Close
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 6
  1. #1
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    26,459
    Postimet n Bllog
    4

    Sa gjuh t huaja flisni e shkruani?

    Rastsisht pash kt video n youtube t nj shqiptare q flet shum gjuh t huaja:


  2. #2
    Ushtar i larte Maska e Neteorm
    Antarsuar
    04-01-2011
    Vendndodhja
    127.0.0.1
    Mosha
    32
    Postime
    2,105
    Postimet n Bllog
    4

    Pr: Sa gjuh t huaja flisni e shkruani?

    Shume video e bukur, te mesosh sa me shume gjuhe te huaja eshte vertet nje horizont te madh qe mund ti japesh vetes.

  3. #3
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-11-2010
    Postime
    13,574

    Pr: Sa gjuh t huaja flisni e shkruani?



    Anxhela Peristeri, improvizon kng n gjuh t ndryshme!

  4. #4
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-11-2010
    Postime
    13,574

    Pr: Sa gjuh t huaja flisni e shkruani?



    Lara Fabian can speak six languages

  5. #5
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-11-2010
    Postime
    13,574

    Pr: Sa gjuh t huaja flisni e shkruani?

    Njihuni me njeriun me talentin e rrall, mund t flas deri n 24 gjuh t huaja

    Vaughn Smith nga Washingtoni i Shteteve t Bashkuara t Ameriks sht pastrues qilimash, por ka nj talent t jashtzakonshm.

    Ai i zotron tet gjuh n nivel shum t lart t njohjes, derisa bised mund t zhvilloj n plot 24 gjuh.

    Ai mund t lexoj dhe shkruaj n tet lloje t alfabeteve.

    Mund t tregoj tregime n italisht, finlandisht dhe gjithashtu zotron gjuhn e shenjave.

    Tani thot se po mson gjuht indigjene, duke prfshir edhe “nahuatl” dhe “salish”.

    Kualiteti i theksit t tij n holandisht dhe n gjuhn katalane i l njerzit pa fjal.

    Vauhn njihet si hipr-poliglot, pra nj person q mund t flas 11 gjuh e m shum.

    N videon m posht t prgatitur nga Washington Post, mund t dgjoni Vaughn duke folur disa prej gjuhve q ai i njeh.


    Gazeta Shqip

    https://www.gazeta-shqip.com/ndryshe...he-te-i1174955

  6. #6
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-11-2010
    Postime
    13,574

    Pr: Sa gjuh t huaja flisni e shkruani?

    Si e prballon truri juaj t folurit m shum se nj gjuh

    T folurit e nj gjuhe t dyt apo edhe t tret mund t sjell avantazhe t dukshme, por her pas here fjalt, gramatika dhe madje edhe thekset mund t ngatrrohen. Kjo mund t zbuloj gjra t habitshme se si funksionon truri yn.

    Jam duke qndruar n radh n nj furr n Paris, duke i krkuar falje shitsit tepr t hutuar. Ai thjesht m pyeti se sa pasta do doja, dhe krejtsisht pa dashje, un u prgjigja n mandarin n vend frngjishtes. Dhe un jam po aq e habitur: Un jam nj folse dominuese e anglishtes dhe nuk e kam prdorur gjuhn Mandarin si duhet prej vitesh. E megjithat, ktu n kt mjedis m parizian, ajo disi vendosi t ripohonte veten.Shumgjuhshit zakonisht i ndryshojn me lehtsi gjuht q din. Por ndonjher, mund t ndodhin rrshqitje aksidentale. Dhe shkenca prapa pse ndodh kjo po zbulon njohuri befasuese se si funksionon truri yn.

    Hulumtimi se si njerzit shumgjuhsh kontrollojn m shum se nj gjuh n mendjet e tyre sht kompleks dhe ndonjher kundrintuitiv. Rezulton se kur nj person shumgjuhsh dshiron t flas, gjuht q din mund t jen aktive n t njjtn koh, edhe nse vetm njra msohet. Kto gjuh mund t ndrhyjn me njra-tjetrn, pr shembull t ndrhyjn n t folur pikrisht kur nuk i prisni. Dhe ndrhyrja mund t shfaqet jo vetm n gabimet e fjalorit, por edhe n nivelin e gramatiks ose theksit.“Nga hulumtimi, ne e dim se si dygjuhshit ose shumgjuhshit, sa her q jeni duke folur, t dyja gjuht ose t gjitha gjuht q dini aktivizohen”, thot Mathieu Declerck, nj studiues i lart n Universitetin Vrije n Bruksel.

    “Pr shembull, kur doni t thoni ‘qen’ si nj dygjuhsh franko-anglisht, nuk aktivizohet vetm ‘qen’, por edhe ekuivalenti i tij i prkthimit, kshtu q aktivizohet edhe ‘chien’”.Si i till, folsi duhet t ket nj lloj procesi kontrolli gjuhsor. Nse mendoni pr kt, aftsia e folsve dygjuhsh dhe shumgjuhsh pr t ndar gjuht q kan msuar sht e jashtzakonshme. Mnyra se si ata e bjn kt shpjegohet zakonisht prmes konceptit t inhibimit – nj shtypje e gjuhve jo relevante. Kur nj vullnetari dygjuhsh i krkohet t emroj nj ngjyr t shfaqur n nj ekran n nj gjuh dhe m pas ngjyrn tjetr n gjuhn e tyre tjetr, sht e mundur t maten pikat e aktivitetit elektrik n pjest e trurit q kan t bjn me gjuhn dhe ndrgjegjsimin e vmendjes.

    Kur ky sistem kontrolli dshton, megjithat, mund t ndodhin ndrhyrje dhe gabime. Pr shembull, frenimi i pamjaftueshm i nj gjuhe mund t bj q ajo t “shfaqet” dhe t ndrhyj kur ju duhet t flisni n nj gjuh tjetr.Vet Declerck nuk sht i panjohur pr przierjen aksidentale t gjuhve. Repertori mbreslns gjuhsor belg fjet holandisht, anglisht, gjermanisht dhe frngjisht. Kur ai punonte n Gjermani, nj udhtim i rregullt me ​​tren pr n Belgjik mund t prfshinte shum zona t ndryshme gjuhsore – dhe nj strvitje t konsiderueshme pr aftsit e tij t ndrrimit t gjuhs.

    “Pjesa e par ishte n gjermanisht dhe un do t hipja n nj tren belg ku pjesa e dyt ishte n frngjisht,” thot ai. “Dhe m pas, kur kaloni Brukselin, ata e ndryshojn gjuhn n holandisht, q sht gjuha ime amtare. Kshtu q n at hark kohor prej rreth tre orsh, sa her q vinte dirigjenti, m duhej t ndrroja gjuhn”.“Gjithmon jam prgjigjur n nj gjuh t gabuar, disi. Ishte thjesht e pamundur t vazhdoja me t”.
    N fakt, skenart e ndrrimit t gjuhs – edhe pse n laborator dhe jo n tren – prdoren shpesh nga studiuesit pr t msuar m shum se si njerzit shumgjuhsh kontrollojn gjuht e tyre. Dhe gabimet mund t jen nj mnyr e shklqyeshme pr t fituar njohuri se si i prdorim dhe kontrollojm gjuht q njohim.Tamar Gollan, profesoresh e psikiatris n Universitetin e Kalifornis n San Diego, ka vite q studion kontrollin e gjuhs n dygjuhsh. Hulumtimi i saj shpesh ka uar n gjetje kundrintuitive.

    “Mendoj se ndoshta nj nga gjrat m unike q kemi par te dygjuhshit kur ata prziejn gjuht sht se ndonjher duket sikur e pengojn gjuhn mbizotruese aq shum saq n fakt jan m t ngadalshm pr t folur n kontekste t caktuara”, thot ajo.Me fjal t tjera, gjuha mbizotruese e nj personi shumgjuhsh ndonjher mund t marr nj goditje m t madhe n disa skenar. Pr shembull, n detyrn e emrtimit t ngjyrave t prshkruar m sipr, mund t’i duhet m shum koh q nj pjesmarrsi t kujtoj nj fjal n gjuhn e tij t par kur kalon nga e dyta, krahasuar me t kundrtn.
    Pjesmarrsit ndonjher lexojn nj fjal n gjuhn e duhur, por me theksin e gabuar.

    N nj nga eksperimentet e saj, Gollan analizoi aftsit e ndrrimit t gjuhs s dygjuhshve spanjisht-anglisht duke i detyruar ata t lexonin me z t lart paragraf q ishin vetm n anglisht, vetm n spanjisht dhe paragraf q przienin rastsisht anglisht dhe spanjisht.

    Gjetjet ishin befasuese. Edhe pse ata i kishin tekstet pikrisht aty prpara, pjesmarrsit prsri bnin “gabime ndrhyrse” kur lexonin me z t lart, pr shembull, duke thn rastsisht fjaln spanjolle “pero” n vend t fjals angleze “por”. Kto lloj gabimesh ndodhn pothuajse ekskluzivisht kur ata po lexonin me z t lart paragraft e gjuhve t prziera, t cilat krkonin kalimin midis gjuhve.Edhe m befasuese ishte se nj pjes e madhe e ktyre gabimeve t ndrhyrjes nuk ishin fjal q pjesmarrsit i kishin “kaprcyer” fare. Prmes prdorimit t teknologjis s gjurmimit t syve, Gollan dhe ekipi i saj zbuluan se kto gabime bheshin edhe kur pjesmarrsit shikonin drejtprdrejt fjaln e synuar.

    Dhe edhe pse shumica e pjesmarrsve ishin fols dominues t anglishtes, ata bn m shum nga kto gabime ndrhyrse pr fjalt n anglisht sesa spanjishten e tyre m t dobt – dika q Gollan shpjegon sht pothuajse si nj prmbysje e dominimit t gjuhs.“Un mendoj se analogjia m e mir sht, imagjinoni se ka nj gjendje n t ciln ju befas bheni m t mir pr t shkruar n dorn tuaj jo dominuese”, thot ajo.
    “Ne e kemi quajtur kt dominim t kundrt, ne kemi br nj pun vrtet t madhe nga kjo sepse sa m shum e mendoj pr t, aq m shum e kuptoj se sa unike sht kjo dhe sa e mendur sht”.Kjo mund t ndodh edhe kur ne jemi duke msuar nj gjuh t dyt – kur t rriturit jan t zhytur n gjuhn e re, ata mund ta ken m t vshtir t prdorin fjalt nga gjuha e tyre amtare.

    Efektet e kundrta t dominimit mund t jen veanrisht t dukshme kur dygjuhshit ndrrojn gjuh n nj bised t vetme, thot Gollan. Ajo shpjegon se kur prziejn gjuht, shumgjuhshit po lundrojn n nj lloj akti balancues, duke penguar gjuhn m t fort pr t barazuar gjrat – dhe ndonjher, ata shkojn shum larg n drejtimin e gabuar.“Dy gjuht prpiqen t’i bjn t dyja gjuht njsoj t arritshme, duke penguar gjuhn dominuese pr ta br m t leht przierjen prpara dhe mbrapa”, thot ajo.

    " Por ata ndonjher 'kaprcejn' at frenim dhe ai prfundon t dal m ngadal se gjuha jo dominuese ".

    Eksperimentet e Gollanit gjetn gjithashtu dominim t kundrt n nj fush tjetr befasuese – shqiptimin. Pjesmarrsit ndonjher lexojn nj fjal n gjuhn e duhur, por me theksin e gabuar. Dhe prsri, kjo ndodhi m shum pr fjalt angleze sesa pr ato spanjisht.

    “Ndonjher dygjuhshit do t prodhojn fjaln e duhur, por me theksin e gabuar, q sht nj ndarje vrtet interesante q ju tregon se kontrolli i gjuhs po zbatohet n nivele t ndryshme t prpunimit,” thot Gollan. “Dhe ka nj ndarje midis specifikimit t theksit dhe specifikimit se nga cili leksik do t’i nxirrni fjalt.”Dhe madje edhe prdorimi yn i gramatiks n gjuhn ton amtare mund t ndikohet gjithashtu n disa mnyra befasuese, veanrisht nse jeni zhytur shum n nj mjedis gjuhsor t ndryshm.


    “Truri sht i lakueshm dhe i adaptueshm”, thot Kristina Kasparian, nj shkrimtare, prkthyese dhe konsulente q ka studiuar neurolinguistik n Universitetin McGill n Montreal, Kanada.“Kur jeni t zhytur n nj gjuh t dyt, kjo ndikon n mnyrn se si e perceptoni dhe prpunoni gjuhn tuaj amtare”.

    Si pjes e nj projekti m t gjer t br pr krkimin e saj t doktoraturs, Kasparian dhe kolegt e saj testuan vendasit italian q kishin emigruar n Kanada dhe kishin msuar anglisht si t rritur. T gjith ata kishin raportuar n mnyr anekdotike se italishtja e tyre po ndryshkohej dhe se nuk e prdornin shum n jetn e prditshme.Pjesmarrsve iu treguan nj sr fjalish n italisht dhe u krkua t vlersonin se sa t pranueshme ishin ato. N t njjtn koh, aktiviteti i tyre i trurit u mat edhe prmes nj metode elektroencefalografie (EEG). Prgjigjet e tyre u krahasuan me ato t nj grupi italiansh njgjuhsh q jetonin n Itali.

    Emigrantt italian kishin m shum gjasa t refuzonin fjalit e sakta italiane si jogramatikore nse ato nuk prputheshin me gramatikn e sakt angleze.“Ishin katr lloje t ndryshme fjalish dhe dy prej tyre ishin t pranueshme si n italisht ashtu edhe n anglisht dhe dy prej tyre ishin t pranueshme vetm n italisht”, thot Kasparian.

    Nj shembull i tipit t fundit do t ishte fjalia: “I ladri che arresta il poliziotto presentono in mahina”. (N shqip: “Hajdutt q arrestojn policin presin n makin.”)Si rezulton, migrantt italian kishin m shum gjasa t refuzonin fjalit e sakta italiane si jogramatikore nse ato nuk prputheshin me gramatikn e sakt angleze. Dhe sa m shum t zotronin anglishten, aq m gjat kishin jetuar n Kanada dhe sa m pak t prdornin italishten e tyre, aq m shum kishte t ngjar t’i kishin gjetur fjalit e sakta italiane jogramatike.

    Ata gjithashtu treguan modele t ndryshme t aktivitetit t trurit n krahasim me italiant q jetonin n Itali. Duke prdorur nj elektroencefalogram (EEG) pr t regjistruar aktivitetin e trurit, Kasparian dhe kolegt e saj synuan t kapnin nj “fotografi milisekonda pr milisekond” t aktivitetit elektrik n trurin e pjesmarrsve ndrsa prpunimi i gjuhs u shpalos.Ata zbuluan se, kur u paraqitn me fjali q ishin gramatikisht t pranueshme vetm n italisht (por jo n anglisht), italiant q jetonin n Kanada treguan modele t ndryshme t aktivitetit t trurit n krahasim me ata n Itali.

    N fakt, aktiviteti i tyre i trurit ishte m n prputhje me at q do t pritej nga anglishtfolsit, thot Kasparian, duke sugjeruar q truri i tyre po i prpunonte fjalit ndryshe nga homologt e tyre njgjuhsh n shtpi.Anglishtja mbshtetet m shum n renditjen e fjalve sesa italishtja, shpjegon Kasparian. Dhe emigrantt po mbshteteshin m shum n shenjat e gramatiks angleze, thot ajo, edhe pse lexonin n italisht.
    “Edhe nj gjuh e par mund t ndryshoj, edhe nse sht nj gjuh q ju e keni prdorur do dit pr pjesn m t madhe t jets tuaj,” thot ajo.Sigurisht, shumica e njerzve shumgjuhsh jan mjaft t aft pr t mbajtur t drejt gramatikn e gjuhs s tyre amtare. Por studimi i Kasparian, si dhe t tjera t bra si pjes e projektit t saj m t gjer krkimor, tregojn se gjuht tona nuk jan vetm statike gjat gjith jets son, por po ndryshojn, konkurrojn n mnyr aktive dhe ndrhyjn me njra-tjetrn.

    Lundrimi i nj ndrhyrjeje t till ndoshta mund t jet pjes e asaj q e bn t vshtir pr nj t rritur t msoj nj gjuh t re, veanrisht nse ata jan rritur n nj gjuh.“Sa her q shkoni pr t folur kt gjuh t re, gjuha tjetr sht si ‘hej, un jam ktu’” thot Matt Goldrick, profesor i gjuhsis n Universitetin Northestern n Evanston, Illinois. “Pra, Sfida sht, ju duhet ta ndrydhni kt gj q sht kaq automatike dhe kaq e leht pr t’u br, n favor t ksaj gjje q sht tepr e vshtir pr t’u br pasi jeni duke e msuar pr her t par.

