Close
Faqja 9 prej 9 FillimFillim ... 789
Duke shfaqur rezultatin 161 deri 179 prej 179
  1. #161
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga Letra Enciklike e Paps Franesku VLLEZR T GJITH.

    KAPITULLI KATRT

    NJ ZEMR E HAPUR PR T GJITH BOTN.

    Rendsia e aftsis pr t mirpritur falas.




    139. Megjithat, nuk do t doja ta reduktoja

    kt qasje n nj form utilitarizmi.

    Ka nj bujari q jep falas.

    sht aftsia pr t br disa gjra

    thjesht sepse jan t mira n vetvete,

    pa shpresuar pr t marr ndonj fitim,

    e duke mos pritur menjher dika n kmbim.

    Kjo bn t mundur mirpritjen e t huajit,

    edhe nse pr momentin

    nuk sjell ndonj prfitim t prekshm.

    Megjithat, ka vende q pretendojn

    t mirpresin vetm shkenctart dhe investitort.

    140. Kushdo q nuk jeton sipas ksaj aftsie krejt vllazrore,

    e bn ekzistencn e vet nj pun t mundimshme,

    duke matur gjithmon at q jep

    dhe far merr n kmbim.

    Zoti, nga ana tjetr, jep falas, deri n at pik

    sa ndihmon edhe ata q nuk jan besnik

    dhe “e bn diellin t lind mbi t kqijt dhe t mirt” (Mt 5,45).

    Kjo sht arsyeja pse Jezusi rekomandon:

    "Ndrsa ti, kur t bsh lmosh,

    t mos dij e majta far bn e djathta,

    q lmosha jote t jet e fsheht,

    e Ati yt q sheh n fshehtsi, do ta shprblej" (Mt 6, 3-4).

    Ne e morm jetn falas, nuk e kemi paguar at.

    Prandaj, t gjith mund t japim pa pritur dika,

    t bjm mir pa pritur t njjtn gj nga personi q ndihmojm.

    Kjo sht ajo q Jezusi u tha dishepujve t tij:

    “ Falas mort, falas edhe jepni!” (Mt 10,8).

    141. Cilsia e vrtet e vendeve t ndryshme t bots

    matet me kt aftsi pr t menduar jo vetm si vend,

    por edhe si familje njerzore,

    dhe kjo tregohet veanrisht n periudha kritike.

    Nacionalizmat e mbyllur

    n fund e manifestojn kt paaftsi pr t dhn falas,

    bindjen e gabuar pr t qen n gjendje

    t zhvillohen mbi shkatrrimin e t tjerve

    dhe se duke qen t mbyllur me t tjert,

    do t jen m t mbrojtur.

    Emigranti shihet si nj uzurpator

    q nuk ofron asgj.

    Kshtu, njeriu naivisht mendon

    se t varfrit jan t rrezikshm

    ose t padobishm

    dhe se t fuqishmit jan dashamirs bujar.

    Vetm nj kultur sociale dhe politike

    q prfshin mikpritjen falas,

    mund t ket nj t ardhme.

  2. #162
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga Letra Enciklike e Paps Franesku VLLEZR T GJITH.

    KAPITULLI KATRT

    NJ ZEMR E HAPUR PR T GJITH BOTN.

    Dimensioni lokal dhe dimesiioni universal.



    142. Duhet mbajtur mend se

    “prodhohet nj tension midis globalizimit dhe lokalizmit,

    dimensionit global e lokal.

    Vmendje duhet t'i kushtohet dimensionit global

    pr t mos rn n nj imtsi t prditshme.

    N t njjtn koh, nuk sht e prshtatshme

    t humbasim nga syt at q sht dimensioni lokal,

    q na bn t ecim me kmbt n tok.

    Dy gjrat e bashkuara e pengojn njeriun

    t bjer n nj nga kto dy ekstreme:

    njra, q qytetart t jetojn

    n nj universalizm abstrakt dhe globalizues, [...];

    tjetra, q qytetart t bhen nj muze popullor

    pr "eremitt" lokalist,

    t dnuar t prsrisin t njjtat gjra pa pushim,

    t paaft pr t lejuar veten

    t sfidohen nga ajo q sht e ndryshme

    dhe t vlersojn bukurin

    q Zoti prhap prtej kufijve t tyre".

    Ne duhet t shikojm botn,

    q na shpengon nga poshtrsia shtpiake.

    Kur shtpia nuk sht m nj familje,

    por nj rrethim, nj qeliz,

    bota na shpengon

    sepse sht si shkaku prfundimtar

    q na trheq drejt plotsis.

    N t njjtn koh,

    sht e nevojshme t pranohet przemrsisht

    dimensioni lokal,

    sepse ai ka dika q dimensioni global nuk e ka:

    t jet tharmi, t pasurohet,

    t filloj pajisje subsidiariteti.

    Prandaj, vllazria universale

    dhe miqsia shoqrore brenda do shoqrie

    jan dy pole t pandashme

    dhe t prbashkta.

    Ndarja e tyre on n shtrembrim dhe polarizim t dmshm.

  3. #163
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga Letra Enciklike e Paps Franesku VLLEZR T GJITH.

    KAPITULLI KATRT

    NJ ZEMR E HAPUR PR T GJITH BOTN.


    Dimensioni lokal - shije lokale.



    143. Zgjidhja nuk sht nj gj q heq dor nga thesari i vet.

    Ashtu si nuk ka dialog me tjetrin pa identitet personal,

    ashtu nuk ka hapje mes popujve nse nuk niset

    nga dashuria pr tokn, pr njerzit, pr tiparet e tyre kulturore.

    Un nuk komunikoj me tjetrin nse nuk kam nj substrat

    n t cilin jam i vendosur dhe i rrnjosur,

    sepse mbi kt baz mund t mirpres dhuratn e tjetrit

    dhe t'i ofroj atij dika autentike.

    sht e mundur t mirpres ata q jan t ndryshm

    dhe ta njoh kontributin e tyre origjinal

    vetm nse jam lidhur fort me popullin tim

    dhe me kulturn e popullit tim.

    T gjith e duan tokn e tyre dhe kujdesen pr at

    me prgjegjsi t veant

    dhe kujdesen pr vendin e tyre,

    ashtu si dokush duhet ta doj dhe t kujdeset pr shtpin e vet

    q ajo t mos shembet,

    pasi kjo sht nj gj q nuk bhet nga fqinjt.

    E mira e bots krkon gjithashtu

    q t gjith ta mbrojn dhe ta duan tokn e tyre.

    Anasjelltas, pasojat e katastrofs s nj vendi

    do t ndikojn n t gjith planetin.

    Kjo bazohet n kuptimin pozitiv t s drejts s prons:

    ruaj dhe kultivoj dika q zotroj, n mnyr

    q t jet nj kontribut pr t mirn e t gjithve.

    144. Pr m tepr, ky sht nj parakusht pr shkmbime

    t shndetshme dhe pasuruese.

    Prvoja e t jetuarit n nj vend t caktuar

    dhe n nj kultur t caktuar

    sht baza q na mundson t kuptojm

    aspekte t realitetit, t cilat ata

    q nuk kan nj prvoj t till,

    nuk jan n gjendje t'i kuptojn aq leht.

    Universalja nuk duhet t jet dominimi homogjen,

    uniform dhe i standardizuar i nj forme t vetme kulturore mbizotruese,

    e cila n fund do t humbas ngjyrat e poliedrit

    dhe do t jet e neveritshme.

    sht tundimi q del nga tregimi i lasht t Kulls s Babelit:

    ndrtimi i nj kulle q arrinte n qiell

    nuk shprehte unitetin midis popujve t ndryshm

    t aft pr t komunikuar sipas diversitetit t tyre.

    Prkundrazi, ishte nj prpjekje mashtruese,

    e lindur nga krenaria dhe ambicia njerzore,

    pr t krijuar nj unitet t ndryshm

    nga ai q dshironte Perndia

    n planin e provanis s tij,

    pr kombet (krh. Zan 11:1-9).

    145. Ekziston nj hapje e rreme drejt globalizmit universal,

    q rrjedh nga siprfaqsia boshe e atyre

    q nuk jan n gjendje t deprtojn plotsisht n atdheun e tyre,

    ose e atyre q mbajn me vete nj mllef t pazgjidhur ndaj popullit t tyre.

    N do rast, “ne duhet gjithmon t zgjerojm shikimin ton

    pr t njohur nj t mir m t madhe

    q do t sjell prfitime pr t gjith ne.

    Por duhet ta bjm pa ikur,

    pa u rrnjosur nga dimensioni yn vendor.

    Duhet t'i futim rrnjt n tokn pjellore

    dhe n historin e vendit ton,

    q sht dhurat nga Zoti:

    punohet n nj vend me nj hapsir t vogl,

    me at q sht afr,

    por me nj kndvshtrim m t gjer. [...]

    sht e vrtet q as sfera globale mund t na tjetrsoj,

    e as anshmria e izoluar nuk muind t na bj steril ":

    shikimi dhe kuptimi i realitetit n tersin e tij

    ku t gjith respektohen n vlern e tyre",

    na shpton, sepse e tra sht

    m shum se shuma e pjesve t saj,

    dhe sht gjithashtu m shum nga shuma e tyre e thjesht”.

  4. #164
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga Letra Enciklike e Paps Franesku VLLEZR T GJITH.

    KAPITULLI KATRT

    NJ ZEMR E HAPUR PR T GJITH BOTN.



    Dimensioni universal.


    146. Ka narcizizma "lokalist"

    q nuk shprehin nj dashuri t shndetshme

    pr popullin dhe kulturn e tyre.

    Fshehin nj frym t mbyllur

    q pr shkak t njfar pasigurie

    dhe njfar frike nga t tjert,

    preferon t krijoj mure pr t mbrojtur veten.

    Por nuk sht e mundur t jesh nj person integruar

    n nj mnyr t shndetshme

    pa nj hapje t sinqert dhe t przemrt

    pr gjithka ndodh n universin,

    pa e ln veten t sfidohet nga ajo

    q po ndodh diku tjetr,

    pa e lejuar veten t pasurohet nga kulturat e tjera

    dhe duke mos ndjer solidaritetin me popuj t tjert

    t goditur nga tragjedi t ndryshme.

    T smurt nga ky narcizizm "lokalist"

    mbyllen me obsesion mes disa ideve, zakoneve dhe sigurive,

    t paaft pr t'u admiruar prball mundsive

    dhe bukurive t shumta q ofron e gjith bota

    dhe u mungon nj solidaritet autentik e bujar.

    Kshtu, jeta lokale nuk sht m vrtet pritse,

    ajo nuk e lejon m veten t plotsohet nga tjetri;

    prandaj kufizon veten n mundsit e zhvillimit,

    bhet statik dhe smuret.

    Sepse, n realitet, do kultur e shndetshme

    sht pr nga natyra e saj e hapur dhe mikpritse,

    kshtu q “kultura pa vlera universale nuk sht kultur e vrtet”.

    147. Dihet sot se

    sa m pak sht prhapur n universin nj person

    n mendjen dhe zemrn e tij,

    aq m pak do t jet n gjendje

    t interpretoj realitetin e afrt

    n t cilin sht zhytur.

    Pa marrdhnie dhe krahasim me ata

    q jan t ndryshm,

    sht e vshtir t kemi nj njohje t qart

    dhe t plot t vetvetes, t vendit t dhe kulturs e vet,

    pasi kulturat e tjera nuk jan armike

    nga t cilat njeriu duhet t mbrohet,

    por jan pasqyrime t ndryshme

    t pasuris s pashtrshme t jets njerzore.

    Duke e par veten nga kndvshtrimi i tjetrit,

    i atyre q jan t ndryshm,

    secili mund t njoh m mir

    veorit e personit dhe kulturs s tij:

    pasurit, mundsit dhe mungesat.

    Prvoja q fitohet n nj vend

    duhet t zhvillohet "n kontrast" dhe "n harmoni"

    me prvojat e t tjerve

    q jetojn n kontekste t ndryshme kulturore .

    148. N realitet, nj hapje e shndetshme nuk bie kurr n konflikt me identitetin. N fakt, duke u pasuruar me element t origjins s ndryshme, nj kultur e gjall nuk bhet nj kopje apo nj prsritje t thjesht, por prkundrazi integron risit sipas modaliteteve t veta. Kjo provokon lindjen e nj sinteze t re, nga e cila prfundimisht prfitojn t gjith, pasi kultura n t ciln burojn kto kontribute m pas ushqehet. Prandaj u krkova popujve me nj kultur origjinale q t ruanin rrnjt dhe kulturat e tyre strgjyshore, por do t doja t sqaroja se nuk ishte "qllimi im t propozoja nj indigjenizm krejtsisht t mbyllur, ahistorik, statik, q i shpton do forme hibridizmi", pasi "Identiteti kulturor i do grupi thellohet dhe pasurohet n dialog me realitete t ndryshme dhe mnyra autentike e ruajtjes s tij nuk sht nj izolim q varfron”. Bota rritet dhe mbushet me bukuri t reja fal sintezave t njpasnjshme q prodhohen mes kulturave t hapura, jasht do imponimi kulturor.
    149. Pr t nxitur n drejtim t nj marrdhnie t shndetshme midis dashuris pr atdheun dhe pjesmarrjes s przemrt me mbar njerzimin, vlen t kujtojm se shoqria botrore nuk sht rezultat i shums s vendeve t ndryshme, por sht vet bashkimi q ekziston midis ato, sht prfshirje reciproke, prpara shfaqjes s ndonj grupi t caktuar. do grup njerzor integrohet n kt ndrthurje t bashkimit universal dhe gjen bukurin e tij atje. Prandaj, do person i lindur n nj kontekst t caktuar e di se ai i prket nj familjeje m t madhe, pa t ciln nuk sht e mundur t kuptojm plotsisht veten.

    150. Kjo qasje krkon prfundimisht nj pranim t gzueshm se asnj popull, asnj kultur apo person nuk mund t arrij gjithka vetm me forcat e veta. T tjert jan, pr ata q e njohin natyrn ton njerzore, nevojshm pr ndrtimin e nj jete t plot. Ndrgjegjsimi pr kufirin ose anshmrin, larg nga t qenit nj krcnim, bhet elsi fal t cilin mund t ndrrohet dhe zhvillophet nj projekt t prbashkt. Sepse "njeriu sht nj qenie kufizuar q nuk ka kufi".

    Dalla propria regione
    151. Grazie all’interscambio regionale, a partire dal quale i Paesi pi deboli si aprono al mondo intero, possibile che l’universalit non dissolva le particolarit. Un’adeguata e autentica apertura al mondo presuppone la capacit di aprirsi al vicino, in una famiglia di nazioni. L’integrazione culturale, economica e politica con i popoli circostanti dovrebbe essere accompagnata da un processo educativo che promuova il valore dell’amore per il vicino, primo esercizio indispensabile per ottenere una sana integrazione universale.

    152. In alcuni quartieri popolari si vive ancora lo spirito del “vicinato”, dove ognuno sente spontaneamente il dovere di accompagnare e aiutare il vicino. In questi luoghi che conservano tali valori comunitari, si vivono i rapporti di prossimit con tratti di gratuit, solidariet e reciprocit, a partire dal senso di un “noi” di quartiere.[131] Sarebbe auspicabile che ci si potesse vivere anche tra Paesi vicini, con la capacit di costruire una vicinanza cordiale tra i loro popoli. Ma le visioni individualistiche si traducono nelle relazioni tra Paesi. Il rischio di vivere proteggendoci gli uni dagli altri, vedendo gli altri come concorrenti o nemici pericolosi, si trasferisce al rapporto con i popoli della regione. Forse siamo stati educati in questa paura e in questa diffidenza.

    153. Ci sono Paesi potenti e grandi imprese che traggono profitto da questo isolamento e preferiscono trattare con ciascun Paese separatamente. Al contrario, per i Paesi piccoli o poveri si apre la possibilit di raggiungere accordi regionali con i vicini, che permettano loro di trattare in blocco ed evitare di diventare segmenti marginali e dipendenti dalle grandi potenze. Oggi nessuno Stato nazionale isolato in grado di assicurare il bene comune della propria popolazione.

  5. #165
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga Letra Enciklike e Paps Franesku VLLEZR T GJITH.

    KAPITULLI KATRT

    NJ ZEMR E HAPUR PR T GJITH BOTN.



    Dimensioni universal.


    146. Ka narcizizma "lokalist"

    q nuk shprehin nj dashuri t shndetshme

    pr popullin dhe kulturn e tyre.

    Fshehin nj frym t mbyllur

    q pr shkak t njfar pasigurie

    dhe njfar frike nga t tjert,

    preferon t krijoj mure pr t mbrojtur veten.

    Por nuk sht e mundur t jesh nj person integruar

    n nj mnyr t shndetshme

    pa nj hapje t sinqert dhe t przemrt

    pr gjithka ndodh n universin,

    pa e ln veten t sfidohet nga ajo

    q po ndodh diku tjetr,

    pa e lejuar veten t pasurohet nga kulturat e tjera

    dhe duke mos ndjer solidaritetin me popuj t tjert

    t goditur nga tragjedi t ndryshme.

    T smurt nga ky narcizizm "lokalist"

    mbyllen me obsesion mes disa ideve, zakoneve dhe sigurive,

    t paaft pr t'u admiruar prball mundsive

    dhe bukurive t shumta q ofron e gjith bota

    dhe u mungon nj solidaritet autentik e bujar.

    Kshtu, jeta lokale nuk sht m vrtet pritse,

    ajo nuk e lejon m veten t plotsohet nga tjetri;

    prandaj kufizon veten n mundsit e zhvillimit,

    bhet statik dhe smuret.

    Sepse, n realitet, do kultur e shndetshme

    sht pr nga natyra e saj e hapur dhe mikpritse,

    kshtu q “kultura pa vlera universale nuk sht kultur e vrtet”.

    147. Dihet sot se

    sa m pak sht prhapur n universin nj person

    n mendjen dhe zemrn e tij,

    aq m pak do t jet n gjendje

    t interpretoj realitetin e afrt

    n t cilin sht zhytur.

    Pa marrdhnie dhe krahasim me ata

    q jan t ndryshm,

    sht e vshtir t kemi nj njohje t qart

    dhe t plot t vetvetes, t vendit t dhe kulturs e vet,

    pasi kulturat e tjera nuk jan armike

    nga t cilat njeriu duhet t mbrohet,

    por jan pasqyrime t ndryshme

    t pasuris s pashtrshme t jets njerzore.

    Duke e par veten nga kndvshtrimi i tjetrit,

    i atyre q jan t ndryshm,

    secili mund t njoh m mir

    veorit e personit dhe kulturs s tij:

    pasurit, mundsit dhe mungesat.

    Prvoja q fitohet n nj vend

    duhet t zhvillohet "n kontrast" dhe "n harmoni"

    me prvojat e t tjerve

    q jetojn n kontekste t ndryshme kulturore .

    148. N realitet, nj hapje e shndetshme

    nuk bie kurr n konflikt me identitetin.

    N fakt, duke u pasuruar me element t origjins s ndryshme,

    nj kultur e gjall nuk bhet nj kopje

    apo nj prsritje t thjesht,

    por prkundrazi integron risit sipas modaliteteve t veta.

    Kjo provokon lindjen e nj sinteze t re,

    nga e cila prfundimisht prfitojn t gjith,

    pasi kultura n t ciln burojn kto kontribute

    m pas ushqehet.

    Prandaj u krkova popujve me nj kultur origjinale

    q t ruanin rrnjt dhe kulturat e tyre strgjyshore,

    por do t doja t sqaroja se nuk ishte

    "qllimi im t propozoja nj indigjenizm

    krejtsisht t mbyllur, ahistorik, statik,

    q i shpton do forme hibridizmi",

    pasi "Identiteti kulturor i do grupi

    thellohet dhe pasurohet n dialog me realitete t ndryshme

    dhe mnyra autentike e ruajtjes s tij

    nuk sht nj izolim q varfron”.


    Bota rritet dhe mbushet me bukuri t reja

    fal sintezave t njpasnjshme

    q prodhohen mes kulturave t hapura, jasht do imponimi kulturor.


    149. Pr t nxitur n drejtim t nj marrdhnie t shndetshme

    midis dashuris pr atdheun

    dhe pjesmarrjes s przemrt me mbar njerzimin,

    vlen t kujtojm se shoqria botrore

    nuk sht rezultat i shums s vendeve t ndryshme,

    por sht vet bashkimi q ekziston midis ato,

    sht prfshirje reciproke,

    prpara shfaqjes s ndonj grupi t caktuar.

    do grup njerzor integrohet

    n kt ndrthurje t bashkimit universal

    dhe gjen bukurin e tij atje.

    Prandaj, do person

    i lindur n nj kontekst t caktuar

    e di se ai i prket nj familjeje m t madhe,

    pa t ciln nuk sht e mundur

    t kuptoj plotsisht veten.

    150. Kjo qasje krkon prfundimisht

    nj pranim t gzueshm se asnj popull,

    asnj kultur apo person

    nuk mund t arrij gjithka

    vetm me forcat e veta.

    T tjert jan, pr ata

    q e njohin natyrn ton njerzore,

    nevojshm pr ndrtimin e nj jete t plot.

    Ndrgjegjsimi pr kufirin ose anshmrin,

    larg nga t qenit nj krcnim,

    bhet elsi fal t cilin mund

    t ndrrohet dhe zhvillophet

    nj projekt t prbashkt.

    Sepse "njeriu sht nj qenie kufizuar q nuk ka kufi".



  6. #166
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga Letra Enciklike e Paps Franesku VLLEZR T GJITH.

    KAPITULLI KATRT

    NJ ZEMR E HAPUR PR T GJITH BOTN.

    Nga rajoni i vet.



    151. Fal shkmbimit rajonal,

    nga i cili vendet m t dobta hapen ndaj gjith bots,

    sht e mundur q universaliteti

    t mos shprbj veorit.

    Nj hapje adekuate dhe autentike ndaj bots

    presupozon aftsin pr t'u hapur ndaj fqinjit,

    n nj familje kombesh.

    Integrimi kulturor, ekonomik dhe politik

    me popujt prreth duhet t shoqrohet

    nga nj proces arsimor q promovon

    vlern e dashuris pr t afrmin,

    ushtrimi i par thelbsor

    pr arritjen e nj integrimi t shndetshm universal.

    152. N disa rrethe popullore

    ende jetohet fryma e “lagjes”,

    ku secili n mnyr spontane

    ndjen detyrn pr t shoqruar

    dhe ndihmuar fqinjin.

    N kto vende q ruajn kto vlera komunitare,

    jetohen marrdhniet e afrsis

    me tipare falas, solidariteti dhe reciprociteti,

    duke u nisur nga sensi i fqinjsis.

    Do t ishte e dshirueshme

    q kjo t mund t prjetohej

    edhe midis vendeve fqinje,

    me aftsin pr t ndrtuar afrsi t przemrt

    midis popujve t tyre.

    Por vizionet individualiste

    prkthehen n marrdhniet midis vendeve.

    Rreziku i t jetuarit duke mbrojtur njri-tjetrin,

    duke i par t tjert si konkurrent

    apo armiq t rrezikshm,

    transferohet n marrdhniet me popujt e rajonit.

    Ndoshta ne jemi edukuar n kt frik dhe kt mosbesim.

    153. Ka vende t fuqishme

    dhe korporata t mdha

    q prfitojn nga ky izolim

    dhe preferojn t merren

    me secilin vend ve e ve.

    Prkundrazi, u hapet mundsia

    vendeve t vogla apo t varfra

    pr t arritur marrveshje rajonale

    me fqinjt e tyre,

    t cilat i lejojn ata

    t negociojn n trsi

    dhe t shmangin shndrrimin

    n segmente margjinale t varura

    nga fuqit e mdha.

    Sot, asnj shtet kombtar i izoluar

    nuk sht n gjendje t siguroj t

    mirn e prbashkt t popullsis s vet.

  7. #167
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga Letra Enciklike e Paps Franesku VLLEZR T GJITH.

    KAPITULLI I PEST

    POLITIKA M E MIR.


    154. Pr t br t mundur zhvillimin e nj bashksie botrore,

    t aft pr t realizuar nj shoqri vllazrore,

    duke filluar nga popujt dhe kombet q tasm jetojn kt miqsi shoqrore,

    nevojitet politika m e mir,

    e vn n shrbim t s mirs s vrtet t prbashkt.

    Megjithat, pr fat t keq, politika sot shpesh

    merr forma q pengojn rrugn drejt nj bote tjetr.


    Populizmat dhe liberalizmat

    155. Prbuzja e t dobteve

    mund t fshihet n format populiste,

    t cilat i prdorin ata

    n mnyr demagogjike pr qllimet e e veta,

    ose n format liberale n shrbim t interesave

    ekonomike t t fuqishmve.

    N t dyja raste

    sht e vshtir t mund t mendohet

    pr nj bot t hapur

    ku ka vend pr t gjith,

    pr nj bot q prfshin n vetveten m t dobtit

    dhe i respekton kulturat e ndryshme.


    Popullore apo populiste

    156. Vitet e fundit fjalt “populizm” apo “populist”

    kan pushtuar mediat

    dhe kan qen shum t prdorura n prgjithsi.

    Kshtu kto fjal humbin vlern

    q mund t zotronin

    dhe bhen nj nga polaritetet

    e shoqris s ndar.

    Kjo ka shkuar aq larg sa pretendohet

    t klasifikohen njerzit, grupet,

    shoqrit dhe qeverit

    mbi bazn e nj ndarjeje binare:

    "populiste" ose "jopopuliste".

    Nuk sht m e mundur

    q dikush t shprehet pr ndonj tem

    pa rrezikuar t klasifikohet

    n nj nga kto dy pole,

    qoft pr ta diskredituar at

    n mnyr t padrejt

    apo pr ta lavdruar n mnyr t ekzagjeruar.

  8. #168
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga Letra Enciklike e Paps Franesku VLLEZR T GJITH.

    KAPITULLI I PEST

    POLITIKA M E MIR.



    157. Pretendimi pr vendosjen e populizmit si nj els pr t lexuar realitetin shoqror

    prmban nj dobsi tjetr: faktin q ai injoron

    legjitimitetin e nocionit "popull", prkufizimit i fjals "popull".

    Prpjekja pr ta zhdukur kt kategori nga gjuha

    mund t oj n eliminimin e vet fjals "demokraci" ("qeveri e popullit").

    Gjithsesi, pr t pohuar se shoqria sht m shum

    se shuma e thjesht e individve,

    termi "popull" sht i nevojshm.

    Realiteti sht se ka fenomene sociale q strukturojn magjorancn,

    ka mega-tendenca dhe aspirata q e prfshijn antart e komunitetit;

    pr m tepr, sht e mundur t mendohet pr objektiva t prbashkta, prtej dallimeve,

    pr t zbatuar s bashku nj projekt t prbashkt;

    s fundi, sht shum e vshtir t planifikohet dika t madhe n planin afatgjat,

    nse nuk rezulton t jet nj ndrr kolektiv.

    E gjith kjo shprehet me emrin “popull” dhe me mbiemrin “popullor”.

    Nse ato nuk do t prfshiheshin s bashku

    me nj kritik solide ndaj demagogjis,

    nj aspekt themelor i realitetit shoqror do t hiqej dor.


    158. Vrtet ka nj keqkuptim.

    “Popull nuk sht nj kategori logjike, as nj kategori mistike,

    nse kjo merret n kuptimin q do gj q bn populli sht e mir,

    ose n kuptimin q kategoria "popull" sht nj kategori engjllore.

    Oh jo! sht nj kategori mitike [...]

    Kur shpjegohet se far sht nj popull, prdoren kategori logjike

    sepse jan t nevojshme disa shpjegime:

    jan t nevojshme pt t kuptuar far nnkuptohet me kto kategori, sigurisht.

    Por nuk shpjegohet n kt mnyr ndjenjn e prkatsis s nj populli.

    Fjala popull ka dika m shum q nuk mund t shpjegohet logjikisht.

    T jesh pjes e nj populli nnkupton t bashkndahet

    nj pjes e nj identiteti t prbashkt t prbr nga lidhje shoqrore dhe kulturore.

    Dhe kjo nuk sht dika automatike,

    prkundrazi: sht nj proces i ngadalshm, i vshtir... drejt nj projekti t prbashkt”.


    159. Ka lider popullor t aft pr t interpretuar ndjenjn e nj populli,

    dinamikn e tij kulturore dhe prirjet e mdha t nj shoqrie.

    Shrbimi q ata ofrojn, duke bashkngjitur antart e nj populli

    dhe duke i udhhequr, mund t jet baza

    pr nj projekt t qndrueshm transformimi dhe rritjeje,

    i cili gjithashtu nnkupton aftsin pr t'u ln vendin t tjerve

    n krkimin e s mirs s prbashkt.

    Por kjo gj degjeneron n populizm t mendur

    kur fillon t varet nga aftsia e dikujt pr t trhequr konsensus

    duke shfrytzuar politikisht kulturn e popullit,

    nn do shenj ideologjike, n shrbim t projektit personal

    dhe t qndrimit t dikujt n pushtet.

    Her t tjera synon t grumbulloj popullaritet

    duke nxitur prirjet m t ulta dhe egoiste t disa sektorve t popullsis.

    Kjo rndohet kur bhet, n forma t rnda apo delikate,

    nj nnshtrim i institucioneve dhe i ligjshmris.

    160. Grupet e mbyllura populiste shtrembrojn fjaln "popull",

    pasi n realitet ajo pr t ciln ata flasin,

    nuk sht nj popull i vrtet.

    N fakt, kategoria “popull” sht e hapur.

    Nj popull i gjall, dinamik me nj t ardhme

    sht ai q mbetet vazhdimisht i hapur ndaj sintezave t reja,

    duke marr at q sht ndryshe.

    Ai nuk e bn kt duke e mohuar vetveten,

    por prkundrazi me prirjen pr t'u vn n lvizje

    dhe pr t'u vn n dyshim, pr t'u zgjeruar,

    pasuruar nga t tjert dhe kshtu mund t prparoj.

    161. Nj tjetr shprehje e degjeneruar t nj autoriteti popullor

    sht ndjekja e interesit t menjhershm.

    Nevojat popullore plotsohen pr t siguruar vota apo mbshtetje,

    por pa prparuar n nj angazhim t vshtir, t mundimshm dhe t vazhdueshm

    q u ofron njerzve burimet pr prparimin e tyre,

    duke qen n gjendje t mbajn jetn e tyre me prpjekjet dhe krijimtarin e tyre.

    N kt kuptim e kam thn qart se sht

    “larg nga un t propozoj nj populizm t paprgjegjshm”..

    Nga njra an, tejkalimi i pabarazis krkon zhvillimin e ekonomis,

    shfrytzimin e potencialit t do rajoni

    dhe kshtu sigurimin e barazis s qndrueshme.

    Nga ana tjetr, "planet asistenciale, me t cilt prballohen disa emergjenca,

    duhet t konsiderohen vetm si prgjigje t prkohshme".

    162. Tema e madhe sht puna.

    Ajo q sht vrtet popullore

    - sepse promovon t mirn e popullit -

    sht t'u sigurohet t gjithve mundsia pr t br

    q farat q Zoti ka mbjell te secili, aftsit e tij,

    iniciativat e tij, forcat e tij t mbijn.

    Kjo sht ndihma m e mir pr t varfrit,

    mnyra m e mir pr nj ekzistenc dinjitoze.

    Ndaj kmbngul n faktin se

    “t ndihmosh t varfrit me para duhet t jet gjithmon nj ila i prkohshm

    pr prballimin e emergjencave.

    Synimi i vrtet duhet t jet gjithmon t'u mundsohet atyre

    nj jet dinjitoze prmes puns”.

    Pr aq sa ndryshojn sistemet e prodhimit,

    politika nuk mund t heq dor nga qllimi

    pr t arritur q organizimi i nj kompanie t'i siguroj

    do personi nj mnyr pr t kontribuar

    me aftsit dhe angazhimin e tij.

    N t vrtet, “Nuk ka varfri m e keqe se ajo

    q shkaktohet nga mungesa e puns

    dhe nga mungesa e atij dinjiteti t garantuar nga puna”.

    N nj shoqri vrtet t prparuar,

    puna sht nj dimension i domosdoshm i jets shoqrore,

    sepse nuk sht vetm nj mnyr pr t fituar bukn,

    por edhe nj mjet pr rritjen personale,

    pr t krijuar marrdhnie t shndetshme,

    pr t'u shprehur, pr t ndar dhuratat,

    pr t' u ndjer bashkprgjegjs pr prmirsimin e bots d

    he, n fund t fundit, pr t jetuar si popull.
    Ndryshuar pr her t fundit nga ninoenina : 11-08-2022 m 06:24

  9. #169
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga Letra Enciklike e Paps Franesku VLLEZR T GJITH.

    KAPITULLI I PEST

    POLITIKA M E MIR.


    Vlera dhe mungesa e vizioneve liberale.




    163. Kategoria "pupull”, t cils i prket n nj mnyr t ngusht

    vlersimi pozitiv i lidhjeve komunitare dhe kulturore,

    zakonisht refuzohet nga vizionet individualiste liberale,

    n t cilat shoqria konsiderohet si nj shum e thjesht e interesave,

    q jan t ngjashm dhe eksistojn pr t gjith.

    Ata flasin pr respektimin e lirive,

    por ky respektim nuk sht i rrnjosur mjaft n shoqri

    e pr kt nuk sht i njejti pr t gjith,

    nuk sht dika e mir e prbashkt.

    N kontekste t caktuara, nga ana e tyre vjen shpesh

    akuza pr populizm ndaj t gjith atyre

    q mbrojn t drejtat e m t dobtve n shoqri.

    Pr kto vizione, kategoria "popull"

    sht dika e lartsuar n nivelin e nj mit,

    por n fakt nuk ekziston.

    Megjithat, n kt mnyr krijohet nj polarizim i panevojshm,

    pasi as kategoria "popull"dhe as kategoria "i afrmi"

    nuk jan kategori thjesht mitike apo romantike,

    t pajisur me at fuqi pr t prjashtuar

    ose prmuar organizimin shoqror,

    shkencn dhe institucionet e shoqris civile .

    164. Bamirsia-dashuria bashkon t dy dimensionet

    - at mitik dhe at institucional -

    pasi nnkupton nj rrug efektive

    q duhet t prshkruhet

    pr t t transformuar historin,

    duke krkuar t prfshihet gjithka:

    institucionet, ligjin, teknologjin,

    prvojn, kontributet profesionale,

    analizat shkencore, procedurat administrative,

    dhe kshtu me radh.

    Sepse “n fakt nuk ka jet private

    nse nuk mbrohet nga rendi publik;

    nj shtpi e ngroht nuk ka intimitet

    nse nuk sht nn mbrojtjen e ligjshmris,

    t nj gjendje qetsie t bazuar n ligj e forc

    dhe me kushtin e nj minimumi t mirqenies

    siguruar nga ndarja e puns,

    shkmbimet tregtare, drejtsia sociale

    dhe nga shtetsia politike”.

    165. Bamirsia-dashuria e vrtet sht n gjendje

    t'i prfshij t gjitha kto n prkushtimin e saj,

    dhe nse duhet t shprehet n marrdhnje me njri-tjetrin,

    ajo sht gjithashtu e aft t arrij

    te nj vlla dhe nj motr t largt dhe madje t injoruar,

    nprmjet burimeve t ndryshme

    q institucionet e nj shoqrie t organizuar, t lir dhe krijuese,

    jan t afta t gjenerojn.

    N kt rast konkret, Samaritanit t Mir

    i duhej edhe nj han q do t'i lejonte t zgjidhte

    at q ai vetm n at moment nuk ishte n gjendje t siguronte.

    Dashuria pr t afrmin sht realiste

    dhe nuk harxhon asgj q sht e nevojshme

    pr nj ndrrim t historis

    q synon t mirn e t m t mjerve t shoqris.

    Nga ana tjetr, ndonjher ka ideologji t majta

    ose doktrina sociale t kombinuara me zakone individualiste

    dhe procedura joefektive q jan vetm n dobi t nj pakice.

    Ndrkoh, turma e t braktisurve mbetet

    n mshirn e vullnetit t mir t mundimshm t pakics.

    Kjo tregon se sht e nevojshme t nxitet

    jo vetm nj prshpirtri vllazrore,

    por n t njjtn koh nj organizat botrore m efikase,

    pr t ndihmuar n zgjidhjen

    e problemeve urgjente t t braktisurve

    q vuajn dhe vdesin n vendet e varfra.

    Kjo nga ana tjetr nnkupton

    se nuk ka nj rrugdalje t vetme t mundshme,

    nj metodologji t vetme t pranueshme,

    nj recet ekonomike q mund t zbatohet

    n mnyr t barabart pr t gjith

    dhe kjo krkon dhe presupozon

    q edhe shkencat m rigoroze

    mund t propozojn rrug t ndryshme.

    166. E gjith kjo mund t ket pak rendsi

    nse humbasim aftsin pr t kuptuar

    se ka nevoj pr nj ndryshim t zemrave,

    t zakoneve dhe t stilit t jets njerzore.

    Kshtu ndodh kur propaganda politike,

    media dhe ndrtuesit e opinionit publik

    veprojn n favor t nj kulture individualiste dhe naive

    pr t garantuar interesat e paregulluara ekonomike

    dhe organizimet e shoqrive n shrbim t atyre

    q tashm kan shum pushtet.

    Prandaj, kritika ime ndaj paradigms teknokratike

    nuk do t thot se vetm duke kontrolluar ekseset e saj

    mund t jemi t sigurt, sepse rreziku m i madh

    nuk qndron te gjrat, te realitetet materiale,

    te organizatat, por te mnyra se si njerzit i prdorin ato.

    shtja sht dobsia njerzore,

    tendenca e vazhdueshme njerzore ndaj egoizmit,

    e cila sht pjes e asaj q tradita e krishter e quan "marrveshje":

    prirja e qenies njerzore pr t'u mbyllur

    n imanencn e vetes s tij, t grupit t tij,

    interesat e veta t vogla.

    Ky epsh nuk sht nj defekt i epoks son.

    Ka ekzistuar q kur njeriu ka qen njeri

    dhe thjesht transformohet,

    fiton mnyra t ndryshme ndr shekuj,

    duke prdorur mjetet q momenti historik i v n dispozicion.

    Por sht e mundur t dominohet me ndihmn e Zotit.

    167. Prkushtimi arsimor, zhvillimi i shprehive t solidaritetit,

    aftsia pr t menduar pr jetn e njeriut n mnyr m integrale,

    thellsia shpirtrore jan t nevojshme pr t'u dhn

    cilsi marrdhnieve njerzore,

    n mnyr q vet shoqria t reagoj ndaj padrejtsive t veta,

    devijimeve, abuzimeve ekonomike, teknologjike,

    pushteteve politike dhe mediatike.

    Ka vizione liberale q e shprfillin kt faktor t dobsis njerzore

    dhe imagjinojn nj bot q i prgjigjet nj rregulli t caktuar,

    i aft q n vetvete t siguroj t ardhmen

    dhe zgjidhjen e t gjitha problemeve.

    168. Tregu i vetm, me regullat e tij t vant,

    nuk zgjidh gjithka, megjithse ndonjher

    ka njerz q duan t'i besojm ksaj dogme

    t besimit neoliberal.

    sht nj mendim i varfr, i prsritur,

    q propozon gjithmon t njjtat receta

    prball do sfide q lind.

    Neoliberalizmi e riprodhon veten ashtu si sht,

    duke prdorur teorin magjike

    t “mbushjes-bollekut” apo “pikimit”

    – pa e emrtuar –

    si t vetmen mnyr pr t zgjidhur problemet sociale.

    Nuk kuptohet se "mbushja-bolleku”

    q shpallen si qellim t tregut,

    nuk e zgjidh pabarazin,

    e cila sht burimi i formave t reja t dhuns

    q krcnojn strukturn shoqrore.

    Nga njra an, nj politik ekonomike aktive

    sht e domosdoshme, pr t arritur

    "promovimin e nj ekonomie

    q favorizon diversifikimin produktiv

    dhe krijimtarin siprmarrse",

    n mnyr q t jet e mundur rritja e vendeve t puns

    n vend t reduktimit t tyre.

    Spekulimet financiare me parat e lehta

    si qllimi i tyre themelor vazhdojn t bjn krdi.

    Nga ana tjetr, "pa forma t brendshme t solidaritetit

    dhe besimit t ndrsjell,

    tregu nuk mund t kryej plotsisht funksionin e tij ekonomik.


    Dhe sot sht ky besim q ka pushuar s ekzistuari".

    Fundi i historis nuk ishte ajo q isht parashikuar

    dhe recetat dogmatike t teoris mbizotruese ekonomike

    rezultuan t mos ishin t pagabueshme.

    Brishtsia e sistemeve botrore

    prball pandemis ka nxjerr n pah

    se jo gjithka mund t zgjidhet me lirin e tregut

    dhe se, prve rehabilitimit t nj politike t shndetshme

    q nuk i nnshtrohet diktateve t financave,

    "ne duhet ta vm dinjitetin njerzor n qendrn

    dhe mbi at shtyll duhet t ndrtojm

    strukturat alternative shoqrore q na nevojten.

    169. N disa vizione ekonomike t mbyllura dhe monokromatike,

    duket se, pr shembull, lvizjet popullore

    q grumbullojn njerz t papun,

    t pasigurt dhe informal

    dhe shum t tjer q nuk prshtaten lehtsisht

    n kanalet tashm t krijuara,

    nuk e gjejn vendin e tyre.

    N fakt, ato krijojn forma t ndryshme

    t ekonomis popullore dhe prodhimit t komunitetit.

    sht e nevojshme t mendohet

    pr pjesmarrje sociale, politike dhe ekonomike

    t antarve t ktyre grupve,

    n mnyra t tilla "q prfshijn lvizjet popullore

    dhe gjallrojn strukturat qeveritare lokale,

    kombtare dhe ndrkombtare

    me at prrua energjie morale

    q lind nga prfshirja e t prjashtuarve

    n ndrtimin e nj fati t prbashkt".

    N t njjtn koh, sht mir t sigurohet

    “q kto lvizje, kto prvoja solidariteti

    q rriten nga posht, nga nntoka e planetit,

    t konvergojn, t jen m t koordinuara,

    t takohen”. Kjo, megjithat,

    pa e tradhtuar stilin e tyre karakteristik,

    sepse ata jan “mbjells ndryshimi,

    nxits t nj procesi n t cilin miliona veprime t vogla

    dhe t mdha konvergojn n mnyr krijuese,

    si n nj poezi”.

    N kt kuptim ata jan “poet social”,

    q punojn, propozojn, promovojn

    dhe lirojn sipas mnyrs s tyre.

    Me to do t jet i mundur zhvillimi integral njerzor,

    gj q krkon t kaprcejm

    “at ide t politikave sociale

    t konceptuar si nj politik ndaj t varfrve,

    por asnjher me t varfrit,

    t t varfrve dhe aq m pak t futur

    n nj projekt q i bashkon popujt”.

    Ndonse jan t bezdisshme,

    megjithse disa "mendimtar" nuk din

    t'i klasifikojn, duhet pasur guximin t pranoj

    se pa to "demokracia atrofizohet,

    bhet nominalizm, formalitet,

    humbet prfaqsimin, humbet trupin

    sepse e l popullin jasht n luftn e tij,

    do dit pr dinjitetin e tij, n ndrtimin e fatit t tij"
    Ndryshuar pr her t fundit nga ninoenina : 11-08-2022 m 13:29

  10. #170
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga Letra Enciklike e Paps Franesku VLLEZR T GJITH.

    KAPITULLI I PEST

    POLITIKA M E MIR.


    Pushteti ndrkombtar.



    170. M lejoni t prsris se kriza financiare e viteve 2007-2008

    ishte nj mundsi pr t zhvilluar nj ekonomi t re,

    m t vmendshme ndaj parimeve etike

    dhe pr nj rregullim t ri t aktivitetit financiar spekulativ

    dhe t pasuris virtuale.

    Por nuk ka pasur nj reagim q t na onte

    n rimendimin e kritereve t vjetruara

    q vazhdojn mjerisht t qeverisin botn".

    N t vrtet, duket se strategjit aktuale

    t zhvilluara m pas n bot,

    kan qen t orientuara drejt nj individualizmi m t madh,

    drejt nj integrimi m pak t vendosur,

    drejt nj lirie m t madhe

    pr t fuqishmit m t vrtet,

    q gjithmon gjejn nj mnyr pr t dal t padmtuar.

    171. Do t doja t kmbngulja mbi nj parim:

    Prkufizimi klasik i drejtsis

    sipas t cilit duhet t'i jepet secilit gjithka i takon atij,

    krkon q asnj individ apo grup njerzor

    nuk mund t konsiderohet i gjithfuqishm,

    i autorizuar ta shkel dinjitetin

    dhe t drejtat e individve apo t grupeve t tjera shoqrore.

    Ndarja e vrtet e pushtetit

    - politik, ekonomik, ushtarak, teknologjik e kshtu me radh -

    midis nj shumice subjektesh

    dhe krijimi i nj sistemi ligjor pr rregullimin

    e pretendimeve dhe interesave,

    sjell kufizimin e pushtetit.

    Megjithat, sot, panorama botrore

    na paraqet shum t drejta t rreme,

    dhe - n t njjtn koh -

    sektor t mdhenj t shoqris

    jan pa mbrojtje, dhe viktima me t vrtet

    t nj ushtrimi t keq t pushtetit".

    172. Shekulli i njzet e nj

    po prjeton nj humbje t pushtetit t shteteve kombtare,

    mbi t gjitha sepse dimensioni ekonomiko-financiar,

    me karakteristika transnacionale,

    priret t mbizotroj mbi politikn.

    N kt kontekst, zhvillimi

    i institucioneve ndrkombtare m t forta

    dhe t organizuara n mnyr m efektshme

    bhet i domosdoshm,

    e kjo krkon autoritete t prcaktuara

    n mnyr t paanshme

    nprmjet marrveshjeve ndrmjet qeverive kombtare,

    t pajisura edhe me fuqin pr t sanksionuar.

    Kur flasim pr mundsin e nj forme

    t autoritetit botror t rregulluar me ligj,

    nuk duhet t mendojm domosdoshmrisht

    pr nj autoritet personal.

    Megjithat, duhet t paktn t parashikohet

    krijimi i organizatave botrore m efektshme,

    t pajisura me autoritet

    pr t siguruar t mirn e prbashkt botrore,

    zhdukjen e uris dhe mjerimit

    dhe mbrojtjen e sigurt t t drejtave themelore t njeriut.


    173. N kt kndvshtrim,

    kujtoj se sht e nevojshme

    nj reform "e Organizats s Kombeve t Bashkuara

    si edhe e arkitekturs ndrkombtare ekonomike dhe financiare,

    n mnyr q konceptit t familjes s kombeve

    t'i jepet nj prmbajtje reale".

    Pa dyshim, kjo presupozon kufizime t sakta ligjore,

    q t mos jet e mundshme t mendohet

    q ato organizata ndrkombtare

    t jen autoritete t kooptuar vetm nga disa vende

    dhe, n t njjtn koh,

    pr t parandaluar imponimet kulturore

    apo zvoglimin e lirive thelbsore

    t kombeve m t dobta pr shkak t dallimeve ideologjike.

    N fakt, bashksia ndrkombtare sht

    nj bashksi juridike e themeluar mbi sovranitetin e do shteti antar,

    pa lidhje vartse q mohojn ose kufizojn pavarsin e tij.

    Por detyra e Kombeve t Bashkuara,

    nisur nga postulatet e Preambuls dhe nenet e para

    t Karts s saj Kushtetuese,

    mund t shihet si zhvillim dhe promovim i sovranitetit t ligjit,

    duke ditur se drejtsia sht nj kusht i domosdoshm

    pr realizimin e idealit t vllazris universale.

    Duhet t sigurohet dhe garantohet

    sundimi i pakundrshtueshm t ligjit

    dhe rikthimi e palodhshm ndaj negociatave,

    ndaj shrbimeve t mira

    dhe ndaj vendimeve t marra nga kta institucione,

    si propozohet nga Karta e Kombeve t Bashkuara,

    si nj norm e vrtet ligjore themelore".

    sht e nevojshme t shmanget legjitimimi i ksaj Organizate,

    duke qen t bindur se problemet

    dhe mangsit e saj

    mund t prballohen, t analizohen, dhe t zgjidhen bashkrisht.


    174. Duhet guxim dhe bujari

    pr t vendosur lirisht disa qllime t prbashkta

    dhe pr t siguruar prmbushjen

    e disa normave thelbsore n mbar botn.

    Q kjo t jet vrtet e dobishme,

    "nevoja pr t mbajtur besimin

    n angazhimet e marra (pacta sunt servanda)"

    duhet t mbshtetet,

    n mnyr q t shmanget

    "tundimi pr t'iu drejtuar ligjit t forcs

    dhe jo forcs s ligjit".

    Kjo krkon forcimin e instrumenteve rregullatore

    pr zgjidhjen paqsore t mosmarrveshjeve,

    n mnyr q t forcohet shtrirja

    dhe natyra e tyre e detyrueshme.

    Ndr kto instrumente legjislative

    duhet t favorizohen marrveshjet shumpalshe

    ndrmjet shteteve, sepse ato garantojn m mir

    q marrveshjet dypalshe kujdesin

    pr nj t mir t prbashkt vrtet universale

    dhe mbrojtjen e shteteve m t dobta.

    175. Fal Zotit, shum grupe dhe organizata t shoqris civile

    ndihmojn pr t kompensuar dobsit e komunitetit ndrkombtar,

    mungesn e koordinimit t tij n situata komplekse,

    mungesn e vmendjes ndaj t drejtave themelore t njeriut d

    he ndaj situatave shum kritike t disa grupeve.

    Kshtu, parimi i subsidiaritetit merr nj shprehje konkrete,

    e cila garanton pjesmarrjen dhe veprimin e komuniteteve

    dhe t organizatave t nivelit m t ult,

    t cilat veprojn me shtetin n mnyr plotsuese.

    Shum her ata bjn prpjekje t lavdrueshme

    duke menduar pr t mirn e prbashkt

    dhe disa nga antart e tyre arrijn

    deri aty sa kryejn vepra vrtet heroike,

    t cilat tregojn se sa njerzimi yn

    sht ende i aft t kryej vepra shum t bukura.

  11. #171
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga Letra Enciklike e Paps Franesku VLLEZR T GJITH.

    KAPITULLI I PEST

    POLITIKA M E MIR.


    Marrdhnie shoqrore themeluat mbi mirsi dhe dashuri sociale dhe politike.



    176. Pr shum njerz, politika sot sht nj fjal e keqe

    dhe nuk mund t injorohet se ky mendim

    sht pasoja e nj realiteti, sepse nn fjaln "politike"

    shpesh fshihen gabimet, korrupsioni,

    mungesa t kompetencave t disa politikanve.

    Ksaj i shtohen edhe strategjit

    q synojn ta dobsojn at,

    ta zvendsojn me ekonomin

    ose ta dominojn me ndonj ideologji.

    E megjithat, a mund t funksionoj bota pa politik?

    A mund t gjendet nj mnyr efektshme

    pr t krijiuar nj vllazri universale

    dhe nj paqe sociale pa nj politik t mir?

  12. #172
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga Letra Enciklike e Paps Franesku VLLEZR T GJITH.

    KAPITULLI I PEST

    POLITIKA M E MIR.


    Marrdhnie shoqrore themeluat mbi mirsi dhe dashuri sociale dhe politike.

    1. Politika q na nevojtet.




    177. M lejoni t ritheksoj se "politika

    nuk duhet t'i nnshtrohet ekonomis

    dhe ekonomia nuk duhet t'i nnshtrohet diktateve

    dhe paradigms s efikasitetit t teknokracis".

    Edhe pse duhet t refuzohen keqprdorimi i pushtetit,

    korrupsioni, mosrespektimi i ligjeve dhe mungesa e competencave,

    "nuk mund t justifikohet nj ekonomi pa politik,

    e cila do t ishte e paaft pr t mbshtetur ]

    dhe pr t vn n loj nj logjik tjetr

    t aft pr t qeverisur aspektet e ndryshme t krizs aktuale".

    Prkundrazi, "ka nevoj pr nj politik

    q mendon me nj vizion t gjer

    dhe q ndjek mundsi t re integrale,

    duke prfshir aspektet e ndryshme t krizs

    n nj dialog ndrdisiplinor".

    Mendoj pr nj politik t shndosh,

    t aft pr t reformuar institucionet,

    pr t'i bashkrenduar ato

    dhe pr t'i pajisur me praktika t mira,

    t cilat bjn t mundur tejkalimin

    e presioneve dhe plogshtis-inercis vicioze.

    Kjo nuk mund t'i krkohet ekonomis

    dhe as nuk mund t pranohet

    q ajo t marr pushtetin real t shtetit.

    178. Duke njohur shum forma t politiks s ult,

    q synon interesin e menjhershm,

    mbaj mend se "madhshtia e politiks

    shfaqet kur, n momente t vshtira,

    ajo vepron mbi bazn e parimeve t mdha

    dhe mendon e programon me nj vizion t hapur

    pr t arritur t mirn e prbashkt n planin afatgjat.

    Pushteti politik e ka shum t vshtir

    ta pranoj kt detyr n nj projekt pr nj komb

    dhe aq m tepr n nj projekt t prbashkt

    pr njerzimin e sotm dhe t ardhshm.

    T mendosh pr ata q do t vijn

    nuk u shrben qllimeve elektorale,

    por sht ajo q krkon drejtsia autentike,

    sepse, si kan msuar Ipeshkvijt e Portugalis,

    toka "e merr hua do brez q pastaj duhet t'ia kaloj brezit t ardhshm"

    179. Shoqria botrore ka mangsi serioze strukturore

    t cilat nuk mund t zgjidhen thjesht

    dhe shpejt me arna t rastsishme.

    Ka gjra q duhet t rinovohen

    dhe kan nevoj pr ndryshime,

    vendime n nivelin kombtar dhe ndrkombtar,

    programe dhe transformime t mdha.

    Vetm nj politik e shndosh

    mund t jet udhzuese e ktyre programve,

    duke prfshir sektort m t ndryshm

    dhe njohurit m t ndryshme.

    N kt mnyr, nj ekonomi

    e integruar n nj projekt politik, social, kulturor dhe popullor

    q synon t mirn e prbashkt

    mund t "hap rrugn drejt mundsive t ndryshme,

    t cilat nuk nnkuptojn ndalimin e krijimtaris njerzore

    dhe ndrrn e tij pr prparim,

    por kanalizimin e ksaj energjie n nj mnyr t re".
    Ndryshuar pr her t fundit nga ninoenina : 13-08-2022 m 06:14

  13. #173
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga Letra Enciklike e Paps Franesku VLLEZR T GJITH.

    KAPITULLI I PEST

    POLITIKA M E MIR.


    Marrdhnie shoqrore themeluat mbi mirsi dhe dashuri sociale dhe politike.



    2. Mirsia dhe dashuria n politikn.



    180. T arrihet t njihet n do qenie njerzore nj vlla apo nj motr

    dhe q t krkohet n marrdhnje me ta

    nj miqsi shoqrore q prfshin t gjith,

    nuk shtl thjesht utopi.

    Krkohet n politikant q t jen t vendosur

    dhe t aft pr t gjetur rrug efektive

    pr t arritur kta qellime konkretisht

    dhe me t vrtet.

    do angazhim n kt drejtim bhet

    nj ushtrim i lart mirsie dhe dashurie.

    N t vrtet, nj individ mund t ndihmoj nj person n nevoj,

    por, kur bashkohet me t tjert

    pr t'i realizuar ata procese shoqrore

    q promovojn nj shoqrie vllazrore

    n t ciln gjithashtu mbretron drejtsia pr t gjith,

    ather ai hyn n "nj fushn m t gjer

    n t ciln mirsia dhe dashuria jan t vrteta

    e mund t flitet pr mirsin-dashurin politike".

    sht nj shtje e prparimit

    drejt nj rendi shoqror dhe politik,

    shpirti i t cilit sht bamirsia shoqrore.

    Edhe nj her ju ftoj t rivlersoni politikn,

    e cila "sht nj thirrje shum e lart,

    nj nga format m t muara t bamirsis,

    sepse krkon t mirn e prbashkt".

    181. T gjitha angazhimet q rrjedhin nga doktrina shoqrore e Kishs

    "jan nxjerr nga dashuria hyjnore,

    e cila, sipas msimit t Jezusit,

    sht prmbledhja e t gjith Ligjit (krh. Mt 22, 36-40).

    Kjo krkon t pranohet se "dashuria,

    e mbushur me gjeste t vogla t kujdesit t ndrsjell,

    prfshin n t njjtn koh, do angazhim

    t jets civile dhe t jets politike,

    dhe manifestohet n t gjitha veprimet

    q krkojn t ndrtojn nj bot m t mir".

    Pr kt arsye dashuria shprehet

    jo vetm n marrdhnie intime e t ngushta,

    por edhe n “makro-marrdhnie:

    marrdhnie shoqrore, ekonomike, politike”.

    182. Kjo bamirsi politike presupozon n njeriun

    nj prparim social q shkon prtej do mentaliteti individualisht

    duke zhvilluar nj ndjeshmrin shoqrore.

    "Bamirsia sociale bn q t duam t mirn e prbashkt

    dhe t krkojm me t vrtet t mirn e t gjith njerzve,

    t konsideruar jo vetm individualisht,

    por edhe n dimensionin social q i bashkon ata.

    "Secili sht plotsisht person

    kur i prket nj populli dhe n t njjtn koh

    nuk ka popull me t vrtet pa respekt pr fytyrn e do personi.

    Popull dhe person jan terma korrelativ.

    Megjithat, sot ka nj prpjekje pr t reduktuar

    termi popull n nj dimension individualist,

    lehtsisht t dominuar nga pushtete

    q synojn interesa t paligjshme.

    Politika e mir krkon mnyra

    pr t ndrtuar komunitete

    n nivele t ndryshme t jets shoqrore,

    n mnyr q t ribalancohet

    dhe riorientohet globalizimi

    pr t shmangur efektet e tij shprbrse.

  14. #174
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    09-07-2020
    Postime
    125

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    e ke gabim Populli nuk eshte kategori mitike.
    Fraza dhe fjale pa kuptim keshkruar.
    Popull d.t.th., : nga fjalori i Oxfordit: human beings making up a group or assembly or linked by a common interest.

  15. #175
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga Letra Enciklike e Paps Franesku VLLEZR T GJITH.

    KAPITULLI I PEST

    POLITIKA M E MIR.


    Marrdhnie shoqrore themeluat mbi mirsi

    dhe dashuri sociale dhe politike.



    3. Dashuri e efektshme.


    183. Duke u nisur nga dashuria shoqrore,

    sht e mundur q t shkohet dreit nj qytetrimi t dashuris,

    pr t cilin t gjith mund t ndihemi t thirrur.


    Dashuria-bamirsi, me dinamizmin e saj universal,

    mund t ndrtoj nj bot t re,

    sepse nuk sjt nj ndjenj sterile,

    por mnyra m e mir pr t arritur rrug

    t efektshme zhvillimi pr t gjith.

    Dashuria shoqrore sht nj forc

    e aft t nxis rrug t reja

    pr t prballuar problemet e bots s sotme

    e pr t prtrir thellsisht nga brenda

    struktura, organizata shoqrore, rende publike.

    184. Dashuria-bamirsia sht n zemr

    t do jete t shndetshme dhe t hapur shoqrore.

    Megjithat sot deklarohet leht parndsia e saj

    pr ti interpretuar dhe drejtuar prgjegjsit morale.

    sht shum m tepr sesa nj sentimentalizm subjektiv,

    nes ajo shoqrohet m nj angazhim ndaj t vrtets,

    n mnyr q t mos jet lehtsisht

    pre e emocioneve dhe t opinioneve t rastsishme t subjekteve.

    Marrdhnia e saj me t vrtetn

    favorizon te dashuria-bamirsi universalizmin e saj

    dhe kshtu e ruan at nga kufizimi

    vetm brenda nj fush t ngusht dhe private marrdhniesh.

    Prndryshe do t prjashtohet prej planeve

    dhe proceseve t ndrtimit t nj zhvillimi njerzor

    n prmasa universale, n dialogun

    mes dijeve dhe veprueshmrive.

    Pa t vrtetn emocioni zbrazet

    nga prmbajtja marrdhnore dhe shoqrore.

    Prandaj, hapja ndaj t vrtets

    e mbron dashurin-bamirsi

    nga nj besim i rrem, q e privon

    prej frymmarrjes njerzore dhe universale.

    185. Dashuria-bamirsi ka nevoj pr dritn e t vrtets

    q ne vazhdimisht krkojm

    dhe kjo drit sht ajo e arsyes dhe e fes,

    pa relativizma.

    Kjo gjithashtu nnkupton zhvillim e shkencave

    dhe kontributin e tyre t pazvendsueshm

    me qllim t gjetjes s rrugve konkrete

    dhe m t sigurta pr t arritur rezultatet e dshiruara.

    N fakt kur bhet fjal pr t mirn e t tjerve,

    nuk mjaftojn qllimet e mira,

    por bhet fjal pr t arritur

    n mnyr t efektshme at

    pr t ciln ata dhe kombet e tyre an nevoj pr tu realizuar.

  16. #176
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga Letra Enciklike e Paps Franesku VLLEZR T GJITH.

    KAPITULLI I PEST

    POLITIKA M E MIR.


    Marrdhnie shoqrore themeluat mbi mirsi

    dhe dashuri sociale dhe politike.

    4. Aktiviteti i dashuris poitike.



    186. Ekziston e ashtuquajtura dashuri spontane,

    veprimet e t ciln lindin drejtprdrejt nga virtyti i dashuris-bamirsi

    dhe u drejtohen personave dhe popujve.

    Pastaj ekziston nj dashuri e diktuar,

    aktet e t cils na shtyjn q t krijojm

    institucione m t shendetshme,

    rende m t drejta, struktura m solidare.

    Nga kjo rrjeh q sht nj akt dashurie

    po aq i domosdoshm edhe angazhimi

    q ka pr qllim ta organizoj

    e ta strukturoj shoqrin n mnyr

    q i afrmi t mos gjendet n mjerim.


    sht deashuri-bamirsi

    t qndrosh afr nj personi q vuan

    dhe sht gjithashtu dashuri-bamirsi

    gjithka q dikush, edhe pa pasur

    kontakt drejtprdrejt me at person,

    pr t ndrysshuar kushtet shoqrore

    q atij i shkaktojn vuajtje.


    Nse dikush ndihmon nj t moshuar

    pr t kaluar nj lum dhe kjo sht dashuri-bamirsi e mrekullueshme

    politikani ndrton pr t nj ur,

    edhe kjo sht dashuri-bamirsi.

    Nse dikush ndihmon tjetrin

    duke i dhn pr t ngrn,

    politikani krijon nj pun pr t

    dhe ushtron nj form shum t lart bamirsie

    q fisnikron veprimin e tij politik.


    5.Sakrificat e dashuris.


    187. Kjo dashuri-bamirsi,

    zemra e shpirtit t politiks,

    sht gjithmon nj dashuri preferenciale pr t fundmit,

    e cila qndron pas do veprimi

    t ndrmarr n favor t tyre.

    Vetm me nj vshtrim, horizonti

    i t cilit t shndrrohet nga dashuria-bamirsi

    q e shtyn at t dalloj dinjitetin e tjetrit,

    t varfrit njihen dhe vlersohen

    n dinjitetin e tyre t pamas,

    respektohen n stilin dhe kuturn e tyre,

    dhe pr kt arsye integrohen

    me t vrtet n shoqri.

    Ky vshtrim sht thelbi i shpirtit autentik t politiks.

    Duke nisur prej aty,

    shtigjet q hapen, jan t ndryshme

    nga ato t nj pragmatizmi t pashpirt.

    Pr shmbull, nuk mund t trajtohet skandali i varfris

    duke promovuar strategji kontrolli

    q vetm i sigurojn t varfrit

    n qenie t zbutura dhe t padmshme.

    Sa trishtuese sht t shohsh q,

    prapa veprave t supozuara altruiste,

    tjetri reduktohet q t bhet pasiv.

    Ajo q nevojtet sht

    q t kt kanale t ndryshme shprehjeje

    dhe pjesmarrjeje shoqrore.

    Edukimi sht n shrbim t ksaj ecjeje,

    n mnyr q do qenie njerzore

    t bhet arkitekti i fatit t tij.

    Ktu parimi i subsidiaritetit,

    i pandashm nga parimi solidaritetit,

    tregon vlern e tij.

    188. Prej ktu lind nevoja urgjente

    pr t gjetur nj zgjidhje pr gjithka

    q sulmon t drejtat themelore t njeriut.

    Politikant jan t thirrur

    q t kujdesen pr brishtsin,

    brishtsin e popujve dhe t personave.

    T kujdessh pr brishtsin

    do t thot forc dhe butsi,

    do t thot luft dhe frytshmri

    n mes t nj modeli funkcionalist

    dhe privatist q t on

    n mnyr t pashmangshme

    n kulturn e skarkos.(...)

    Do t thot t marresh prgjegjsin

    pr t tashmen n situatn e saj

    m mnjanuese dhe shqetsuese

    dhe t jesh n gjendje

    ta veshsh at me dinjitet.

    N kt mnyr, sigurisht

    q zhvillohet nj aktivitet intensiv,

    sepse gjithka duhet t bhet

    pr t mbrojtur gjendjen

    dhe dinjitetin e personit njerzor.

    Politikani sht nj realizues,

    sht nj ndrtues me objektiva t medha,

    m nj vshtrim t gjer,

    realistik dhe pragmatik,

    edhe prtej vendit t tij.

    Shqetsimet kryesore t nj politikani

    nuk do t duhej t ishin

    ato t shkaktuara nga vnia nn hetim,

    por nga fakti se nuk ka gjetur

    nj zgjidhje efektive

    pr fenomenin e prjahstimit shoqror

    dhe ekonomik,

    me pasojat e tij t trishtueshme

    t trafikimit t qenieve njerzore,

    t tregtis s organeve

    dhe t indeve njerzore,

    t shfrytzimit seksual t fmijve,

    t puns skllavruese,

    prfshir prostitucionin,

    trafikimin e drogs dhe t armve,

    terrorizmin dhe krimin e organizuar ndrkombtar.

    I till sht rendi i madhsis

    s ktyre situatave

    dhe numri i jetve t pafajsme t prfshira,

    sa duhet t shmangim do tundim

    pr t rne n nj nominalizm deklamues

    e nj efekt qetsues t ndrgjegjeve.

    Duhet t kujdesemi q institucionet tona

    t jen me t vrtet t efektshme

    n luftn kundr t gjitha ktyre fatkeqsive.

    Kjo gj bhet duke shfrytzuar

    n mnyr inteligjente

    burimet e medha t zhvillimit teknologjik.

    189. Jemi ende larg nga globalizimi

    t t drejtave m thelbsore t njeriut.

    Pr kt arsye, politika botrore

    nuk mund t mos vendos

    midis objektiave t saj kryesore

    dhe t patjetrsueshm t eliminimit efektiv t uris.

    N fakt kur spekulimi finaciar

    ndikon n mimin e ushqimeve

    duke i trajtuar at si nj mall fardo,

    miliona persona vuajn

    dhe vdesin urie.

    Nga ana tjetr, tonelata me ushqime

    hidhen posht. Kjo prbn

    nj skandal t vrtet.

    Uria sht kriminale,

    t ushqyerit sht nj e drejt e patjetrsueshme.

    Shum her, ndrsa zhytemi

    n diskutime semantike apo ideoogjike,

    ljojm ende q t kt vllezr dhe motra

    q vdesin urie dhe etje,

    pa ati mbi kok apo pa pasur mundsi q t mjekohen.

    S bashku m kto nevoja themelore

    t paplotsuara,

    trafikimi i qenieve njerzore

    sht nj tjetr turp pr njerzimin

    q politika ndrkombtare

    nuk duhet t vazhdoj ta toleroj,

    prtej fjalimeve dhe qllimeve t mira.

    sht minimumi i domosdoshm.



    6.Dashuria q integron dhe mbledh


    190. Dashuria-bamirsi politike

    shprehet gjithashtu n hapjen ndaj t gjithve.

    Sidomos ai q ka prgjegjsin

    pr t qeverisur,

    sht i thirrur q t heq dor nga ajo q e pengon takimin

    dhe krkon puqjen t paktn n disa tema.

    Ai di t dgjoj kndvshtrimin e tjetrit,

    duke lejuar q secili t kt hapsirn e vet.

    Me heqjen dor dhe me durim

    nj qeveritar mund t favorisoj

    krijimin e atij shumfaqshi t bukur

    ku t gjith gjejn nj vend.

    N kt fush nuk funkcionojn

    bisedimet e tipit ekonomik.

    sht dika m shum,

    sht nj shkmbim ofertash

    n favor t s mirs s prbashkt.

    Duket nj utopi naive,

    por nuk mund theqim dor

    nga ky objektiv shum i lart.

    191. Ndrsa shohim

    se do lloj intolerance fondamentaliste

    dmton marrdhnjet

    midis personave, grupeve, dhe popujve,

    le t angazhohemi pr t jetuar

    dhe pr tu msuar t tjerve

    vlern e respektit,

    dashurin e aft pr t pranuar do ndryshim,

    prparsin e dignjitetit

    t do qenie njerzore ndaj do ideje,

    ndjenjem praktike dhe madje edhe mkati t tij.

    Ndrsa n shoqrin aktuale

    fanatizmat, logjikat e mbyllura dhe fragentimi shoqror e kulturor

    prhapen n shoqrin e sotme,

    nj politikan i mir hedh hapin e par

    me qllim q t gjith t dgjohen.

    sht e vrtt q ndryshimet krijojn konflikte,

    por uniformiteti krijon asfiksi

    dhe bn q t glltitemi kulturalisht.

    T bjm t mundur q t mos jetojm

    t mbyllur n nj fragment realiteti.

    192. N kt kontekst, dshiroj t kujtoj

    se, s bashku me t Madhin Imam Ahmad Al-Tayyeb-in

    u kemi krkuar arkitektve

    t politiks ndrkombtare

    dhe t ekonomis botrore

    q t angazhohen seriozisht

    pr t prhapur kulturn e tolerancs,

    t bashkjetess dhe t paqes;

    pr t ndrhyr sa m shpejt

    q t jet e mundur,

    pr ndalimin e derdhjes s gjakut t pafajshm.

    Dhe kur nj politik e caktuar

    mbjell urrejtje dhe frik ndaj kombeve t tjera

    n emr t s mirs s vendit t vet,

    duhet t shqetsohemi,

    t reagojm n koh

    dhe menjher t ndryshojm drejtim.
    Ndryshuar pr her t fundit nga ninoenina : 09-09-2022 m 08:42

  17. #177
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga Letra Enciklike e Paps Franesku VLLEZR T GJITH.

    KAPITULLI I PEST

    POLITIKA M E MIR.


    Marrdhnie shoqrore themeluat mbi mirsi

    dhe dashuri sociale dhe politike.


    7.M shum pjellori sesa rezultate.



    193. Ndrsa kryen kt veprimtari t palodhshme,

    do politikan vazhdon t jet nj qenie njerzore.

    sht i thirrur q t jetoj dashurin

    n marrdhnje e tij t prditshme ndrpersonale.

    sht nj person q ka nevoje t kuptoj

    se bota moderne, n prsosmrin e vet teknike,

    priret ta racionalizoj gjithnj e m shum

    plotsimin e dshirave njerzore,

    t klasifikuara dhe t ndara

    midis shrbimeve t ndryshme.

    Gjithnj e m pak

    nj person thirret me emrin e vet,

    gjithnj e m pak do t trajtohet si person

    kjo qenie unike n bot,

    q ka zemrn e vet, vuajtjet e veta,

    problemet e veta, gzimet

    dhe familjen e vet.

    Do t’i njihen vetem

    smundjet e tij pr t’i shruar,

    mungesa e parave pr ta siguruar ato,

    nevoja e tij pr nj shtpi pr t’i dhn strehim,

    dshira e tij pr argtim

    dhe zbavitje pr t’i organizuar ato.

    Sidoqoft, “ta duash

    m t parndsishmin e qenieve njerzore si vlla,

    sikur n bot t mos kishte asnj tjetr prve tij,

    nuk sht humbje kohe”.

    194. Edhe n politik

    ka vend pr t dashur me butsi.

    “far ht butsia? sht dashuria

    q bhet e afrt dhe konkrete.

    sht nj lvizje q fillon nga zemra

    dhe arrin t syt, vesht, duart...

    Butsia sht rruga q kan ndjekur burrat

    dhe grat m t guximshme dhe m t forta”.

    N mes t veprimtaris politike,

    “m t vegjlit, m t dobtit, m t varfrit

    duhet t na zbusin:

    kan “t drejtn” q t na rrmbejn

    shpirtin dhe zemrn.

    Po, ata jan vllezrit tan

    dhe si t till duhet t’i duam dhe t’i trajtojm.

    195. Kjo na ndihmon q t pranojm

    se jo gjithmon bhet fjal

    pr t arritur rezultate t medha,

    q nganjher nuk jan t mundshme.

    N veprintarin poitike

    duhet t mbahet mend se

    “pavarsisht nga pamja e jashtm,

    do njeri sht jashtzakonisht i shenjt

    dhe meriton dashurin.

    Si pasoj, nse mund ta ndihmoj

    s paku nj personq

    t kt nj jet m t mir,

    kjo shfajson dhurimin e jets sime.

    sht dika e mrekullueshm

    q t jesh popull besnik i Hyjit.

    Deo ta arrim plotsin

    kur t’i shmbin muret

    dhe zemrat t na mbushen me fytyra e emra!”.

    Objektivat e medha

    t ndrruara n strategji,

    arrihen pjesrisht.

    Prtej ksaj, ata q duan

    dhe kan reshtur

    se kuptuari politikn si nj krkim pushteti,

    “mund t jemi t sigurt se asnj

    nga aktet tona t shqetsimit t sinqrtr pr t tjert

    nuk do t humbas,

    asnj prpjekje bujare nuk aht e kot

    dhe nuk shkon kot asnj ast durimii

    prjetuar me dhimbje.

    E gjitha kjo qarkullon prmes bots,

    si nj forc jetsore.

    196.Nga ana tjetr

    sht nj fisnikri e madhe

    t jesh n gjendje t fillosh procese,

    frytet e t cilave do t korren nga t tjert,

    me shpresn e vendosur n forcn e fsheht

    t s mirs q mbillet.

    Politika e mir bashkon dashurin me shpresn,

    me besimin n rezervat e t mirs

    q jan n zemrat e njerzve, pavarsisht gjithkaje.

    Prandaj, jeta autentike politike,

    q themlohet mbi t drejtn e mbi nj dialog t drejt mes subjekteve,

    riprtrihet me bindjen se do grua,

    do burr e do brez prmbajn n vetveten

    nj premtim q mund t leshoj

    energji t reja marrdhnore, intelektuale,kulturore dhe shpirtrore..

    197. E par n kt mnyr,

    politika sht m fisnike sesa dukja,

    marktingu apo format e ndryshme t maquillage-it mediatik.

    E gjith kjo nuk mbjell asgj

    prve prarjes, armiqsis,

    dhe nj skepticizmi t zymt

    t paaft pr t’iu apeluar nj projekti t prbashkt.

    Duke menduar pr t ardhmen,

    n disa momente t caktuara pyetjet duhet t jen:

    “Pr far qllimi? Ku sinoj vertt?”.

    Sepse pas disa vitesh,

    duke reflektuar pr t kaluarn,

    pyetja nuk do t jet:

    “Sa m kan miratuar,,

    sa m kan votuar,

    sa kan pasur nj imazh pozitiv pr mua?”.

    Pyetjet, mbase t dhimshme do t jen:

    “Me sa dashuri e kam br punn time?

    N far i kam ndihmuar popuj

    q t prparojn?

    far gjurm kam ln n jetn e shoqris?

    far lidhje reale kam krijuar?

    far forcash pozitive kam liruar?

    Sa paqe shoqrore kam mbjell?

    far kam prodhuar

    n vendin q m ishte besuar?



  18. #178
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga LETRA ENCIKLIKE E ATIT T SHENJT FRANESKU

    MBI VLLAZRIN DHE MIQSIN SHOQRORE.

    KAPITULLI I GJASHT

    DIALOGU DHE MIQSIA SHOQRORE.


    198. Ti afrohemi njri- tjetrit, t shprehemi te njri- tjetri,

    ta dgjojm njri=tjetrin, ta shohim njri-tjetrin,

    ta njohim njri tjetrin, t prpiqemi ta kuptojm njri-tjetrin,

    t krkojm pika takimi e, gjith kjo prmblidhet n foljen dialogoj.

    Pr ta takuar dhe pr ta ndihmuar njri-tjetrin ,

    duhet t dialogojm.

    Nuk ka nevoj q t themi se pr far na shrben dialogu.

    Na mjafton t mendojm

    se far do t ishte bota pa dialogun e durueshm

    t kaq shum njerzve bujar,

    q i kan mbajtur t bashkuara familjet dhe bashksin.

    Dialogu kmbnguls dhe i guximshm

    nuk prbn lajm si prleshjet dhe konfliktet,

    e megjithathe pa u ndier e ndihmon botn

    pr t jetuar m mir.

    Shum m tepr sesa ne mendojm.



    DIALOGU SHOQROR DEJT NJ KULTURE TE RE.


    199. Disa prpiqen q ti ikin realitetit

    duke u strehuar n nj bot private,

    kurse disa t tjer prballen me kt realitet

    me nj dhun shkatrruese,

    pr midis indifeerencs egoisike dhe protests s dhumshme

    egziston nj mundsi q sht gjithmon e mundur: dialogu.

    Dialogu midis brezave,

    dialogu n popull,

    sepse t gjith jemi popull,

    asftsia pr t dhn dhe pr t marr,

    duke mbetur t hapur ndaj t vrtets.

    Nj popull rritet kur pasurit e tij t ndryshme kulturore

    dialogojn n mnyr ndrtuese:

    kultura popullore dhe ajo universitare,

    kultura rinore dhe ajo artistike,

    kultura teknologjike dhe ajo ekonomike,

    kultura familjare dhe ajo mediatike.

    200. Dialogu shpesh ngatrohet me dika shum t ndryshme:

    nj sh.mbim i etur i opinioneve n rrjetet sociale,

    shum her i orientuar nga nj informacion mediatik

    jo gjithmon i besueshm.

    Jan thjesht monologje

    q ecin paralelisht,

    ndoshta duke iu imponuar vmendjes s t tjerve

    pr shkak t toneve t tyre t larta dhe agresive.

    Por monologjet nuk angazhojn asknd,

    deri n at pik sa prmbajtjet e tyre

    jo rrallher jan oportuniste dhe kontradiktore.


    201. Prhapja kumbuese

    e fakteve dhe e referencave

    n media, n realitet

    shpesh mbyll mundsit e dialogut,

    sepse lejon q t gjith,

    me justifikim e gabimeve t t tjerve,

    t mbajn t paprekura dhe pa ngjyrime

    idet, interesat dhe zgjedhjet e veta.

    Mbizotron zakoni

    i diskreditimit t shpejt t kundrshtarit,

    duke i atribuar atij epitete poshtruese,

    n vend q t bhet nj dialog

    i hapur dhe i respektueshm,

    n t cilin krkohet t arrihet nj sintez

    q shkon prtej.

    Me e keqja sht se kjo gjuh, e zakonshme

    n kontekstin mediatik t nj fushate politike,

    sht prgjithsuar kaq shum

    sa t gjith e prdorin at do dit.

    Debati shum her manipulohet

    nga interesa t caktuara

    q kan nj fuqi m t madhe

    dhe n mnyr t pandershme

    prpiqen t prkulin opinionin publik

    n favor t tyre.

    Nuk po i referohem vetm qevris aktuale,

    sepse kjo fuqi manipuluese

    mund t jet ekonomike,

    politike, mediatike, fetare ose e fardo lloji.

    Ndonjher justifikohet apo shfajsohet

    kur dinamika e saj prkon

    me interesat vetjake ekonomike ose ideologjike,

    por hert ose von

    kthehet kundr po ktyre interesave.


    202. Mungesa e dialogut bn

    q askush, n sektor t veant,

    t mos shqetsohet

    pr t mirn e prbashkt,

    por t shqtsohet m tepr

    q t marr avantazhet

    q ofron pushteti,

    ose, n rastin m t mir,

    t diktoj mnyrn e vet t menduarit.

    Kshtu bisedimet kthehen thjesht n negociata,

    n mnyr q secili t prvetsoj

    t gjitha fuqin dhe avantazhet

    m t mdha t mundshme,

    pa nj krkim t prbashkt

    q krijon t mirn e prbashkt.

    Heronjt e t ardhmes

    do t jen ata q do t jen n gjendje

    ta thyejn kt logjik jo t shndetshme

    dhe do t vendosin t mbshtesin me respekt

    nj fjal q sht mbushur me t vrtetn,

    prtej interesave personale.

    Dasht Zoti q kta heronj

    n mnyr t heshtur

    t jen duke dal n drit

    n zemrn e shoqris ton.




    T ndrtojm s bashku.


    203. Dialogu shoqror autentik

    prezupozon aftsin pr t respektuar

    knveshtrimin e tjetrit, duke pranuar mundsin

    q ai mund t prmbaj bindje

    ose interesa t ligjshme.

    Duke filluar nga identiteti i tij,

    tjetri ka dika pr pr t dhn

    dhe sht e dshirueshme

    q t thelloj dhe t ekspozoj pozicionin e tij

    n mnyr q debati publik t jet edhe m i plot.

    Kur nj person ose grup

    sht koherent me at q mendon,

    u prmbahet fort vlerave dhe bindjeve t veta,

    si dhe zhvillon nj mendim t vetin,

    n nj mnyr apo n nj tjetr

    kjo gj do ti sjell dobi shoqris.

    Por kjo gj ndodh vetm n masn

    n t ciln ky zhvillim bhet n dialog

    dhe n hapje ndaj t tjerve.

    N fakt n nj shpirt t vrtet dialogu,

    ushqehet aftsia pr t kuptuar

    domethnien e asaj q thot dhe bn tjetri,

    edhe pse ai nuk arrin

    ta paraqes at si bindje t vetn.

    Kshtu behemi t sinqert,

    nuk fshehim at q besojm ,

    nuk reshtim s dialoguari,

    s krkuari pika takimi

    dhe mbi t gjitha nuk reshtim

    s punuari dhe s angazhuari s bashku.

    Diskutimi s bshku,

    nse u jep vrtet hapsir t gjithve

    dhe as nuk manipulon

    e as nuk e fsheh informacionin,

    sht nj stimul i vazhdueshm

    q mundson arritjen e t vrtets

    n mnyr m t prshtatshme,

    ose t paktn n shprehjen e saj

    n mnyr m t qart.

    Parandalon q sektort e ndryshm

    t marrin nj pozicion,

    t rehatshm dhe vetmjaftueshm,

    n mnyrn e tyre t t parit

    t gjrave dhe n interesat e tyre t kufizuara.

    Mendojm se ndryshimet jan krijuese,

    krijojn tension

    dhe prparimi i njerzimit qndron

    pikrisht n zgjidhjen e nj tensioni.


    204. Sot ekziston bindja

    se, prve zhvillimeve specializur shkencore,

    sht i nevojshm komunikimi midis disiplinave,

    pasi realiteti sht nj,

    megjithse mund t trajtohet nga kndvshtrime

    dhe me metodologji t ndryshme.

    Rreziku q prparimi shkencor

    t konsiderohet sot qasje e vetme e mundshm

    pr t kuptuar nj aspekt t jets,

    t shoqris dhe t bots

    nuk duhet t neglizhohet.

    N vend t ksaj nj studiues

    q prparon me frytshmri n analizn e tij

    dhe sht gjithashtu i gatshm

    q t njoh prmasa t tjera t realitetit

    q ai hulumton,

    fal puns s shkencave dhe t dijve t tjera

    i hapet njohjes s realitetit

    n mnyr m trsore dhe t plot.


    205. N kt bot t globalizuar

    mediat mund t ndihnojn

    q t ndihemi afr njri tjetrit,

    q t na bjn t perceptojm

    nj ndjenj t riprtrir

    njesje t familjes njerzore

    q na shtyn drejt solidaritetit dhe angazhimit serioz

    pr nj jet m dinjitoze.

    Mund t na ndihmojn n kt vanrisht sot,

    kur rrjetet e komunikimit njerzor

    kan arritur zhvillime padgjuara.

    N veanti, interneti mund t ofroj

    mundsi m t mdha

    pr takim dhe solidaritet midis t gjithve,

    dhe kjo sht nj gj e mir,

    sht nj dhurat e Zotit.

    Sidoqoft sht e nevojshme

    q format aktuale t komunikimit

    t na orientojn efektivisht

    drejt takimit bujar,

    krkimit t sinqert t s vrtets s plot,

    shrbimit, afrsis me m t fundmit,

    angazhimit pr t ndrtuar t mirn e prbashkt.

    N t njejtn koh,

    si kan treguar Ipeshkvijt e Australis,

    nuk mund t pranojm

    nj bot digjitale t projektuar

    pr t shfrytzuar dobsin ton

    dhe pr t nxjerr m t keqen prej njerzve.

  19. #179
    i/e regjistruar
    Antarsuar
    19-06-2020
    Postime
    1,014

    Pr: Prmbledje e doktrins shoqrore t Kishs Katolike.

    Nga LETRA ENCIKLIKE E ATIT T SHENJT FRANESKU

    MBI VLLAZRIN DHE MIQSIN SHOQRORE.

    KAPITULLI I GJASHT

    DIALOGU DHE MIQSIA SHOQRORE.

    THEMELI I KONSENSUSIT.



    206. Relativizmi nuk sht zgjidhja.

    Nn velin e nj tolerance t supozuar,

    ai prfundon duke favorizuar faktin

    se vlerat morale interpretohen nga t fuqishmit

    sipas bindjeve t momentit.

    N fund t fundit,

    nse nuk ka t vrteta objektive

    dhe as parime t prcaktuara,

    prve plotsimit t aspiratave personale

    dhe t nevojave t momentit,

    nuk mund t mendojm

    se do t mjaftojn programet politike apo forca e ligjit,

    kur sht kultura ajo q prishet

    dhe nuk njihet m asnj e vrtet objektive

    apo parim universalisht i vlefshm,

    ligjet do t kuptohen vetm

    si diktime arbitrare d

    he pengesa q duhen shmangur.


    207. A sht e mundur

    q ti kushtojm vmendje t vrtets,

    t krkojm t vrtetn

    q i prgjigjet realitetit ton t thell?

    far sht ligji pa bindjen e arritur

    prmes nj ecjeje t gjat reflektimi

    dhe urtie, q do qenie njerzore

    sht e shenjt dhe e paprekshme?

    Me qllim q nj shoqri t ket nj t ardhme,

    duhet t ket zhvilluar nj respekt t przemrt

    pr t vrtetn e dinjitetit njerzor,

    t cilit i nnshtrohemi.

    Ather nuk do ta vrasim diknd

    jo thjesht pr t shmangur prbuzjen shoqrore

    dhe peshn e ligjit,

    por pr bindje.

    sht nj e vrtet e domosdoshme,

    q e njohim me arsye dhe e pranojm me ndrgjegje.

    Nj shoqri sht fisnike dhe e respektuar,

    edhe sepse kultivon krkimin e t vrtets

    dhe lidhjen e saj me t vrtetn themelore.


    208. sht e nevojshme q t praktikohet

    demaskimi i modaliteteve t ndyshme t manipulimit,

    t shtrembrimit dhe t fshehjes s t vrtets

    n sferat publike dhe private.

    Ajo q ne e quajm e vrteta

    nuk sht vetm komunikimi i fakteve nga gazetaria.

    Para s gjitha hstl krkimi i bazave m t forta

    q qndrojn n themel t zgjedhjeve

    dhe t ligjeve tona.

    Kjo nnkupton pranimin

    se intelligjenca njerzore mund t tejkaloj interesat e momentit

    dhe t kuptoj disa t vrteta q nuk ndryshojn,

    t cilat ishin t vrteta prpara nesh

    dhe do t jen gjithmon.

    Duke hulumtuar natyrn njerzore,

    arsyeja zbulon vlera q jan universale, sepse rjedhin prej saj.


    209. Ndryshe a nuk mund t ndodh ndoshta

    q t drejtat themelore t njeriut,

    q sot konsiderohen t pakaprceshme,

    t mohohen nga pushtetart,

    pasi kan marr plqimin e nj populsie

    t prgjumur dhe t friksuar?

    As thjesht nj konsensus midis popujve t ndryshm,

    po aq i manipolueshm,

    nuk do t ishte i mjaftueshm.

    Kemi prova t bollshme pr gjith t mirn

    q jemi n gjendje t bjm,

    megjithat , n t njejtn koh,

    duhet t pranojm aftsin pr shkatlrrimin

    q kemi brenda vetes ton.


    A nuk sht individualizmi

    indiferent dhe i pamshirshm ,

    n t cilin kemi rn,

    rezultat i prtacis n krkimin e vlerave m t larta,

    t cilat tejlalojn nevojat momentale?

    Relativizmit i shtohet reziku

    q t pushtetshmit ose m t aftit

    t jen n gjendje t imponojn

    nj t vrtet t supozuar.

    Megjithat, prball normave morale

    q ndalojn t keqen e brendshme,

    nuk ka privilegje ose prjashtime pr asknd.

    T jesh Zoti i bots ose mjerani i fundit

    n faqn e dheut nuk prbn asnj ndryshim:

    prball krkesave morale jemi t gjith absolutisht t barabart.


    210. Ajo q na ndodh sot,

    duke na trhequr drejt nj logjike perverse dhe boshe,

    sht se ekziston nj asimilim i etiks dhe i politiks nga fizika.

    Nuk ekziston e mira dhe e keqja n vetvete,

    por vetm nj llogaritje e avantazhve dhe e disavantazheve.


    Zhvendosja e arsyes morale ka si pasoj

    q ligji nuk mund ti referohet

    nj konceptimi themelor e ideve sunduese.

    Ka zn fill nj degjejerim:

    nj rrafshim q shkon gjithnj m posht

    prmes nj konsensusi siprfaqsor dhe kompromentues.

    Si rrjedhoj, triumfon logjika e forcs.



    Konsensusi dhe e vrteta.



    211. N nj shoqri pluraliste,

    dialogu sht mnyra m e prshtatshme

    pr t njohur at q gjithmon

    duhet t afirmohet dhe respektohet,

    dhe q shkon prtej konsensusit t rastit.

    Po flasim pr nj dialog

    q duhet pasuruar dhe ndriquar nga arsyeja,

    nga argumente racionale,

    nga nj larmi perspektivash,

    nga kontribute njohurish dhe kndvshtrimesh t ndryshme

    dhe q nuk prjashton bindjen

    se sht e mundur t arrihen disa t vrteta themelore,

    t cilat duhet dhe do t duhej gjithmon

    q t mbshtetshin.

    Pranimi se duhet t ekzistojn disa vlera t prhershme,

    edhe pse jo gjithmon sht e leht q t njihen,

    i jp fortsi dhe qndrueshmri nj etike shoqrore.

    Edhe kur i kemi njohur dhe i kemi marr prsipr

    fal dialogut dhe konsensusit,

    shohim se kto vlera themelore

    tejkalojm do konsensus,

    i njohim si vlera q i tejkalojn kontekstet tona

    dhe kurr nuk mund t diskutohen.

    Mund t rritet kuptimi yn

    mbi domethnien dhe rndsin e tyre -

    dhe n kt kuptim konsensusi sht nj realitet dinamik

    por n vetveten ato vlersohen si t qndrueshme

    pr domethnien e tyre t brendshme.


    212. Nse nj gj e caktuar mbetet gjithmon

    e prshtatshme pr funcionimin e duhur t shoqris,

    a nuk ndodh sepse pas saj

    ekziston nj e vrtet e prhershme,

    t ciln inteligjenca mund ta kuptoj?

    N vet realitetin e qenies njerzore dhe t shoqris,

    n natyrn e tyre t thell,

    ekzistojn nj varg strukturash baz

    q mbshtesin zhvillimin dhe mbijetsn e tyre.

    Prej aty rrjedhin nevoja t caktuar

    q mund t zbulohen fal dialogut,

    edhe pse ato nuk jan krijuar

    n kuptimin e ngusht prej konsensusit.

    Fakti q disa norma jan t domosdoshme

    pr vet jetn shoqrore

    sht nj treguesi i jashtm

    se si ato jan dika thelbsisht e mir.

    Si pasoj, nuk sht e nevojshme

    q t vsh interesin shoqror dhe konsensusin

    kundr realitetit t nj t vrtet objektive.

    Kto t trija mund t bashkohen n mnyr harmonike

    kur, prmes dialogut,

    personat kan guximin

    q ti shkojn deri n fund t eshtjeje.


    213. Nse dinjiteti i t tjerve duhet t respektohet n do situat,

    kjo sht sepse ne nuk e shpikim

    apo nuk e supozojm kt dinjitet,

    por sepse n ta ka vrtet nj vler m t lart

    se gjrat materiale dhe rrethanat,

    q krkon ata t trajtohen n nj mnyr tjetrn.

    Q do qenie njerzore zotron

    nj dinjitet t patjetrsueshm

    sht nj e vrtet q i prgjigjet natyrs njerzore

    prtej do ndryshimi kulturor.

    Prandaj qenia njerzore zotron

    t njejtin dinjitet t padhunueshm

    n do epok historike

    dhe askush nuk mund t ndihet i autorizuar nga rrethanat

    q ta mohoj kt bindje apo t mos veproj si rrjedhoj.

    Inteligjenca mund t shqyrtoj realitetin e gjrave,

    prmes reflektimit, prvojs dhe dialogut,

    pr t njohur n kt realitet

    q e tejkalon bazn e disa krkesave t prgjithshme morale.


    214. Pr agnostikt,

    ky themel mund t duket i mjaftueshm

    pr tu dhn nj vlefshmri universale

    t t patundshme dhe t qndrueshme

    parimeve etike themelore dhe t panegociueshme,

    n mnyr q t parandaloj katastrofa t reja.

    Pr besimtart,

    natyra njerzore, burim parimesh etike,

    sht krijuar nga Hyji

    i cili, n fundd t fundit,

    u jep nj themel t shndosh ktyre parimeve.

    Kjo nuk krijon nj obsesion etik

    dhe as nuk i hap rrugn diktimit

    t asnj sistemi moral,

    pasi kto parime themelore dhe universalisht t vlefshme

    mund t ojn n krijimin

    e rregulloreve t ndryshme pratike.

    Prandaj gjithmon mbetet nj hapsir pr dialogun.

Faqja 9 prej 9 FillimFillim ... 789

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •