Shumica e diplomatve n Tiran, sa her pyeten s fundi pr krizn shqiptare, japin nj prgjigje standart: Ne, n kt rast nuk bjm arbitrin, sepse i takon politiks shqiptare, ta zgjidh lmshin q ka krijuar vet.


N pamje t par korrekt, ky qndrim q duket sikur respekton sovranitetin e nj vendi t pavarur, q gzon t gjith ata q kan krkuar lehtsimin pas tre dekadash t tutels s huaj, sht n t vrtet po aq hipokrit sa edhe i pamundur.

Dhe kjo pr dy arsye.

S pari sepse nuk ka ndodhur kshtu dhe s dyti sepse nuk sht e mundur q kjo t ngjas.

Le ti marrim me radh.

As BE dhe sidomos SHBA, nuk kan qen vzhgues neutral q pas djegjes s mandateve n 16 shkurt. Ata kan mbshtetur pa rezerva paln qeverisse duke e goditur sistematikisht opozitn. Ata kan treguar me gisht lidert e saj dhe tashm jan t njohur me emra diplomatt n Tiran, q prpunonin n zyrat e tyre sharlatant e opozits s re, pr ti servirur si kundrshtart real t qeveris, n nj vend ku gjithka shkon normalisht.

Ky angazhim u b edhe m i ndjeshm me ardhjen e votimeve lokale. Ai nuk u mjaftua me thirrjet se PD dhe LSI duhet t hynin n loj, me deklaratat e hapura se udhheqsit po tradhtonin elektoratin e tyre (n fakt 30 qershori tregoi se zgjedsit i ndoqn si trup unike nga pas), por marrja krah u b m e qart kur kriza u shndrrua nga politike n institucionale.

Diplomatt q merren me Shqiprin, nuk u prfilln as dekretin presidencial pr anullimin e votimeve, as faktin se po zhvillohej gar krejtsisht moniste, madje mbylln syt edhe ndaj shkkeljeve ligjore pr rrzimin e tij me Kolegj zgjedhor, gj q edhe raporti i ODHIR e nnvizoi si absurde.

Pra, pasqyra sht e qart, faktori ndrkombtar n Tiran, nuk ka qen nj arbitr indiferent, por nj gjykats i rreshtuar pro njrs pal. Madje aq evidente ka qen kjo sa edhe vet Edi Rama u detyrua ti falenderoj n asamblen e fundit t PS-s, se shptuan Shqiprin nga rshqitja n kaos.

Pra, pasi pam se deri tani ndrkombtart nuk kan hezituar ti zhgrryejn duart n kt batak, le t shohim edhe pse ata e kan t pamundur ta braktisin kt strategji.

Kjo lidhet drjtprdrejt me ecurin e reforms n drejtsi t cils ata i kan vn gjosksin. Ky projekt ambicioz dhe shum i propoganduar, ka pasur si objektiv dy aspirata kryesore.

S pari, at teknik pr rregullimin e sistemit, q do t sillte si pasoj dnimin e politikanve t korruptuar, riprtritjen e nj klase politike t delegjitimuar dhe krijimin e nj mjedisi m t ndershm dhe m miqsor pr investitort e huaj, q nuk kan asnj garanci n kt vend.

S dyti at psikologjik. Kjo aspirat ka qen e lidhur me rikthimin e shpress s popullats pr t jetuar n nj vend m t ndershm, ku t gjith jan t barabart prpara ligjit; pr t qen pjes e nj shoqrie m t drejt, ku fatet personale nuk varen as nga dhuna e pushtetit politik dhe as nga arroganca e atij t paras.

Realizimi i ktyre dy objektivave ishte basti i madh i perndimit n Shqipri. N emr t tij shum qytetar e kan mbshtetur kt projekt q shpresonin tu dhuronte nj atdhe m t mir.

Por, eksperienca e ktyre tre viteve po na vrteton, prdit e m shum, se suksesi i ksaj nisme nuk mund t bashkjetoj me nj pushtet autoritar dhe t pabalancuar. Raste si ato kur ekspertt ndrkombtar t Euraliusit apo OBDAT-it jan shndrruar n paterica t pushtetit, duke dhn rekomandime absurde pr Prokurore t Prgjithshme t Prkohshme apo pr gjyqtr t lart provizor, jan dshmia m e qart pr kt.

Nj drejtsi e ndershme dhe e pananshme sht praktikisht e pamundur pa ekzistencn e nj sistemi pluralist, pa institucione t pavaruara dhe t balancuara, pa nj shtet ligjor q kufizon fantazit, makthet apo epshet e liderve t plotfuqishm.

Pra, thn shkurt, q Reforma n Drejtsi t ket ndonj shanc pr tiu prafruar shpresave q prndezi, ajo ka nevoj pr rikthimin e vendit n shtartin demokratik. Dhe ktu perendimort sado t prpiqen t bjn arbitrin indiferent nuk e kan luksin t fshihen pas shprehjes: ne nuk ndrhyjm n krizn tuaj. Ata jan t dnuar t shptojn produktin q mban markn e tyre.

do lloj tjetr sjellje, do alibi prej struci, sht nj bashkjetes, n mirkuptim, me regjimin n fuqi. Ajo, jo vetm q sht vazhdim i prkrahjes s sotme pr Ramn, por edhe prudnimi prfundimtar i projektit q nisn tre vite m par.

Nse, ashtu sikurse po duket, institucionet e reja t drejtsis, do t formzohen n mjedisin e nj pushteti personal, ato do ti shrbejn me devotshmri deri n fund atij dhe shte m e keqja, do ti konformohen me t njjtin zell edhe zvendsuesit. Dhe ather, vite m von, pasardhsit e ktyre diplomatve q merren sot me Shqiprin (e q ndoshta do t vazhdojn karriern me ngritje n t tjera vende t humbura t rruzullit) do t thon me t njjtn kmbngulje: bm gabim q nuk ndrhym n koh.

Lapsi.al