    “Ju duhet t msoni se si t trhiqni frenat dikaje q normalisht nuk duhet ta frenoni, thjesht del natyrshm, apo jo? Nuk ka asnj arsye pr ta trhequr at. Dhe kshtu, mendoj se kjo sht nj aftsi shum e vshtir q duhet t zhvillohet, dhe kjo sht pjes e arsyes pse sht kaq e vshtir”.Nj gj q mund t ndihmoj? Duke u zhytur n mjedisin e gjuhs s huaj.

    “Ju po krijoni nj kontekst n t cilin po e frenoni fuqishm kt gjuh tjetr dhe po praktikoni shum pr t frenuar at gj tjetr, n mnyr q t’i jepet hapsir ​​gjuhs tjetr (t re) t bhet m e fort,” thot Goldrick.“Dhe pastaj kur t ktheheni nga ajo prvoj e zhytjes, shpresojm se jeni n nj vend ku mund ta menaxhoni m mir at konkurrenc,” shton ai. “Kjo nuk do t largohet kurr, ajo konkurrenc nuk do t zhduket kurr, thjesht bhesh m i mir n menaxhimin e saj”.

    Menaxhimi i konkurrencs sht sigurisht dika n t ciln njerzit shumgjuhsh priren t ken shum praktik. Shum studiues argumentojn se kjo u sjell atyre disa avantazhe njohse – megjithse vlen t prmendet se juria sht ende e paqart pr kt, me t tjert q thon se hulumtimi i tyre nuk tregon besueshmri dshmi pr nj avantazh njohs dygjuhsh.N do rast, prdorimi i gjuhve sht padyshim nj nga aktivitetet m komplekse q njerzit msojn t bjn. Dhe nevoja pr t menaxhuar shum gjuh sht lidhur me prfitimet njohse n shum studime, n varsi t detyrs dhe moshs.

    Disa studime kan treguar se dygjuhshit performojn m mir n detyrat e kontrollit ekzekutiv, pr shembull n aktivitetet kur pjesmarrsit duhet t prqendrohen n informacionin kundrintuitiv. T folurit e shum gjuhve sht lidhur gjithashtu me shfaqjen e vonuar t simptomave t demencs. Dhe sigurisht, shumgjuhsia sjell shum prfitime t dukshme prtej trurit, jo m pak prfitimin social t t qenit n gjendje t flassh me shum njerz.Por edhe pse shumgjuhsia ime mund t m ket sjell disa avantazhe, nuk i ka kursyer skuqjet e mia. Disi e turpshme, nuk jam rikthyer n at furr t veant q prej gabimit tim t rastsishm t gjuhs. Pra, ndoshta m shum udhtime pastierie jan n rregull – t gjitha n emr t ushtrimit t kontrollit t gjuhs, natyrisht.


    Gazeta Blic.com

    https://gazetablic.com/si-e-perballo...-se-nje-gjuhe/
    Ndryshuar pr her t fundit nga sirena_adria : 29-07-2022 m 23:51

Tema t Ngjashme

  1. Gjuhe Te Huaja ,Te Shqiptarizume
    Nga PeterPan n forumin Lojra dhe rebuse
    Prgjigje: 3
    Postimi i Fundit: 17-05-2010, 18:31
  2. Sa gjuh flisni ?
    Nga km92 n forumin Votime dhe sondazhe
    Prgjigje: 175
    Postimi i Fundit: 02-12-2007, 08:26
  3. Proverba n gjuh t huaja
    Nga Manulaki n forumin Krijime n gjuh t huaja
    Prgjigje: 18
    Postimi i Fundit: 30-01-2006, 16:49
  4. far gjuhe flisni n shtpit tuaja?
    Nga DaNgErOuS n forumin Gjuha shqipe
    Prgjigje: 24
    Postimi i Fundit: 11-02-2004, 08:30

Fjalt Kye pr Temn

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •