Pikaso i besonte vetm Gjon Milit

13 Korrik 2013 | : Kultur | Autor: Gazeta Shqip

N 40-vjetorin e ndarjes nga jeta t Pikasos, revista amerikane Live nxjerr nj koleksion fotosh t realizuara mjeshtrit nga Gjon Mili




Kur Gjon Mili mbrriti pr her t par n studion e Pikasos, ndjeu sesi drita q ishte gjithnj bashkudhtarja e tij u zhduk menjher sapo tablot e mdha shprndar kudo n hapsirn e madhe u shfaqn para tij. Ishte viti 1948 dhe fotografit shqiptar nuk i ishte dashur shum t gjente studion e artistit n Vallauris, n Francn e Jugut, ku Pikaso ishte vendosur pr t punuar. Me sy ai krkoi elsin e drits dhe kur nuk e gjeti shkoi tek dritarja dhe e hapi. Nj drit e leht au dalngadal errsirn dhe subjektet n tablot e pikturuara sikur morn nj tjetr kuptim. I veshur thjesht me pantallona t shkurtra, si ishte duke punuar, Mili iu lut mjeshtrit t vendoste duart kryq dhe t shikonte nga aparati i tij. Nj mori shkrepjesh do t ktheheshin n fotot m t mira t realizuara pr Pikason gjat gjith jets s tij. N vazon me lule mbi tryezn e drunjt, Mili kputi nj lule dhe ia vendosi mjeshtrit leht n kok. Njeriu q i kishte dhn aq jet luleve, tashm ishte i gjithi nn fuqin e saj. Por eksperimenti q m pas do t ndikonte dhe n pikturat e realizuara nga Pikaso ishte drita. Si fotograf novator, Mili e kishte zbuluar dritn si nj element q i jepte nj tjetr fuqi imazheve. Duke ia treguar Pikasos, ky i fundit do t mahnitej nga forca e saj, duke e derdhur m pas n ngjyra. Pikaso dallohej pr tendencn pr t shtyr kufijt e vetes dhe kur Mili i tregoi rrugn pr t pikturuar prmes drits, ai pranoi menjher. Vizatimet e drits shfaqin Pikason duke lvizur nj drit pr t krijuar nj figur t ngjashme me kafshn q irret n pikturn e tij, apo gruan plot forma tek ndrrimtarja. Pr t krijuar efektin hipnotizues, Pikaso mbante n dor nj elektrik t vogl t cilin e lvizte n nj dhom t errt. Pr fotot u prdorn dy aparate, njri pr t kapur pamjen ballore dhe tjetri at ansore. Duke ln objektivin t hapur, Mili kapi vijat e drits si vorbulla n hapsir. Tridhjet fotografi jan realizuar me Pikason duke vizatuar me drit. Nga viti 1948 deri n vitin 1967, pr dy dekada, Pikaso dhe Mili do t kishin nj miqsi t veant. Askush si Mili nuk do t mund futej thell n psikikn e artistit dhe pr ta dhn kt psikik prmes fotove t rralla. Mili dhe Pikaso m shum se miq ishin dhe dy artist q sipas kritiks u influencuan nga arti i tyre. Kur Mili e vizitoi Pikason srish n Vallauris, ai jetonte me Franoise Gilot, e dashura e tij prej dhjet vitesh me t ciln kishte nj djal, Claude. N kopshtin e shtpis s tyre, Mili ka realizuar nj set fotosh t gruas s dashuruar me djalin. Por ajo far i bn fotot e Milit t veanta sht karakteri q ai u jep atyre. Njohs i mir i Pikasos, ai mundohet t vendos n do fotografi detaje t cilat jan n thelb dhe arti i piktorit. Interesante jan dhe fotot ku Pikaso shfaqet me maskn e nj gomari, t ciln Mili e gjeti n studion e tij kur e vizitoi n vitin 1967. N at koh Pikaso sapo kishte dal nga dshprimi i thell q e pushtoi pas ndarjes me muzn e tij t vetme, Franoise. Ai jetonte me gruan e dyt, Jacqueline Roque, dhe ky kolazh fotosh ku trupi i Pikasos shfaqet i zhytur nn portretin e nj gomari, sht nj alegori e madhe pr t shkuarn. Takimi i Milit me Pikason ishte nj ngjarje e madhe pr revistn Life dhe n vitin 1968 kryeredaktori i revists, George P. Hunt, shkroi nj shkrim special pr kt. Fotot e realizuara nga Mili pr Pikason vijojn t jen si nj libr pr t lexuar mendjen e artistit, q shum pak foli pr vete, por vetm pikturoi. Nj nga fotografit q vijon t ekspozohet n galerit m t njohura t artit sht ajo me titull Pikaso duke vizatuar me drit. N vitin 1952, n Paris, Mili hapi nj ekspozit kushtuar Pikasos. N albumin biografik t Pikasos, fotot e artistit shqiptar zn nj pjes t madhe t hapsirs. Emri i Gjon Milit renditet n morin e fotografve m t njohur botror. Ai nuk e mohoi asnjher origjinn e tij shqiptare dhe pse ishte vetm 5 vje kur e la Shqiprin. Pr 15 vjet, ai punoi n revistn e njohur Life dhe fotot e realizuara prej tij, prbjn nj pjes t rndsishme t fondit t ksaj reviste, e cila her pas here i risjell n vmendjen e publikut, pr t kujtuar nj ikon t fotografis botrore, e cila krkonte ti shikonte gjrat prmes drits Fotot e publikuara me rastin e 40-vjetorit t vdekjes s Pikasos jan ndr m t rrallat n jetn e artistit dhe e sjellin at n momente t ndryshme t jets, n nj stil q nuk ndryshon shum nga ai i pikturave t tij

a.b

http://gazeta-shqip.com/lajme/2013/0...em-gjon-milit/

fotot jane ne link,

kush ka mundesi ti ngarkoj cik.