Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 9 prej 9
  1. #1
    Shpirt Shqiptari Maska e Albo
    Antarsuar
    16-04-2002
    Vendndodhja
    Philadelphia
    Postime
    24,128
    Faleminderit
    65
    785 falenderime n 643 postime

    Arkivat britanike: Si u vra Ali Pash Tepelena

    Emri:  Ali-Pasha-me-Vasilliqine.jpg

Shikime: 602

Madhsia:  98.7 KB
    Ali Pasha me Vasilliqine

    Nga Auron Tare

    Pr disa jav me rradh, s bashku me studiuesin kosovar Bejtullah Destani kemi diskutuar pr gjetjen e nj dokumenti t shkurtr por shum i rndsishm n epilogun e jets s Ali Pashs. Ky dokument FO195/34 i ruajtur n Arkivin e Ministris s Jashtme Britanike hedh drit mbi disa fakte t panjohura deri m sot mbi njerzit q komplotuan n vrasjen e Ali Pashs. Letra e Ambasadorit Britanik n Stamboll sht e nj rndsie t jashtzakonshme pasi hedh drit mbi astet e fundit t jets s Vezirit shqiptar.

    Ali Pash Tepelena, nj prej personaliteteve m t rndsishme t historis shqiptare ka trhequr gjithmon vmendjen e studiuesve mbi veorit e spikatura t periudhs s sundimit t tij.

    Prplasjet e tij me Portn e Lart kan qen subjekt i nj sr veprash t historianve europiane, greke apo otomane. E ndrsa veprat e konsullit francez Pouqueville (Pukvil) dhe ai britanik Leak (Lik), bashkkohs t Aliut, jan t njohura gjersisht, nj numr veprash me burime orientale ende presin pr tu njohur nga studiuesit tan.

    Ndrkoh historiografia turke pr nj koh t gjat ka theksuar si nj prej arsyeve t zemrimit t Ports s Lart ndaj Ali Pashs, bashkpunimin e tij me rebelt grek t cilt po prgatisnin kryengritjen e tyre n 1821. N nj sr veprash, autort turq kan prshkruar shkaqet e rnies s Aliut jo vetm sjellja e pavarur e Pashait shqiptar, por edhe ambicjen e tij, intrigat apo refuzimin e bindjes ndaj Sulltanit. N nj prej ktyre veprave me ndikim t madh prpiqet t provohet se rnia e Aliut ishte provokuar nga ky i fundit si pasoj e rritjes s influencs s elementit t krishter n Janin.

    Por nj prej hipotezave m interesante sht ai i nj komploti t Ali Pashs, pr t prdorur Sektin e Bektashinjve si nj platform pr pushtetin e tij. E jo vetm n krijimin e nj shteti t pavarur, por nprmjet Bektashinjve t vinte n kontroll Jeniert t cilt deri m ather kishin pasur nj bashkjetes t vshtir me Sulltan Mahmudin II. Kjo hipotez sht me shum interes pr tu eksploruar, nse marrim parasysh disa fakte si influencn e Aliut ndaj Bektashinjve, mbshtetjen e tij pr kt sekt sufi apo faktin se pjesa m e madhe e lidershipit t jenierve ishin me prejardhje shqiptare.

    Po t kemi parasysh se ishin jeniert ata q kishin rrzuar Sulltan Selimin III dhe krcnonin vazhdimisht Mahmudin II, ather kjo hipotez duket me mjaft interes pr tu eksploruar m tej. Fakti q Mahmudi II pas rrzimit t Aliut e shkatrroi prfundimisht armn e jenierve me masakrn e famshme t 1826, dhe rnia e influencs s Bektashinjve n Stamboll, jan argumente m shum n mbshtetje t ksaj hipoteze, e cila, duhet thn nuk sht marr shum n konsiderat.

    Emri:  Koka-e-Aliut-ne-Stamboll-Gravura-Robert-Walsh.jpg

Shikime: 534

Madhsia:  38.9 KB
    Koka e Aliut ne Stamboll. Pjes nga gravura q shoqron shnimet e Robert Walsh.

    Megjithat n narrativn e ngjarjeve q u luajtn n dimrin e 1821-22 n muret e Kalas s Janins mungojn ende nj sr detajesh t cilat mund t ndryshojn trsisht kndvshtrimin e ngjarjeve dhe mnyrn e vrasjes s Aliut. Deri m sot, vrasja e Aliut njihet gjersisht fal prshkrimit t konsullit francez Pukvil, i cili prshkruan nj betej heroike t Aliut dhe rojeve t tij n shkallt e shtpis n ishullin e Liqenit t Janins. Fal ktij prshkrimi, ku nuk mungojn edhe dialogje midis pals sulmuese dhe asaj mbrojtse, t bien n sy fjalt e fundit t Aliut, i cili krkonte q rojet e tij besnike t vrisnin Vasiliqin, gruan e Pashait, q ajo t mos binte n duart e turkut.

