Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 3 prej 3
  1. #1
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    24-09-2010
    Postime
    743
    Faleminderit
    1
    53 falenderime n 39 postime

    136 vjet nga Lindja e t Madhit Fan S. Noli

    136 vjet nga Lindja e t Madhit Fan S. Noli

    Dihet se Fan Stilian Noli (Mavromati), lindi me 6 Janar 1882 ne Ibrik Tepe ose Qyteza ne nj fshat shqiptar ku flitej shqip, n Thrakin lindore t Perandorise Osmane (sot-distrikti Ipsala, province Ederne n very-perndim t Turqis), dhe vdiq n vitin 1965 n Fort Lauderdale, Florida, 28 km larg Miami, SHBA.
    Veprimtaria e tij kleriko-politike- letrare sht shum e njohur n Shqipri dhe n bot.
    Sidoqoft t dhnat m t rndsishm jan dokumentat n arkivin shqiptar dhe amerikan.
    Jeta e Nolit dihet por disa aspekte t veanta po i rreshtoj si m posht.
    Shkolln fillore e bri n greqisht n Edrne. N 1903-1905 shkoi n Aleksandri, Egjypt, ku punoi n kish si psallt.
    Prktheu n greqisht Sami Frashrin `Shqipria `ka qn `sht dhe `do t bhet`, dhe u njoh me atdhetart shqiptar t shumt aty.
    N Maj 1906 mbrrin n Ne York SHBA. Punoi me Sotir Pei-n n gazetn Kombi, bashk themeloi revistn Besa-Bese n 1907 n Boston. S bashku me Faik Konicn themeloi shoqatn panshqiptare VATRA m 1909. N 1912 prfundon studimet n Universitetin e Harard-it.
    Ajo q dua t prkujtoj sot sht aspekti klerikal i Fan Nolit t Madh sepse sot prpiqen t eklipsojn kt aspekt fundamental, duke mbivendosur aktivitetin e tij politiko-publicistik dhe letrar e duke nnvlersuar at klerikal.
    Fan Noli mbetet Ideatori i par Autoqefalis Shqiptare Orthodokse dhe Kryepeshkopi i par shqiptar i emrruar si i till pavarsisht se miratimi nga Patrikana e Stambollit u b m 1937.
    N mnyr alegorike them se Fan Noli e bri Jezu Krishtin t flas shqip pr her t par q prej 2000 vitesh.
    Lufta pr Autoqefalin e Kishs shqiptare filloi n Hudson Massausets, ne 1907, kur nj prift orthodox grek refuzoi ti bj shrbimet fetare dhet varros nj shqiptar orthodox aty.
    Kshtu q Noli si klerik orthodox thirri nj kongres Pan shqiptar n Ne England, dhe m 9 shkurt 1908 shpalli Autoqefaline e Kishes orthodokse shqiptare ne SHBA kur ai ishte 26 vje. Nj klerik orthodox rus e shuguroi klerik te lart Nolin dhe ai pas dy javsh me 22 mars 1908, predikon liturgjin kishtare pr her t par n gjuh shqipe n Knights of Honor Hall in Boston.
    N korrik 1913 Fan Noli vizitoi Shqiprin pr her t par. Dhe n 10 Mars 1914 Noli mbajti pr her t par nj shrbim kishtar n gjuhn shqipe n Kishn Orthodokse t Shn Spiridonit, Durrs por n oborrin e saj- pra jasht Kishs (sot nuk egziston) n pranin e Princit Wied i cili kishte mbrritur n Durrs tre dite m par n bordin e nj anije Austro-hungareze. Peshkopi grek i Durrsit e pranoi n heshtje meshn n shqip dhe nuk protestoi .
    N 24 Mars 1918 Noli u emrua administrator i Kishs Autoqefale Shqiptare n SHBA dhe u takua me Presidentin Wilson n Mount Wernon Virginia ku u fol pr popujt e shtypur n Europ.
    Kongresi i Bashksis Orthodokse i mbledhur n Berat shpalli Autoqefaline Kishs Orthodokse Shqiptare n 13 shtator 1922 n t cilin morn pjes 33 delegat.
    N Kongres u shpall Autoqefalia e Kishs Orthodokse Shqiptare, dhe u vendos predikimi n kishat orthodokse n gjuhn shqip.
    Hap i rndsishm pr t trija fet n vendin ton ishte pranimi m 05.06.1923 nga Parlamenti shqiptar i Statutit Legal t Komuniteteve Fetare. Po shkpusim nj fragment nga ky statut, q flet pr parin (drejtuesit) e shkalls m t lart. "Paria fetare e shkalls m t lart duhet t ket kto cilsi: t jet nnshtetas shqiptar, t dij gjuhn shqipe, t gzoj t drejtat civile dhe politike, t jet prej racs shqiptare, ose prej fmij prej tre brezash n Shqipri. Po n kt vit n Kor, m 4 dhjetor u b fronzimi i Theofan Nolit nga peshkopt Jerothe dhe Kristofor.
    Gjithashtu n Statutin e athershm sqarohej se `Feja nuk duhej t prdorej pr qllime Politike`. N kt rast ka luajtur rol edhe kontributi i Mbretit Zog i cili pranoi Nolin si Kryepeshkop (pasi pranoi dhe fronzimin e tij si Peshkop i Kishs Orthodokse), me gjith armiqsit politike.
    Nj nga frazat m mbreslnse t Nolit pr Religjonet sht kjo: "Fatkeqsit e shqiptarve nuk kan ardhur kurr nga diferencat fetare, por nga udhheqsit fetar."
    Pavarsisht se Noli nuk e kreu kt rol fetar plotsisht,m 19129 u mbajt Kongresi i dyt i KOASH.
    Gjat muajit qershor zhvilloi punimet kongresi iI i KOASH-it dhe m 29 qershor 1929 u botua Statuti i Kishs Ortodokse Autoqefale t Shqipris. Ky statut, n kaptinn e dyt, t Sinodit t Shenjt dhe detyrat e tij te artikulli 6, pohon se Sinodi i Shenjt duhet t merret me edu-katn fetare Kombtare. u zgjodh Visarion Xhuvani.
    Dhe m 12 prill 1937, Patrikana e Stambollit pranoi Autoqefaline duke derguar Tomosin. Fan Noli, m 13.4.1937 i drgonte kt telegram urimi Kryeministrit Koo Kota:"Prgzime, prgzime pr Autoqefalin dhe urime pr peshkopt e rinj". (Peshkopi Fan Noli; orcester Mass)
    (http://.albasoul.com/modules.php?...ticle&sid=1379).
    M 17 dhjetor 1920 u caktua si prfaqsues i Shqipris n Lidhjen e Kombeve pr shkak t aktivitetit t tij t shquar si kleri, poltikan dhe njeri m aktivitet t madh n favor t Shqipris s vogl.
    N 1922 u emrua Ministr i jashtm n qeverin e Xhaferr Ypi por u dorhoq disa muaj m von. N 21 nntor 1923 Noli u konsakrua si Peshkop i Kors dhe Metropolit i Durrsit, pra ai ishte Koka e Kishs Orthodokse Autoqefale n Shqipri por edhe Lider i Partis m t madhe Opozitare Liberale Dhe dihet se m 17 qershor 1924 pas revulucionit demokratik t qershrit u emrua Kryeministr i Shqipris. Pas riardhjes s Zogut n fuqi n dhjetor 1924, Noli u largua sepse Zogu i dnoi me vdekje, denim q e anulloi m von.
    Noli vazhdoi aktivitetin fetar dhe publicistik n SHBA nprmejt nj reviste t titulluar `Republika`, opozitare e rregjimit t Zogut si Mbret. N 1932 u trhoq nga jeta politike dhe vazhdoi jetn klerikale si kreu i Kishs Autoqefale Shqiptare n SHBA.
    N 1945 prfundoi doktoraturn me dizertacionin mbi `Historin se Sknderbbeut`, nj dizertacion i shklqyer q edhe st e ksajdite pak mund t shtohen nga t dhnat e shumta n kt dizertacion.
    Gjat ktye viteve ai mbajti mardhnie t mira me rregjimin e Tirans dhe prandaj u mbi-quajt edhe `Peshkopi i kuq`, pr refuzoi t jetoj n Shqipri.
    N 1953 n moshn 71 Fan Nolit i u dhurua nga Federata e `VATRA-s` shum prej 20.000 $, me t ciln bleu nj shtpi Fort Lauderdale, Florida, n t ciln jetoj dit t e fundit dhe diq po aty n moshn 83 vjet me 13 Mars 1965.
    Noli prktheu vepra liturgjike n ndihm t prediimeve shqip n Kishat Orthodokse t Shqipris . Kto jan: `Libr e shrbesave t shnta t kishs orthodoxe, Boston 1909 (Book of holy services of the Orthodox Church), and the 315-faqesh i `Libre te krmtev te medha te kishes orthodoxe`.
    Prsa i prkt aktivitetit letrar, aktiviteti i Nolit sht gjigant: Ai shkroi veprn e `Historis s Sknderbeut`, `Album-in`,`Bethoveni dhe Revolucioni Frng` dhe dhjetra e dhjetre prkthime t shklqyera si Don Kishoti pjesa e par, Vepra nga Shekspiri. S bashku me Konicn njihen si prdoruesit dhe prmirsuesit e dialektit tosk (http://www.albanianliterature.net/au...oli/index.html).
    N kt dit prkujtimore t 6 Janarit pr kt shqiptar t madh si Fan s. Noli, le t kuptojm se shqiptart ndonse jan t ndar n fe t ndryshme dhe nj pjes e madhe sot jan ateist, por sido q t jet shqiptart mbeten t nj gjaku, dhe pavarsisht ndryshimeve fetare, tolerance dhe bashkejetesa fetare duhet t ruhen t paprekura, ashtu si mund t ruhet dhe t respektohet flamuri kuq e zi.

  2. 3 antart m posht falenderuan pirro10 pr mendimin e shprehur n kt postim:

    bili99 (07-01-2018),Lazo (06-01-2018),SERAFIM DILO (06-01-2018)

  3. #2
    i/e regjistruar Maska e SERAFIM DILO
    Antarsuar
    06-01-2008
    Postime
    7,142
    Faleminderit
    434
    518 falenderime n 436 postime

    Pr: 136 vjet nga Lindja e t Madhit Fan S. Noli

    I pakrahasueshem mbase duhet te ishte nje nder epitetet e shumta te tije.

  4. #3
    mall Maska e bili99
    Antarsuar
    05-04-2007
    Vendndodhja
    USA
    Mosha
    56
    Postime
    1,805
    Faleminderit
    483
    46 falenderime n 33 postime

    Pr: 136 vjet nga Lindja e t Madhit Fan S. Noli

    FAN NOLI

    Fryn Moj Ere

    -Ngaj po na vjen, moj er e rrept?
    Pse vrshllen me aq mallngjim?
    -Vij drejt nga malet e Shqipris,
    pr t prhapur zi e vajtim.
    Fryn, moj er, moj er e shkret fryn,
    drejt m zmr, m zmr time hyn.

    -Nga ata male, moj er trime,
    'lajme t reja po na ke siell?
    Pse je e vrert dhe e helmuar?
    qiell me zi prse na e mbiell?
    Fryn, moj er, etj.

    Pse e ke syn t trubulluar
    e rent kaluar mi t'zeza re?
    Pse t pikojn lott t zeza,
    lott t zeza posi rrke?
    Fryn, moj er, etj.

    Syri m'u err nga ato q pash
    Ah! nuk mbahem, nuk duroj dot.
    Pash nj gjm, gjm t tmeruar,
    rent ta haroj, po rentkam m kot.
    Fryn, moj er, etj.

    Atje tek losnja n fush' t Kors,
    duke u hedhur lis m lis,
    nj qivur pash me nj'up' t virgjr,
    ma vrau shpirtin ay filis.
    Fryn, moj er, etj.

    Tokat pushonin, prift nuk dukej,
    e paknduar na u varros;
    mihn dborn, i bn varr,
    shpirt nuk m mbeti, forca m'u sos.
    Fryn, moj er, etj.

    Atje mi varr qante nj grua,
    nj grua qyqe me mallngjim;
    burrn t qante m par'a upn,
    pr k t bnte m par'vajtim?
    Fryn, moj er, etj.

    Renda e ika e fluturova,
    po dhmbjen time ku do ta fsheh?
    ava oqeane, dete dhe male,
    po vajtoj edhe sikundr sheh.
    Fryn, moj er, etj.

    -Moj er'e rrept, er malsore,
    shpirti m'u ndes, zmra m shkriu;
    syt m'u err si ty dhe mua,
    mndja n kok m bubullin.
    Fryn, moj er, etj.

    Qndro t lutem, t kam pr t'dhn
    dhe un'i varfri nj porosi:
    nj re t madhe drgo t zbres
    e ta ngarkojm me lott'e mi.
    Fryn, moj er, etj.

    E kur t kthehesh nga Shqipria,
    Atje n kopshtin, atje t'qndrosh,
    dhe lott'e mia si ves qjelli
    dal nga dal do t'i pikosh.
    Qaj, moj er, moj er'e shkret qaj,
    derthmi lott atje mi varr'e saj.
    I Ilirides jam Iliri,
    dhe i lire dua me mbet.
    Per cfardo xhevahiri,
    Shqiperine se jap per jete

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •