja jon, nuk prodhojn nj rreze drite q ngjitet lart n qiell, dhe nuk dgjohen fare atje. Ato nuk jan as lutje, por vetm gjendje t ngjashme me lutjen.

    Mbase ke prjetuar edhe vet provn e ksaj q po flasim por mbase nuk e ke vne re nj gj t till. M shkruaje se si luteshe pa pushim, dhe q u qetsova menjher kur more sigurin e brendshme q ajo q do t shptoje nga ajo e keqe q po t mundonte, dhe kshtu ndodhi vrtet. Q do t thot, se krahasimi im me telegrafin e lutjeve t ndjera nga zemra q ngjiten lart n mnyr t padukshme n qiell nprmjet elementit, sht i sakt. Nga zemra jote doli nj bubllimi ose nj rreze q u ngjit n Parajs; prgjat t njjtit shtegu, apo prgjat nj shtegu t ngjashm, erdhi nj rreze nga Parajsa pr at q ti kishe nevoj. Kshtu ndodh gjithmon me t gjitha lutjet q dalin nga zemra. Aftsia pr tu lutur n kt mnyr nuk na lind menjher, por dgjimi i lutjes sht i menjhershm.

    Mos ia bj qejfin vetes pr at q ndodhi. Zoti t dhuroft nj dhurat t till sa m shpesh. Kujto gjithmon se si u lutu n at moment, dhe prpiqu q gjithmon t lutesh ashtu, nga zemra, jo thjesht t nxjerrsh fjal nga gjuha dhe t mendosh dika me mendjen.

    Po e bre kshtu, ather ke pr t patur nj zgjidhje t mir pr pyetjen se si duhet t jemi q t jetojm n frym. Se nj lutje si kjo sht jeta e fryms. Ktu fryma banon n Zot dhe bashkohet me T, dhe brenda saj gjejm gjith forcn e jets. Ta dish, se shpirti i njeriut jeton vetm kur lutet n kt mnyr, si u lute edhe ti at dit. Kur nuk ka lutje t tilla, do t thot se shpirti i njeriut ka ndaluar, pr t mos thn se ka vdekur fare.

    Nuk kam pr t t fshehur faktin se edhe pse munde q t lutesh n at mnyr njher, do ta kesh t vshtir t jesh n gjendje t lutesh ashtu gjithmon. Esht Zoti ai q t dhuron lutje t tilla, ose Engjlli Mbrojts t stimulon lutjen. Lutja e till t vjen dhe ikn. Mos nxirr prfundimin e gabuar nga kjo gj, se ne duhet te braktisim punn ton t lutjes. Lutja i vjen atij q mundohet me lutjen por nuk i shkon atij q nuk e merr mundimin fare t lutet. Shohim se Etrit e Shenjt u munduan shum me lutjen, dhe fal ktyre mundimeve arritn q t ndezin brenda tyre nj frym plot lutje. Kjo ishte mnyra se si e gjetn kt frym plot lutje, imazhin e t cils na e kan ln n shkrimet e tyre. Gjithka e thn prej tyre mbi kt shtje prbn nj shkenc lutjeje, q sht edhe shkenca e shkencave. Po afron koha q do ta zm n goj edhe kt, por pr momentin po e z n goj vetm kalimthi. Dua edhe t shtoj se nuk ka asgj tjetr m t rndsishme se lutja. Prandaj, sht e nevojshme q t punosh me t plot zell, dhe m shum se do gj tjetr. Zoti t falt zell n kt pun.

    Mendimet dhe ndjenjat e tua t prulura pr veten tnde jan ndjenja engjllore. Sa t prsosur dhe t leht jan engjjt! Por jan t gjith t prulur, m t prulur se do person. Nj shpirt i prulur sht gjithmon i ndritshm. Errsimi i shpirtit fillon kur fillon t mendoj pr vetveten shum, se t tilla jan fuqit e errta. Zoti e dhnt q ti t mos i humbsh asnjher kto ndjenja, q t mund t jesh gjithmon n drit.

    Prap i bm bisht pyetjes son. Bj pak durim m gjat.

  19. #19
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,279
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Shn Theofan i Vetmuari: Jeta Shpirtrore - dhe si ti prshtatemi asaj

    Letra e Gjashtmbdhjet

    Qllimi i Vrtet i Jets

    Qllimi i vrtet i jets.
    Mnyra se si ti jeton tregon qllimin tnd t jets.


    far t ngjau? 'pyetje jan kto q m bn? "Nuk di se far t bj me jetn time. A duhet t merrem me dika t veant? A duhet t prcaktoj nj qllim t caktuar pr jetn time?" I lexova kto fjal dhe u shushata; nga mund t t ken ardhur kto mendime t uditshme? N fakt, ti e mblodhe mendjen q kur shprehe dshirn n nivelin e dinjitetit njerzor, ashtu si e ka caktuar Zoti. Pr far kujton se kemi qen duke diskutuar, kemi diskutuar pikrisht pr kt! Prej nga lindn kto probleme?! E marr me mend se mes shoqris sate ka mendimtar progresist, ose ti je br antare e ndonj shoqrie q ka njerz mendime t tilla brenda saj, dhe ti kan shprndar mendimet e mira nga mendja. T till njerz trbohen n kt mnyr. Fraza si "e mira e njerzimit" dhe "e mira e popullit" i kan gjithmon n maj t gjuhs. Mbase edhe ti, pasi ke dgjuar gjith kto ide t thella, u magjepse prej tyre dhe kur i ktheve syt nga jeta jote e vrtet, pe me brengosje se ke gjluar n rrethin tnd familjar pa pasur ndonj prfitim apo qllim. Oh! Vetm tani ti hapi dikush syt e tua!

    Nse hamendsimi im sht i drejt, ather duhet t m krkosh t falur, sepse nuk m shkruajte fare pr kto gjra, edhe pse m premtove se do t m shkruaje sinqerisht pr gjithka. Pavarsisht nse ka ndodhur kshtu me ty apo jo, nuk mundem ti anashkaloj problemet e tua pa t ofruar m par nj zgjidhje. Gjith diskutimi yn do t shrbej si nj zgjidhje e plot. Pr momentin, do t t them vetm shkurtimisht nj mendim t prgjithshm, n mnyr q t kuptosh q jeta q ti ke jetuar deri n kt pik, dhe q po jeton tani, sht jeta e vrtet, dhe nuk ka asgj brenda ksaj jete q duhet ndryshuar.

    Njeriu duhet ta dij me siguri qllimin ekzakt t jets. Por ama, sht e menur nj gj e till? A nuk e dim me koh ne nj gj t till? Supozimi i prgjithshm sht se, meqnse kemi nj jet prtej varrit, qllimi i jets s vrtet, pa prjashtim, duhet ta krkojm n jetn prtej varrit dhe jo ktu. Kt supozim e njohin t gjith, dhe nuk e shoh t arsyeshme ta trajtoj m gjat, edhe pse n realitet na vjen n mendje m rrall se gjith supozimet e tjera. Por bje ligj t jets tnde q ta ndjeksh kt qllim me gjith fuqin tnde; ke pr t par se se far drite ka pr t dal prej saj dhe ka pr t t ndriuar qndrimin tnd t shkurtr mbi tok dhe gjith punrat e tua. Gjja e par q do t hapet sht bindja se vetm ktu mbi tok kemi t gjitha mjetet q na duhen pr at jetn tjetr prtej varrit. Ka vetm nj rregull n lidhje me kto mjetet: Ti prdorsh kto mjete, dhe ti prdorsh n nj mnyr t till q t t udhzojn drejt qllimit tnd dhe t t mos t largojn prej tij, apo t t sjellin keqkuptime rreth tij. Ja pra tek e ke zgjidhjen e enigms tnde: "Nuk di se far t bj me jetn time." Ktheji syt nga Parajsa, dhe mate do hap t jets tnde para se ta hedhsh, q t sigurohesh q sht nj hap drejt Parajss. M duket si dika kaq e thjesht por n t njjtn koh gjithprfshirse.

    Ti m pyet, "A nuk duhet t bj dika?" Sigurisht q kjo sht dika e nevojshme. Bj do gj q t bie n duar, n rrethin tnd shoqror dhe n rrethanat e tua - dhe beso q kjo sht dhe do t jet vepra jote e vrtet; nuk t krkohet t bsh asgj tjetr me shum. Esht nj gabim i madh t mendosh se t duhet t ndrmarrsh punra t mdha e t rndsishme, qoft pr Parajsn, apo si mendojn progresistt, pr ti dhn kontributin ton njerzimit. Kjo nuk sht aspak e nevojshme. Esht e nevojshme q t bjm gjithka sipas urdhrimeve t Perndis. far na krkohet q t bjm ekzaktsisht? Asgj t veant, vetm at q na shfaqet bazuar n rrethanat e jets son dhe at q na e krkojn ngjarjet individuale q hasim n jet. Kjo sht e gjitha. Zoti e prgatit shortin e do personi, dhe gjith rrjedha e jets son sht prap prodhim i industris s gjithmir t Tij, ashtu si jan edhe t gjitha astet dhe t gjitha takimet tona. Ja t marrim nj shembull: Nj njeri i varfr na vjen; Zoti na e solli. far duht t bjm me t? Ta ndihmojm. Zoti, i Cili ta solli kt njeri t varfr ty, sigurisht me dshirn q t'i sillesh atij n nj mnyr q i plqen Atij, t shikon ty se si do t sillesh n fakt ndaj tij. Ai do t knaqet nse ti e ndihmon njeriun e varfr. A do ta ndihmosh? Po ta bje kt gj, do t bj at q i plqen Zotit, dhe do t kishe br nj hap t madh prpara drejt qllimit final: shprblimit n Parajs. Po ta prgjithsosh kt shembush, ke pr t dal n prfundimin se n t gjitha rastet, dhe n do takim, sht e rndsishme t bjm at q Zoti dshiron prej nesh. Prsa i prket se far Zoti dshiron preje nesh, na e ka treguar kt gj me urdhrimet e Tij q na ka dhn. Po t krkon dikush ndihm? Ndihmoje. T ka ofenduar njeri? Fale. Ke ofenduar njeri? Nxito q ti krkosh t falur e t bsh paqe me at njeri. T lavdroi dikush? Mos u bj krenar. T qortoi dikush? Mos u nevrikos. A sht koha pr tu lutur? Lutu. A sht koha pr t punuar? Puno. Etj., etj., etj. Nse, pasi t gjitha gjrat t t jen sqaruar, ti vendos q t sillesh n kt mnyr n t gjitha rastet, duke br q veprat e tua ti plqejn Zotit, duke vepruar gjithmon sipas urdhrimeve t Zotit pa devijme prej tyre, ather t gjith problemet e jets tnde kan pr tu zgjidhur plotsisht dhe shklqyeshm. Qllimi sht jeta e bekuar prtej varrit; mjetet jan veprat sipas urdhrimeve, brja e ktyre veprave sht i nevojshm n do ast t jets. M duket se e gjitha kjo sht e qart dhe e thjesht; nuk ka arsye prse ta torturosh veten me probleme t vshtira. Duhet t przesh nga mendja jote do plan pr aktivitet "shum-bamirse, gjith-prfshirse, t prbashkt-pr-gjith-njerzimin" pr t cilat flasin pa pushim progresistt. Vetm ather jeta jote do t duket si e kufizuar nga kufij plot paqe, dhe duke ecur pa pengesa drejt qllimit t fundit. Kije parasysh, q Zoti nuk harron as nj got uji t ftoht q i jep dikujt q vuan nga etja.

    Ti ke pr t thn, "Duke ditur t gjith kto, sht prap e nevojshme q njeriu t zgjedhi dhe prcaktoj drejtimin e jets s tij!" Me t vrtet, si mund ta prcaktojm nj gj t till? Do t fillojm ta bluajm n mendje dhe kemi pr t prfunduar me nj konfuzion tpr t madh n kokn ton. Gjja m e mir dhe m shpresdhnse sht q ta pranojm m bindje, mirnjohje, dhe dashuri at prcaktimin q Zoti nxjerr nga goja n rrjedhn e rrethanave t jets son. Po marr rastin tnd! Ti je aktualisht nn kujdesin e prindrve t tu. Cila sht gjja m e mir q mund t dshirosh? Ngrohtsi, siguri, liri. Jeto, pa fluturuar shum larg n mendimin tnd, por bj me zell do gj q t krkohet. "Po prap, mendo sa e pamundur sht q t qndrosh gjithmon n kt gjendje. M duhet, n nj moment, q t filloj edhe un jetn time. Si duhet t jem? Dhe si mos t'i mendoj kto gjra?" Ja tek sht, edhe linja jote m e mir e mendimit n t shtje! Vendose veten n duart e Zotit dhe lutu q Ai t t vendosi n nj vend q Ai e gjykon m t mirin pr ty, q fati t mos t t pengoj, por t t ndihmoj q t arrish jetn e bekuar matan varrit, pa ndrruar pr ndonj short t shklqyer. Pasi ta kesh mbushur mendjen tnde n kt mnyr, prit me durim pr orn kur Zoti do t t flasi. Zoti do t t flasi nprmjet bashkveprimit t rrethanave dhe vullnetit t prindrve t tu. Pasi t jesh fuqizuar me kto mendime dhe t kesh gjetur paqe me Zotin, jeto pa br plane boshe, por bj punt q t bien ty n lidhje me prindrit, vllezrit, motrat, t afrmve t tjer dhe gjith njerzve. Mos mendo aspak se kjo jet sht boshe. do gj q bn n kt jet, pavarsisht se far sht, do t jet nj pun, dhe po e br kt me ndrgjegje t plot se kjo pun sht sipas urdhrimeve dhe Zoti ma krkon q ta bj kt pun, ather puna jote ka pr t knaqur Zotin. Dhe kshtu sht me do gj sado t vogl.

    M duket se t shpjegova gjithka. Dua t shtoj vetm shpresn time se ti je prpjekur q ti kuptosh mir kto q po t shkruaj, ti prforcosh akoma m shum, dhe t t jet mbushur mendja. Po t parashikoj se ke pr t gjetur paqe t plot, dhe nuk ke pr tu tunduar m nga mendime t tilla si "Jeta ime ngeli n vend numro... Nuk po bj asgj t vlefshme." Dhe dika tjetr; sht e rndsishme q ta mbash zemrn nn kontroll, sepse zemra krenohet me kto gjepura. Esht e vrtet, nuk sht mir pa zemrn, se far lloj jete mund t bsh pa zemrn? Por n t njjtn koh, nuk sht mir q ti japsh zemrs liri t plot. Zemra sht e verbr dhe pa udhzime strikte dokush mund t bier n kanal!

    Zoti t bekoft!

Tema t Ngjashme

  1. Theofan Stilian Noli: Jeta dhe veprat e tij
    Nga ILovePejaa n forumin Elita kombtare
    Prgjigje: 82
    Postimi i Fundit: 18-04-2021, 15:10
  2. 'Kenga shpirterore' e shen Gjonit te Kryqit
    Nga NoName n forumin Komuniteti katolik
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 20-11-2006, 21:30
  3. Jeta e Shn Pandeleimonit - 27 korrik
    Nga Albo n forumin Komuniteti orthodhoks
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 15-07-2005, 22:25
  4. Jeta e Shn Nilit - 7 maj, 12 nntor
    Nga Albo n forumin Komuniteti orthodhoks
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 10-07-2005, 22:19
  5. Krishterimi vs Magjise, jeta e Shen. Qiprianit edhe Shen Justines
    Nga Seminarist n forumin Komuniteti orthodhoks
    Prgjigje: 9
    Postimi i Fundit: 04-02-2003, 08:43

Fjalt Kye pr Temn

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •