Emri:  retrovizorja1-e1536061860555-780x439.jpg

Shikime: 900

Madhsia:  12.7 KB

M 1984, Talking Heads incizon live-albumin Stop Making Sense (si dhe filmin me t njjtin titull, me regji t fituesit t Oscarit, Jonathan Demme). Pr kt projekt, nj nga m t shtrenjtit e m t veantt n historin e rokut, u mbajtn katr koncerte. Xhirimet u bn me ndriim teatri. N fakt, gjithka ishte teatr!

David Bowie dhe Bryan Ferry prfaqsonin nj trend prmes t cilit muzikantt duhet t veohen edhe nga veshja. Pra, t pronin nj estetik vizive. Ferry madje e ka pranuar se ka plqyer edhe ikonografin naziste (jo veprat e tyre), filmat e Leni Riefenstahlit, ndrtesat e Albert Speerit, marshet masive me flamuj teatralitetin!


Kt e bnin edhe Talking Heads. Udhheqsi i ktij grupi, David Byrne, besonte se edhe muzika duhet t interpretohet n mnyr vizive, n nj si nj form teatri.

Kt teatr muzikor q nisi n vitet 1960 me grupet Velvet Underground n SHBA e Pink Floyd n Angli, Talking Heads nj nga grupet m origjinale e m avangarde t viteve 1980 e vazhdoi n mnyrn e vet.

Njzet vjet pas projektit Stop Making Sense, grupi nga Kosova, Retrovizorja (Kreshnik Hoti, Bashkim Salihu dhe Elina Duni), incizon nj nga albumet m t mira shqiptare t rokut, Lakuriq. E, m 2014, mban nj mini-koncert n Prizren, si fillim i fundit!?

Por, ka mund t ket t prbashkta ky grup me emrat e siprprmendur q i njeh bota?

Shumka e asgj! N rrethanat tona sht e pamundur t bsh tamam teatr. Aq m shum t vazhdosh t bsh art q nuk i prshtatet masave. Retrovizorja ishte ndr t parat grupe shqiptare q e preferonin anonimitetin; q pak e hi e ekspozuan veten e aq m pak t investonin n video-klipe. M shum se vetja, kryesorja te nj rok grup duhet t jet muzika. E, muzika e Retrovizores ishte e guximshme dhe moderne vazhdimsi unike e eksperimenteve t kohs.

M 1997, U2 incizon albumin Pop, m 2000 Radiohead incizojn albumin Kid A, e Sigur Ros m 2002 albumin me titullin e uditshm (). Kto tri albume i japin kah tjetr rokut dhe nnzhanreve t tij (art-rokut, rokut progresiv, rokut elektronik dhe atij alternativ). Gjithka tutje ngjan me eksperimentet q gjermant i bn n vitet 1960, n at q quhej Krautrock. Ska rregulla dhe ky sht rregulli kryesor n tentimin pr t br dika t mir dhe origjinale.

Pjes e ktij eksperimenti ishin edhe Retrovizorja, nj bend sa alternativ aq psikodelik; sa konceptual aq edhe minimalist; me tema t uditshme e harmoni jo t rndomta Por, q pron nj origjinalitet, guxim, anonimitet e enigm q t bn t projektosh imazhe me muzikn e tyre at estetikn vizive. Kjo vrehet edhe n interpretimet me Elina Dunin n Prizren. Jo te ngjyrat dhe projeksionet n sfond, por te distanca e antarve t bendit nga publiku, tek thjeshtsia n interpretim. Por, edhe te tekstet e sinqerta q e shmangin patetikn, q vshtir mbahen mend sepse jan vn n funksion t muziks (edhe fjalt projn muzikalitet, pr ka Adiemus e Vangelis e trilluan pseudo-latinishten).

Roku i mir i reziston kohs. do muzik e mir. do artist i sinqert. do vepr q nuk bhet pr tu prfolur po pr tu shijuar. E till sht edhe krijimtaria e grupit Retrovizorja t parit dhe t fundit kult-bend shqiptar!