Close
Duke shfaqur rezultatin 1 deri 2 prej 2
  1. #1
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime

    Djegia e Borshit, 100- vjetori i masakrs greke t 1914-s

    Shkrimi i perket vitit te kaluar por ndonese nuk eshte me 100 vjetori por eshte 101 vjetori, serisht eshte nje fakt historik qe duhet dokumentuar ne forumin tone.


    Djegia e Borshit, 100- vjetori i masakrs greke t 1914-s


    Nuk harrojm !







    N 30 korrik prkujtohet n Borsh t Sarands 100 vjetori i masakrs greke ndaj fshatit q ka sakrifikuar me shume se kushdo ne jug te vendit pr lirin ton kombtare. I shtrir n bregdetin e Jonit Borshi nuk sht vetm fshati m piktoresk i riviers son por edhe me i lavdishmi pr sa i prket historis .

    I njohur e i prmendur si vendbanim i lasht ai shtrihet ne grykderdhjen e lumit me te njjtin emr n nj shtrirje dhjetra km n bregdetin e detin Jon. Zoti i ka rezervuar nj natyre hyjnore por edhe njerz q kane len shenja n historin e tij dhe t krejt vendit . Borshi i vjetr ai q u dogj nga grekt ne vitin 1914 ndodhet pak m lart se ky i riu mbas kalas s Sopotit dhe sht konsideruar n histori si porta detare e Kurveleshit dhe e Labris. Sigurisht qe jan lebr dhe ne ndryshim me nj pjes t fqinjve krenohen pr kt . I madh, i begat me prona t shumta dhe me mundsi t mdha ekonomike ai ka dominuar zhvillimet n zon pr mijra vjet n histori. Kultura e trashguar por edhe ajo e kultivuar pr shkak t emigracionit t vazhdueshm dhe sidomos shkollimit n vendet m t zhvilluara t kohs e kishin transformuar Borshin n fund te shekullit te 19-t dhe fillim t shekullit t 20-t n fshatin me ndikim t madh n zhvillimet politike e shoqrore ne rang krahinor e kombtar . Me rreth 500 shtpi dhe me m shum se 5 mij banor n vitin 1914 dhe me shpatulla t mbshtetura fort n Kurvelesh e Labri ai prbente edhe nj forc t madhe ushtarake pr kohn , gj q prbente nj problem pr fqinjt shovinist dhe planet e tyre .

    Shum borshiot intelektuale , politikane e ushtarak t njohur n histori ishin angazhuar me t gjitha mnyrat n lvizjen kombtare dhe fal mrgats s konsiderueshme n Stamboll dhe fale lidhjeve t gjakut me arbresht n Itali ( nj pjes e Borshit u largua n Itali pas pushtimit otoman , Borshi San Marsano , por ruajtn lidhje t vazhdueshme me pjesn e ngelur n atdhe , lidhje q n nj far mnyre vazhdojn edhe sot ) ata ishin shum t informuar e shum aktiv me lvizjen kombtare shqiptare gj q i beri t jen jo vetm t prgatitur mendrisht dhe shpirtrisht por edhe aktiv n lvizjen kombtare q oi n shpalljen e pavarsis me 1912 . Por njherazi ata ishin t informuar e te prgatitur pr rrezikun q i kanosej vendit nga Greqia dhe t ndrgjegjshm pr sakrificn qe duhet t bnin pr ta mbrojtur at . Prpjekjet e grekve dhe bashkpuntoreve te tyre vendas pr aneksimin e Jugut t Shqipris kishin filluar shum para shpalljes se pavarsis dhe arritn kullmin dy vjet pas saj. Duke shfrytzuar fen ortodokse te fshatrave t tjer te Bregut pararojat greke me priftrinj e andart kishin filluar t infiltronin e t hidhnin helmin e tyre ne ket zone ende te lakmuar prej tyre . Fakti q Borshi ishte i besimit mysliman , kryesisht bektashi, dhe pasuria e madhe e banoreve t tij nuk krijonte premisa pr greqizim te but me an t fes apo korruptimit me para, dhe si rezultoi m vone , lufta, mbeti e vetmja alternativ e Greqis pr ta thyer at .

    Duhet thn se jo vetm Borshi por e gjith Labria u angazhua me heroizm e sakrifice pr mbrojtjen e kufijve t vitit 1913 ndrkoh q lufta me andartt grek kishte filluar shum m hert . Shkatrrimi nga themelet me bombardim nga deti me anije i Lkursit n Sarand dhe lufta heroike q lebrit mes tyre edhe borshiott organizuan pr mbrojtjen e tij ishte edhe shenja e par e asaj masakre q do t vinte me von . Pr shkak t kushteve e cilsive specifike Borshi ishte fshati q u sillte e vazhdon tu sjell pengesa grekve n planet e tyre pr Shqiprin e Jugut . Ne kto kushte Borshi ishte si te thuash edhe qndresa e fundit ndaj pushtimit grek te vitit 1914 t Shqipris s Jugut . Sipas t dhnave historike por edhe dshmive t dshmitarve okular qndresa e Borshit ndaj forcave greke t komanduara nga Spiro Milo nga Himara , vazhdoi me heroizm t pa par pr gjashte muaj rresht ndrkoh q pjesa tjetr e bregdetit ishte pushtuar si dshmon edhe kjo foto e vitit 1913 n Nivic Bubar. Pozicioni strategjik me dy kalat, Sopoti dhe Badhrra, q kontrollonin hyrjen nga toka dhe deti n Borsh dhe fal drejtimit profesionist te lufts nga djem ish oficer te ushtris otomane apo mercenar n ushtrit evropiane kryesisht n Itali ata arritn t prballojn pr nj koh relativisht t gjat n ushtri t organizuar e te armatosur rnd. Dshmit e kohs thon se bombardimi me artileri te rend me anije nga deti dhe mbarimi i municioneve bn q fronti t trhiqej drejt Vlors duke braktisur fshatin i cili u dogj e u rrafshua plotsisht. Inati dhe barbaria greke me Borshin ishte aq e madhe sa ata u munduan t shukun ,do gjurm e dshmi jete n kt fshat . Kngt e elegjit popullore jan dshmit me te mira te saj qe ndodhi :

    Spiro Milo nj i marr,

    erdhi Borshit i vu zjarre.

    Spiro Milo evgjiti ,

    grek nga Gjiriti ngriti ,

    Borshit, erdhi ia vrviti

    na dogji e na zhuriti

    ..

    Pyet qyqja- bilbil:

    Zjarr sht a vettim?

    Borshi sht n prcllim !



    Masakra ishte e tmerrshme gjithka e shkatrruar dhe djegur . Nj fshat i madh me 500 shtpi ishte zhdukur nga faqja e dheut. Lufttart gjithsesi munden te mbronin ne trheqje popullsin civile dhe te varret ishin vetm nga radht e atyre q luftonin. E keqja m e madhe do t vinte me von . Qindra fmij e pleq te ngelur pa asnj t ardhur vdiqn nga uria dhe smundjet ne ullishtn e Vlors ku ishte strehuar pothuaj gjith Jugu i Shqipris nga Kora n Sarand. Por nuk mbaron ktu shkatrrimi me themel i Borshit vazhdoni pr muaj t tr. Mijra rrnj ullinj u shkuln e u mbolln ne fshatrat ortodoks qe nuk u preken nga ushtria greke. Edhe sot jan atje si dshmi t gjenocidit dhe spastrimit etnik grek n borsh dhe krejt jugun e vendit. Ja si e prshkruan poeti popullor kt situat : Fshati i Borshit si Teqe Fusha e Borshit si Misiri Nga rrnja shkulet ulliri Hani a mos ua paft syri Por grekt dhe bashkpuntort e tyre i kishin br llogarit pa hanxhin . Ata prdorn politikn e spastrimit etnik dhe toks s djegur duke synuar ta zhduknin Borshin nga harta duke menduar se Borshi nuk do kthehej m. Por borshiott u kthyen shumica e tyre i rindrtoi shtpin dhe fshatin serish te ri e t bukuar duke i kthyer lavdin e begatin e dikurshme . Mbolln ullinj t rinj portokalle , limona , qitro t gjitha pemt e pemt e Perndis, madje edhe banane dhe rindrtuan parajsn q u ka fal Zoti e q e shohin e shijojn t gjith. Borshi sht si feniksi . Rilind nga hiri sa here armiqt e tij mendojn se e zhdukin . Borshiott jan njerz fisnik e paqsor. Ne emr t pajtimit kombtar nuk u hakmorn me bashkpuntort e grekve ne djegien e Borshit. Nuk i morn mbrapa as ullinjt e megjithse i gjeten n baet gjitonve t tyre ortodoks e dine kush ua ka marr. Grekt tentuan ta digjnin serish ne 1941 gjat lufts italo- greke por pa sukses. Por megjithse faln t part tan nuk harruan. As ne nuk harrojm! Shpresoj te mos harrojn as fmijt tan . Ne kujtohemi pr Borshin dhe masakrn greke ndaj tij sa here sorrat politike ne Tirane e Athin apo Himar irren pr vorio-epirin e megalloidhen. Sa her ,si ather 100 vjet m par dgjojm nj Venizellos , nj Milo , nj Dhim me apo pa Kok apo dik tjetr q ka ende mendjen e 1914-s . Kujtohemi kur shohim a dgjojm q ne Shqipri ngrihet nj tjetr varrez e ushtarve grek , t atyre ushtarve q 100 vjet me par dogjn e masakruan Borshin dhe gjith Jugun e vendit . Por edhe ata e din dhe duhet ta din q Borshi ka qen e sht e do te jet atje prjetsisht . Feniks i ngjallur nga hiri i shqiptaris , nj karakoll i gjall i gatshm t sakrifikohet sa here t jete nevoja, si n poezin e famshme t Kutelit:

    Jam ktu e ktu do jem/

    Denbabaden /

    Gjer sa mali t bhet hi /

    E hiri mal prsri !

  2. #2
    Deny Ignorance Maska e Darius
    Antarsuar
    25-04-2002
    Vendndodhja
    Agartha
    Postime
    13,942
    Faleminderit
    0
    673 falenderime n 479 postime

    Pr: Djegia e Borshit, 100- vjetori i masakrs greke t 1914-s

    Masakra greke n Lekl, Tepelen, 1914.





    Masakra greke n Lekl, Tepelen, 1914. Pak foto jan gjetur rreth masakrave t grekut ne jug t Shqipris, kjo ndr t rrallat. 200 burra nga Hormova u gjendn t masakruar nga trupat e gjeneral Thompson. Foto e br nga trupat hollandeze.

    Rreth 40 prej tyre u gnjyen dhe mbylln brnda n nj kish nga forcat greke dhe mbi ta u qllua nga dritaret dhe atija e kishs.

Ruaj Lidhjet

Regullat e Postimit

  • Ju nuk mund t hapni tema t reja.
  • Ju nuk mund t postoni n tema.
  • Ju nuk mund t bashkngjitni skedar.
  • Ju nuk mund t ndryshoni postimet tuaja.
  •