    Prshkrimi n detaje i asteve finale t Aliut, prshkruar nga Pukvili, jan marr m von nga shum orientalist t cilt e kan ribotuar at sken n nj sr veprash duke e sjell deri n ditt tona. Por Pukvili n veprn e tij nuk ka cituar asnj burim nga i mori kto informata, duke ln n mjegull besueshmrin e tyre. N munges t dshmitarve apo dokumentave autentike, vdekja e Aliut njihet ende nga kjo vepr dhe n ditt e sotme, ku n shtpin e ishullit t Janins turistve kurioz u tregohen vrimat e plumbave t cilat vran Vezirin e famshm.

    Dokumentat e botuara sot n DITA sjellin prmes dshmive autentike, nj tablo t ndryshme mbi fundin e Aliut, duke i dhn fund ngjarjes s treguar nga Pukvili. Dshmia e Ministrit t Jashtm otoman pr nj fuqi t huaj si Anglia, duhet marr si nj dshmi shum pran t vrtets.

    Dihet se Sulltan Mahmudi II n prpjekjet e tij pr nj reform t prgjithshme n Shtetin Osman dhe mbrojtje nga ekspansioni rus, krkonte aleanc n veanti me britanikt dhe francezt. Prpjekjet pr marrdhnie t mira me kto dy fuqi u shtuan gjat revolts s Ali Pashs dhe n veanti nga kryengritja greke. N kt kontekst duhet marr dshmia q Reis Efendiu, Ministri i Jashtm i Perandoris Otomane i jep Ambasadorit t Britanis, Lordit Strangford, pr Sekretarin e Shtetit, Lord Castlereagh mbi fundin e Aliut.

    Kto dshmi jan t vetmet fakte q vijn nga burimet osmane n koh reale mbi prfundimin e rebelimit t Pashait shqiptar. Prandaj mendojm se besueshmria e tyre sht shum afr ngjarjes s vrtet.

    Pr vrtetsin e ktyre dokumentave mund t mbshtetemi tek nj tjetr burim i kohs: Robert Walsh, Kapelani i Ambasads Britanike i cili ishte pjes e ambasads s Lordit Strangford. Prifti Walsh jo vetm ka pasur dijeni mbi disa t dhna q prshkruhen n dokumentin e Ambasadorit, por i ka prshkruar ato n volumin e tij Nj prshkrim i udhtimit nga Konstandinopoja n Angli, botuar n 1830.

    Robert Walsh i cili duket se ka pasur mundsi t njihet me dshmin e Ministrit t Jashtm Otoman, prshkruan me imtsi nj pjes t ktij dokumenti por pa e cituar at. Gjithsesi nga rrfimi i tij duket qart se burimi sht i njjt me at t dokumentit t Ambasadorit.

    Nj tjetr fakt shum interesant q vjen nga dokumenti britanik, sht dshmia se n fundin e Aliut ka ndikuar tradhtia e gruas s famshme t Vezirit, Vasiliqis. Figura e Vasiliqis e njohur nga nj sr veprash t orientalizmit europian sht konsideruar si simboli i besnikris ndaj Pashait plak. E trajtuar gjithmon me nota idealizmi dhe keqardhje pr fatin e saj tragjik, roli i Vasiliqis n vdekjen e Aliut sipas burimit osman, duket se ka qen vendimtar.

    Aq i rndsishm ka qen ky rol, sa t jet tem kryesore n raportimin e Ambasadorit pr Sekretarin e Shtetit, duke hedhur dyshime nse gjenerali Hurshid Pasha ka raportuar rolin e saj n vrasjen e Aliut, apo ka dashur t marr t gjitha meritat pr vete. Nj tjetr fakt shum i rndsishm mbi figurn e Vasiliqis, sht cilsimi i saj qartsisht si vajza e nj prifti grek. Kjo dshmi mbi prejardhjen e saj hedh posht ndonj prpjekje sporadike t studiuesve pr shndrrimin e saj n shqiptare ortodokse nga amria.

    Roli i Vasiliqis n fundin e Vezirit, nuk ka qen asnjher i ndriuar nga burimet e kohs. Mesa duket, veprimet e saj n dobi t Ports s Lart, kan qen aq sekrete sa askush deri m sot nuk ka dyshuar mbi tradhtin e saj, edhe pse dihej se pas rnies s Aliut ajo kishte n zotrimet e veta disa prona. Prona t cilat citohen n dokumentin britanik.

    Emri:  Portet-i-zonjs-Vasiliqi.jpg

Shikime: 455

Madhsia:  108.3 KB
    Portet i zonjs Vasiliqi

    Dy letrat e shkurtit 1822 t Strangford drejtuar eprorit t tij n Londr

    FO195/34

    Nr.22 Konstandinopoj Shkurt 11.1822

    Imzot,

    Prpara disa ditsh mora nga Dragomani i Ports letrn q po ja u prcjell m posht e cila prmban t dhna t besueshme q kjo Qeveri ka marr nga Shqipria, se Lufta me Ali Pashn sht shum pran fundit.

    Mesa duket Kalaja sht marr me sulm n 25 Janar dhe rreth 100 nga ushtart e Aliut kan hedhur armt. Aliu vet me disa nga besnikt e tij sht trhequr n Depon e Barutit, prej nga ku ai ka drguar nj propozim pr dorzim vetm nse Porta e Lart do ti kursej jetn, n t kundrt do ti vr flakn Depos. Hurshid Pasha menjher i krkoi Qeveris udhzime t cilat u drguan. Un nuk e di qllimin e ktyre udhzimeve, por ne shpresojm se shum shpejt do t marrim t dhna nse Aliu sht kapur i gjall apo i vdekur. Prfundimi fatlum i Lufts Shqiptare do ta bj kt Qeveri q ti prqndroj prpjekjet e saja m konkretisht n More, operacioni m i rndsishm pr momentin, n t cilin mund t prfshihen.

    Firmosur (Strangford)



    Konstandinopoj Shkurt 25. 1822

    Imzot,

    Koka e Ali Pashs u soll n Konstandinopoj t shtunn e shkuar nga Selihtari i Hurshid Pashs dhe dje u ekspozua publikisht n Kamaren e Sarajit ku do t qndroj pr tri dit. Kjo shfaqje ka ngjallur shum kuriozitet. Nj tregtar anglez i cili mendon se nj ekspozim i ngjashm do t ngjall t njjtin kuriozitet edhe n Angli dhe duke spekuluar n prfitimet q ai mund t nxjerr nga ky ekspozim n Londr, po negocion me kryexhelatin pr blerjen e Koks. Nga shuma e lart q po ofron, ka shum mundsi q tja arrij qllimit. Rrethanat e vdekjes s Ali Pashs n do vend tjetr mund t konsiderohen si vrasje.

    Reis Efendiu i prshkroi ato pr z.Chabert dhe e lejoi at q t mbante shnime pr informacionin tim.

    Nj prkthim i ktij rrfimi serioz sht i mbyllur n zarf.

    Emri:  1-22.jpg

Shikime: 495

Madhsia:  34.5 KB

    Un nuk kam zbuluar nse Hurshid Pasha ka pranuar n Raportin Zyrtar pr Portn se ai, duke prdorur gruan e Aliut, kishte mundur ta nxirrte at nga Kalaja. Megjithat nuk ka aspak dyshim pr faktin se ishte tradhtia e ksaj gruaje (e quajtur Vasilica, bija e nj prifti grek) q e dorzoi Aliun n duart e armiqve t tij. Ajo sht shprblyer pr kt me tre ifliqe apo ferma n periferi t Janins.

    Disa nga xhevahiret dhe thesaret e Ali Pashs kan mbrritur n Pallat. Plaka e kapur thuhet t ket qen e jashtzakonshme, megjithse ndoshta nj pjes e vogl do t mund t futet n Arkn e Sulltanit.

    Firmosur, (Strangford)


    Shnimet e Robert Walsh-it

    Koka e Aliut erdhi n 23 Shkurt futur n nj kuti. N 24 t shkurtit u ekspozua n Kamaren e Ports pr t gjith ata q donin ta shikonin. Un mora nj jenier dhe shkova pr t par nj tradit orientale e cila kishte mbetur e pandryshuar q nga koht e hershme.

    Aliu kishte qen Pasha dhe koka e tij trajtohej me respekt. Nuk ishte ekspozuar n mnyr t rndomt tek Porta por prkundrazi ishte vendosur n nj tepsi, n nj shtyll mermeri t ult midis ports s par dhe t dyt t Pallatit, ku ngjasonte me kokn e Gjon Pagzorit. Pak m tutje ishte varur nj Fatva, nj letr ku ishte shkruar akuza ndaj tij ashtu si vendosej akuza kundr atyre q ishin kryqzuar n kryq. Pran koks qndronte nj bostanxhi me nj shkop n dor. Tepsia ishte e qarkuar nga pak njerz dhe kur un u afrova, ata u trhoqn pr t m liruar vendin. Bostanxhiu me shkopin n dor e ktheu tepsin nga un, q ta shikoja m mir, teksa njerzia shikonte pa shprehur asnj emocion, njsoj sikur t shikonin shtyllen prej guri ku qndronte. Koka ishte m shum skalpi ku kraniumi dhe trut ishin hequr dhe ishin zvendsuar me material tjetr.

    Operacioni i cili n prgjithsi nuk bhej mir nga turqit, n kt rast ishte kryer me kaq shum mjeshtri e kujdes, saq pjesa e jashtme i ruante format n mnyr perfekte dhe shprehjet ishin t gjalla aq sa dukej sikur ajo nuk ishte ndar nga trupi. Fytyra ishte e zbeht, por e plot dhe plot karakter. Ishte e gjer, e bukur, dukej q i prkiste nj personi q impononte respekt. Kishte pamjen e nj personi t hapur dhe me humor, por q nn kt pamje si e dija, fshihej nj zemr e pamshirshme dhe e egr. aka e koks ishte pa flok, por duke dhn konturin e plot t nj balli t gjer. Nga pas i vareshin nj tuf floksh n ngjyr gri, sipas modelit t shqiptarve t sotm apo t grekve t lasht t t njjtit vend. Nj mjekr e mrekullueshme n ngjyr gri t argjendt gati 6 in e gjat, i varej. Shum vet po lexonin Fatvan e vendosur n mur mbi kokn e tij.

    Un i shpreha jenierit dshirn time t madhe q ta kisha kur ajo t mos hynte m n pun dhe meq turqit bjn do gj pr para, u premtova nj shprblim t mir. Ai foli me bostanxhiun dhe pas disa ditsh ma solln n dor.

    Duke qen se Aliu kishte qen shum i njohur n Europ dhe kishte trhequr vmendjen e njerzve n Angli n veanti, nj tregtar nga Konstandinopoja mendoi se do t ishte me leverdi ta blente kokn dhe tepsin, dhe ta drgonte n Londr pr ta ekspozuar. Ai m informoi mua se kishte ofruar nj shum t madhe parash pr kt qllim. Por koka mesa duket, ishte rezervuar pr nj tjetr. Ndr t njohurit e vjetr t Aliut ishte nj Dervish Sulejmani, i cili kishte qen agjenti i tij n disa negociata t rndsishme. Kishin pasur opinione t ndryshme pr disa shtje dhe ishin ndar; dhe Sulejmani pasi kishte dal nga shrbimi i tij, ishte futur n nj teqe ku dhe veshi robn e Dervishit. Kur dgjoi pr vdekjen e mikut t vjetr ai ishte shum i shqetsuar dhe kur koka u vendos n publik, ai e bleu me nj mim shum m t lart se sa kishte ofruar tregtari.

    DITA

  2. #2
    Perjashtuar
    Antarsuar
    02-04-2009
    Postime
    5,653
    Faleminderit
    633
    178 falenderime n 161 postime

    Pr: Arkivat britanike: Si u vra Ali Pash Tepelena

    Citim Postuar m par nga Albo Lexo Postimin
    Emri:  Ali-Pasha-me-Vasilliqine.jpg

Shikime: 602

Madhsia:  98.7 KB
    Ali Pasha me Vasilliqine

    Nga Auron Tare

    Pr disa jav me rradh, s bashku me studiuesin kosovar Bejtullah Destani kemi diskutuar pr gjetjen e nj dokumenti t shkurtr por shum i rndsishm n epilogun e jets s Ali Pashs. Ky dokument FO195/34 i ruajtur n Arkivin e Ministris s Jashtme Britanike hedh drit mbi disa fakte t panjohura deri m sot mbi njerzit q komplotuan n vrasjen e Ali Pashs. Letra e Ambasadorit Britanik n Stamboll sht e nj rndsie t jashtzakonshme pasi hedh drit mbi astet e fundit t jets s Vezirit shqiptar.

    Ali Pash Tepelena, nj prej personaliteteve m t rndsishme t historis shqiptare ka trhequr gjithmon vmendjen e studiuesve mbi veorit e spikatura t periudhs s sundimit t tij.

    Prplasjet e tij me Portn e Lart kan qen subjekt i nj sr veprash t historianve europiane, greke apo otomane. E ndrsa veprat e konsullit francez Pouqueville (Pukvil) dhe ai britanik Leak (Lik), bashkkohs t Aliut, jan t njohura gjersisht, nj numr veprash me burime orientale ende presin pr tu njohur nga studiuesit tan.

    Ndrkoh historiografia turke pr nj koh t gjat ka theksuar si nj prej arsyeve t zemrimit t Ports s Lart ndaj Ali Pashs, bashkpunimin e tij me rebelt grek t cilt po prgatisnin kryengritjen e tyre n 1821. N nj sr veprash, autort turq kan prshkruar shkaqet e rnies s Aliut jo vetm sjellja e pavarur e Pashait shqiptar, por edhe ambicjen e tij, intrigat apo refuzimin e bindjes ndaj Sulltanit. N nj prej ktyre veprave me ndikim t madh prpiqet t provohet se rnia e Aliut ishte provokuar nga ky i fundit si pasoj e rritjes s influencs s elementit t krishter n Janin.

    Por nj prej hipotezave m interesante sht ai i nj komploti t Ali Pashs, pr t prdorur Sektin e Bektashinjve si nj platform pr pushtetin e tij. E jo vetm n krijimin e nj shteti t pavarur, por nprmjet Bektashinjve t vinte n kontroll Jeniert t cilt deri m ather kishin pasur nj bashkjetes t vshtir me Sulltan Mahmudin II. Kjo hipotez sht me shum interes pr tu eksploruar, nse marrim parasysh disa fakte si influencn e Aliut ndaj Bektashinjve, mbshtetjen e tij pr kt sekt sufi apo faktin se pjesa m e madhe e lidershipit t jenierve ishin me prejardhje shqiptare.

    Po t kemi parasysh se ishin jeniert ata q kishin rrzuar Sulltan Selimin III dhe krcnonin vazhdimisht Mahmudin II, ather kjo hipotez duket me mjaft interes pr tu eksploruar m tej. Fakti q Mahmudi II pas rrzimit t Aliut e shkatrroi prfundimisht armn e jenierve me masakrn e famshme t 1826, dhe rnia e influencs s Bektashinjve n Stamboll, jan argumente m shum n mbshtetje t ksaj hipoteze, e cila, duhet thn nuk sht marr shum n konsiderat.

    Emri:  Koka-e-Aliut-ne-Stamboll-Gravura-Robert-Walsh.jpg

Shikime: 534

Madhsia:  38.9 KB
    Koka e Aliut ne Stamboll. Pjes nga gravura q shoqron shnimet e Robert Walsh.

    Megjithat n narrativn e ngjarjeve q u luajtn n dimrin e 1821-22 n muret e Kalas s Janins mungojn ende nj sr detajesh t cilat mund t ndryshojn trsisht kndvshtrimin e ngjarjeve dhe mnyrn e vrasjes s Aliut. Deri m sot, vrasja e Aliut njihet gjersisht fal prshkrimit t konsullit francez Pukvil, i cili prshkruan nj betej heroike t Aliut dhe rojeve t tij n shkallt e shtpis n ishullin e Liqenit t Janins. Fal ktij prshkrimi, ku nuk mungojn edhe dialogje midis pals sulmuese dhe asaj mbrojtse, t bien n sy fjalt e fundit t Aliut, i cili krkonte q rojet e tij besnike t vrisnin Vasiliqin, gruan e Pashait, q ajo t mos binte n duart e turkut.

    Prshkrimi n detaje i asteve finale t Aliut, prshkruar nga Pukvili, jan marr m von nga shum orientalist t cilt e kan ribotuar at sken n nj sr veprash duke e sjell deri n ditt tona. Por Pukvili n veprn e tij nuk ka cituar asnj burim nga i mori kto informata, duke ln n mjegull besueshmrin e tyre. N munges t dshmitarve apo dokumentave autentike, vdekja e Aliut njihet ende nga kjo vepr dhe n ditt e sotme, ku n shtpin e ishullit t Janins turistve kurioz u tregohen vrimat e plumbave t cilat vran Vezirin e famshm.

    Dokumentat e botuara sot n DITA sjellin prmes dshmive autentike, nj tablo t ndryshme mbi fundin e Aliut, duke i dhn fund ngjarjes s treguar nga Pukvili. Dshmia e Ministrit t Jashtm otoman pr nj fuqi t huaj si Anglia, duhet marr si nj dshmi shum pran t vrtets.

    Dihet se Sulltan Mahmudi II n prpjekjet e tij pr nj reform t prgjithshme n Shtetin Osman dhe mbrojtje nga ekspansioni rus, krkonte aleanc n veanti me britanikt dhe francezt. Prpjekjet pr marrdhnie t mira me kto dy fuqi u shtuan gjat revolts s Ali Pashs dhe n veanti nga kryengritja greke. N kt kontekst duhet marr dshmia q Reis Efendiu, Ministri i Jashtm i Perandoris Otomane i jep Ambasadorit t Britanis, Lordit Strangford, pr Sekretarin e Shtetit, Lord Castlereagh mbi fundin e Aliut.

    Kto dshmi jan t vetmet fakte q vijn nga burimet osmane n koh reale mbi prfundimin e rebelimit t Pashait shqiptar. Prandaj mendojm se besueshmria e tyre sht shum afr ngjarjes s vrtet.

    Pr vrtetsin e ktyre dokumentave mund t mbshtetemi tek nj tjetr burim i kohs: Robert Walsh, Kapelani i Ambasads Britanike i cili ishte pjes e ambasads s Lordit Strangford. Prifti Walsh jo vetm ka pasur dijeni mbi disa t dhna q prshkruhen n dokumentin e Ambasadorit, por i ka prshkruar ato n volumin e tij Nj prshkrim i udhtimit nga Konstandinopoja n Angli, botuar n 1830.

    Robert Walsh i cili duket se ka pasur mundsi t njihet me dshmin e Ministrit t Jashtm Otoman, prshkruan me imtsi nj pjes t ktij dokumenti por pa e cituar at. Gjithsesi nga rrfimi i tij duket qart se burimi sht i njjt me at t dokumentit t Ambasadorit.

    Nj tjetr fakt shum interesant q vjen nga dokumenti britanik, sht dshmia se n fundin e Aliut ka ndikuar tradhtia e gruas s famshme t Vezirit, Vasiliqis. Figura e Vasiliqis e njohur nga nj sr veprash t orientalizmit europian sht konsideruar si simboli i besnikris ndaj Pashait plak. E trajtuar gjithmon me nota idealizmi dhe keqardhje pr fatin e saj tragjik, roli i Vasiliqis n vdekjen e Aliut sipas burimit osman, duket se ka qen vendimtar.

    Aq i rndsishm ka qen ky rol, sa t jet tem kryesore n raportimin e Ambasadorit pr Sekretarin e Shtetit, duke hedhur dyshime nse gjenerali Hurshid Pasha ka raportuar rolin e saj n vrasjen e Aliut, apo ka dashur t marr t gjitha meritat pr vete. Nj tjetr fakt shum i rndsishm mbi figurn e Vasiliqis, sht cilsimi i saj qartsisht si vajza e nj prifti grek. Kjo dshmi mbi prejardhjen e saj hedh posht ndonj prpjekje sporadike t studiuesve pr shndrrimin e saj n shqiptare ortodokse nga amria.

    Roli i Vasiliqis n fundin e Vezirit, nuk ka qen asnjher i ndriuar nga burimet e kohs. Mesa duket, veprimet e saj n dobi t Ports s Lart, kan qen aq sekrete sa askush deri m sot nuk ka dyshuar mbi tradhtin e saj, edhe pse dihej se pas rnies s Aliut ajo kishte n zotrimet e veta disa prona. Prona t cilat citohen n dokumentin britanik.

    Emri:  Portet-i-zonjs-Vasiliqi.jpg

Shikime: 455

Madhsia:  108.3 KB
    Portet i zonjs Vasiliqi

    Dy letrat e shkurtit 1822 t Strangford drejtuar eprorit t tij n Londr

    FO195/34

    Nr.22 Konstandinopoj Shkurt 11.1822

    Imzot,

    Prpara disa ditsh mora nga Dragomani i Ports letrn q po ja u prcjell m posht e cila prmban t dhna t besueshme q kjo Qeveri ka marr nga Shqipria, se Lufta me Ali Pashn sht shum pran fundit.

    Mesa duket Kalaja sht marr me sulm n 25 Janar dhe rreth 100 nga ushtart e Aliut kan hedhur armt. Aliu vet me disa nga besnikt e tij sht trhequr n Depon e Barutit, prej nga ku ai ka drguar nj propozim pr dorzim vetm nse Porta e Lart do ti kursej jetn, n t kundrt do ti vr flakn Depos. Hurshid Pasha menjher i krkoi Qeveris udhzime t cilat u drguan. Un nuk e di qllimin e ktyre udhzimeve, por ne shpresojm se shum shpejt do t marrim t dhna nse Aliu sht kapur i gjall apo i vdekur. Prfundimi fatlum i Lufts Shqiptare do ta bj kt Qeveri q ti prqndroj prpjekjet e saja m konkretisht n More, operacioni m i rndsishm pr momentin, n t cilin mund t prfshihen.

    Firmosur (Strangford)



    Konstandinopoj Shkurt 25. 1822

    Imzot,

    Koka e Ali Pashs u soll n Konstandinopoj t shtunn e shkuar nga Selihtari i Hurshid Pashs dhe dje u ekspozua publikisht n Kamaren e Sarajit ku do t qndroj pr tri dit. Kjo shfaqje ka ngjallur shum kuriozitet. Nj tregtar anglez i cili mendon se nj ekspozim i ngjashm do t ngjall t njjtin kuriozitet edhe n Angli dhe duke spekuluar n prfitimet q ai mund t nxjerr nga ky ekspozim n Londr, po negocion me kryexhelatin pr blerjen e Koks. Nga shuma e lart q po ofron, ka shum mundsi q tja arrij qllimit. Rrethanat e vdekjes s Ali Pashs n do vend tjetr mund t konsiderohen si vrasje.

    Reis Efendiu i prshkroi ato pr z.Chabert dhe e lejoi at q t mbante shnime pr informacionin tim.

    Nj prkthim i ktij rrfimi serioz sht i mbyllur n zarf.

    Emri:  1-22.jpg

Shikime: 495

Madhsia:  34.5 KB

    Un nuk kam zbuluar nse Hurshid Pasha ka pranuar n Raportin Zyrtar pr Portn se ai, duke prdorur gruan e Aliut, kishte mundur ta nxirrte at nga Kalaja. Megjithat nuk ka aspak dyshim pr faktin se ishte tradhtia e ksaj gruaje (e quajtur Vasilica, bija e nj prifti grek) q e dorzoi Aliun n duart e armiqve t tij. Ajo sht shprblyer pr kt me tre ifliqe apo ferma n periferi t Janins.

    Disa nga xhevahiret dhe thesaret e Ali Pashs kan mbrritur n Pallat. Plaka e kapur thuhet t ket qen e jashtzakonshme, megjithse ndoshta nj pjes e vogl do t mund t futet n Arkn e Sulltanit.

    Firmosur, (Strangford)


    Shnimet e Robert Walsh-it

    Koka e Aliut erdhi n 23 Shkurt futur n nj kuti. N 24 t shkurtit u ekspozua n Kamaren e Ports pr t gjith ata q donin ta shikonin. Un mora nj jenier dhe shkova pr t par nj tradit orientale e cila kishte mbetur e pandryshuar q nga koht e hershme.

    Aliu kishte qen Pasha dhe koka e tij trajtohej me respekt. Nuk ishte ekspozuar n mnyr t rndomt tek Porta por prkundrazi ishte vendosur n nj tepsi, n nj shtyll mermeri t ult midis ports s par dhe t dyt t Pallatit, ku ngjasonte me kokn e Gjon Pagzorit. Pak m tutje ishte varur nj Fatva, nj letr ku ishte shkruar akuza ndaj tij ashtu si vendosej akuza kundr atyre q ishin kryqzuar n kryq. Pran koks qndronte nj bostanxhi me nj shkop n dor. Tepsia ishte e qarkuar nga pak njerz dhe kur un u afrova, ata u trhoqn pr t m liruar vendin. Bostanxhiu me shkopin n dor e ktheu tepsin nga un, q ta shikoja m mir, teksa njerzia shikonte pa shprehur asnj emocion, njsoj sikur t shikonin shtyllen prej guri ku qndronte. Koka ishte m shum skalpi ku kraniumi dhe trut ishin hequr dhe ishin zvendsuar me material tjetr.

    Operacioni i cili n prgjithsi nuk bhej mir nga turqit, n kt rast ishte kryer me kaq shum mjeshtri e kujdes, saq pjesa e jashtme i ruante format n mnyr perfekte dhe shprehjet ishin t gjalla aq sa dukej sikur ajo nuk ishte ndar nga trupi. Fytyra ishte e zbeht, por e plot dhe plot karakter. Ishte e gjer, e bukur, dukej q i prkiste nj personi q impononte respekt. Kishte pamjen e nj personi t hapur dhe me humor, por q nn kt pamje si e dija, fshihej nj zemr e pamshirshme dhe e egr. aka e koks ishte pa flok, por duke dhn konturin e plot t nj balli t gjer. Nga pas i vareshin nj tuf floksh n ngjyr gri, sipas modelit t shqiptarve t sotm apo t grekve t lasht t t njjtit vend. Nj mjekr e mrekullueshme n ngjyr gri t argjendt gati 6 in e gjat, i varej. Shum vet po lexonin Fatvan e vendosur n mur mbi kokn e tij.

    Un i shpreha jenierit dshirn time t madhe q ta kisha kur ajo t mos hynte m n pun dhe meq turqit bjn do gj pr para, u premtova nj shprblim t mir. Ai foli me bostanxhiun dhe pas disa ditsh ma solln n dor.

    Duke qen se Aliu kishte qen shum i njohur n Europ dhe kishte trhequr vmendjen e njerzve n Angli n veanti, nj tregtar nga Konstandinopoja mendoi se do t ishte me leverdi ta blente kokn dhe tepsin, dhe ta drgonte n Londr pr ta ekspozuar. Ai m informoi mua se kishte ofruar nj shum t madhe parash pr kt qllim. Por koka mesa duket, ishte rezervuar pr nj tjetr. Ndr t njohurit e vjetr t Aliut ishte nj Dervish Sulejmani, i cili kishte qen agjenti i tij n disa negociata t rndsishme. Kishin pasur opinione t ndryshme pr disa shtje dhe ishin ndar; dhe Sulejmani pasi kishte dal nga shrbimi i tij, ishte futur n nj teqe ku dhe veshi robn e Dervishit. Kur dgjoi pr vdekjen e mikut t vjetr ai ishte shum i shqetsuar dhe kur koka u vendos n publik, ai e bleu me nj mim shum m t lart se sa kishte ofruar tregtari.

    DITA
    Kush ti ka mesuar TY keto IDIOTESIRA...

  3. #3
    i/e regjistruar Maska e Akuamarini
    Antarsuar
    19-02-2015
    Postime
    1,527
    Faleminderit
    35
    78 falenderime n 72 postime

    Pr: Arkivat britanike: Si u vra Ali Pash Tepelena

    Ali Pash Tepelena i ashtuquajtur dhe “Luani i Janins” lindi rreth 1740-1750 n Tepelenn e Labris, dhe vdiq m 24 Janar 1822 duke mbrojtur trojet shqiptare t Epirit nga forcat osmane. Ali Pasha ishte sundimtar i Pashallkut t Epirit, Thesalis, dhe pjes t Peloponesit. Sa ishte gjalle Ali P. Tepelena, nuk kane mundur ne Shqiperi me hi ase kryqalit(evropianet) e as turkoshaket(otomanet), iken shqiptaret e lane dhe otomanet e vrane.
    Ndryshuar pr her t fundit nga Akuamarini : 23-05-2016 m 15:56

  4. #4
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    14-09-2014
    Postime
    977
    Faleminderit
    2
    28 falenderime n 28 postime

    Pr: Arkivat britanike: Si u vra Ali Pash Tepelena

    Idete, ideologjite ne pergjithesi ku hyn edhe feja(mendim i lire mbi Mbretin e qiejve I Cili e ka ndaluar fene e engjejve per shkak te rrezikut te sekretit) duket sikur behen pis menjehere dhe zhvleresohen nga lindja apo primitiviteti. Pa gjetur rrugedalje perfundojne ne nje dezhvu(rebelim i stilit te peshkut ne breg) derisa treten dhe humbin. Ali duket sikur eshte tamam Aliu i historise Islame, po ashtu Iskanderi duket si te ishte Umari i historise Islame etj.. Por a eshte primitiviteti(negativi apo zhvleresimi) feja e vertete lindore apo po vuajne edhe kete rradhe pas shkences apo sic quhet Ideja e Botes se re, teknollogjia apo teknika, dhe do pushojne vetem kur te shuhet.

  5. #5
    i/e regjistruar Maska e Akuamarini
    Antarsuar
    19-02-2015
    Postime
    1,527
    Faleminderit
    35
    78 falenderime n 72 postime

    Pr: Arkivat britanike: Si u vra Ali Pash Tepelena

    Dyshime pr identitetin e grekve t sotm me grekt e lasht
    Me daljen n pah t skandaleve t mashtrimeve ekonomike q Greqia ka br gjat viteve filluan edhe problemet e dyshimeve t vet grekve n lidhje me identitetin e tyre nse jan trashgimtart e grekve t lasht t cilt krenohen me shekuj. N t vrtet populli grek kur u shpall pavarsia e Greqis nuk paraplqente t quheshin elenas, grek, por romaikos. Ndrsa lnda e historis, gjuhs, fjalort quheshin historia Greqis s Re, fjalor i gjuhs s greqishtes s re etj.
    Nuk bhej fjal fare pr grekt e lasht. Pr qytetart e Greqis s Re, ata ishin t huaj sepse Greqia e shekullit 19, prbhej nga popullsi q i prkisnin kombeve t ndryshm si shqiptar(arvanitasit), sllav, bullgar, turq, arab, hebrej etj. Por poett e huaj t frymzuar nga kryengritsit e revolucionit t 1821 i thurn vargje ksaj kryengritje duke i prmbledhur t gjith popujt n emrin e prbashkt Grek. Pra, pasi u themelua shteti grek u krijua kombi dhe sht vrtetuar q sht shteti ai q bn kombin dhe jo kombi bn shtetin. (Kjo vrehet qart edhe tek Republika e Maqedonis s sotme. Politikant, pushtetart dhe akademikt sllav t cilt pasi zyrtarizuan shtetin po krijojn kombin maqedonas duke asimiluar shqiptart, serbt, bullgart, romt, turqit, boshnjakt, gorant. Ndrsa shqiptart q kishin ruajtur kombin e tyre t pastr ndr shekujt pavarsuar nj shtet shqiptar t vogl, t dobt politikisht dhe ekonomikisht. Krkes kjo pr brishtsin e shtetit shqiptar kur u pavarsua nga serbt, grekt dhe rust.) Rigas Fereos (1757-1798), n poemn e tij Kng Kushtrimi n nj rresht t saj shkruan n gjuhn greke: Βyλγαροι, κι Αρβανιτις, Αρμενος, κι Ρομιο, Αραπιδες,(bullgar, shqiptar, armen, grek, arab). Pra, n poemn e Rigas Fereos, grekt e sotm, njiheshin romei, kurse shqiptart me emrin arvanitis. Shkrimtari dhe poeti i njohur grek i ditve tona Nikos Dhimu n nj intervist q ka dhn m 23 qershor 2009 gazets s madhe NY TIMES u shpreh: Ne flisnim shqip dhe vetquheshim romaikos, por pastaj na tha: Gte, Viktor Hugo, Delacroix: Jo, ju jeni grek, pasardhs t drejtprdrejt t Platonit e Sokratit.... N qoft se nj vend i vogl, nj komb i varfr ka nj barr t till mbi supet e tija, ai kurr nuk do t shrohet... Si e deklaron shkrimtari Niko Dhimu, grekt e sotm nuk jan ata grekt e lasht q pretendonte historiani gjerman n shekullin 18 Johann Winckelmann. I cili krijoji vizionin se Greqia e lasht sht populluar nga njerz t bukur, me flok t verdh e t gjat, njerz t zgjuar. Ky prfytyrim i Johann Winckelman n t vrtet ka lidhje me ilirt t cilt kishin kto karakteristika, pra, ata, grekt e lasht kan qen ilirt dhe jo grekt e sotm.
    me gjersisht linku
    https://www.google.es/url?sa=t&rct=j...vqYCpaD-UhlPSA

  6. #6
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    14-09-2014
    Postime
    977
    Faleminderit
    2
    28 falenderime n 28 postime

    Pr: Arkivat britanike: Si u vra Ali Pash Tepelena

    me mire te jesh cakall ngerdheshes sesa b..le dashi dhe greket e kuptuan dashurine Hyjnore.

  7. #7
    i/e regjistruar Maska e Akuamarini
    Antarsuar
    19-02-2015
    Postime
    1,527
    Faleminderit
    35
    78 falenderime n 72 postime

    Pr: Arkivat britanike: Si u vra Ali Pash Tepelena

    Ti don me argumentu per heronjet pa fije historiani, morre greko fil!
    Ndryshuar pr her t fundit nga Akuamarini : 19-10-2016 m 14:12

  8. #8
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    14-09-2014
    Postime
    977
    Faleminderit
    2
    28 falenderime n 28 postime

    Pr: Arkivat britanike: Si u vra Ali Pash Tepelena

    nuk jam si Ty me b..ole ujore pa kriter lundrues; apo anglo-fill

  9. #9
    i/e regjistruar Maska e Akuamarini
    Antarsuar
    19-02-2015
    Postime
    1,527
    Faleminderit
    35
    78 falenderime n 72 postime

    Pr: Arkivat britanike: Si u vra Ali Pash Tepelena

    Shko ne kishe lutu per mekatet, le historin e popullit shqiptar!
    Heronjet me fame Botrore
    Akili,Aleksandri i Madhe, Piro, Ali pash Janina,Muhamed Ali( sundus i Egjiptit)Ibrahim Pasha (biri Muamede Aliut) dhe ky i fundit Xhaxhai, nuk pe ja permendi emri se pe ju lshon shpirti e po jete populli shqiptar pa patriota )
    Te gjithe jan te jugut te ILirise (toske), pse evropa e ka falsfiku historin ajo esht tjeter gje.
    Ndryshuar pr her t fundit nga Akuamarini : 27-10-2016 m 10:49

Fjalt Kye pr Temn

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •