Sipas aktivistve mjedisor dhe shoqatave t gjuetarve, vrasjet dhe plagosjet gjat gjuetis jan dshmi tragjike se moratoriumi nuk ka funksionuar ashtu si duhet.

Emri:  fushenjze_gjuetia_paligjshme.jpg

Shikime: 99

Madhsia:  44.8 KB
Shkatrrimi i nj fushenjze (vendstrehim pr gjueti) n lagunn Sektor Rinia Durrs. | Foto kortezi PPNEA.

Me 26 nntor 2017, me nj natn nat dimri me mot t but, Klodian Kola dhe Elidon Basha kishin dal pr gjah n Fush Bulqiz me nj motor Yahama.

Kola, i cili ishte n timon dhe drejtonte motorin, kishte varuar n qaf nj ifte gjahu dhe n koh kishte vendosur nj drit elektrike t ngjashme me at q prdornin minatort, pr ti ndriuar rrugn. Ngjitur pas tij, Elidon Basha ishte armatosur me nj pushk automatike Model 56, e njohur m mir si Kalashnikov.

N afrsi t vendit t quajtur Fusha e Peladhis ku dikur ngrihej nj repart ushtarak, Kola ka par nj lepur dhe ka ndaluar motorin, e ka fikur dhe e ka siguruar me kambalec. Basha ka zbritur, ka lshuar prdhe pushkn dhe i ka marr mikut t tij gjahtar iften, duke br 10-15 hapa larg pr t qlluar lepurin.

Ndrkoh, Kola sht zgjatur pr t ngritur pushkn nga toka dhe ajo ka shkrepur duke e plagosur Bashn n krahun e djatht. Kola i ka lidhur plagn me bluzn golf dhe sht nisur drejt spitalit, ku Basha ka humbur jetn disa or m von pr shkak t hemorragjis.

Fillimisht Kola e ka gnjyer policin duk i thn se shoku i tij sht vetplagosur, por m pas ai ka pranuar se gjithka ka qen nj aksident tragjik.

Pa dashje kam shkelur kmbzn e automatikut me gisht dhe arma qlloi, pa dashje, tha Kola n dshmin e tij.

Megjithse gjuetia sht ndaluar me moratorium prej 7 vjetsh, aksidentet e rnda si ai q i mori jetn t riut Elidon Basha jan raportuar disa her n media edhe pse statistka t plota nuk ka. Policia e Shtetit n prgjigje t nj krkese pr informacion, i tha BIRN se n 5 vjet kishte vetm nj viktim dhe nj t plagosur n aksidente gjuetie.

Megjithat, nj krkim i pjesshm n databazn e vendimeve gjyqsor zbuloi katr shtje penale dy masa sigurie dhe dy vendime themeli, n t cilat gjuetia e paligjshme referohet si rrethana n t cilt kishin ndodhur katr vrasje tre t klasifikuara si vrasje nga pakujdesia dhe nj si vrasje me dashje.

Duke komentuar mbi nj emision televiziv pr gjuetin paligjshme me 24 shkurt, zvends kryeministri Erjon Brae u shpreh i shqetsuar, duke nnvizuar se ky aktivitet i paligjshm po merrte jo vetm jett e kafshve t egra.

Prov e qart se gjuetia sht kaq fakt sa edhe e paligjshme, madje po kthehet n vrasje mes njerzish q kurr nuk jan gjuetar, shkroi Brae n rrejtin social Facebok.

Ngjashm me Braen t shqetsuar jan dhe aktivistt mjedisor, t cilt theksojn se prpos moratoriumit gjuetia e paligjshme vazhdon e pashqetsuar n t gjith vendin.

Mirjan Topi nga Shoqata pr Ruajtjen dhe Mbrojtjen e Mjedisit Natyror n Shqipri, PPNEA, i tha BIRN se nga vzhgimet n terren n disa zona i rezulton se zbatimi i moratoriumit t gjuetis sht pothuajse inekzistent.

Ndrkoh, prfaqsuesit e shoqatave t gjuetarve fajsojn moratoriumin, duke theksuar se ndalimi i gjuetis s ligjshme e ka prkeqsuar situatn, duke i vendosur armt e gjahut n duar t patrajnuara.

N t shumtn e rasteve i prdorin adoleshentt pr gjueti t kundrligjshme, tha Themi Perri, kreu i Federats s Gjuetarve t Shqipris, ndrsa shtoi se n disa raste kjo politik ka sjell pasoja fatale.

Rezultatet e dyshimta t moratoriumit

Raset e idnetifikuara t gjuetis s paligjshme

Emri:  Screen Shot 2021-02-27 at 1.48.59 PM.jpg

Shikime: 97

Madhsia:  13.2 KB

Moratoriumi pr ndalimin e gjuetis u miratua fillimisht n mars t vitit 2014 pr 2 vite, dhe n vitin 2016 u zgjat edhe me 5 vite t tjera. Qllimi i ktij ligji ishte ndalimi i ushtrimit t aktivitetit t gjuetis, pr prmirsimin e gjendjes s llojeve t fauns s egr, objekt gjuetie.

Ministria e Turizmit dhe Mjedisit i tha BIRN se moratorium i gjuetis u ndrmor pr shkak t gjendjes kritike t popullatave t fauns s egr gjat dy dekadave t fundit, si pasoj e gjuetis s pakontrolluar. Ministria tha se kishte shum arm gjahu n qarkullim, ndrsa kishte nj shqetsim edhe nga gjuetart e huaj, nj pjes e t cilve klandestin.

Ka rikthyer dhe prmirsuar trsisht situatn pr faunn e egr n vendin ton, tha Ministria pr moratoriumin, duke iu referuar sondazheve t kryera nga nj numr aktorsh prfshir disa organizata jo-qeveritare.

Ndryshe nga Ministria e Mjedisit dhe Turizmit, Mirjan Topi i tha BIRN se moratoriumi ndaloi t gjuanin vetm profesionistt, t cilt i zbatonin edhe rregullat q ishin n fuqi para tij.

Moratoriumi nuk ka gjetur askund zbatim n nivelet e pritura, tha Topi, ndrsa theksoi se nuk ka pasur studime q t vlersonin nse pati apo jo prmirsim t gjendjes s fauns pr shkak t moratoriumit.

Ai shton se vetm Rrjeti Kombtar i Zonave t Mbrojtura u vu nn kontroll, por prtej ktyre zonave gjithka mbeti e pandryshuar.

Rastet e gjahkeqsis kan qen gjithmon prezente dhe gjat viteve t fundit tepr t shpeshta, tha Topi, duke veuar si problem zonat malore, n t cilat kontrollet kan qen m pak t pranishme.

T dhnat nga Drejtoria e Prgjithshme e Policis s Shtetit pr vitet 2018-2020, tregojn se shumica e atyre q jan ndaluar n gjueti t paligjshme ishin edhe me arm t paregjistruara.

Sipas policis, nga 53 raste t gjuetis s paligjshme n tre vitet e fundit, 32 persona u ndoqn penalisht edhe pr mbajtje pa leje t armve t gjuetis.

T dhnat e marra nga Ministria e Mjedisit pr vitet 2014 -2018 dhe Policia e Shtetit pr vitet 2018-2020, tregojn se rastet e gjuetis s paligjshme mbetn thuajse t pandryshuara n vite, me nj mesatare prej 18 rastesh t identifikuara n vit pr gjat gjith kohzgjatjes s moratoriumit.

T vetmet vite me numra t vegjl ishin 2017 me vetm 6 raste dhe 2019 me 9 raste.

Federata e Gjuetarve t Shqipris, e cila disa her sht prpjekur t rrzoi moratoriumin dhe q n vitin 2020 i dorzoi Kuvendit nj peticion mbi 20 mij firma n t cilin krkohej abrogimi i ligjit, pretendon se gjuetia e paligjshme u favorizua gjat kohzgjatjes s tij.

Kreu i Federats, Themi Perri i tha BIRN se gjat viteve t moratoriumit fauna e egr ishte dmtuar m shum se sa ishte mbrojtur.

Ka 7 vite q sht vendosur me vendim parlamenti, por ka po 7 vite q nuk ka funksionuar as edhe nj dit, tha Perri.

Ai pretendon se moratoriumi e prkeqsoi edhe m shum gjendjen e fauns s egr n Shqipri.

Nse n sezonin e gjuetis, bhej ditn dhe me rregulla t forta, tani po gjuhet edhe natn, ku po rrezikohen kafsh q jan t ndaluara me ligj t gjuhen, shtoi Perri.


Mungesa e trajmimeve rrezikon gjuetart

Emri:  640x480-the-bird-hunter-.jpg

Shikime: 89

Madhsia:  303.8 KB
Gjahtari i paligjshm n ligatinn e Adriatikut. Foto kortezi e Taulant Bino.

Enton Mele, kryetar i Kshillit Kombtar t Federats Kombtare Shqiptare pr Gjueti dhe Konservim, shprehet se bllokimi i aktivitetit t gjuetis pr t gjith speciet ka dhn efekte negative edhe sa i prket siguris s gjuetarve.

Mele shprehet se moratoriumi ka bllokuar prgatitjet pr ata q duan t ushtrojn gjueti dhe e ka nxjerr aktivitetin n ilegalitet duke u hapur rrug aksidenteve.

Ky proces normalisht n t gjith botn zhvillohet nga forumet e gjuetarve, tha ai.

Mele thot se gjuetia ka rregulla strikte q mbrojn gjuetart dhe q nse nuk zbatohen prfundojn n aksidente t rnda.

Ai shton se me moratoriumin, Federata e Gjuetarve t Shqipris sht mnjanuara nga menaxhimi i procesit t gjuetis dhe ata q ushtrojn aktivitetin ilegalisht nuk jan as t regjistruar dhe as t trajnuar.

Sot nuk kemi certifikim zyrtar t nj personi i cili duhet ta kaloj kt proces, prpara se t pajiset me leje arme, tha Mele.

T gjitha anomalit lindin nga nj proces i parregulluar ligjrisht, theksoi ai, ndrsa shtoi se nse do t prfshihej komuniteti i gjuetarve t ligjshm dhe federata do t ndihmonin n kontroll m t mir t situats.

Pr prfaqsuesin e Federats, shqetsues sht edhe prfundimi i moratoriumit pa prgatitur rregulla t qarta n vijim dhe pa legjislacionin e duhur.

Gjith kjo periudh 7-vjeare duhet t ishte shfrytzuar pr trajnime dhe pr masa rregulluese n mnyr q ne mos e gjejm veten n kushtet e nj gjuetie t parregulluar dhe abuzive, prfundoi Mele.

Sami Curri
BIRN