Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 18 prej 18
  1. #1
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-11-2010
    Postime
    8,766
    Faleminderit
    265
    362 falenderime n 338 postime

    Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    Sot shnohet Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    Q nga viti 1999 kur UNESCO kishte shpallur 21 shkurtin Dit Ndrkombtare t gjuhs amtare, do vit n gjith bot organizohen aktivitete me qllim t ruajtjes dhe promovimit t gjuhve amtare. N vitin 2007, e njjta dit sht pranuar nga Asambleja e Kombeve t Bashkuara.

    Profesoresha e Universitetit t Prishtins, Nerimane Kamberi, tha se n dekadn e fundit ka pasur shum lvizje pr gjuht n Kosov.

    “Gjuha shqipe ka qen tem diskutimi pr shkak t rrethanave q ishin n Kosov nn administrimin ndrkombtar”, tha sot ajo n televizionin publik. Sipas saj, diaspora shqiptare duhet t kujdeset t ruaj gjuhn shqipe. “sht gabim kur mrgimtart tan q jetojn n perndim thon se duhet t msohet vetm gjuha e huaj”, theksoi ajo.

    Kamberi vlersoi se arsimi sht ai q duhet t ket rolin pr gjuhn. “Gjuha sht baza e msimit, pa gjuh nuk mund t shkohet askund”, tha ajo. Sipas saj, aq m shum gjuh q flet njeriu sht m mir.

    “Nse dim gjuhn amtare, do t kemi mundsi t qasemi m shum n gjuh t huaj. Un shoh se ka shum t rinj q kan msuar gjuh t huaj nga serialet, por gjuha amtare sht element identiteti”, tha ajo.

    Data 21 shkurt sht caktuar pr t prkujtuar vitin 1952, ku ndodhi vrasja e disa studentve t Universitetit Dhaka me origjin Bengali, t cilt qen vrar nga polict pakistanez derisa protestonin pr t drejtn e gjuhs s tyre bengaleze./ KultPlus.com

    http://www.kultplus.com/libri/sot-sh...gjuhes-amtare/

  2. #2
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-11-2010
    Postime
    8,766
    Faleminderit
    265
    362 falenderime n 338 postime

    Pr: Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    " T mbrojm shqipen "


  3. #3
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-11-2010
    Postime
    8,766
    Faleminderit
    265
    362 falenderime n 338 postime

    Pr: Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare


  4. Anetart m posht kan falenderuar sirena_adria pr postimin:

    aimilius (22-02-2018)

  5. #4
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    26-07-2014
    Postime
    64
    Faleminderit
    11
    8 falenderime n 6 postime

    Pr: Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    Nje nga gjerat qe duhet te bejme urgjentisht eshte vendosja e redaktoreve gjuhesore te pakten ne redaksite e gazetave, revistave, televizioneve dhe radiove te medha. Dikur ne kohen e komunizmit kishte dhe redaktor letrar krahas atij gjuhesor, ne menyre qe gjuha e perdorur te ishte jo vetem korrekte por edhe e kendshme ne te lexuar dhe degjuar. Sepse jo te gjithe dine qe te flasin Shqip bukur dhe ne menyre korrekte. Nje njeri i zakonshem gjate gjithe jetes se tije nuk perdor me shume se 2.000 fjale, e shumta. Ndersa Shqipja eshte nje gjuhe me rreth, ne mos gaboj 35.000-40.000 fjale. E dyta duhet te bejme ate qe beri Franca me ligj, te gjitha tabelat e dyqaneve, njoftimet, etj, duhet te jen vetem ne Shqip. Meqe ra fjal, a kemi ne nje ligj per mbrojtjen e gjuhes? Gjithashtu te gjithe keta rripat tane qe jane rritur me presh edhe fasule, perfshire dhe politikanet, duhet te ndergjegjesohen dhe te flasin Shqip dhe te eleminojne fjalet e huaja. Anglishtja eshte ne sulm frontal ne te gjithe biten. Nese vazhdojme ne kete menyre do te hum,basim gjuhen tone.

  6. Anetart m posht kan falenderuar King Bardhyl pr postimin:

    sirena_adria (22-02-2018)

  7. #5
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    30-03-2006
    Postime
    296
    Faleminderit
    15
    35 falenderime n 33 postime

    Pr: Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    Gjuha shqipe eshte bere lecke. Pasi nuk kemi nje institucion akademik gjuhesor te merret me ceshtjet e saj. Nuk mjafton fakti qe skemi shume fjale, se 40 mije fjale nuk eshte se jane shume, por sejcili ben ben ci do qejfi. Psh ligj diktature nuk mund te behet, por brenda llogjike po, ke te drejte. Psh. akoma sot e kesaj dite vete ne bashki apo institucion shteteror, merr nje shkrese dokumentacion zyrtar, i cili ska as dhe as .
    Pr mediat po, mund t ket gjobitje, me kane thene qe ne greqi nese nje ushtar per fjalen tank, nuk perdorte fjalen greke e hante nje dite burg. Ndersa per tabelat dhe dyqanet, eshte kollaj, emertimet e huaja do paguajne nje tarife emri te huaj. Fjale te huaja do marrim dhe eshte e paevitueshme por te ndodhe brenda rregullave dhe jo ne menyre kaotike. Pasi shume terma ne fusha te ndryshme, ndonjehere nuk ndryshojne. shiko cfare behet me angjinaren nje fjale qe e kemi ne fjalor.
    psh ne vitet e komunizmit kur ndikimi francez ishte me i madh ne shqiperi kompjuterit to thoshim ordinator sic i thone francezet. Me alarmante jane shkollat, qe nxenesit dalin andej pa nxene gje. Nje gje tjeter e mire do te ishin edhe mesimi is shqipes ne diaspore dhe krijimi i metodikave te saj ne baze te vendit, si greqisht, italisht, frangjisht, gjermanisht.
    Ndryshuar pr her t fundit nga aimilius : 22-02-2018 m 23:57

  8. Anetart m posht kan falenderuar aimilius pr postimin:

    sirena_adria (21-02-2019)

  9. #6
    i/e regjistruar Maska e SERAFIM DILO
    Antarsuar
    06-01-2008
    Postime
    7,150
    Faleminderit
    434
    521 falenderime n 439 postime

    Pr: Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    Kjo puna e institucione per gjuhen kerkon ne radhe te pare shtet,pastaj parate dhe njerezit a profesionistet e kesaj fushe. Gje,qe kam frike se asnje nga keto tre aspekte-shtet-profesionist-para nuk egziston,dhe si e tille nuk egziston dhe as vullneti ose deshira.

    Plus qe dolen edhe ca ithtar te gegnishtes qe duke mos ja patur idene se fare eshte gjuha ja vun kazmen ne themel gjuhes si istitucion ose asaj tradite qe kishte ky institucion.

    Megjithate kur degjon kryeministrin qe perdor fjale te tipit ;lungomare dhe pedonale e "ka marre ferra uraten".

  10. #7
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-11-2010
    Postime
    8,766
    Faleminderit
    265
    362 falenderime n 338 postime

    Pr: Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    Gjuha sht e t gjithve dhe pr t duhet t kontribuojn t gjith - Prof. Dr. Salvator Bushati

    http://www.forumishqiptar.com/thread...-gjuhn-shqipe

  11. #8
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-11-2010
    Postime
    8,766
    Faleminderit
    265
    362 falenderime n 338 postime

    Pr: Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    Shqipja n Ditn Ndrkombtare t Gjuhs Amtare

    Prof. dr. Rami Memushaj


    21 shkurti sht Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare, q kremtohet n t gjitha vendet e bots. Qllimi i caktimit nga UNESCO-ja t ksaj dite si dita e gjuhs amtare ka qen vlersimi i gjuhs si mjeti m i rndsishm pr ruajtjen dhe trashgimin e kulturs s do populli dhe i nevojs pr t nxitur lvrimin e gjuhve amtare t popujve dhe t etnive dhe t popujve t bots, t cilat jan pjes e thesarit kulturor t njerzimit.

    Duke u ndalur kt dit te gjuha shqipe, si gjuha amtare e shqiptarve kudo ku ata jetojn, vrejm me knaqsi se statusi i saj kta 100 vjett e fundit ka ardhur duke u rritur. Nga gjuh e ndaluar nn pushtimin otoman, me shpalljen e Pavarsis m 28 Nntor 1912, ajo u b gjuh zyrtare e shtetit shqiptar, ndonse mbeti gjuh e ndaluar pr pjesn tjetr t kombit q u bn me dhun pjes e shtetit grek dhe e Mbretris Serbo-Kroato-Sllovene. Kjo gjendje u prmirsua pas Lufts s Dyt Botrore, kur shqiptart e Kosovs, t Maqedonis dhe t Malit t Zi fituan t drejtn e shkollimit n gjuhn amtare dhe hapn shkolla t t gjitha niveleve deri te Universiteti i Prishtins dhe katedra e gjuhs shqipe n Universitetin e Shkupit. Me kushtetutn jugosllave t vitit 1974, shqipja n kto troje u ngjit n shkalln e gjuhs zyrtare rajonale n Kosov dhe t gjuhs zyrtare paralele n Maqedoni. Kt fillim shekulli, me shpalljen e Kosovs shtet i pavarur, shqipja u b gjuh zyrtare kryesore, ndrsa n Maqedoni q nga vitet 80 t shekullit t kaluar e deri nj vit m par, shqipja ra n statusin e gjuhs rajonale t paprkrahur nga shteti. Po vitin e kaluar, me miratimin nga parlamenti maqedonas i ligjit pr gjuhn shqipe, kjo u njoh si gjuh zyrtare rajonale, pra fitoi status zyrtar, po jo me t njjtin status me maqedonishten, sikundr ia kishte njohur kushtetuta jugosllave. Prtej ktyre trevave, n Mal t Zi shqipja ruan statusin q ka pasur, si gjuh rajonale e prkrahur nga shteti; n Greqi pr popullsin e trevave shqiptare brenda kufijve t ktij shteti dhe pr arbrort shqipja sht gjuh e paprkrahur nga shteti, por jo e ndaluar t msohet nga fmijt e emigrantve; n Itali shqipja sht gjuh e prkrahur e pakics arbreshe dhe e lejuar t msohet nga fmijt e emigrantve shqiptar, ashtu si n gjith Europn; kurse n Turqi shqipja nuk msohet nga fmijt e emigrantve.

    Gjuha shqipe ka prparuar shum kta njqind vjet edhe pr sa i prket shkalls s prpunimit t saj. Nga gjuh me disa variante letrare e dy gjuh zyrtare (toskrishtja n Shqipri, gegrishtja n trojet shqiptare n ish-Jugosllavi), prej vitit 1972 ajo sht ngritur n shkalln e gjuhs letrare kombtare, t pranuar nga t gjitha pjest e kombit. Ishte Konsulta e Prishtins e prillit 1968 ajo q hodhi hapin e madh t bashkimit gjuhsor, kur intelektualt shqiptar t atjeshm, t udhhequr nga motoja nj komb nj gjuh letrare, shpalln se shqiptart n Jugosllavi pranonin si gjuh t vetn letrare gjuhn letrare t vendit m. Kongresi i Drejtshkrimit e sanksionoi kt vendim t tyrin, duke shnuar n kt mnyr fundin e periudhs kur shqipja shkruhej n disa variante dhe fillimin e jets kombtare shqipes letrare. Periudha nga Kongresi i Drejtshkrimit e deri m 1990 vlersohet nga t gjith si periudha e prpjekjeve pr zotrimin dhe prdorimin e normave t gjuhs letrare n t gjith veprimtarin ligjruese t shkruar e t folur. N trojet shqiptare t ish-Jugosllavis Konsulta u vuri detyr shkolls enteve botuese, redaksive e gazetave dhe administrats zbatimin e normn letrare; kurse n Shqipri, zbatimi i normave t gjuhs letrare nga shkolla, entet botuese dhe administrata shtetrore u b i detyrueshm me nj vendim t vitit 1978 t Kshillit t Ministrave.

    Pas viteve 90, me prmbysjen e sistemeve politike njpartiake dhe kalimin n pluralizm, u vu re nj rnie e theksuar e kujdesit pr gjuhn nga t gjith, nga shteti e shoqria, q u pasua edhe me kontestime t gjuhs letrare e me prpjekje pr krijimin e gjuhve t reja letrare. N praktikn e ligjrimit t shkruar e t folur, pr fat t keq, kjo gjendje vijon edhe n ditt tona, kur vijon mungesa e pafalshme e kujdesit t shtetit pr gjuhn, ndonse kushtetutat e t dy shteteve shqiptare e shpallin mbrojtjen e gjuhs si detyrim shtetror. Sa pak e mbrojm gjuhn shqipe, kjo duket po ta krahasojm gjendjen n kt pik me vendet fqinje. Maqedonia e Veriut ka nj ligj pr gjuhn i cili parashikon sanksione t rrepta pr shkelsit e tij institucione, redaksi apo ente botuese. Kurse as Shqipria dhe as Kosova nuk kan ende nj ligj pr gjuhn, ndonse projektligji prkats sht depozituar prej kohsh n t dy kuvendet.

    Si pasoj e mungess s kujdesit shtetror pr gjuhn, n botimet, n gazetat e revistat, n televizionet dhe n dokumentacionin zyrtar vrehen shkelje t pafalshme t normave t gjuhs letrare. M e dukshme kjo dukuri e shmtuar sht n fushn e fjalorit, ku vrehet nj vrshim i fjalve t huaja t panevojshme, madje i fjalve kopile, si realizoj, akses e aksesoj, tentoj, mesazh etj., t cilat po e drunjzojn e po e venitin gjuhn, duke u zn vendin dhjetra fjalve t bukura shqipe q prdoren n kontekste t ndryshme sintaksore; edhe n fushn e drejtshkrimit mosprdorimi i shkronjave dhe sht tregues i injorancs kompjuterike, po edhe munges e respektit pr alfabetin ton, pr shkronjat e t cilit sht derdhur gjak. N televizione po sundojn modele akcentologjike t huaja, duke i theksuar fjalt e thjeshta e kompozitat n rrokjen e par si n anglishte, kur modeli theksor i shqipes krkon theksimin fundor t fjals, veanrisht t fjalve t prbra, n t cilat pa asnj prjashtim theksohet prbrsi i dyt. Ky model i huaj theksimi ka prishur edhe melodin dhe metrikn e frazs, q nuk tingllon m si shqip, po si nj surrogat shqip-anglisht-italisht.

    Sot, n Ditn Ndrkombtare t Gjuhs Amtare, sht rasti tu drejtohemi shkolls, shtypit dhe t gjith atyre q jan prfshir n ligjrimin publik, me thirrjen q t tregojn respekt pr gjuhn ton, e cila sht tipari i vetm q na dallon prej t tjerve dhe na bashkon ne shqiptart n nj komb. Thirrja jon i drejtohet edhe shtetit q t kujdeset pr gjuhn, n radh t par, duke miratuar ligjin prkats, i cili do tu jepte zgjidhje shum problemeve, duke krijuar nj mjedis t pastr nga ndotjet gjuhsore e shkeljet e normave t gjuhs letrare. Dhe deri n miratimin e ktij ligji jemi t mendimit q shteti t kthej n fuqi vendimin e Kshillit t Ministrave t vitit 1978.


    http://www.gazetadita.al/shqipja-ne-...gjuhes-amtare/

  12. #9
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    20-05-2008
    Vendndodhja
    Oslo, Norway
    Postime
    756
    Faleminderit
    4
    8 falenderime n 8 postime

    Pr: Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    Citim Postuar m par nga SERAFIM DILO Lexo Postimin
    Kjo puna e institucione per gjuhen kerkon ne radhe te pare shtet,pastaj parate dhe njerezit a profesionistet e kesaj fushe. Gje,qe kam frike se asnje nga keto tre aspekte-shtet-profesionist-para nuk egziston,dhe si e tille nuk egziston dhe as vullneti ose deshira.

    Plus qe dolen edhe ca ithtar te gegnishtes qe duke mos ja patur idene se fare eshte gjuha ja vun kazmen ne themel gjuhes si istitucion ose asaj tradite qe kishte ky institucion.

    Megjithate kur degjon kryeministrin qe perdor fjale te tipit ;lungomare dhe pedonale e "ka marre ferra uraten".


    Ku t,i gjeje fjalet shqipe kryeministri (gegnisht) ose kokministri (toskerisht),,,,,,,,ku vete gjuha jone eshte perbame nga fjalor i huazuar i cili merr trajte ( gjoja shqipe ) duke deformuar fjalet e huaja

    Ja e gjitha kjo qe ke shkruajtur;


    puna,,,pono= greqisht
    istitucion,,= latinisht
    egziston,,,= latinisht
    deshire,,dessiderio,,=latinisht
    shtet = latinisht
    parate ,,= turk
    profesion = latinisht
    frike,,friki = greqisht
    aspekt= latinisht
    idhtar,,idol,,= latin
    tradite,,tradicion,= latin
    themel = grek
    ferra = latin,,
    ide = grek
    urate ,,= grek
    kazma,,,,,kazan ,,,,etj,etj,
    Ndryshuar pr her t fundit nga loni-loni : 25-03-2019 m 08:22

  13. #10
    i/e regjistruar Maska e SERAFIM DILO
    Antarsuar
    06-01-2008
    Postime
    7,150
    Faleminderit
    434
    521 falenderime n 439 postime

    Pr: Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    Fjale shqipe per te zevendesuar "lungomaren dhe pedonalen" ka sa te duash.
    Nuk eshte e thene te zevendesohen te gjitha fjalet e huaja qe te pakten kan nje tradite perdorimi,e mira do ishte te mos futeshin fjalet e huaja kot...

    Emri:  98.jpg

Shikime: 103

Madhsia:  27.4 KB
    Emri:  99.jpg

Shikime: 96

Madhsia:  34.4 KB

  14. #11
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    20-05-2008
    Vendndodhja
    Oslo, Norway
    Postime
    756
    Faleminderit
    4
    8 falenderime n 8 postime

    Pr: Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    Citim Postuar m par nga SERAFIM DILO Lexo Postimin
    Fjale shqipe per te zevendesuar "lungomaren dhe pedonalen" ka sa te duash.
    Nuk eshte e thene te zevendesohen te gjitha fjalet e huaja qe te pakten kan nje tradite perdorimi,e mira do ishte te mos futeshin fjalet e huaja kot...

    Emri:  98.jpg

Shikime: 103

Madhsia:  27.4 KB
    Emri:  99.jpg

Shikime: 96

Madhsia:  34.4 KB


    Rruge latinisht,,,,,,,,,,,udhe( Odo) Greqisht ,,,,,,,,,,,ngado qe te rrotullohemi ,mbrapa veshit e kemi

    mire bojne ata qe ja fusin kot pa mendu,,,,,,,,shenojne ARGJENDARI dhe shesin flori,,,,,,e bojne me qellim qe te corodisin gjuhtaret dhe etnologet

  15. #12
    i/e regjistruar Maska e SERAFIM DILO
    Antarsuar
    06-01-2008
    Postime
    7,150
    Faleminderit
    434
    521 falenderime n 439 postime

    Pr: Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    Citim Postuar m par nga loni-loni Lexo Postimin
    Rruge latinisht,,,,,,,,,,,udhe( Odo) Greqisht ,,,,,,,,,,,ngado qe te rrotullohemi ,mbrapa veshit e kemi

    mire bojne ata qe ja fusin kot pa mendu,,,,,,,,shenojne ARGJENDARI dhe shesin flori,,,,,,e bojne me qellim qe te corodisin gjuhtaret dhe etnologet
    Qe si gjuhe kemi shume fjale te huaja eshte e vertete, por si u veprua me fjalet qe vinin nga turqishtja qe u zevendesuan fjalet te tjera... Deri ne vitet mbas lirimit nga 4000 e ca fjale qe vinin nga turqishtja dhe me vone u kthyen ne me pak se 1000 dhe sot duhet te jene edhe shume me pak. Megjithate prsh edhe bullgarishtja ne vitet 1880-90 kishte reth 10.000 fjale qe vinin nga turqishtja dhe ariten te tkurreshin deri ne 2000 ne vitin 1936...
    Eshte edhe eshtje dembelizmi se shume fjale edhe mundet te zevendesohen me fjale qe vijne nga shqipja pa problem...

  16. #13
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    20-05-2008
    Vendndodhja
    Oslo, Norway
    Postime
    756
    Faleminderit
    4
    8 falenderime n 8 postime

    Pr: Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    Citim Postuar m par nga SERAFIM DILO Lexo Postimin
    Qe si gjuhe kemi shume fjale te huaja eshte e vertete, por si u veprua me fjalet qe vinin nga turqishtja qe u zevendesuan fjalet te tjera... Deri ne vitet mbas lirimit nga 4000 e ca fjale qe vinin nga turqishtja dhe me vone u kthyen ne me pak se 1000 dhe sot duhet te jene edhe shume me pak. Megjithate prsh edhe bullgarishtja ne vitet 1880-90 kishte reth 10.000 fjale qe vinin nga turqishtja dhe ariten te tkurreshin deri ne 2000 ne vitin 1936...
    Eshte edhe eshtje dembelizmi se shume fjale edhe mundet te zevendesohen me fjale qe vijne nga shqipja pa problem...


    Dyqan - shitore

    Dyshek - shtroje

    nga kosova keto

  17. #14
    i/e regjistruar Maska e SERAFIM DILO
    Antarsuar
    06-01-2008
    Postime
    7,150
    Faleminderit
    434
    521 falenderime n 439 postime

    Pr: Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    Nnkrie (nnkrye) per jastek - arvanitase.

  18. #15
    i/e regjistruar Maska e SERAFIM DILO
    Antarsuar
    06-01-2008
    Postime
    7,150
    Faleminderit
    434
    521 falenderime n 439 postime

    Pr: Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    Perpjekje per zevendesimin e fjaleve jane bere gjithmone....

    Emri:  124.jpg

Shikime: 102

Madhsia:  60.6 KB
    Emri:  125.jpg

Shikime: 97

Madhsia:  77.8 KB

  19. #16
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-11-2010
    Postime
    8,766
    Faleminderit
    265
    362 falenderime n 338 postime

    Pr: Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    Ta duam dhe ta mbrojm gjuhn ton t bukur

    Prof. Gjovalin Shkurtaj*

    Urimin tim pr shqiptart n Ditn Ndrkombtare t Gjuhs Amtare do ta nis duke rikujtuar sa kam shprehur n librat e mi “Ta duam dhe ta mbrojm gjuhn ton t bukur” (SHBLU, 1998), “Urgjenca gjuhsore” (“Ada”, 2015 dhe “Naimi”, 2017 ) dhe n libra e shkrime t tjera sa her ka qen rasti pr ta lvduar e pr t’u krenuar me vlerat prbashkuese dhe kombtare t gjuhs shqipe pr t gjith shqiptart kudo q ndodhen. M plqen ta theksoj dhe ta vlersoj interesimin dashamirs pr gjuhn shqipe e t ardhshmen e saj si tipar prbashkues i kumtimit dhe i marrveshjes midis t gjith shqiptarve n trojet e veta ballkanike, si dhe t atyre q jan n diasporat e hershme (n Greqi, Itali, Zar, Mandric, Ukrain etj.) dhe t grupeve mrgimtare m t reja n metropolet e Evrops, t SHBA-s , Australis etj.

    T gjithve sa jemi shqiptar, n Shqipri, n Kosov, n Maqedonin e Veriut, n Mal t Zi etj. gjuha shqipe na shrben si mjet komunikimi, si mjeti kryesor i shprehjes dhe i t folurit, po edhe si tregues e simbol i prbashksis etnike dhe shpirtrore e kulturore, si hallk e fort shqiptarie. Kjo prbashksi sht knduar e lvduar n vjershat e poetve m t shquar t kombit ton, t cilve un, n gati t gjitha shkrimet e intervistat e mia, u jam referuar dhe i kam prmendur me nderim e duke i muar si peng t iltr qytetar e kombtar. Kam cituar Naim Frashrin, bilbilin e gjuhs son, i cili na ngazllen edhe sot me thirrjen e tij prdllimtare: “Shqip t flisni prher, fjesht e t paprzier”, si dhe Fishtn, i cili me mllef e forc t madhe, shprehet kundr fjalve te huaja t panevojshme: “Dhe atij ju thaft, po goja, q n gjuh t huaj kur nuk asht nevoja flet e t vetn e len mbas dore!” Kam cituar sidomos Mjedn q thot: “Kjoft mallkue kush qet ngatrrime, ndr kta vllazn shoq me shoq, kush e ndan me fjal e shkrime ka natyra vet prpoq!” Prandaj, krkesa pr ta dashur, pr ta njohur, pr ta nxn me baza t shndosha gjuhn shqipe ka qen dhe duhet t mbetet edhe m tej krkes me rndsi t dors s par pr shkollat shqipe, pr administratn shtetrore e publike, pr t gjitha botimet me karakter zyrtar e publik.

    S pari e kryekreje,sikundr e kan shprehur edhe gjuhtar e studiues t tjer t autoritetshm, theksoj se krahas veprimtaris gjuhdashse, q e ka pasur dhe e ka shprehur gjithmon populli shqiptar, mbetet me rndsi edhe veprimtaria gjuhmbrojtse e organizuar, prandaj n Ditn Ndrkombtare t Gjuhs Amtare rikujtojm krkesn pr domosdoshmrin q Shteti dhe institucionet zyrtare e publike,q varen ose q lejohen prej tij, t zbatojn politika mbrojtse pr gjuhn shqipe. Natyrisht edhe prkujdesje t veant pr shkencn e gjuhsis dhe veprimtarin shkencore t organizuar n universitetet shqiptare dhe nga institutet shkencore dhe komisionet pr mbrojtjen e gjuhs shqipe t Akademis Albanologjike, t Akademis s Shkencave dhe t Kshillit Ndrakademik t Gjuhs Shqipe.

    Ndaj gabimeve e shkeljeve t pafalshme e t prditshme t rregullave t shqipes s shkruar e t gramatiks s gjuhs son, po tregohemi t pandjeshm e, madje, neglizhues. . Me ngut e me prgjegjsin e duhur krkohet t pastrohen e t rishikohen nga ana gjuhsore reklamat e televizioneve dhe titujt e titullimet e rubrikave, shumica e t cilave jan padrejtsisht e pa asnj motivim binds vetm n gjuh t huaja. Duhet t ndjekim shembullin e kombeve e vendeve t mdha, si Franca, Anglia, Italia etj. q tregojn shum kujdes pr ruajtjen dhe mbrojtjen e gjuhve t veta amtare. Puna sht ta prmirsojm cilsin e botimeve dhe t publikimeve zyrtare. Sekretaret dhe punonjsit e administrats shtetrore dhe t institucioneve t tjera publike, t mos merren me facebook-un, por t msojn si bhet korrektimi me programin e drejtshkrimit t shqipes, q sht realizuar nga nj grup studiuesish t IA t Prishtins dhe t QSA-s. Mbi t gjitha t shtohet kujdesi pr pastrimin e shqipes nga barbarizmat dhe “kallpet” e huaja t panevojshme. Me doemos duhet t vendoset autoriteti i gjuhs s shkruar shqipe dhe t gjitha botimet zyrtare t kalojn m par n redaktimin dhe korrektimin n prputhje me rregullat e drejtshkrimit dhe normat gramatikore.

    Pr kt, edhe kohve t fundit, kam shkruar te gazeta “Dita” si dhe jam shprehur n intervistn te “Provokacija” e Mustafa Nanos, si dhe n kanale t tjera. Kam shkruar sidomos n librin tim “Urgjenca gjuhsore”, t cilin do t dshiroja ta lexonin, s paku disa nga ata q jan kundr mbrojtjes s organizuar t gjuhs shqipe dhe, pr fat t keq, jan vet ata q shkruajn me gabime trashanike e me shkelje t norms drejtshkrimore deri n titujt e librave “shkencor”.Koha jon,me mundsit shum t mdha teknike q zotrojm, krkon q kujdesi pr drejtshkrimin dhe kulturn shkrimore t rrite e t jen n nj shkall m t mir. Mundsit jan, shkollimi dhe diplomimi i masave t gjera t punonjsve e zyrtarve sht i lart, por, pr fat t keq, kujdesi dhe prkushtimi pr shqipen e shkruar e t folur n mjediset e pr funksione zyrtare e publike l shum pr t dshiruar. Kt e kan theksuar edhe shum nga dashamirt e shqipes,si dhe shkrimtar e mendimtar t shquar, sidomos i ndjeri Arbr Xhaferi, akademikt Ismail Kadareja e Rexhep Qosja dhe shum t tjer. Q nga Amerika, gazetari dhe shkrimtari i njohur Skifter Kllii, i shqetsuar pr gabimet e pafalshme n botimet zyrtare e n shtypin e shkruar, me shqetsim t ligjshm krkon t merren masa mbrojtse pr shqipen e shkruar n botimet zyrtare e n fjalimet publike. Pra, duhet t ecim pa u lodhur n udhn e mbar q kan kshilluar edhe t mdhenjt e gjuhsis shqiptare. A.Xhuvani, E.abej etj. na kan ln porosit e pavdira se “pastrimi i shqipes nga fjalt e huaja, sht nj detyr shkencore dhe kombtare”, ndrsa akademiku Idriz Ajeti n Kosov, n rrjedhn e jets s tij t gjat, ka prsritur shum her m trishtim se “shqipja po derdhet n kallpe t huaja”.

    N Ditn e Gjuhve Amtare gjej rastin t ritheksoj se kam prkrahur dhe mbshtes pa ngurrim iden e Kryesis s Akademis son t Shkencave pr krijimin e grupeve t puns e t brthamave studimore pr problemet m t mdha e me vler kombtare n fushn e historis dhe t albanologjis, sidomos pr mbrojtjen e gjuhs shqipe e t kulturs shqiptare nga bastardimi e keqprdorimet e pafalshme.

    Mendoj se sht pikrisht koha q Akademia jon duhet t marr prgjegjsin kryesore pr mbrojtjen e shqipes dhe t veproj q, sa m par, t hartohet e t jetsohet krkesa e saj pr nj mbshtetje t re ligjore t Shtetit Shqiptar, ku t ritheksohet detyrimi pr zbatimin e drejtshkrimit t njsuar dhe i norms letrare kombtare t gjuhs shqipe n administratn zyrtare e n t gjitha botimet me karakter zyrtar e publik. N kt kuadr, kohve t fundit, kemi shprehur mbshtetjen e plot pr punn e kujdesshme pr mbrojtjen e shqipes n Republikn e Maqedonis s Veriut, ku sht krijuar dhe ka filluar punn Inspektorati Gjuhsor, si organizm q ka pr detyr t vrojtoj e t realizoj zbatimin e shqipes letrare n botimet zyrtare e n administratn publike. Shqiptart e Maqedonis s Veriut, ndonse jan pakic gjuhsore e etnike, po krkojn e po punojn me ngulm pr mbrojtjen e shqipes zyrtarisht. Ne duhet patjetr t krijojm, s paku n Akademi, nj komision a grup pune pikrisht pr mbrojtjen e gjuhs, duke mos lejuar gjendjen e pakujdesis dhe gabimeve trashanike q po bhen n botimin e librave dhe n gazetarin e shkruar e t folur. N jetsimin dhe krijimin e nj brthame studimore e krkimore pr mbrojtjen e shqipes duhet t punohet me shum kujdes e duke siguruar patjetr edhe bashkrendimin me Kshillin Ndrakademik t Gjuhs Shqipe, por jo t mbetet vetm sa ka br e sa do t bj Kshilli. Kshilli,qysh m 2004 kur u krijua, ka pasur karakter ndrakademik, por duhet ta bjm patjetr nj Kshill Kombtar e t ngjashm me Kshillin e Mbrojtjes s Frngjishtes e t Frankofonis, i cili e ka qendrn n Franc, por q mbron frngjishten n mbar vendet dhe shtetet e tjera jasht saj, ku flitet e shkruhet frngjishtja. Edhe ne, me sa t jet e mundshme, duke shfrytzuar edhe hapsirat tashm m t prshtatshme pr shkmbime e bashkpunime me akademit dhe universitetet n krejt hapsirat shqiptare n Ballkan e n diaspor, duhet ta ritheksojm synimin mbrojts t Kshillit Ndrakademik t Gjuhs Shqipe.

    Ndrkaq, me punn dhe shtjellimet e grupit t puns n Akademin ton, patjetr, ne duhet t japim shembullin e nj prkujdesjeje pr gjuhen shqipe, ashtu si po bhet n Maqedonin e Veriut nga Inspektorati Gjuhsor pr mbrojtjen dhe zbatimin e gjuhs shqipe n t gjith praktikn shkrimore e botuese. Ndaj gabimeve e shkeljeve t pafalshme e t prditshme t rregullave t shqipes s shkruar e t gramatiks s gjuhs son, po tregohemi t pandjeshm e, madje, neglizhues. Me ngut e me prgjegjsin e duhur krkohet t pastrohen e t rishikohen nga ana gjuhsore reklamat e televizioneve dhe titujt e titullimet e rubrikave, shumica e t cilave jan padrejtsisht e pa asnj motivim binds vetm n gjuh t huaja.
    Po ashtu, sht e turpshme dhe e pafalshme q n gazetarin e shkruar dhe n gati t gjitha emisionet e folura bhen gabime trashanike, shtrembrime t emrave t krahinave e t qendrave qytetare,si p.sh. Betonalja e Shkodrs, n vend t Pedonalja, po aq m tepr kur edhe mund t thuhej shqip Kmbsorja.

    Kam shkruar e folur me shqetsim pr tri nga drejtimet dmprurse t shqipes s sotme n gazetarin shqiptare dhe n botimet zyrtare. S pari, se krahas vrullit pr t msuar sa m shpejt e sa m mir gjuht e huaja, sidomos anglishten dhe italishten, kohve t fundit edhe gjermanishten,si gjuh pune e punsimi n vende t ndryshme jasht Shqipris, ka shprthyer n mnyr t shfrenuar pakujdesia, ndonjher, edhe shprfillja e gjuhs shqipe letrare. Ka pasur diskutime e ”qarje” prej krokodili pr gjoja zgjidhjen e pamir t variantit letrar mbi bazn e toskrishtes, duke penguar kshtu rrjedhn e mbar t zbatimit t drejtshkrimit t njsuar dhe, madje, edhe duke rikthyer shum fjal t huaja t panevojshme, t cilat vite m par ishin zvendsuar me sukses me fjalt shqipe prkatse ekzistuese ose t krijuara me brumin e shqipes.

    Ka ndodhur dhe po vijon nj vrshim i prshtuar dhe i pafrenueshm i fjalve t huaja t panevojshme, shtim i termave t huaj n vend t termave shqip q prdoreshin normalisht dhe nuk ka pse t mnjanohen. Kjo, qysh nga Kuvendi i Shqipris, t cilin, vet ata q e prbjn (deputett dhe drejtuesit e tij) n mbi 90 % t rasteve e quajn ”Parlament” dhe jo shqip Kuvend, si e ka emrtesn zyrtare. S kndejmi edhe kryeparlamentar (n vend t kryetar i Kuvendit). Kan hyr e nuk pushojn s hyri edhe jo pak mnyra t t thni apo ndrtime sintaksore t papranueshme pr shqipen, thjesht si ndikim nga gjuht e huaja.

    Politikant dhe shtetart jan ata q japin m s shumti shembullin e keq n prdorimin e fjalve t huaja t panevojshme. Ata jan t part q sjellin terma t huaj e t pakuptueshm nga masat, si dividenti, inceneratori, rankimi i universiteteve, staf, bord, draft, prioritet, prioritar-e, guadria di financia, ekzil, moment, fluks, fokus, frustracion, risk e riskoj, premioj, lider, lidership, investigoj, interfeoj, interferim, konsensus, konsensual-e etj. etj. Fill pas tyre vijn gazetart dhe analistt, t cilt, nganjher si pasoj e prsritjes s papeshuar e t pamenduar t asaj q dgjojn a regjistrojn nga bisedat apo shkrimet e politikanve e shtetarve, po m shum edhe nga pakujdesia e qndrimi i tyre i pandrgjegjshm, nga nguti e mosnjohja e shqipes dhe e fjalorit t saj, lshojn prbindshrira si sht, ndr t tjera, i famshmi ”komisioni bipartizan”, n vend t ” dypalsh, i dy partive, dypartiak a prej dy partish”; vrasje e dyfisht, e trefisht, e katrfisht etj.(n vend q t thuhet shqip: vrasja e dy vetave apo e tre vetave etj.). Kshtu, nga padija e pakujdesia e shkruesve dhe folsve (qofshin politikan apo gazetar) q e lshojn pr her t par nga goja, fjalt apo termat e huaj bhen si orteku q nuk e ndalon dot. Pr t ditur kuptimin e tyre, si shihet, do t duhej me doemos nj fjalor anglisht-shqip dhe nja disa fjalor t tjer dygjuhsh italisht-shqip. frngjisht-shqip etj. Huazimi i fjalve t tilla, sidomos i anglicizmave (qoft t marra nga anglishtja e BE-s, qoft nga anglo-amerikanishtja) vijn n shqipen n kuadrin e nj dygjuhsie t al, d.m.th. nprmjet npunsve q jo vetm nuk e din mir anglishten, por edhe q nuk kan as ndershmrin, as prgjegjsin m t vogl q, s paku, para se t flasin e t shkruajn shqip, ato q i kan lexuar a dgjuar n anglisht, t‘i shohin se si prkthehen n fjalort anglisht-shqip, t cilt tashti, fatmirsisht nuk na mungojn. Kur dgjon disa prej emisioneve radio-televizive publike e private t duket sikur jemi t pushtuar nga ndonj ushtri anglishtfolse dhe, q qysh nga pasthirrma “uau” e deri te intonacionet e shtrembrimet e imitimet e huaja, shqipja nuk ngjan m si gjuha jon, por si nj przierje a ”hibride” e tipit t ”franglais” (frnglishtes), kundr t cils me aq zell e atdhetari luftojn prej vitesh francezt. Edhe neve na krcnon sot rreziku i nj ”shqipanglitalishteje”, prandaj, n qoft se nuk duam q nj shqipe e prudnuar t prudnoj edhe mendjen e shqiptarve, duhet q shteti dhe krejt shoqria e qytetruar shqiptare t shkunden nga letargjia dhe t dalin nga mjegullnaja e ksaj shqipanglitalishteje q rrezikon t na kaploj.

    Ra trmeti n nntor dhe, sa her flitej pr at fatkeqsi, u strprdor folja panikosem, a thua se shqipja nuk ka fjal t vetat pr t shprehur friksimin, drithrimn, drojn etj. Por, puna nuk mbaron vetm me qndrimin ndaj fjalve t huaja t panevojshme. Kan marr prmasa shum t mdha format e gabuara gramatikore n vend t formave t zakonshme e t mira t shqipes. Kaq dendur po kndoret forma e gabuar e tipit i tha atyre (n vend t u tha atyre), saq shumkush mund t mendoj se ajo sht forma e drejt. M duket e rnd t kujtojm se n t gjitha librat e shkolls, q nga klasa e par deri n mbarim t shkolls s mesme, shqiptart kan pasur e kan kshillimin e formave t drejta (normative), si: u tha atyre, t’u kthehemi lajmeve nga vendi; t’u tregojm t vrtetn etj, ( n vend t formave t gabuara, si i tha atyre, t’i kthehemi lajmeve etj.). Prandaj, sht tregues analfabetizmi kur gazetari shkruan ose thot me goj: “X duhet t’i krkoj falje maturantve.(N vend t forms s drejt: t’u krkoj falje maturantve.)

    Pr turp e dm t madh shkruhen n form t gabuar dhe pa prfillur rregullat e piksimit, q nga m e vogla, apostrofi. Na vjen pr t qeshur (po m fort pr t qar), kur shohim se shkruhen pa apostrof format mi, ti, tu (mi dha, ti thuash, tu sjellsh), q edhe nxnsit e klass s dyt t shkolls fillore e din se shkruhen me apostrof (m’i, t’i, t’u) dhe, uditrisht, jan t shumt ata q i shkruajn me apostrof format ma, ta (?!) Kjo na kujton shprehjen urtake ”Bir, Selman i nns, far t t qaj m par!”

    Gabime t tilla, sa trashanike aq edhe qesharake, na kujton sa thoshte Faik Konica pr analfabett me diplom: “Po sot shoh nj turm t errt prej analfabetsh me diplom n xhep, q po i vrsulen shqipes dhe duan t’ i vn thikn n kurriz, q ta gdhendin pas forms q u plqen atyre; se t gjort kujtojn q gjuha sht nj cop dru pa shpirt. Nuk din q sht jo vetm e gjall, po dhe shum e holl, aq sa, po i shtrembrove pakz nj nyj a nj dell, trupi i tr i tronditet, vuan dhe humb forcn bashk me bukurin“.

    E prmenda kt vlersim t Konics s madh sepse dua t ndalem m shum n punn dhe peshn e gazetarve e prgjithsisht t mediave t sotme n prdorimin e gjuhs. Psimet e E prmenda kt vlersim t Konics s madh sepse dua t ndalem m shum n punn dhe peshn e gazetarve e prgjithsisht t mediave t sotme n prdorimin e gjuhs. Psimet e pamerituara t gjuhs shqipe n kohn ton jan t tilla q, do gjuhtari e dashamirsi t shqipes q ka ndonj pik gjak shqiptari, nuk mund t mos i vij keq e t mos shpreh zemrim . Sidoqoft, m tepr se do vrejtje a kritik, n punn e gazetarve dhe prgjithsisht t punonjsve t medias, t letrave e t skens shqiptare, duhet t vlersojm rolin e tyre si prues t fjals shqipe, si prhaps t normave gjuhsore t sotme e t bukuris s gjuhs letrare kombtare q me aq mundim e kemi prur deri n kt shkall. Kam shkruar e thn disa her se gazetart jan edhe msues t shqipes pr masn e gjer t lexuesve. Ky nuk sht nj vlersim q e bj vetm un. Bashk me aktort e skens e t ekranit dhe shkrimtart, armata jon e gazetarve shqiptar ka n dor m shum se do msues e pedagog (m tepr se universitetet a institutet e gjuhsis) t’ i prij pr s mbari kulturs s gjuhs shqipe.

    Le t jet ky vlersim edhe si krkes e urim i iltr q t gjith sa jemi, sipas detyrave e punve q kryejm, t tregojm dashuri, po edhe kujdes e mbrojtje t prkushtuar pr gjuhn shqipe, pr gjuhn ton amtare, q sht, si thoshte Naimi ”sa e mbl, sa e vler”.

    *Akademik Emeritus

    http://www.gazetadita.al/ta-duam-dhe...tone-te-bukur/
    Ndryshuar pr her t fundit nga sirena_adria : 21-02-2020 m 14:14

  20. #17
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-11-2010
    Postime
    8,766
    Faleminderit
    265
    362 falenderime n 338 postime

    Pr: Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    Nse i flisni dikujt n gjuhn e vet, do t’i hyni drejt e n zemr!

    N etimologji gjuha amtare sht gjuha q nna i flet fmijs. Pra, sht gjuha q e prkund gjat gjith fmijris, ajo q i ngjall dashurin, ndjesin e familjes. Sigurisht, t shumt jan njerzit q e flasin gjuhn e tyre amtare n jetn e prditshme, thjesht sepse kjo gjuh sht mbizotruese n vendin ku banojn. Sidoqoft, po kaq jan ata q nuk e praktikojn do dit gjuhn e tyre amtare: emigrantt, fmijt e emigrantve, njerzit q jetojn n rajone ku bashkjetojn nj gjuh rajonale dhe nj gjuh zyrtare./Konica.al

    Gjuht, me implikimet e tyre komplekse pr identitet, komunikim, integrimin shoqror, arsimimin dhe zhvillimin, kan nj rndsi strategjike pr njerzit dhe planetin. Megjithkt, pr shkak t proceseve t globalizmit, ato jan gjithnj e m t krcnuara, ose po zhduken krejt. Kur zbehen gjuht, zbehet edhe veshja e pasur e diversitetit kulturor n bot. Mundsit, traditat, kujtimet, mnyrat unike t t menduarit dhe t t shprehurit, burime t vlefshme pr t siguruar nj t ardhme m t mir, gjithashtu humbasin.

    T paktn 43% e 6000 gjuhve t llogaritura n bot jan t rrezikuara. Vetm disa qindra gjuhve u sht dhn nj vend i vrtet n sistemet arsimore dhe n domenin publik, m pak se njqind prdoren n botn dixhitale.

    Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare kremtohet do vit, q nga 21 shkurti 2000, pr t promovuar diversitetin gjuhsor e kulturor dhe shumgjuhsin. Gjuht jan instrumentet m t fuqishme pr ruajtjen dhe zhvillimin e trashgimis son t prekshme dhe t paprekshme. T gjitha lvizjet pr t promovuar prhapjen e gjuhve amtare do t shrbejn jo vetm pr t inkurajuar diversitetin gjuhsor dhe arsimin shumgjuhsh, por edhe pr t zhvilluar vetdijen m t plot, pr traditat gjuhsore dhe kulturore n t gjith botn, si dhe pr t frymzuar solidaritetin bazuar n mirkuptimin, tolerancn dhe dialogun. do dy jav nj gjuh zhduket, duke marr me vete nj trashgimi t tr kulturore dhe intelektuale. Shoqrit shumgjuhshe dhe multikulturore ekzistojn prmes gjuhve t tyre, q transmetojn dhe ruajn dijet dhe kulturat tradicionale n nj mnyr t qndrueshme.

    Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare u shpall nga Konferenca e Prgjithshme e Organizats s Kombeve t Bashkuara Arsimore, Shkencore dhe Kulturore (UNESCO) n nntor 1999.

    N ditt e sotme ekziston ndrgjegjsimi n rritje, q gjuht luajn nj rol jetsor n zhvillimin, n sigurimin e diversitetit kulturor dhe dialogut ndrkulturor, por edhe n forcimin e bashkpunimit dhe arritjen e arsimit cilsor pr t gjith, n ndrtimin e shoqrive gjithprfshirse t njohurive dhe ruajtjen e trashgimis kulturore etj.

    UNESCO i kushton vmendje gjuhve indigjene. U zgjodh si dat-simbol 21 shkurti, n kujtim t tragjedis q ndodhi n vitin 1952: Bangladeshi ishte akoma pjes e Pakistanit dhe disa student bengalez nga Universiteti i Dacca-s u vran, ndrsa protestonin pr njohjen zyrtare t gjuhs bengale./Konica.al

    “Nse flisni me dik n nj gjuh q ai e njeh, do t’ju kuptoj. Nse i flisni n gjuhn e vet, do t’ju doj”, – shprehej Nelson Mandela.


    Po jetojm n epokn e globalizmit dhe t rrjeteve sociale dhe, nse ekziston nj gjuh zyrtare, e adoptuar dhe e njohur nga prdoruesit e internetit pr t komunikuar dhe pr t’u kuptuar, kjo sht anglishtja. N kt kuptim, rndsia e gjuhs amtare merr nj vler t re dhe t brendshme, ne e ndiejm at para se t lindim, rritet dhe vigjlon mbi secilin prej nesh, mbrojtse dhe e lakueshme dhe me t ciln krijojm nj marrdhnie t ndrvarur. Pra, nse gjuht “jetojn” prmes folsve vendas dhe atyre jo-vendas, ato formohen dhe modifikohen do dit nga ata q i prdorin ato, po ashtu ato transformojn dhe ndryshojn perceptimin ton pr botn. Prdorimi i nj gjuhe n krahasim me nj tjetr ndikon n perceptimin e hapsirs, kohs, ngjyrs, sasis, gjinis, duke arritur deri n ndikimin e realitetit t prditshm, n gjykimin e mirfillt personal. Futja n kontakt dhe t kuptuarit e gjuhve t ndryshme, prsri, hap nj mnyr pr t kuptuar nj realitet t ndryshm dhe pr t njohur tjetrin.

    “Bukuria e diversitetit gjuhsor sht t na zbuloj, se sa e menur dhe fleksibl sht mendja njerzore”.

    https://konica.al/2020/02/nese-i-fli...hyni-ne-zemer/

  21. #18
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    29-11-2010
    Postime
    8,766
    Faleminderit
    265
    362 falenderime n 338 postime

    Pr: Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare

    Studiuesit: Gjuha shqipe objekt i ndotjes s fjalve t huaja, duhen ndrhyrje ligjore

    Shkruar nga Julia Vrapi - "SOT"


    N “Ditn Ndrkombtare t Gjuhs Amtare” studiuesit krkuan mbrojtjen e gjuhs shqipe. Sipas tyre, gjuha shqipe t mbrohet me ligj dhe t ket penalitete pr shkeljet. Sipas studiuesve, problem pr gjuhn shqipe sht vrshimi pa kriter i fjalve t huaja.

    N “Ditn Ndrkombtare t Gjuhs Amtare”, Qendra Kombtare e Librit dhe Leximit organizoi simpoziumin “Lvizjet pr gjuh”, me pjesmarrjen e studiuesve dhe profesorve t letrsis e gjuhs. Botues, por me veprimtari n fushn studimore, Rexhep Hida pohon se fjalt e huaja t panevojshme po ndotin gjuhn shqipe. “Gjuha shqipe sht br objekt i ndotjes nga fjalt e huaja. Fjal t huaja t panevojshme jan sulur dhe po prfaqsohen nga politikan, gazetar, etj, po fitojn q t rrin pa qen e nevojshme. N kt kontekst, nj rol ka gjith shoqria dhe institucionet. Rolin kryesor e ka shteti, q duhet t nxjerr nj ligj q t mbroj gjuhn, dhe t ket penalitete”, u shpreh studiuesi Hida n fjaln e tij.

    Duke sjell disa shembuj t prdorimit t fjalve t huaja, studiuesi Rexhep Hida tha se vrehet nj deformim n sintaksn e gjuhs shqipe. “Un nuk them t mohojm gjithka, por aty ku sht e panevojshme nuk ka pse t ndotet me fjal t huaja. Thon po e preklamoj kt problem, kur duhet po e shpall kt shtje. S pari, mbrojtja e gjuhs nga ndotja n kuptimin leksikologjik, por shqetsim tjetr ka t bj me ndrtimin e fjalive. Vrehet nj deformim, nj shtrembrim i strukturs s gjuhs shqipe. Mendoj se botuesit jan n krye t mbrojtjes s gjuhs shqipe, sepse kan ruajtur n botimet dhe prkthimet e tyre nj gjuh shum t pastr Ne nuk kemi nj ligj sot pr gjuhn shqipe. Me sa di Akademia e Shkencave s bashku me Institutin e Gjuhsis po prpunojn nj ligj t gjuhs shqipe, i cili m pas do t kaloj n parlament”, pohon Hida.

    I pranishm n simpoziumin, q u zhvillua dje n Muzeun Historik Kombtar, studiuesi Behar Gjoka tha se gjuha shqipe duhet mbrojtur si sistem. “Shteti duhet ta marr n mbrojtje gjuhn shqipe si sistem, q nuk prjashton standardin, por as dialektet kurrsesi, sepse ktu sht nj situat absurde, se duket sikur gjuha e standardit ka shpik gjuht e tjera, por jo. sht gjuha e folur, sht gjuha e letrsis, q ka krijuar gjuhn me t ciln ne komunikojm, shkruajm. Mendoj q n qeveri, gazeta, shkolla, etj, le t komunikohet me standard. Por gjuha e letrsis nuk standardizohet, sepse sht gjuha e autorit. Gjuha e letrsis dhe autorit nuk ka standard, nuk e ndryshon dot, sht unik”, u shpreh studiuesi.

    Aktiviteti i par i QKLL

    Ky ishte aktiviteti i par i Qendrs Kombtare t Librit dhe Leximit (QKLL), institucioni m ri n varsi t Ministris s Kulturs, dhe u realizua me mbshtetjen e Muzeut Historik Kombtar. Znj. Alda Bardhyli, drejtoresh e QKLL, n hapje t ktij simpoziumi tha se gjuha mund t cilsohet dhe vet kombi. "21 shkurti sht dita kombtare e gjuhs amtare. Gjuha sht pjesa m e qnsishme e identitetit t nj kombi dhe madje mund t cilsohet si vet kombi. M vjen mir, q n vendet fqinje ka aktivitete t tilla pr gjuhn ton unike shqipe", tha drejtoresha Bardhyli.

    Drejtori i Muzeut Historik Kombtar, dr. Dorian Koi, tha se askush nuk mund t mohoj nga studiuesit serioz t gjuhs dhe kulturs shqipe se epoka e pas vendosjes s standardit sht periudha m e pasur n krijimtarin artistike t shqiptarve, dhe prpos ksaj standardi ka vepruar si en komunikuese e suksesshme midis t gjitha komuniteteve shqipfolse n rajon. Po kshtu sipas tij, sht pranuar gjersisht nga t gjith gjuhtart se dialektet jan nj pasuri n gjuh, t cilat bjn t mundur q t prsosen m tej format shprehse t komunikimit. “Ne sot ndihemi mir kur lexojm veprn e Kadares n standard po aq dhe t pasuruar n shprehi kur lexojm Camaj”, tha ai.

    21 shkurti sht Dita Ndrkombtare e Gjuhs Amtare, q kremtohet n t gjitha vendet e bots. Qllimi i caktimit nga UNESCO-ja t ksaj dite si dita e gjuhs amtare ka qen vlersimi i gjuhs si mjeti m i rndsishm pr ruajtjen dhe trashgimin e kulturs s do populli dhe i nevojs pr t nxitur lvrimin e gjuhve amtare t popujve dhe t etnive dhe t popujve t bots, t cilat jan pjes e thesarit kulturor t njerzimit.

    https://sot.com.al/kultura/studiuesi...ja-duhen-nderh
    Ndryshuar pr her t fundit nga sirena_adria : 25-02-2020 m 09:16

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •