Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 2 prej 2
  1. #1
    Kunja_01 Maska e Duke_Of_Arberia
    Antarsuar
    02-08-2003
    Vendndodhja
    overal, ne levizje.
    Postime
    2,440
    Faleminderit
    26
    76 falenderime n 70 postime

    Kontratat koncensionare PPP n fuqi arrijn n 12.7 % t PBB-s, ojn borxhin real n gati 83%

    Emri:  04401135-A4FC-48B9-B3C3-409CA3F80A27.jpg

Shikime: 142

Madhsia:  85.9 KB

    Kontratat koncensionare me Partneritet Publik-Privat q tashm jan n fuqi kapin nj shifr prej 210 miliard leksh. Shuma prfshin financimin e 16 kontratave, t cilat tashm kan nj fitues. Shumica prej tyre jan n zbatim dhe financohen nga buxheti, ndrsa tre prej tyre jan shpallur fitues dhe jan n proces t finalizimit.

    Vlera e kontratave koncensionare e cila dominohet nga rrugt, pa prfshir ato q jan n proces dhnie arrin n 12.7 pr qind e Prodhimit t Brendshm Bruto (PBB) t ktij viti (q llogaritet n mbi 1,6 trilion lek).

    Ministria e Financave parashikon nw relacionin e projektbuxhetit 2019 se nw fund tw 2018-s treguesi zyrtar i borxhit pritet tw arrijw nw 69.9% PBB-s. N kt tregues nuk jan prfshir pagesat pr kontratat koncensionare. Bashk me kto kontrata treguesi real i borxhit shkon n 78.7 pr qind e PBB-se. Po t llogarisim e detyrimet e praprambetura t qeveris t cilat sipas ministrit Ahmetaj jan n rreth 14 miliard lek aktualisht borxhi real i vendit sht edhe m i lart.

    Pjesa m e madhe e detyrimeve t koncensioneve n fuqi me PPP i takojn kontratave t rrugve t cilat zn rreth 55 pr qind me rreth 125 miliard lek. M tej pr shumn e madhe t financimeve vijn kontratat n sektorin e shndetsis dhe ato n trajtimin e mbetjeve.

    Dy nga kontrata jan trashguar para vitit 2013, si ajo e markimit t karburanteve dhe skanimit n dogana me nj vler rreth 28 miliard lek.

    N projektbuxhetin e vitit 2019, qeveria ka programuar t kontraktoj me PPP, 3 akse rrugore, 2 aeroporte, 6 shkolla n Tiran dhe 1 spital rajonal n Fier. Kontratat n fuqi dhe ato t projektuara pr 2019 arrijn nj vler sa 21.8% e PBB-s. Kjo shum nuk sht prfshir n llogarit e borxhit publik, por qeveria, nprmjet buxheteve vjetore, prllogarit pagesat vjetore t cilat nuk duhet t jen m shum se 5% t t ardhurave tatimore.

    Ministria e Financave ka njoftuar se vlera e parashikuar pr financimin e kontratave t koncesioneve pr vitin 2019 sht 2.7 miliard lek dhe prbn vetm 3% t totalit t t ardhurave tatimore t pritshme t vitit 2018, prej 419.4 miliard leksh. Por kur t gjitha kontratat t hyjn n fuqi, pagesa vjetore pas vitit 2021 rritet n mnyr t pashmangshm, duke e br nul kufirin 5%.

    Ish-ministri i Financave, Arben Malaj, pohon se ruajtja e kufirit 5% do t jet e pamundur vetm pak vite m von, pr shkak t vlers s madhe t kontrata me PPP. Malaj tha se ulja e borxhit publik kt vit i dedikohet nnvlersimit t euros, por nse n vitet n vijim kthehet normaliteti n tregjet e kmbimit dhe normat e interesit i kthehen rritjes, shrbimi i borxhit do t vshtirsohet deri n krijimin e nj situate kolapsi.

    Si po fshihet borxhi

    Sipas standardeve t raportimit t borxhit nga Ministria e Financave, vlera e kontrats nuk shtohet n borxh, por vetm pagesat q parashikohen t kryhen sipas viteve, duke qen n kt mnyr, nj borxh i fshehur.

    M hert FMN ka trhequr vmendjen pr rreziqet domethnse fiskale q prmbajn projekttet e partneritetit publik privat (PPP). Fondi ka krkuar vazhdimisht q ndikimi i ktyre projekte, ndryshe nga sa veprohet aktualisht, t reflektohet n llogarit fiskale dhe borxhin publik n mnyr transparente dhe n linj me normat ndrkombtare.

    Aktualisht qeveria e reflekton borxhin vetm si detyrim korrent t vitit kur ndodh, ndrsa standardet ndrkombtare krkojn dhe llogaritjen e pjess s detyrimit t shtetit n totalin e borxhit publik. FMN e ka shprehur me par se sht e rndsishme q do projekt PPP t bhet transparent, t ket nj analiz t qart kosto prfitime dhe nj analiz t plot rreziku.
    Trimi mir me shok shum!!!!!!

  2. #2
    Kunja_01 Maska e Duke_Of_Arberia
    Antarsuar
    02-08-2003
    Vendndodhja
    overal, ne levizje.
    Postime
    2,440
    Faleminderit
    26
    76 falenderime n 70 postime

    Pr: Kontratat koncensionare PPP n fuqi arrijn n 12.7 % t PBB-s, ojn borxhin real n gati 83%

    Buxheti q projekton katastrofn financiare

    Prtej nj buxheti modest n dukje, me rritje t ult t ardhurash, shpenzimeve t kontrolluara dhe uljeve t ndjeshme t borxhit, po projektohet ajo q ekspertt e quajn katastrofa financiare e s ardhmes. Prmes formuls s koncesioneve po fshihet borxhi, ndrsa barra do t’u kaloj jo vetm qeverive t ardhshme, por t gjith shqiptarve q do ta paguajn nprmjet taksave. Ekspertt japin alarmin pr standardet e raportimit t borxhit publik dhe besueshmrin e shifrave zyrtare.



    Nga Ornela Liperi
    Blerina Hoxha



    N janar 2014, n programin e par makroekonomik fiskal t hartuar nga qeveria socialiste pas ardhjes n pushtet, parashikohej q n 2017-n, borxhi publik t zbriste n 65.6% t Prodhimit t Brendshm Bruto (PBB). Vitet kaluan dhe 2017-a u mbyll me nj borxh faktik t raportuar nga Ministria e Financave prej gati 70% t PBB-s, ndrsa sipas Kontrollit t Lart t Shtetit, nse llogariten dhe detyrimet e prapambetura, stoku real arrin n 72% t PBB-s.

    Sipas t njjtit program, por t miratuar n vitin 2016, borxhi n 2018-n duhej t kishte zbritur n 62.1% t PBB-s, por financat presin, sipas relacionit t projektbuxhetit 2019, q ai edhe kt vit t vijoj t luhatet n rreth 70% t PBB-s. Ashtu si nj fmij q nuk sht i prgjegjshm pr premtimet, edhe qeveria nuk e ka problem q t mos u prmbahet angazhimeve t saj dhe, do vit, t relaksoj kriteret q i ka vn vetes pr objektivat e borxhit.

    Historia vazhdon t prsritet, por skenari sa vjen e bhet m i frikshm dhe pasojat nuk do t vonojn t ndihen. N 2019-n, financat kan premtuar q t ulin borxhin n rreth 65% t PBB-s, por ndrkoh jan angazhuar pr t paktn “nj miliard euro” investime prmes kontratave t Partneritetit Publik Privat, teksa jan njoftuar pr tu dhn gjat vitit q vjen edhe 2 miliard euro t tjera. Sipas standardeve t raportimit t borxhit nga Ministria e Financave, vlera e kontrats nuk shtohet n borxh, por vetm pagesat q parashikohen t kryhen sipas viteve, duke qen n kt mnyr, nj borxh i fshehur, q pritet t shprthej m von.

    Emri:  A32F10E9-806C-49EA-9970-11322E04D394.jpeg

Shikime: 28

Madhsia:  129.5 KB

    Profesor Arben Malaj, ish-ministr i Financave, sht i alarmuar pr standardet e raportimit t borxhit publik, pasi sipas tij, pr her t par gjat viteve t tranzicionit, Ministria e Financave dhe Kontrolli i Lart i Shtetit, nuk kan rn dakord pr nivelin e deficitit buxhetor e pr rrjedhoj, borxhit publik. Sipas tij, standardet e raportimit t detyrimeve publike jan cenuar dhe kjo s pari sht shkelje e ligjshmris s procesit t buxhetimit. Malaj tha se qeveria ka akumuluar detyrime t prapambetura, sidomos n rimbursimin e TVSH, t cilat nuk jan kontabilizuar n borxh, por jan nj fatur q duhet t shlyhet. Ish-ministri i Financave sheh vshtirsi n shrbimin e borxhit vetm pak vite m von, pr shkak t keqkombinimit t faturs s lart t koncesioneve dhe detyrimeve t prapambetura.

    Malaj pohon se analiza e risqeve potenciale n vendin ton duket se sht zgjeruar, ku ndr m kryesoret ai prfshin rritjen me ritme t shpejta t borxheve potenciale, prfshir edhe detyrimet ndaj PPP-ve n fushn e infrastrukturs fizike si dhe zhvillimet negative demografike po reduktojn popullsin aktive pr pun.

    Borxhi real, gati 80% e PBB-s?

    Gjat rishikimit rutin t marrveshjes me Shqiprin n fillim t ktij viti, Fondi Monetar Ndrkombtar, njoftoi n nj raport zyrtar se detyrimet e prapambetura t qeveris shqiptare kishin arritur n 26.7 miliard lek n fund t vitit 2017, ku 65% e detyrimit i prkiste qeveris qendrore dhe 35% pushtetit lokal. N fund t vitit 2017, totali i borxheve t papaguara ishte 1.7% e PBB-s, e cila nuk u prfshi n llogarin zyrtare t borxhit publik. Borxhi faktik i certifikuar nga qeveria shqiptare pr vitin 2017 ishte 69.9% e PBB, por nse do t prfshiheshin detyrimet e prapambetura, vlera e detyrimeve do t ishte 71.6%.

    T njjtn prllogaritje bri edhe Kontrolli i Lart i Shtetit, i cili gjeti shkelje t rnda si n prllogaritjen e deficitit buxhetor, ashtu edhe n raportin e borxhit me PBB. KLSH n raportin e buxhetit faktik 2017, gjeti se qeveria ka disbursuar kredi t huaja n vlern mbi 3.7 miliard lek, t cilat nuk i ka prfshir n llogarit e deficitit 2017, duke i transferuar n llogarit e 2018, n shkelje t ligjit organik t buxhetit t shtetit.

    Sipas KLSH-s, deficiti buxhetor vjetor faktik m 2017 sht -2.3% e PBB-s, teksa Ministria e Financave e ka raportuar -1.99% e PBB. Duke prfshir edhe detyrimet e prapambetura q, sipas KLSH, pr vitin 2017 jan m shum se 19 miliard lek, borxhi publik sht shum m i lart se 71% e PBB-s.

    M hert FMN ka trhequr vmendjen pr rreziqet domethnse fiskale q prmbajn projekttet e partneritetit publik privat (PPP). Fondi ka krkuar vazhdimisht q ndikimi i ktyre projekte, ndryshe nga sa veprohet aktualisht, t reflektohet n llogarit fiskale dhe borxhin publik n mnyr transparente dhe n linj me normat ndrkombtare.

    Aktualisht qeveria e reflekton borxhin vetm si detyrim korrent t vitit kur ndodh, ndrsa standardet ndrkombtare krkojn dhe llogaritjen e pjess s detyrimit t shtetit n totalin e borxhit publik. FMN e ka shprehur me par se sht e rndsishme q do projekt PPP t bhet transparent, t ket nj analiz t qart kosto prfitime dhe nj analiz t plot rreziku.

    N nj deklarat zyrtare t FMN n fund t vitit t kaluar, vlersohej se borxhi ose detyrimi i mundshm q vjen nga investimet e financuara nga PPP-t mund t arrij deri n 7% t Prodhimit t Brendshm Bruto (PBB). Nse kt ia shtojm borxhit aktual prej rreth 72% t PBB-s, athere niveli real i tij mund t ngjitej n gati 80% t PBB-s (koment i Monitor).

    Ekspertt e Ekonomis jan t shqetsuar pr mungesn e seriozitetit t qeveris pr transparencn mbi raportin e borxhit real. Eksperti Selami Xhepa tha se ndoshta rreziku m serioz q mbetet i fsheht, por brenda dy-tre viteve t ardhshme do t shfaqet qartazi dhe brutalisht, sht implikimi q sjellin kontratat afatgjata koncesionare dhe Partneritetit Publik-Privat n borxhin publik dhe detyrimet e akumuluara. T projektuara n kufijt e 2 miliard eurove nprmjet kontratave PPP pr tre vitet n vazhdim, efektivisht borxhi real publik do t rritet dhe jo t ulet. “Kur themi ‘t projektuara’, shifrat reale, q do t rezultojn n prfundim t kontratave t lidhura, do t jen shum m t larta se kjo shifr”, pohoi Xhepa.

    Llogarit e deritanishme tregojn se borxhi real i shtetit shqiptar sht m i lart se raportimet zyrtare t qeveris, ka e bn pak t vrtet projeksionin pr kt tregues edhe n vijim.



    Koncesionet, fatura shkon 3 miliard euro

    Ajo q tashm shqiptart e njohin si paketa 1 miliard euro e koncesioneve me Partneritet Publik-Privat, me kontratat e reja q pritet t financohen gjat vitit 2019, do t arrij m shum se 3 miliard euro. Sipas t dhnave zyrtare nga Ministria e Financave, t azhurnuara n projektbuxhetin e vitit 2019, vlera e kontratave n fuqi, q tashm financohen dhe q pritet t nnshkruhen gjat vitit t ardhshm, sht 382 miliard lek (3 miliard euro). Nga kjo shum, mbi 120 miliard lek (947 milion euro) u takojn 11 kontratave n zbatim q prfaqsohen nga 3 koncesione n sektorin e shndetsis, 4 landfille t mbetjeve, 2 kontrata rrugsh bashk me koncesionin e skanimit n dogan dhe markimit t karburanteve pr t cilat financimet kan nisur.

    Ndrsa vlera e 10 kontratave t programuara pr t’u zbatuar me koncesion PPP arrin n 262 miliard lek, ose m shum se 2 miliard euro. Nga kto, 5 kontrata jan shkruar dhe do t hyjn n fuqi pr financim dhe 5 t tjera jan t reja. N projektbuxhetin e vitit 2019, qeveria ka programuar t kontraktoj me PPP, 5 akse rrugore, 2 aeroporte, 6 shkolla n Tiran dhe 1 spital rajonal n Fier. Kontratat n fuqi dhe ato t projektuara pr 2019 arrijn nj vler sa 21.8% e PBB-s. Kjo shum nuk sht prfshir n llogarit e borxhit publik, por qeveria, nprmjet buxheteve vjetore, prllogarit pagesat vjetore t cilat nuk duhet t jen m shum se 5% t t ardhurave tatimore.

    Ministria e Financave ka njoftuar se vlera e parashikuar pr financimin e kontratave t koncesioneve pr vitin 2019 sht 2.7 miliard lek dhe prbn vetm 3% t totalit t t ardhurave tatimore t pritshme t vitit 2018, prej 419.4 miliard leksh. Por kur t gjitha kontratat t hyjn n fuqi, pagesa vjetore pas vitit 2021 rritet n mnyr t pashmangshm, duke e br nul kufirin 5%. Ish-ministri i Financave, Arben Malaj, pohon se ruajtja e kufirit 5% do t jet e pamundur vetm pak vite m von, pr shkak t vlers s madhe t kontrata me PPP. Malaj tha se ulja e borxhit publik kt vit i dedikohet nnvlersimit t euros, por nse n vitet n vijim kthehet normaliteti n tregjet e kmbimit dhe normat e interesit i kthehen rritjes, shrbimi i borxhit do t vshtirsohet deri n krijimin e nj situate kolapsi.



    Si u dyfishua kosto e koncesioneve PPP n rrug n nj vit

    Qeveria ka nisur t raportoj vlern e kontratave koncesionare n dokumentet zyrtare q shoqrojn buxhetet vjetore. Por q nga programi i vitit 2018 dhe n projektbuxhetin e vitit 2019, vlera e kontratave me PPP, sidomos n akset rrugore, rezulton t jet e dyfishuar.
    Sipas t dhnave zyrtare n buxhetin e vitit 2018, kosto e aksit Kashar – Rrogozhin ishte raportuar 41,5 miliard lek, ndrsa n projektbuxhetin 2019, vlera sht rritur me 103%, duke arritur n 84,7 miliard lek.

    Autostrada Tiran – Durrs pritet t jepet me koncesion, me nj vler 49 miliard lek, teksa nj studim fizibiliteti i prezantuar nga Autoriteti Rrugor m 2017 ishte rreth 21 miliard, vlera sht rritur me 134%. Autostrada Thuman – Vor, e cila n buxhetin e vitit 2018, ishte prllogaritur me 34 miliard lek, n buxhetin e vitit 2019 prllogaritet me 45 miliard lek. Kontrata pr ndrtimin e ktij aksi sht n fazn e negocimit.
    Autostrada Orikum – Himar, n buxhetin e vitit 2018 ishte prllogaritur 17 miliard lek, ndrsa n buxhetin e vitit 2019 sht parashikuar me 9.4 miliard lek, teksa n kontratn me kompanin q tashm ka fituar koncesionin, vlera e punimeve sht 6.6 miliard lek.

    Rruga e Arbrit, n buxhetin e vitit 2018 ishte llogaritur me 24 miliard lek, ndrsa n buxhetin e 2019 me 33 miliard, afrisht sa vlera e kontrats e cila sht n proces t punimeve. Rruga Milot – Balldren rezulton me nj vler 39% m t lart n buxhetin e 2019, ndrsa projekti i shkollave n Tiran, nga 6.2 miliard lek, q ishte programuar t financohej n vitin 2018, m 2019 llogaritet 10.1 miliard lek.

    Burimet nga Ministria e Infrastrukturs pohuan se superstrada Tiran-Durrs dhe ajo Kashar-Rrogozhin do t financohet nga privatt dhe do t shlyhen nga tarifat q do t vihen n kto akse. T njjtat burime shpjeguan se shifrat mbi vlern e projekteve n buxhetet vjetore jan hamendsime, teksa sqaruan se vlera e sakt projektohet n momentin kur nnshkruhet kontrata. Mirpo rastet e prmbyllura t kontratave koncesionare kan rezultuar mjaft problematike n drejtim t kostos. Kshtu, pr shembull, Rruga e Arbrit sipas projektit t fizibilietit t dorzuar n Autoritetin Rrugor Shqiptar m 2005 ishte programuar t ndrtohej pr 150 milion euro. Qeveria e programoi n buxhetin e vitit 2018 me 24 miliard lek. Ndrsa n kontratn koncesionare me kompanin Gjoka Konstruksion, vlera e punimeve sht 34 miliard lek, ose rreth 250 milion euro.

    N dy dekadat e fundit, kosto pr nj kilometr autostrad sht rritur n mnyr t frikshme, teksa indeksi i mimeve n ndrtim, inflacioni dhe rritja e pagave nuk i justifikojn vlerat e larta q po “fluturojn” pa logjik vit pas viti.

    N vitin 2009, nj kilometr autostrad me katr korsi, me gjersi 25 metr, me trotuare dhe ndriim, ka kushtuar 135 milion lek, ose 1 milion euro, ndrsa nj e till me projektin “One Billion” do t kushtoj mesatarisht 10-11 milion euro, sipas t dhnave q jan publikuar nga Ministria e Financave n raportet vjetore t monitorimit ndaj Ministris s Transporteve. Ndrsa sipas INSTAT, indeksi i mimeve n ndrtim, nga viti 2008 deri m 2017, sht rritur me vetm 4.8%.

    Qeveria shqiptare ka n zbatim nj strategji sektoriale pr transportin rrugor, e cila ka hyr n fuqi n vitin 2016 dhe do t jet e vlefshme deri n vitin 2020. N dokument parashtrohen pr financim 10 projekte t infrastrukturs, 3 prej tyre hekurudha t cilat e ndihmojn Shqiprin t lidhet me rajonin. Mirpo projektet e Pakets 1 miliard nuk prputhen me 10 prioritetet e infrastrukturs t miratuara 2 vite m par, prve aksit Thuman-Kashar.

    Emri:  32693F4E-005C-469F-899D-7614BBA9F93D.jpeg

Shikime: 30

Madhsia:  124.0 KB
    Trimi mir me shok shum!!!!!!

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •