Close
Duke shfaqur rezultatin -19 deri 0 prej 3
  1. #1
    Ushtar i larte Maska e Neteorm
    Antarsuar
    04-01-2011
    Vendndodhja
    127.0.0.1
    Mosha
    31
    Postime
    1,776
    Postimet n Bllog
    3

    Dokumenti m i vjetr i gjuhs shqipe - Perikopi Evangjelik

    E huazuar nga ecniklopedia e Shqipopedia.
    Fotografit e Bashkngjitura Fotografit e Bashkngjitura  
    Ndryshuar pr her t fundit nga Neteorm : 26-12-2020 m 19:46

  2. #2
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,090
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Dokumenti m i vjetr i gjuhs shqipe - Perikopi Evangjelik

    Elena Kocaqi me nj hipotez t re

    Ja dokumenti m i vjetr i shqipes s shkruar

    Emri:  libri-elena-kocaqit.jpg

Shikime: 473

Madhsia:  62.5 KB

    Studiuesja Elena Kocaqi se fundmi ka njoftar daljn n treg t libit te saj m t fundit me titull Perikopi Evangjelik( Prmbledhje Ungjillore). N kt botim Kocaqi thot se ka sjell fakte q dshmojn dokumentin m t vjetr t gjuhs shqipe, q sht zbuluar deri m sot, pa prjashtuar mundsin e ekzistencs se dorshkrimeve t tjera, detyra e zbulimit t t cilave u takon studiuesve sipas saj.

    N profilin e saj n facebook Kocaqi shkruan pr librin:

    “ Kam nderin qe t publikoj sot n Shqip, Anglisht dhe Italisht, Dokumentin me te vjetr te gjuhs Shqipe s shkruar, t njohur deri me sot, me titull Perikopi Evangjelik(Prmbledhje Ungjillore). Ky shkrim sht shkruar ne gjuhn Shqipe me germat e quajtura Greke dhe i prket fillimit te shekullit te XIV, pasi sht gjetur n disa dorshkrime te shkruara ne Koine Greke t ksaj kohe, apo fillimit te viteve 1300 por mund t jet edhe i viteve 1200. Ky sht dokumenti me i vjetr i Shqipes se shkruar t njohur deri me sot, sht me i vjetr se Formula e Pagzimit e 1462 dhe me i vjetr se Meshari i Gjon Buzukut i 1555. Dokumenti ka karakter fetar, pasi sht nj prmbledhje Ungjillore por rndsia e tij qndron tek shkrimi i gjuhs Shqipe, jo te prmbajtja e tij. Ky dokument ka dy shkrime n Shqip, Ευαγγελιον αρβανειτικοv, (ungjilli n Arbrisht ose Shqip), το Χριστός ανεστη αρβανειτικοv (Krishti u Ngjall n Arbrisht ose Shqip). Ashtu si pjesa Katolike Shqiptare q shkruante me shkronja Latine pjes nga Bibla, ashtu edhe Ortodoksit Shqiptar kane shkruar Shqipen me shkronja Greke dhe kjo pjes ka qen e panjohur, madje e injoruar deri me sot.
    Rndsia e dokumentit sht e jashtzakonshme, pasi e on Shqipen e shkruar t njohur ne nj epoke me te hershme, megjithse un mendoj se duhet te kt shkrime Shqipe me te vjetra sesa ky shkrim, pasi Shqipja del ne kt forme qe sht sot qe n fjalorin e Homerit.
    Dokumenti ka rendsi sepse hap nj horizont te ri. Duke qene se pjesa me e madhe Shqipris ka qene lidhur me Bizantin, ather duhet te kt edhe shkrime te tjetra n Shqip me germa Greke por edhe germa Latine n gjuhn Shqipe q ne nuk i njohim ende. Kshtu Kodikt muzikor Bizantin ne shekujt III deri VI apo VII, kane qen shkruar edhe ne gjuht e popujve jo vetm n gjuhen e fes. Kryhej nj perikop apo prmbledhje e Ungjillit dhe ajo kndohej n gjuhen e popullit ne raste festash, ashtu si dhe n gjuhn Shqipe, ndaj duhet krkuar tek kto shkrime edhe pr gjuhn Shqipe. Kjo tradite rifillon serish ne shekujt XI, XII dhe ka vazhduar deri me sot si ne Kishn Bizantine por edhe n at te Romes. Kshtu qe ne kt drejtim mund te gjenden edhe te tjera dokumente ne gjuhen Iliro- Shqipe, te shekujve III-VI si dhe nga shekujt XI, XII e ktej.
    Nuk ka rendsi fare alfabeti as prmbajtja e tekstit, rendsi ka qe ai sht shkruar n gjuhn Shqipe. Shkrimet Shqipe duhen krkuar me germa Latine, Greke por edhe Cirilike apo do lloj alfabeti tjetr. Edhe Iliret kane shkruar me disa alfabete, madje kane perdorur edhe keto germa tek monedhat e tyre.

    Ky dokument sht zbuluar nga Arbreshet e Italis ne vitin 1912, ne Bibliotekn Ambrozia te Milanos kur ka qen drejtor i saj Papa Piu XI dhe mban edhe firmn e tij. Prmendja e par e dokumentit i detyrohet Sofronio Gassis, ndrsa sht rigjetur dhe botuar nga Nilo Borgia ne Itali ne 1930. sht njoftuar shkenca shqiptare nga vet Nilo Borgia, sa ishte ai gjall por ky dokument nuk njihet deri me sot si dokumenti me i vjeter dhe arsyea nuk dihet se perse. Ka pasur perpjekje qe dokumenti te zhvendoset ne shek e XV por karaktetistikat e shkrimit dhe letres jane te shek XIV ose fundi i XIII. Falnderoj z. Mark Palnikaj qe shkon her pas here dhe sheh dokumentet ne Itali, qe me dha informacionin pr dokumentin dhe me pas e gjeta edhe nj kopje tjetr qe sht botuar ne gjuhen Italiane tek ky libr, krahas asaj Shqipe.
    Ky libr sht ne tre gjuhe n Shqip- Anglisht dhe origjinali n Italisht. Brenda ka pjes Greqisht dhe Latinisht gjithashtu. Prkthimin nga Italishtja, Greqishtja dhe te termave Latin ne gjuhn Shqipe i kam kryer vet po ashtu edhe prkthimin nga Italishtja dhe pjest Greqisht dhe Latinisht ne gjuhn Angleze e kam kryer po un me besnikrin m t madhe t mundshme, megjithat duke pasur t botuar dhe dokumentin origjinal, do kush mund te shoh edhe at. Kam shkruar hyrjen, konkluzionet si dhe kam shkruar edhe nj lexim te shkrimit Shqip, bazuar tek varianti me shkronja Greke. Pjesa qe ka shkruar Nilo Borgia sht len ashtu. Borgia ka treguar nj historik te liturgjis fetare ortodokse dhe gjuhve qe jan prdorur si zyrtare dhe jo zyrtare dhe me pas sht marr me transkriptimin dhe shpjegimin e tekstit ne shqip. Ai ka nj merite te madhe pr kt shkrim pasi e rikrkoj dhe e gjeti at dhe e botoj ne gjuhen Italiane para 90 vjetsh.
    Ky dokument ndryshon historin e Shqipes se shkruar, pasi ajo merr nj pozit me te vjetr, sesa kjo qe ne njohim deri me sot. Asnjher nuk kam ndier emocione me te forta, sesa botimi i ktij libri, pasi rndsia e tij pr historin e Shqiptarve sht e jashtzakonshme. Kam hequr nga vetja me botimin e tij nj ngarkese te madhe, pasi ishte vrtet nj detyrim dhe nje prgjegjsi e madhe, botimi i tij pr historin e Shqiptarve.

    Diaspora Shqiptare

  3. #3
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    25,090
    Postimet n Bllog
    3

    Pr: Dokumenti m i vjetr i gjuhs shqipe - Perikopi Evangjelik

    "Babai i shtetit sht Ismail "Qemali", e zbuloi Edvin shkenctari!"

Tema t Ngjashme

  1. Prgjigje: 1
    Postimi i Fundit: 04-03-2011, 13:32
  2. Prgjigje: 7
    Postimi i Fundit: 26-04-2009, 12:49
  3. Shkrimi m i vjetr i gjuhs shqipe gjendet n Rom
    Nga Irfan n forumin Gjuha shqipe
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 12-05-2005, 10:21
  4. "Shkrimi m i vjetr i gjuhs shqipe gjendet n Rom
    Nga ALBA n forumin Historia shqiptare
    Prgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 11-06-2003, 08:14
  5. Zbulohet dokumenti m i vjetr i gjuhs shqipe ne Vatikan
    Nga Albanino n forumin shtja kombtare
    Prgjigje: 18
    Postimi i Fundit: 12-11-2002, 22:38

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •